Eindexamen maatschappijkunde vmbo-bb 2022, tijdvak 1: vragen en antwoorden

Alle vragen met het antwoord uit het correctievoorschrift. Opgaven: Politiek en beleid, Criminaliteit en rechtsstaat.

Kort antwoord

Het centraal examen maatschappijkunde vmbo-bb 2022, tijdvak 1 telt 35 vragen. De meeste vragen gaan over parlementaire democratie (17), criminaliteit (12) en rechtsstaat (6). De opgaven en het correctievoorschrift staan op examenblad.nl. Met ToetsChecker maakt een klas het examen op papier en doet het AI-model per vraag een nakijkvoorstel met feedback, dat de docent controleert en vrijgeeft.

Onderwerpen in dit examen

Onderwerp per vraag in het centraal examen maatschappijkunde vmbo-bb 2022, tijdvak 1. Elke vraag is eenmalig door een AI-model bij een onderwerp ingedeeld; per vraag kan dat afwijken.
OnderwerpVragenAantal
Parlementaire democratie1, 3-1817
Criminaliteit19-25, 27-28, 30, 34-3512
Rechtsstaat2, 26, 29, 31-336

Opgaven en correctievoorschrift

De documenten staan op examenblad.nl, de officiële site van het College voor Toetsen en Examens. ToetsChecker haalt ze daar op als je het examen in de vragenbank kiest.

Oefenen als leerling

Een oud examen maken is de beste voorbereiding, maar zonder nakijken weet je niet waar je punten verliest. Met ToetsChecker maak je het examen maatschappijkunde vmbo-bb 2022, tijdvak 1 op papier, net als het echte examen, of online als je docent het digitaal klaarzet. Het AI-model kijkt het na volgens het officiële correctievoorschrift. Zodra je docent het resultaat vrijgeeft, zie je per vraag wat goed was en wat er ontbrak.

Nakijken als docent

  1. Start gratis vanaf deze pagina

    Maak een gratis account vanaf deze pagina, dan staat het examen maatschappijkunde vmbo-bb 2022, tijdvak 1 meteen voor je klaar als correctiemodel, met alle vragen en het correctievoorschrift. Dat kost geen credits.

  2. Laat de klas het examen maken

    Op papier, zoals het echte examen: je scant de stapel in één keer of mailt de scan naar je scanadres. Of online, als digitale toetsafname met toezicht; de opgavetekst staat dan als bron bij elke vraag. Afbeeldingen uit het examen gaan niet mee, die staan in de PDF van de opgaven.

  3. Geef de resultaten vrij

    Het AI-model kijkt elk examen na volgens het correctievoorschrift en schrijft feedback per vraag. Bij een oefenexamen geef je alles in één keer vrij; bij een toets die meetelt loop je het voorstel eerst na. De leerling ziet het resultaat pas na jouw vrijgave.

ToetsChecker is geen examensite: je kijkt er ook je eigen SO's, proefwerken, praktische opdrachten en verslagen mee na, handgeschreven of digitaal, met jouw correctiemodel en feedback per vraag. Een gratis account heeft alle functies en 200 credits per maand, genoeg om ongeveer 100 toetsen te laten nakijken. Maak een gratis account of lees eerst hoe het nakijken werkt.

Vragen en antwoorden

Hieronder staan de opgaven en vragen van het examen maatschappijkunde vmbo-bb 2022, tijdvak 1. Onder elke vraag klap je het antwoord uit het correctievoorschrift open. Probeer de vraag eerst zelf.

Politiek en beleid

tekst 1

Vloekverbod

Op aandringen van twee partijen besloot de gemeente Molenlanden om een vloekverbod in te voeren. De gemeenteraad besloot op initiatief van … en … een vloekverbod op te nemen in de algemene plaatselijke verordening (APV). Het ging Corné Egas, fractievoorzitter in Molenlanden, om de naam van God. “Met vloeken haal je die naar beneden. Dat is voor ons heel erg, dat treft ons in het hart”.

naar: trouw.nl van 4 oktober 2019

Lees tekst 1.

Vraag 1 1 punt

Welke twee partijen moeten gezien hun uitgangspunten op de puntjes in tekst 1 worden ingevuld?

  1. A de ChristenUnie en de SGP
  2. B de PvdA en GroenLinks
  3. C de VVD en de SP
  4. D het CDA en D66
Bekijk het antwoord

Antwoord: A

Zie tekst 1.

