Eindexamen geschiedenis en staatsinrichting vmbo-kb 2018, tijdvak 1: vragen en antwoorden

Alle vragen met het antwoord uit het correctievoorschrift. Opgaven: Nederland (1848-1914), De Eerste Wereldoorlog (1914-1918), Het Interbellum (1918-1939), Het Interbellum (1918-1939), De Tweede Wereldoorlog (1939-1945), Door de tijd heen, Europa en de wereld (1945-1989), Europa en de wereld (1945-1989), Door de tijd heen, De nieuwe wereldorde (vanaf 1990).

Kort antwoord

Het centraal examen geschiedenis en staatsinrichting vmbo-kb 2018, tijdvak 1 loopt tot vraag 39. Van 38 vragen staat het onderwerp in de vragenbank. De meeste vragen gaan over tijd van wereldoorlogen (17), Koude Oorlog (8) en staatsinrichting (7). De opgaven en het correctievoorschrift staan op examenblad.nl. Met ToetsChecker maakt een klas het examen op papier en doet het AI-model per vraag een nakijkvoorstel met feedback, dat de docent controleert en vrijgeeft.

Onderwerpen in dit examen

Onderwerp per vraag in het centraal examen geschiedenis en staatsinrichting vmbo-kb 2018, tijdvak 1, voor de vragen waarvan het onderwerp bekend is. Elke vraag is eenmalig door een AI-model bij een onderwerp ingedeeld; per vraag kan dat afwijken.
OnderwerpVragenAantal
Tijd van wereldoorlogen6-8, 10-22, 3917
Koude Oorlog25-30, 32-338
Staatsinrichting1-4, 9, 24, 347
Tijd van televisie en computer31, 35-374
Historische vaardigheden23, 382

Vergeleken met andere jaren

Vergeleken met de andere 2 examens geschiedenis en staatsinrichting vmbo-kb sinds 2021: dit examen vroeg meer over Koude Oorlog (21% van de vragen, gemiddeld 10%). Minder over tijd van burgers en stoommachines (0% van de vragen, gemiddeld 8%).

Opgaven en correctievoorschrift

De documenten staan op examenblad.nl, de officiële site van het College voor Toetsen en Examens. ToetsChecker haalt ze daar op als je het examen in de vragenbank kiest.

Oefenen als leerling

Een oud examen maken is de beste voorbereiding, maar zonder nakijken weet je niet waar je punten verliest. Met ToetsChecker maak je het examen geschiedenis en staatsinrichting vmbo-kb 2018, tijdvak 1 op papier, net als het echte examen, of online als je docent het digitaal klaarzet. Het AI-model kijkt het na volgens het officiële correctievoorschrift. Zodra je docent het resultaat vrijgeeft, zie je per vraag wat goed was en wat er ontbrak.

Nakijken als docent

  1. Start gratis vanaf deze pagina

    Maak een gratis account vanaf deze pagina, dan staat het examen geschiedenis en staatsinrichting vmbo-kb 2018, tijdvak 1 meteen voor je klaar als correctiemodel, met alle vragen en het correctievoorschrift. Dat kost geen credits.

  2. Laat de klas het examen maken

    Op papier, zoals het echte examen: je scant de stapel in één keer of mailt de scan naar je scanadres. Of online, als digitale toetsafname met toezicht; de opgavetekst staat dan als bron bij elke vraag. Afbeeldingen uit het examen gaan niet mee, die staan in de PDF van de opgaven.

  3. Geef de resultaten vrij

    Het AI-model kijkt elk examen na volgens het correctievoorschrift en schrijft feedback per vraag. Bij een oefenexamen geef je alles in één keer vrij; bij een toets die meetelt loop je het voorstel eerst na. De leerling ziet het resultaat pas na jouw vrijgave.

ToetsChecker is geen examensite: je kijkt er ook je eigen SO's, proefwerken, praktische opdrachten en verslagen mee na, handgeschreven of digitaal, met jouw correctiemodel en feedback per vraag. Een gratis account heeft alle functies en 200 credits per maand, genoeg om ongeveer 100 toetsen te laten nakijken. Maak een gratis account of lees eerst hoe het nakijken werkt.

