Oefentoets Nederlands vwo 6
16 vragen, 27 punten, ongeveer 85 minuten. Onderwerpen: Leesvaardigheid · Argumentatie · Tekstverbanden en signaalwoorden · Samenvatten · Tekstsoorten en tekstdoelen.
Deze oefentoets Nederlands voor vwo 6 heeft 16 vragen, 27 punten, ongeveer 85 minuten. De onderwerpen: leesvaardigheid; argumentatie; tekstverbanden en signaalwoorden; samenvatten; tekstsoorten en tekstdoelen. Je maakt hem online, zonder account. Het AI-model kijkt hem na, je docent keurt het resultaat goed en je krijgt per vraag je punten en feedback in je mail.
De vragen
Tekst 1: Vijf sterren zeggen niets
(1) Wie vroeger wilde weten of een nieuwe roman de moeite waard was, sloeg op zaterdag de boekenbijlage van de krant open. Daar schreef een recensent een stuk van duizend woorden over één boek, met citaten, vergelijkingen en een oordeel waarmee je het oneens kon zijn. Wie dat nu wil weten, kijkt naar een getal: vier komma twee sterren, op basis van ruim drieduizend beoordelingen. Dat getal is snel, gratis en het lijkt objectief. Geen wonder dat het de recensie heeft verdrongen.
(2) Die verdringing gaat stil. Kranten schrappen de ene kunstrubriek na de andere, omdat een uitgebreide bespreking van een toneelvoorstelling of een tentoonstelling nauwelijks gelezen wordt en daardoor weinig advertentie-inkomsten oplevert. Vaste recensenten worden freelancers, freelancers krijgen minder opdrachten, en wie overblijft, moet korter schrijven. Dat lijkt een zaak voor een kleine groep liefhebbers. Ik denk dat het een verlies is voor iedereen die cultuur serieus neemt, ook voor wie zelf nooit een recensie leest.
(3) Het eerste probleem van het sterrengemiddelde is dat het meet wat mensen verwachtten, niet wat een werk is. Wie een spannende thriller koopt en een spannende thriller krijgt, geeft vijf sterren. Wie een thriller verwacht en een eigenzinnige, experimentele roman krijgt, geeft er één, ook als die roman het beste boek van het jaar is. Het getal beloont dus werk dat precies levert wat het belooft. Dat is prettig bij een stofzuiger, maar fataal voor kunst, die ons juist zou moeten verrassen.
(4) Het tweede probleem is dat het gemiddelde zichzelf versterkt. Beoordelingssites en streamingdiensten tonen bovenaan wat al hoog scoort. Wat bovenaan staat, wordt vaker gekozen, krijgt daardoor meer beoordelingen en stijgt nog verder. Een debuut van een onbekende schrijver of een film uit een klein land komt in die lijsten nauwelijks voor. Dat is niet omdat zo'n werk slecht is, maar omdat bijna niemand het tegenkwam. Zo wordt het oordeel van velen in werkelijkheid het oordeel van de eersten.
(5) Het derde probleem is het minst zichtbaar. Een ster is geen argument. Wie drie sterren geeft, vertelt niet waarom. Was het verhaal te traag, of was de lezer te moe? Vond hij het einde zwak, of begreep hij het niet? Het gemiddelde van duizend onuitgesproken redenen is geen oordeel. Het is ruis met een decimaal achter de komma.
(6) Wat doet een recensent dan wel? Hij beschrijft eerst wat er te zien of te lezen is, zodat zijn lezer weet waarover het gaat. Daarna plaatst hij het werk in een context: in het eerdere werk van de maker, in een traditie, in de discussies van dit moment. Pas dan oordeelt hij, en hij doet dat met redenen die je kunt controleren. Een goede recensie kun je daarom ook gebruiken als je het oneens bent met het oordeel. Wie leest dat een criticus een roman te somber vond, weet soms juist dat dat boek iets voor hem is.
(7) Bovendien kijkt een recensent naar wat het publiek nog niet kent. Hij gaat naar de première van een onbekend gezelschap en leest het debuut dat geen enkele boekhandel vooraan legt. Een lovende bespreking kan zo'n werk zichtbaar maken voordat het in de lijsten van de beoordelingssites is weggezakt. Daarmee doorbreekt hij de kringloop waarin alleen het bekende nog bekender wordt.
(8) Het belangrijkste is misschien wat een recensie met de lezer doet. Wie regelmatig goede kritiek leest, leert zelf beter kijken. Hij gaat letten op de opbouw van een film, op het ritme van een zin, op wat een regisseur bewust weglaat. Kritiek is in die zin een vorm van onderwijs die niet ophoudt na het eindexamen. Een getal leert niemand iets; het vertelt alleen wat anderen vonden.