Vraag 2 1 punt

Volgens verschillende deskundigen kan het vloekverbod uit tekst 1 botsen met een van de Nederlandse grondrechten. Met welk Nederlands grondrecht kan het vloekverbod uit tekst 1 botsen?

  1. A de vrijheid van godsdienst
  2. B de vrijheid van meningsuiting
  3. C de vrijheid van vergadering
  4. D het recht op privacy
Bekijk het antwoord

Antwoord: B

tekst 2

Moet Zundert ruimte bieden aan een speelautomatenhal of niet?

Over die vraag boog de politiek zich deze week. Tijdens de gemeenteraadsvergadering bleek dat de gemeente Zundert nogal eens een verzoek krijgt van ondernemers die in de gemeente een gokhal willen openen. Maar wil Zundert zo’n hal? Gokhallen kunnen een positieve bijdrage leveren aan de economie, zei wethouder De Beer (Dorpsbelangen). “Denk bijvoorbeeld aan de werkgelegenheid en aan wat zo’n voorziening kan betekenen als er toeristen op af komen die langer in Zundert verblijven.” Dit zijn kansen die ook de VVD in een gokhal ziet. Maar de andere partijen twijfelden. Want levert het de gemeente echt wat op? Uiteindelijk gaf wethouder De Beer aan dat er nog er een uitgebreider document wordt gemaakt waarin veel vragen worden beantwoord. Dat stuk wordt later aan de gemeenteraad voorgelegd.

naar: bndestem.nl van 31 januari 2020

Lees tekst 2.

Vraag 3 1 punt

De VVD is een partij die past bij de liberale stroming. Bij welk uitgangspunt van de liberale stroming past het standpunt van de VVD in tekst 2?

  1. A bij de individuele rechten
  2. B bij de vrijheid op economisch gebied
  3. C bij het handhaven van de openbare orde
Bekijk het antwoord

Antwoord: B

Zie tekst 2.

Vraag 4 1 punt

Wie besluit of de gokhal in tekst 2 er mag komen?

  1. A de bevolking van Zundert
  2. B de burgemeester van Zundert
  3. C de gemeenteraad van Zundert
  4. D wethouder De Beer van Zundert
Bekijk het antwoord

Antwoord: C

Zie tekst 2.

Vraag 5 1 punt

Het politieke besluitvormingsproces bestaat uit vier fasen. fase 1: agendavorming fase 2: beleidsvoorbereiding fase 3: beleidsbepaling fase 4: beleidsuitvoering Welke fase van het politieke besluitvormingsproces is te herkennen in tekst 2?

  1. A fase 1
  2. B fase 2
  3. C fase 3
  4. D fase 4
Bekijk het antwoord

Antwoord: B

[afbeelding 1: zie het originele examen]

tekst 3

D66 en ChristenUnie willen noodwet van minister

Grote containerschepen moeten via een noodwet verboden worden de zuidelijke vaarroute boven de Waddeneilanden te bevaren. Daarmee kunnen nieuwe milieurampen zoals met het containerschip MSC Zoe, die tijdens een storm honderden containers verloor, worden voorkomen. Dat zeiden Tweede Kamerleden van ChristenUnie en D66 tijdens een debat met de minister van Infrastructuur en Waterstaat.

naar: rtvnoord.nl van 27 november 2019

Lees tekst 3.

Vraag 6 1 punt

In welk politiek orgaan zitten de vertegenwoordigers van de ChristenUnie en D66 in tekst 3?

  1. A de gemeenteraad
  2. B de regering
  3. C het Openbaar ministerie
  4. D het parlement

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven

Bekijk het antwoord

Antwoord: D

Vraag 7 2 punten

Beleidsambtenaren spelen een speciale rol in de politieke besluitvorming. Hieronder volgen vier uitspraken over beleidsambtenaren. Geef van elke uitspraak aan of die juist of onjuist is.

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven

Bekijk het antwoord
  • juist onjuist 1 Beleidsambtenaren zijn werknemers in dienst van X de overheid. 2 Beleidsambtenaren verliezen hun werk na de X verkiezingen. 3 Beleidsambtenaren vallen onder de politieke X verantwoordelijkheid van het dagelijks bestuur. 4 Voorbeelden van beleidsambtenaren zijn X makelaars en tandartsen. indien vier antwoorden juist (2) indien drie of twee antwoorden juist (1) indien minder dan twee antwoorden juist (0) (2)

juist onjuist

1 Beleidsambtenaren zijn werknemers in dienst van de overheid.

2 Beleidsambtenaren verliezen hun werk na de verkiezingen.

3 Beleidsambtenaren vallen onder de politieke verantwoordelijkheid van het dagelijks bestuur.

4 Voorbeelden van beleidsambtenaren zijn makelaars en tandartsen.

tekst 4

Provincies zwichten voor boerenprotest

De massale protesten van boerenorganisaties bij provinciehuizen zijn niet voor niets geweest. Vanuit het kabinet is de provincies gevraagd om de stikstofmaatregelen te versoepelen, melden verschillende bronnen rond de onderhandelingen. Premier Rutte bemoeit zich persoonlijk met de kwestie. De provincies hebben de stikstofregels nu toch versoepeld.