Vragen en antwoorden

Hieronder staan de opgaven en vragen van het examen geschiedenis en staatsinrichting vmbo-kb 2018, tijdvak 1. Onder elke vraag klap je het antwoord uit het correctievoorschrift open. Probeer de vraag eerst zelf.

Nederland (1848-1914)

Gebruik bron 1.

Vraag 1 1 punt

Welke groep bedoelt de politiek leider met ‘onze aanhangers’?

  1. A de hogere burgerij
  2. B de katholieke arbeiders
  3. C de kleine luyden
  4. D de vrije vrouwen
Bron 1

Een gedeelte uit een artikel geschreven door een politiek leider van de ARP (1891):

We moeten een goed contact met het volk hebben. Onze politieke tegenstanders kennen het volk niet en zij horen bij de ‘fatsoenlijke hogere klasse’. Maar wij van de ARP mogen het contact met onze aanhangers niet loslaten.

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven

Bekijk het antwoord

Antwoord: C

Gebruik nogmaals bron 1.

Vraag 2 1 punt

Welke groep bedoelt de politiek leider met ‘politieke tegenstanders’?

  1. A de feministen
  2. B de liberalen
  3. C de protestanten
  4. D de socialisten
Bron 1

Een gedeelte uit een artikel geschreven door een politiek leider van de ARP (1891):

We moeten een goed contact met het volk hebben. Onze politieke tegenstanders kennen het volk niet en zij horen bij de ‘fatsoenlijke hogere klasse’. Maar wij van de ARP mogen het contact met onze aanhangers niet loslaten.

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven

Bekijk het antwoord

Antwoord: B

Gebruik bron 2.

Vraag 3 2 punten

Leg uit, met behulp van een onderdeel uit de bron, welke mening over het algemeen kiesrecht in de tekening te herkennen is. Doe het zo: De mening over het algemeen kiesrecht is … (noem de mening). Deze mening is te herkennen aan … (noem onderdeel uit de bron).

Bron 1

Een gedeelte uit een artikel geschreven door een politiek leider van de ARP (1891):

We moeten een goed contact met het volk hebben. Onze politieke tegenstanders kennen het volk niet en zij horen bij de ‘fatsoenlijke hogere klasse’. Maar wij van de ARP mogen het contact met onze aanhangers niet loslaten.

Bron 2

Een politieke spotprent uit 1896 met als titel: Kijk eens! Zo vergaderen die arbeiders over algemeen kiesrecht:

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven

Bekijk het antwoord
  • De mening over het algemeen kiesrecht is dat het beter is arbeiders geen algemeen kiesrecht te geven / dat arbeiders niet geschikt zijn als kiezers / dat arbeiders (kennelijk) niet geïnteresseerd zijn in (algemeen) kiesrecht (1)
  • Deze mening is te herkennen aan de (negatieve) weergave van arbeiders (in de tekst en in de afbeelding) / de arbeiders als luie mensen/dronkaards (1)

Gebruik bron 3.

Vraag 4 1 punt

Welke mening past bij de bron? Algemeen vrouwenkiesrecht is

  1. A een goede zaak, want dan krijgen arbeidersgezinnen het beter.
  2. B een goede zaak, want dan krijgen vooral hoger opgeleide vrouwen kansen.
  3. C géén goede zaak, want dan krijgen vrouwen te veel invloed.
  4. D géén goede zaak, want dan krijgen de arbeiders minder invloed.
Bron 1

Een gedeelte uit een artikel geschreven door een politiek leider van de ARP (1891):

We moeten een goed contact met het volk hebben. Onze politieke tegenstanders kennen het volk niet en zij horen bij de ‘fatsoenlijke hogere klasse’. Maar wij van de ARP mogen het contact met onze aanhangers niet loslaten.

Bron 2

Een politieke spotprent uit 1896 met als titel: Kijk eens! Zo vergaderen die arbeiders over algemeen kiesrecht:

Bron 3

Een politieke prent over algemeen vrouwenkiesrecht (1914):

Toelichting Op de vlag staat: ‘algemeen vrouwenkiesrecht’.