(9) Nu zal iemand tegenwerpen dat de recensent een elitaire figuur is. Wie is hij om voor duizenden lezers te bepalen wat goed is? Is het niet juist democratisch dat iedereen zijn stem mag uitbrengen? Dat bezwaar is begrijpelijk, want critici hebben zich in het verleden lang niet altijd bescheiden opgesteld. Toch berust het op een misverstand.
(10) Een recensent bepaalt namelijk niets. Hij legt een oordeel voor, met argumenten, en iedere lezer mag die argumenten verwerpen. Het sterrengemiddelde doet het omgekeerde: het presenteert zich als een feit waartegen geen verweer mogelijk is, omdat er geen redenering is om te bestrijden. Wie werkelijk wil dat het publiek mondig is, zou dus juist het beargumenteerde oordeel moeten koesteren. Bovendien hoeft het niet het een of het ander te zijn. Niemand verbiedt een lezer om naast de sterren ook een recensie te lezen.
(11) Kranten die hun kunstrubriek schrappen, besparen geld, maar ze geven iets uit handen wat ze niet makkelijk terugkrijgen. Een recensent die vertrekt, neemt jaren kennis en een netwerk van makers mee. Ik pleit er daarom niet voor om de sterren af te schaffen, want dat zou zinloos zijn. Ik pleit ervoor dat kranten, omroepen en culturele fondsen kritiek weer zien als een publieke taak, net zo waardevol als het werk dat besproken wordt. Anders houden we over wat het getal ons nu al belooft: meer van hetzelfde.
Vraag 1 2 punten
Tekst 1 kun je met onderstaande kopjes in vijf opeenvolgende delen verdelen: deel 1: Een stille verdwijning deel 2: Drie zwakke plekken van het getal deel 3: Wat de recensent toevoegt deel 4: Een bezwaar weerlegd deel 5: Een oproep Geef aan bij welke alinea deel 3 begint en bij welke alinea deel 4 begint.
Vraag 2 1 punt
Welke functie heeft alinea 1 in tekst 1?
Vraag 3 2 punten
Volgens alinea 2 schrappen kranten steeds vaker hun kunstrubrieken. Geef de redenering weer waarmee de schrijver in alinea 2 verklaart waarom kranten dat doen. Geef antwoord in een of meer volledige zinnen en gebruik niet meer dan 25 woorden.
Vraag 4 3 punten
In alinea 3 tot en met 5 noemt de schrijver drie problemen van het sterrengemiddelde. Vat deze drie problemen samen. Geef antwoord in een of meer volledige zinnen en gebruik niet meer dan 50 woorden.
Vraag 5 1 punt
“Het getal beloont dus werk dat precies levert wat het belooft. Dat is prettig bij een stofzuiger, maar fataal voor kunst, die ons juist zou moeten verrassen.” (alinea 3) Waarom vergelijkt de schrijver kunst hier met een stofzuiger?
Vraag 6 2 punten
“Zo wordt het oordeel van velen in werkelijkheid het oordeel van de eersten.” (alinea 4) Leg uit hoe dat volgens alinea 4 komt. Geef antwoord in een of meer volledige zinnen en gebruik niet meer dan 30 woorden.
Vraag 7 1 punt
“Wat doet een recensent dan wel?” (alinea 6) Welke functie heeft deze zin in tekst 1?
Vraag 8 2 punten
“Een goede recensie kun je daarom ook gebruiken als je het oneens bent met het oordeel.” (alinea 6) Geef de redenering weer waarmee de schrijver deze bewering in alinea 6 onderbouwt. Geef antwoord in een of meer volledige zinnen en gebruik niet meer dan 30 woorden.
Vraag 9 3 punten
Leid uit alinea 6 tot en met 8 drie dingen af die een recensent volgens de schrijver bijdraagt en die het sterrengemiddelde niet biedt. Geef antwoord in een of meer volledige zinnen.
Vraag 10 1 punt
In alinea 4 beschrijft de schrijver een probleem van het sterrengemiddelde. Citeer de zin uit alinea 7 waaruit blijkt dat de recensent dit probleem tegengaat.
Vraag 11 3 punten
In alinea 9 noemt de schrijver het bezwaar dat de recensent een elitaire figuur is. Geef weer met welke redenering de schrijver dit bezwaar in alinea 10 weerlegt. Geef antwoord in een of meer volledige zinnen en gebruik niet meer dan 45 woorden.
Vraag 12 1 punt
Wat is het belangrijkste doel van tekst 1?