naar: ad.nl van 29 november 2019

Lees tekst 4.

Vraag 8 2 punten

Belangengroepen, zoals boerenorganisaties, hebben verschillende mogelijkheden om het politieke besluitvormingsproces te beïnvloeden. Een voorbeeld is openbaarheid zoeken door het inschakelen van de media. Welke mogelijkheid om invloed uit te oefenen op de politieke besluitvorming is in tekst 4 te herkennen? Noem nog een andere mogelijkheid die belangengroepen hebben om het besluitvormingsproces te beïnvloeden.

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven

Bekijk het antwoord

Voorbeeld uit het correctievoorschrift:

  • De mogelijkheid die te herkennen is (een van de volgende): (1p)
    • een openlijke actie (of een vorm daarvan zoals demonstreren/protesteren/betogen)
    • het contact opnemen met politici
  • een andere mogelijkheid is (voorbeelden van juiste antwoorden): (1p)
    • lobbyen
    • overleg in adviesorganen
    • oprichten van een politieke partij
    • inschakelen van politieke partijen
    • naar de rechter stappen
    • een petitie indienen
    • een burgerinitiatief indienen
    • gebruikmaken van officiële inspraakmogelijkheden tijdens het besluitvormingsproces

Opmerking Als deel 1 van het antwoord fout is, dan kan dat wel goed gerekend worden indien het bij deel 2 genoemd wordt.

De mogelijkheid om het besluitvormingsproces te beïnvloeden die in tekst 4 te herkennen is, .................................................................................................................

.................................................................................................................

.................................................................................................................

Een andere mogelijkheid is ......................................................................

.................................................................................................................

.................................................................................................................

tekst 5

Der Flügel opgeheven

Een onderdeel van de Duitse populistische partij AfD, Der Flügel, heft zichzelf op. Vorige week werd bekend dat de Duitse Veiligheidsdienst dit onderdeel van de partij officieel onder toezicht had gesteld. Volgens de Veiligheidsdienst stimuleren de aanhangers van Der Flügel vreemdelingenhaat. Ze zijn anti-democratisch en ze zwakken de nazi-misdaden uit de Tweede Wereldoorlog af.

naar: nos.nl van 20 maart 2020

Lees tekst 5.

Vraag 9 1 punt

Welk begrip past het best bij Der Flügel uit tekst 5?

  1. A christendemocratisch
  2. B extremistisch
  3. C liberaal
  4. D sociaaldemocratisch

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven

Bekijk het antwoord

Antwoord: B

tekst 6

Provincie Zuid-Holland heeft nieuw bestuur

VVD, ChristenUnie & SGP, GroenLinks, PvdA en CDA vormen het nieuwe bestuur van de provincie Zuid-Holland. Zij hebben hun akkoord gepresenteerd. PvdA’er Anne Koning ziet veel kansen. “Als PvdA zijn we trots op de mogelijkheden om daadwerkelijk aan de slag te gaan voor wonen, werken en leven. Maar natuurlijk is niet alles uit ons verkiezingsprogramma in het akkoord terechtgekomen”, voegt ze eraan toe.

naar: omroepwest.nl van 20 augustus 2019

Lees tekst 6.

Vraag 10 1 punt

Nederlandse politieke partijen kunnen worden ingedeeld bij politieke stromingen. Dat geldt ook voor de politieke partijen uit tekst 6. Welke uitspraak over politieke stromingen in het bestuur van de provincie Zuid-Holland is juist? Het bestuur van de provincie Zuid-Holland bestaat uit

  1. A alleen christendemocratische en sociaaldemocratische partijen.
  2. B ecologische, christendemocratische en nationalistische partijen.
  3. C liberale, ecologische, sociaaldemocratische en christendemocratische partijen.
  4. D liberale, sociaaldemocratische en nationalistische partijen.

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven

Bekijk het antwoord

Antwoord: C

Zie tekst 6.