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven

Bekijk het antwoord

Antwoord: A

Gebruik bron 4.

Vraag 5 1 punt

In de advertentie wordt een boek aanbevolen. Waarom werd dit boek toen aanbevolen?

  1. A In de verzuilde samenleving waren er grote tegenstellingen tussen rooms-katholieken en socialisten.
  2. B Rooms-katholieken wilden heel graag samenwerken met socialisten en dat moest voorkomen worden.
  3. C Socialisten hadden door een revolutie de macht overgenomen in Nederland.
Bron 1

Een gedeelte uit een artikel geschreven door een politiek leider van de ARP (1891):

We moeten een goed contact met het volk hebben. Onze politieke tegenstanders kennen het volk niet en zij horen bij de ‘fatsoenlijke hogere klasse’. Maar wij van de ARP mogen het contact met onze aanhangers niet loslaten.

Bron 2

Een politieke spotprent uit 1896 met als titel: Kijk eens! Zo vergaderen die arbeiders over algemeen kiesrecht:

Bron 3

Een politieke prent over algemeen vrouwenkiesrecht (1914):

Toelichting Op de vlag staat: ‘algemeen vrouwenkiesrecht’.

Bron 4

Advertentie in een krant (1914):

Nieuw in de boekhandel! Het Rode Gevaar

400 aanklachten tegen het socialisme Een boek voor 25 cent. Dit boek is zeer aan te bevelen voor rooms-katholieken die in fabrieken, werkplaatsen of op reis, in aanraking komen met socialisten.

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven

Bekijk het antwoord

Antwoord: A

De Eerste Wereldoorlog (1914-1918)

Gebruik bron 5.

Vraag 6 2 punten

De soldaat in de prent stelt een land voor. De prent is gemaakt naar aanleiding van een gebeurtenis. Welk land is dat? Noem ook het jaar waarin de gebeurtenis plaatsvond. Doe het zo: De soldaat is … (noem een land). De gebeurtenis vond plaats in … (noem een jaartal).

Bron 5

Een politieke prent met als titel Hoera, We gaan Servië aanvallen, want daar komt Gavrilo Princip vandaan!:

Toelichting Op de rivier in het midden staat: Donau (= een grensrivier).

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven

Bekijk het antwoord
  • De soldaat is Oostenrijk-Hongarije (1)
  • De gebeurtenis vond plaats in 1914 (1)

Vraag 7 1 punt

Tijdens de Eerste Wereldoorlog werd in Nederland het distributiestelsel ingevoerd. Waarom was het distributiestelsel nodig? En voor welke groep was dit stelsel bedoeld?

  1. A Het was nodig vanwege de Dodendraad, en het was alleen bedoeld voor Belgische vluchtelingen.
  2. B Het was nodig vanwege de Dodendraad, en het was bedoeld voor alle burgers.
  3. C Het was nodig vanwege de handelsbelemmeringen, en het was alleen bedoeld voor Belgische vluchtelingen.
  4. D Het was nodig vanwege de handelsbelemmeringen, en het was bedoeld voor alle burgers.
Bron 5

Een politieke prent met als titel Hoera, We gaan Servië aanvallen, want daar komt Gavrilo Princip vandaan!:

Toelichting Op de rivier in het midden staat: Donau (= een grensrivier).

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven

Bekijk het antwoord

Antwoord: D

Gebruik bron 6.

Vraag 8 1 punt

De drie donkergekleurde landen maakten deel uit van een bondgenootschap. Noem de naam van dat bondgenootschap.

Bron 5

Een politieke prent met als titel Hoera, We gaan Servië aanvallen, want daar komt Gavrilo Princip vandaan!:

Toelichting Op de rivier in het midden staat: Donau (= een grensrivier).