Vraag 13 1 punt
Welke uitspraak geeft de hoofdgedachte van tekst 1 het best weer?
Tekst 2: Laat de lezer zelf kiezen
Met verbazing las ik het stuk 'Vijf sterren zeggen niets'. De schrijver rouwt om de recensent alsof met hem de laatste bewaker van de cultuur verdwijnt. Als boekhandelaar zie ik dat anders.
Om te beginnen was de recensent nooit de ontdekkingsreiziger die de schrijver beschrijft. In de boekenbijlagen die ik dertig jaar lang heb gelezen, ging het vooral over schrijvers die al bekend waren en over boeken van de grote uitgeverijen. Het debuut van een kleine uitgever haalde de krant zelden. Wie wil weten welke boeken onterecht onzichtbaar blijven, vindt het antwoord tegenwoordig eerder bij lezers die online over hun ontdekkingen schrijven dan op de kunstpagina.
Ook is het niet waar dat het publiek alleen sterren uitdeelt. Onder bijna elke beoordeling staat een toelichting, en sommige lezers schrijven besprekingen die net zo zorgvuldig zijn als die in de krant. Het verschil is dat zij er niet voor betaald worden en dat niemand hen heeft aangewezen. Dat maakt hun oordeel niet minder waard.
Wat mij het meest stoort, is de toon van het stuk. De schrijver wil de sterren het liefst afschaffen en de lezer weer laten luisteren naar wie er verstand van heeft. Maar de lezer is geen leerling. Een volwassene die een boek uitkiest, heeft geen leraar nodig die hem vertelt hoe hij moet kijken.
Natuurlijk is het jammer als kranten bezuinigen op hun kunstpagina's. Maar wie de toekomst van de kritiek zoekt, moet niet terugverlangen naar de zaterdagbijlage van vroeger. Hij moet kijken naar de duizenden lezers die elke dag over boeken schrijven, en hun stem serieus nemen.
Vraag 14 2 punten
Lees tekst 2. Dit is een ingezonden reactie op tekst 1. In de tweede en derde alinea van tekst 2 brengt de schrijver twee argumenten in tegen de argumentatie in tekst 1. Vat deze twee argumenten samen. Geef antwoord in een of meer volledige zinnen en gebruik niet meer dan 40 woorden.
Vraag 15 1 punt
“Maar de lezer is geen leerling. Een volwassene die een boek uitkiest, heeft geen leraar nodig die hem vertelt hoe hij moet kijken.” (tekst 2) Op welke alinea van tekst 1 reageert de schrijver van tekst 2 hier vooral?
Vraag 16 1 punt
“De schrijver wil de sterren het liefst afschaffen en de lezer weer laten luisteren naar wie er verstand van heeft.” (tekst 2) Een kritische lezer kan vinden dat het eerste deel van deze bewering geen recht doet aan tekst 1. Leg uit waarom. Baseer je antwoord op tekst 1. Geef antwoord in een of meer volledige zinnen.
Onderwerpen
- Leesvaardigheid
- Argumentatie
- Tekstverbanden en signaalwoorden
- Samenvatten
- Tekstsoorten en tekstdoelen
Zo werkt het
Vul je naam en twee e-mailadressen in
Je eigen adres en dat van je docent. Een account heb je niet nodig.
Maak de toets online
Open vragen typ je in, bij meerkeuzevragen kies je een antwoord.
Krijg je punten en feedback
Het AI-model kijkt je antwoorden na en je docent keurt het resultaat goed. Daarna krijg je per vraag je punten en feedback in je mail.
Andere oefentoetsen Nederlands vwo
- Oefentoets Nederlands vwo 1
- Oefentoets Nederlands vwo 2
- Oefentoets Nederlands vwo 3
- Oefentoets Nederlands vwo 4
- Oefentoets Nederlands vwo 5
Alle oefentoetsen Nederlands, de eindexamens met antwoorden en de examenonderwerpen staan op de pagina Nederlands oefenen.
Veelgestelde vragen
Waar vind ik een oefentoets Nederlands voor vwo 6?
Op deze pagina. Je maakt de oefentoets Nederlands vwo 6 online op toetschecker.nl, zonder account, en krijgt per vraag je punten en feedback.
Wie kijkt de oefentoets na?
Het AI-model van ToetsChecker kijkt je antwoorden na volgens het correctiemodel van de toets. Je docent keurt het resultaat goed, daarna krijg je per vraag je punten en feedback in je mail.
Staan de antwoorden erbij?
De antwoorden krijg je na het nakijken, samen met de feedback per vraag. Zo maak je de toets eerst zelf, net als een echte toets.