Vraag 11 1 punt

Hoe worden samenwerkende politieke partijen genoemd als ze in het dagelijks bestuur (Gedeputeerde Staten) van Zuid-Holland komen?

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven

Bekijk het antwoord
  • coalitiepartijen (1)

.................................................................................................................

.................................................................................................................

Vraag 12 2 punten

Het bestuur van Nederland is onderverdeeld in drie bestuurslagen. Hieronder staan drie functies van bestuurders genoemd.

1 commissaris van de Koning

2 burgemeester

3 minister-president Welke functie past bij welke bestuurslaag? Doe het zo: zet het juiste nummer achter de bestuurslaag.

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven

Bekijk het antwoord
  • bestuurslaag het Rijk = 3 bestuurslaag de provincie = 1 bestuurslaag de gemeente = 2 indien drie antwoorden juist (2) indien twee antwoorden juist (1) indien minder dan twee antwoorden juist (0) (2)

bestuurslaag het Rijk = .............................................................................

bestuurslaag de provincie = .....................................................................

bestuurslaag de gemeente = ....................................................................

[tabel 1: zie het originele examen]

Samenstelling van de gemeenteraad van Den Helder

partij zetels Beter voor Den Helder 6 CDA 5 VVD 3 PVV 3 D66 2 Seniorenpartij Den Helder 2 Stadspartij 2 ChristenUnie 2 PvdA 2 GroenLinks 1 Behoorlijk Bestuur 1 Gemeentebelangen 1 Fractie Dijk 1 totaal 31

bron: denhelder.nl van 12 juli 2020

Bekijk tabel 1.

Vraag 13 2 punten

Beter voor Den Helder is de grootste politieke partij in de gemeenteraad van Den Helder. Het is een lokale politieke partij. Kan de partij Beter voor Den Helder samen met de andere lokale partijen een college vormen dat kan steunen op een meerderheid in de gemeenteraad? Doe het zo: kies uit ja of nee en vul het aantal zetels in.

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven

Bekijk het antwoord
  • Nee, (1)
  • want de lokale partijen hebben 13 zetels en ze hebben minstens 16 zetels nodig voor een meerderheid (1)

Ja, want de lokale partijen hebben ………………… zetels en

ze hebben minstens ………………… zetels nodig voor een meerderheid.

of

Nee, want de lokale partijen hebben ………………… zetels en

ze hebben minstens ………………… zetels nodig voor een meerderheid.

Vraag 14 1 punt

Waarvan hebben de gemeenteraadsleden van Den Helder in ieder geval gebruik gemaakt om gekozen te worden in de raad? Ze hebben in ieder geval gebruik gemaakt van hun

  1. A actief kiesrecht.
  2. B algemeen kiesrecht.
  3. C passief kiesrecht.

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven

Bekijk het antwoord

Antwoord: C

Vraag 15 2 punten

Er zijn verschillende staatsvormen. Nederland is een monarchie. Een andere staatsvorm is een republiek. Voorbeelden van een republiek zijn de Verenigde Staten van Amerika en Noord-Korea. Hieronder volgen vier uitspraken. Geef per uitspraak aan of die juist of onjuist is.

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven

Bekijk het antwoord
  • juist onjuist 1 Een republiek heeft een koning als staatshoofd. X 2 Een republiek kan een democratie, maar ook een X dictatuur zijn. 3 In de Nederlandse monarchie wordt het X staatshoofd om de vier jaar gekozen. 4 In de Nederlandse monarchie zijn de ministers X verantwoordelijk voor de uitspraken van het staatshoofd. indien vier antwoorden juist (2) indien drie of twee antwoorden juist (1) indien minder dan twee antwoorden juist (0) (2)

juist onjuist

1 Een republiek heeft een koning als staatshoofd.

2 Een republiek kan een democratie, maar ook een dictatuur zijn.

3 In de Nederlandse monarchie wordt het staatshoofd om de vier jaar gekozen.

4 In de Nederlandse monarchie zijn de ministers verantwoordelijk voor de uitspraken van het staatshoofd.

tekst 7

Nederlanders en Belgen mogen de grens niet over

De Belgische gemeente Hoogstraten heeft zaterdag maatregelen genomen. De maatregelen moeten de verspreiding van het coronavirus tegengaan. Verschillende wegen zijn afgezet met containers. Op de grote doorgangsroutes controleert de politie. “We moesten vaststellen dat de regels nog altijd massaal genegeerd werden door zowel Nederlanders als Belgen”, zegt burgemeester Marc Van Aperen. De grens met België blijft wel open voor transport.

naar: ad.nl van 22 maart 2020

Lees tekst 7.

