AVG en AI in het onderwijs: waar moet een docent en schoolbeheerder op letten?
Mag je zomaar leerlingwerk of toetsen uploaden naar een AI-tool? Een heldere gids over privacy, verwerkersovereenkomsten, EU-servers en bewaartermijnen.
Het gebruik van AI bij toetsing en nakijken valt onder de AVG (GDPR). Leerlingwerk bevat persoonsgegevens (zoals naam, handschrift, klas en cijfers), waardoor een school altijd een verwerkersovereenkomst nodig heeft met de leverancier. Data mag absoluut niet worden gebruikt voor het trainen van publieke AI-modellen en moet op Europese servers staan met transparante bewaartermijnen.
- Leerlingwerk (handgeschreven of digitaal) bevat direct of indirect identificeerbare persoonsgegevens.
- Gratis consumenten-AI (zoals gratis ChatGPT) mag NIET worden gebruikt voor leerlingwerk i.v.m. datatraining.
- Een school heeft een formeel afgesloten verwerkersovereenkomst nodig met de AI-leverancier.
- Dataopslag binnen de EU en strikte bewaartermijnen (automatische opschoning) zijn wettelijk verplicht.
- ToetsChecker voldoet aan AVG art. 15/20 en traint nooit AI-modellen op jouw upload data.
Even snel een stapel opstellen of open vragen kopiëren in een gratis AI-chatbot om te kijken wat eruit komt? Het gebeurt regelmatig in de docentenkamer. Maar vanuit de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) is dit een ernstig datalek.
Scholen dragen de wettelijke verantwoording over de privacy van hun minderjarige leerlingen. Zomaar documenten uploaden naar Amerikaanse consumententools schendt niet alleen het schoolbeleid, maar ook de wet. Wat mag er wél en hoe richt je AI veilig in?
De 5 AVG-eisen voor AI-tools in het onderwijs
Een schoolbestuur of ICT-beheerder moet bij het kiezen van software aan vijf harde wettelijke eisen toetsen:
- 1. De Verwerkersovereenkomst
- De leverancier treedt op als 'verwerker' in opdracht van de school ('verantwoordelijke'). Hierin staat exact wat er met de data gebeurt en dat verkopen of inzien door derden verboden is.
- 2. Geen Model-Training
- De verwerker garandeert schriftelijk dat ingevoerde toetsen, scans en antwoorden nooit worden gebruikt voor het trainen van algemene AI-modellen.
- 3. Datasoevereiniteit (EU-hosting)
- Persoonsgegevens en scans horen te worden opgeslagen op servers binnen de Europese Economische Ruimte (EER) of onder goedgekeurde EU-US Data Privacy Frameworks.
- 4. Bewaartermijnen en Recht op Inzage
- Gegevens mogen niet eeuwig bewaard blijven. Oude accounts en toetsen moeten volgens het bewaarbeleid automatisch worden opgeruimd (AVG art. 5 & 17).
- 5. Dataportabiliteit en Recht op Export
- Docenten en leerlingen moeten op elk moment hun gegevens kunnen opvragen en exporteren in een gestructureerd formaat (AVG art. 15 & 20).
Hoe ToetsChecker gegevensbescherming borgt
ToetsChecker is specifiek gebouwd voor de privacy-eisen van het Nederlandse onderwijs. Waar generieke tools tekortschieten, is ons platform van de grond af privacy-first ingericht.
| Privacy criterium | Gratis AI Chatbots | ToetsChecker |
|---|---|---|
| Verwerkersovereenkomst aanwezig? | ✗ Nee | ✓ Ja (standaard beschikbaar) |
| Wordt data gebruikt voor AI-training? | ✗ Ja (standaard ingeschakeld) | ✓ Nee, absoluut nooit |
| Automatische opschoning / bewaartermijn | ✗ Onbekend / Onbeperkt | ✓ Ja (na 12 mnd inactiviteit) |
| AVG Inzage & Export (art. 15/20) | ✗ Nee | ✓ Ja (1-klik JSON download) |
Veelgestelde vragen
Mogen leerlingnamen op gescande toetsen staan?
Ja, mits de school de software gebruikt via een goedgekeurde verwerkersovereenkomst en de data beveiligd opgeslagen wordt. Binnen ToetsChecker worden leerlinggegevens uitsluitend verwerkt voor jouw klas en nooit gedeeld met derden.
Hoe lang worden toetsresultaten bewaard?
ToetsChecker hanteert een bewaartermijn van 12 maanden voor inactieve accounts, waarna alle bijbehorende toetsen, scans en cijfers permanent worden gewist. Scholen kunnen via de beheerdersmodule eigen bewaartermijnen instellen.
Kan een leerling zijn eigen gegevens opvragen?
Ja. Op grond van AVG artikel 15 heeft elke leerling of ouder recht op inzage. In ToetsChecker kan de schoolbeheerder of docent met één knop een compleet AVG-exportbestand van de leerling downloaden.
Daniël van EgdomOprichter ToetsChecker