Vraag 16 1 punt

Nederland en België zijn beide lid van de Europese Unie (EU). De EU heeft een aantal doelstellingen. Een daarvan is het samenwerken op economisch gebied. Tegen welk uitgangspunt van de Europese economische samenwerking gaan de maatregelen uit tekst 7 in?

  1. A tegen het vrije verkeer van goederen
  2. B tegen het vrije verkeer van kapitaal
  3. C tegen het vrije verkeer van mensen

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven

Bekijk het antwoord

Antwoord: C

Vraag 17 1 punt

Kiezers in de Europese Unie mogen eens per vijf jaar stemmen op kandidaten die hen vertegenwoordigen. In welke instantie nemen de gekozen vertegenwoordigers plaats?

  1. A in de Europese Commissie
  2. B in de Raad van de Europese Unie
  3. C in het Europees Parlement

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven

Bekijk het antwoord

Antwoord: C

Vraag 18 2 punten

Nederlandse politieke partijen hebben een aantal kenmerken. Hieronder volgen vier uitspraken over kenmerken van Nederlandse politieke partijen. Geef per uitspraak aan of die juist of onjuist is.

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven

Bekijk het antwoord
  • juist onjuist 1 Nederlandse politieke partijen houden zich bezig x met het inrichten van de samenleving als geheel. 2 Nederlandse politieke partijen doen mee aan x verkiezingen. 3 Nederlandse politieke partijen bepalen alles wat er x in de krant komt te staan. 4 Nederlandse politieke partijen bepalen welke x godsdiensten in Nederland zijn toegestaan. indien vier antwoorden juist (2) indien drie of twee antwoorden juist (1) indien minder dan twee antwoorden juist (0) (2)

Criminaliteit en rechtsstaat

tekst 8

Politie Amsterdam gaat fouilleren om wapenbezit jongeren te verminderen

In de strijd tegen het toenemende wapenbezit en wapengebruik door jongeren gaat de politie van Amsterdam … fouilleren. Met kleinschalige, gerichte en tijdelijke acties in de omgeving van scholen wil de politie het groeiende aantal incidenten, vooral steekpartijen, terugdringen.

naar: volkskrant.nl van 24 januari 2020

Lees tekst 8.

Vraag 19 2 punten

De politie kan preventief of repressief beleid voeren om het wapenbezit onder jongeren te verminderen. Welk begrip moet op de puntjes in tekst 8 ingevuld worden: preventief of repressief? Leg je keuze uit naar aanleiding van tekst 8.

Bekijk het antwoord
  • Het begrip dat op de puntjes in tekst 8 ingevuld moet worden is preventief, (1)
  • want (een voorbeeld van een juist antwoord) de politie probeert incidenten te voorkomen (1)

Het begrip dat op de puntjes in tekst 8 ingevuld moet worden is ...............

.................................................................................................................

want … .....................................................................................................

.................................................................................................................

Zie tekst 8.

Vraag 20 1 punt

Er zijn verschillende soorten overheidsbeleid ten aanzien van criminaliteit. Onder welk beleid vallen de acties in Amsterdam?

  1. A gevangenisbeleid
  2. B opsporingsbeleid
  3. C vervolgingsbeleid
Bekijk het antwoord

Antwoord: B

Zie tekst 8.

Vraag 21 2 punten

De kans op het ontwikkelen van strafbaar gedrag neemt toe als kinderen met een opeenstapeling van elkaar versterkende risicofactoren te maken krijgen. Een voorbeeld van een risicofactor is het hebben van foute vrienden. Noem twee andere risicofactoren.

Bekijk het antwoord
  • Voorbeelden van juiste antwoorden zijn: − psychische of gedragsproblemen − een onveilige opvoeding − problematisch drank- en/of drugsgebruik per juist antwoord (1) (2)

1 ..............................................................................................................

2 ..............................................................................................................

tekst 9

Veroordeeld

Een 40-jarige man is veroordeeld voor het pinnen met gestolen bankpassen en het stelen van een auto en een fiets. De rechtbank in Arnhem legde hem een gevangenisstraf op van acht maanden, waarvan twee maanden voorwaardelijk. De man had al een flink strafblad.

naar: destentor.nl van 13 januari 2020

Lees tekst 9.

Vraag 22 1 punt

Wat houden de sancties in die de 40-jarige man heeft gekregen? Hij moet

  1. A acht maanden de cel in, maar als hij in de proeftijd weer een delict pleegt moet hij nog twee maanden extra de cel in.
  2. B acht maanden de cel in, maar als hij zich in het huis van bewaring goed gedraagt mag hij twee maanden eerder de cel uit.
  3. C zes maanden de cel in, maar als hij in de proeftijd weer een vergelijkbaar delict pleegt, moet hij nog twee maanden de cel in.
  4. D zes maanden de cel in, maar als hij zich in het huis van bewaring niet goed gedraagt, moet hij nog twee maanden extra de cel in.
Bekijk het antwoord

Antwoord: C

Zie tekst 9.

Vraag 23 1 punt

Welk begrip past het best bij tekst 9?

  1. A heling
  2. B recidive
  3. C witwassen
Bekijk het antwoord

Antwoord: B

Zie tekst 9.

Vraag 24 1 punt

De rechter heeft de mogelijkheid om uit drie groepen sancties op te leggen. Uit welke groep komt of uit welke groepen komen de opgelegde sancties uit tekst 9?

  1. A alleen uit de hoofdstraffen
  2. B uit de bijkomende straffen en maatregelen
  3. C uit de hoofdstraffen en bijkomende straffen
  4. D uit de hoofdstraffen en maatregelen
Bekijk het antwoord

Antwoord: A

Vraag 25 1 punt

Wat zijn de twee soorten van strafbaar gedrag die in het Wetboek van Strafrecht staan beschreven?

  1. A misdrijven en delicten
  2. B overtredingen en delicten
  3. C overtredingen en misdrijven
Bekijk het antwoord

Antwoord: C

tekst 10

Zes jaar cel geëist

De ...1… heeft besloten S.T. te vervolgen en eist een gevangenisstraf van zes jaar tegen S.T. die zich meerdere keren vermomd had als politieagent en daarbij winkeliers beroofde en een woningoverval pleegde. De ...2... van de verdachte noemt de strafeis te hoog. Ze vindt dat er ook rekening gehouden moet worden met de eerlijkheid van S.T., die alles bekend heeft afgezien van de woningoverval. Het laatste woord is aan de ...3... “Natuurlijk heb ik spijt, ik ben niet gewetenloos. Maar zes jaar is een hele hoge eis. Het zal m’n leven vernietigen en ik snap dat ik verantwoordelijkheid moet nemen voor wat ik heb gedaan.” Over veertien dagen is de uitspraak van de …4... .

naar: parool.nl van 22 november 2019

Lees tekst 10.

Vraag 26 2 punten

Tijdens een rechtszitting hebben verschillende personen een vaste rol. Welke personen moeten bij de nummers in tekst 10 worden ingevuld?

Bekijk het antwoord
  • 1 = officier van justitie / openbaar aanklager Ook goed rekenen: OM / Openbaar Ministerie 2 = advocaat 3 = verdachte 4 = rechter indien vier antwoorden juist (2) indien drie of twee antwoorden juist (1) indien minder dan twee antwoorden juist (0) (2)

1 = ...........................................................................................................

2 = ............................................................................................................

3 = ...........................................................................................................

4 = ...........................................................................................................

tekst 11

Tieners die treinen beschoten, krijgen werkstraf

Twee 15-jarige jongens die in november vorig jaar een trein in Brabant met balletjespistolen beschoten, zijn veroordeeld tot een werkstraf van dertig uur bij de Nederlandse Spoorwegen (NS). Het tweetal moet ook gezamenlijk 15.000 euro betalen aan de NS en krijgt ook twintig uur leerstraf opgelegd.

naar: nu.nl van 30 januari 2020

Lees tekst 11.

Vraag 27 1 punt

Wie of welke instantie heeft de twee jongens veroordeeld?

  1. A de kantonrechter
  2. B de kinderrechter
  3. C Halt
  4. D het Openbaar Ministerie
Bekijk het antwoord

Antwoord: B

tekst 12

Weggepest

De burgemeester van Harderwijk heeft wakker gelegen om de rel over een gezin in zijn gemeente. Het gezin werd eerder deze maand door wijkbewoners weggepest. De man van het gepeste gezin zou ernstige misdrijven hebben gepleegd. Na een aantal pesterijen werd er bij het gezin een vuurwerkbom door het raam gegooid. Dat mensen kiezen voor … noemt de burgemeester onaanvaardbaar. De burgemeester wil hierover in gesprek met buurtbewoners.

naar: destentor.nl van 18 januari 2020

Lees tekst 12.

Vraag 28 1 punt

Welke begrip moet op de puntjes in tekst 12 worden ingevuld?

  1. A beeldvorming
  2. B eigenrichting
  3. C resocialisatie
Bekijk het antwoord

Antwoord: B

Vraag 29 2 punten

In de Nederlandse wet zijn de rechten van slachtoffers vastgelegd. Hieronder volgen vier uitspraken over de rechten van slachtoffers. Geef per uitspraak aan of die juist of onjuist is.

Bekijk het antwoord
  • Slachtoffers hebben het recht juist onjuist om bij zware misdrijven tijdens de zitting te kunnen X spreken. om via de officier van justitie een X schadevergoeding te vragen. om een rechter te kiezen. X op Slachtofferhulp. X indien vier antwoorden juist (2) indien drie of twee antwoorden juist (1) indien minder dan twee antwoorden juist (0) (2)

Slachtoffers hebben het recht juist onjuist om bij zware misdrijven tijdens de zitting te kunnen spreken. om via de officier van justitie een schadevergoeding te vragen. om een rechter te kiezen. op Slachtofferhulp.

tekst 13

Vandalisme

Vandalen hebben het de laatste tijd gemunt op voetbalvereniging Rijsoord in Ridderkerk. Zo zijn netten van doelen kapot getrokken en reclameborden stuk getrapt. De voorzitter van de voetbalclub vindt de gebeurtenissen erg jammer. “In een tijd dat we op elkaar moeten letten en voorzichtig moeten zijn, schijnt het moeilijk te zijn om de boel heel te houden”, schrijft de club op haar website. “Over het algemeen hebben we al last van vernielingen, maar de afgelopen anderhalve week is het heel erg.”

naar: ad.nl van 25 maart 2020

Lees tekst 13.

Vraag 30 2 punten

Criminaliteit kent twee soorten gevolgen: materiële gevolgen en immateriële gevolgen. Welke gevolgen van criminaliteit zijn in tekst 13 te herkennen? Geef een citaat uit tekst 13 waaruit dat blijkt.

Bekijk het antwoord

Voorbeeld uit het correctievoorschrift:

  • want in tekst 13 staat het volgende citaat (een van de volgende): (1p)
    • “Zo zijn netten van doelen kapot getrokken en reclameborden stukgetrapt.”
    • “Over het algemeen hebben we al last van vernielingen, maar de afgelopen anderhalve week is het heel erg.” of
  • want in tekst 13 staat het volgende citaat: “De voorzitter van de voetbalclub vindt de gebeurtenissen erg jammer.” (1p)

Ook goed rekenen: De immateriële gevolgen van criminaliteit zijn te herkennen, (1)

  • want in tekst 13 staat het volgende citaat: “Over het algemeen hebben we al last van vernielingen, maar de afgelopen anderhalve week is het heel erg.” (1p)

Opmerking De scorepunten alleen toekennen bij een combinatie van juiste antwoorden.

Doe het zo.

De .............................................. gevolgen van criminaliteit te herkennen,

want in tekst 13 staat het volgende citaat: ................................................

.................................................................................................................

tekst 14

Geen straf voor dief van Jip de kip, wel schuldig

Dierenactivist Sandra van de Werd (56) blijft schuldig aan de diefstal van Jip de kip. Dat is de uitspraak in het hoger beroep om de diefstal van de kip in 2016. Volgens de rechter had dierenactivist Sandra van de Werd de kip, die onderdeel was van een studieproject, gestolen. Zelf vond zij dat ze de kip juist gered had.

naar: parool.nl van 1 november 2019

Lees tekst 14.

Vraag 31 1 punt

Diefstal is een misdrijf waar maximaal vier jaar gevangenisstraf op staat. Waar heeft het hoger beroep uit tekst 14 plaatsgevonden?

  1. A bij een gerechtshof
  2. B bij een meervoudige kamer van een rechtbank
  3. C bij een politierechter
Bekijk het antwoord

Antwoord: A

Vraag 32 2 punten

Bij de zaak uit tekst 14 heeft Sandra gebruik gemaakt van het recht om in hoger beroep te gaan tegen het vonnis. Noem nog twee andere rechten die verdachten hebben.

Bekijk het antwoord
  • Andere rechten die verdachten hebben zijn (twee van de volgende): − het recht te weten waarvan hij/zij verdacht wordt − het recht op hulp van een advocaat/raadsman vanaf het moment van inverzekeringstelling − het recht om een advocaat te krijgen (de politie moet de verdachte hierop wijzen) − het recht om te zwijgen − het recht om voor een beperkte tijd vastgehouden te worden − het recht op een eerlijk proces voor een onafhankelijke en onpartijdige rechter − het recht om onschuldig te zijn totdat de rechter de verdachte schuldig heeft bevonden − het recht om voor een beperkte tijd in voorlopige hechtenis te worden gehouden − het recht dat er rekening gehouden wordt met bijzondere kenmerken van de verdachte bijvoorbeeld leeftijd of toerekenbaarheid − het recht op een tolk − het recht op het laatste woord per juist antwoord (1) (2)

1 ...............................................................................................................

2 ...............................................................................................................

Let op: de laatste vragen van dit examen staan op de volgende pagina.

Vraag 33 2 punten

De verdachte uit tekst 14 is schuldig bevonden aan de diefstal van de kip. Heeft de verdachte een geschreven of een ongeschreven regel overtreden? Leg je antwoord uit.

Bekijk het antwoord
  • Ze heeft een geschreven regel overtreden, (1)
  • want (voorbeeld van een juist antwoord): diefstal is een delict dat in het Wetboek van Strafrecht staat (1)

Ze heeft een ………………………………………………….. regel overtreden,

want .........................................................................................................

.................................................................................................................

tekst 15

Politie waarschuwt bewoners

De politie waarschuwt bewoners in een wijk in Hengelo om extra aandacht te besteden aan het afsluiten van hun woningen. Vorige maand is in één nacht drie keer ingebroken met de gatenboormethode. Voor de politie is dat aanleiding om bewoners op te roepen op te letten en bij verdachte situaties alarmnummer 112 te bellen. Ook worden er afspraken met beheerders van WhatsApp-groepen gemaakt om informatie met de politie te delen. In de wijkkrant legt de politie nog eens uit hoe de gatenboormethode werkt.

naar: tubantia.nl van 6 december 2019

Lees tekst 15.

Vraag 34 1 punt

De politie heeft verschillende taken. Welke taak van de politie is te herkennen in tekst 15?

  1. A handhaving van de openbare orde
  2. B hulpverlening
  3. C preventie
Bekijk het antwoord

Antwoord: C

Vraag 35 1 punt

In Nederland worden op verschillende manieren gegevens verzameld over het aantal delicten. Een van die manieren is gegevens verzamelen door middel van politiestatistieken. Welke gegevens komen terecht in politiestatistieken?

  1. A alleen de delicten die door de politie zijn opgespoord
  2. B alleen de delicten waarvan door burgers aangifte is gedaan
  3. C de delicten die door de politie zijn opgespoord en de delicten waarvan door burgers aangifte is gedaan
Bekijk het antwoord

Antwoord: C

Bron: College voor Toetsen en Examens, centraal examen vmbo-bb Maatschappijkunde 2022, tijdvak 1. Afbeeldingen en de exacte opmaak staan in het originele examen: https://www.examenblad.nl/2022/vmbo-bb/documenten/cse-1/bb-1127-a-22-1-o

Andere examens maatschappijkunde vmbo-bb

Veelgestelde vragen

Hoeveel vragen heeft het eindexamen maatschappijkunde vmbo-bb 2022, tijdvak 1?

Het centraal examen maatschappijkunde vmbo-bb 2022, tijdvak 1 telt 35 vragen. De meeste vragen gaan over parlementaire democratie (17), criminaliteit (12) en rechtsstaat (6).

Wat zijn de antwoorden van het examen maatschappijkunde vmbo-bb 2022, tijdvak 1?

Op deze pagina staat bij elke vraag het antwoord uit het officiële correctievoorschrift van het College voor Toetsen en Examens, met de punten per onderdeel. Bij meerkeuzevragen staat de juiste letter erbij.

Waar vind ik het correctievoorschrift van maatschappijkunde vmbo-bb 2022, tijdvak 1?

Het correctievoorschrift staat op examenblad.nl, de site van het College voor Toetsen en Examens (https://www.examenblad.nl/2022/vmbo-bb/documenten/cse-1/bb-1127-a-22-1-c).

Hoe oefen ik met het examen maatschappijkunde vmbo-bb 2022, tijdvak 1 en krijg ik feedback?

Vraag je docent om het examen als oefentoets klaar te zetten in ToetsChecker. Je maakt het op papier of online, en het AI-model kijkt het na volgens het correctievoorschrift, met feedback per vraag. Je docent geeft het resultaat daarna vrij.