Bron 6

Een kaart van Europa (1917):

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven

Bekijk het antwoord
  • de Centralen (1)

Vraag 9 2 punten

Twee beweringen over het bijzonder onderwijs in Nederland:

1 Dankzij de Grondwet van 1848 konden er makkelijker bijzondere scholen gesticht worden.

2 Na 1917 werden er veel meer bijzondere scholen gesticht dan daarvoor. Geef per bewering een argument waaruit blijkt dat de bewering juist is Doe het zo: Bewering 1 is juist, want … (geef argument). Bewering 2 is juist, want … (geef argument).

Bron 5

Een politieke prent met als titel Hoera, We gaan Servië aanvallen, want daar komt Gavrilo Princip vandaan!:

Toelichting Op de rivier in het midden staat: Donau (= een grensrivier).

Bron 6

Een kaart van Europa (1917):

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven

Bekijk het antwoord
  • Bewering 1 is juist, want in de Grondwet van 1848 stond dat er vrijheid van onderwijs was (1)
  • Bewering 2 is juist, want er kwam toen financiële gelijkstelling (voor openbaar en bijzonder onderwijs) / want de overheid financierde toen (volledig) ook bijzondere scholen (1)

Het Interbellum (1918-1939)

(Deze vraag heeft geen inleidende tekst.)

Vraag 10 2 punten

Hieronder staan vijf maatregelen:

1 België ontvangt miljoenen aan herstelbetalingen.

2 De Volkenbond wordt opgericht.

3 Duitsland moet een nieuwe munt invoeren om de inflatie te stoppen.

4 Frankrijk krijgt grondgebied van Duitsland.

5 In Duitsland worden rassenwetten ingevoerd. Welke drie maatregelen zijn een onderdeel van het Verdrag van Versailles? Schrijf alleen de nummers op.

Bekijk het antwoord
  • maatregel 1, 2 en 4 indien drie antwoorden juist (2) indien twee antwoorden juist (1) indien minder dan twee antwoorden juist (0) (2)

Het Interbellum (1918-1939)

Gebruik bron 7.

Vraag 11 2 punten

De verandering van de naam van het tijdschrift vond plaats in hetzelfde jaar dat er een belangrijk politiek besluit genomen werd. Wat was de reden om de naam van het tijdschrift te veranderen? Noem ook het jaar waarin deze verandering plaatsvond. Doe het zo: De reden voor naamsverandering is … (geef reden). Dat gebeurde in … (noem jaartal).

Bron 7

De voorkant van een tijdschrift:

23e jaargang 15 oktober nr.10

MAANDBLAD

van de

Nederlandse Vereeniging van Staatsburgeressen

(vroeger: Vereeniging voor Vrouwenkiesrecht)

Toelichting Dit is de eerste keer dat dit tijdschrift verschijnt onder een nieuwe naam.

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven

Bekijk het antwoord
  • De reden voor naamsverandering is dat de VvVK haar doel (de invoering van actief vrouwenkiesrecht) had bereikt (1)
  • Dat gebeurde in 1919 (1)

Gebruik bron 8.

Vraag 12 1 punt

Welk jaartal hoort bij de bron?

  1. A 1918
  2. B 1923
  3. C 1928
  4. D 1933
Bron 7

De voorkant van een tijdschrift:

23e jaargang 15 oktober nr.10

MAANDBLAD

van de

Nederlandse Vereeniging van Staatsburgeressen

(vroeger: Vereeniging voor Vrouwenkiesrecht)

Toelichting Dit is de eerste keer dat dit tijdschrift verschijnt onder een nieuwe naam.

Bron 8

Iemand vertelt over zijn jeugd in Nederland:

Bij ons thuis werd gespaard, zodat we op zondag in ieder geval een broodmaaltijd konden eten. Maar als iemand de bel van de ijscokar hoorde, sprongen mijn ouders van tafel. Dan gingen ze veel herrie maken zodat wij de bel niet konden horen. Als de ijscokar voorbij was, gingen ze weer zitten. Een ijsje kostte toen één cent. Maar die cent konden we niet missen in de crisistijd.

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven

Bekijk het antwoord

Antwoord: D

Gebruik bron 9.

Vraag 13 2 punten

Op 13 maart 1938 viel Hitler Oostenrijk binnen. Oostenrijk werd een deel van Duitsland. Een maand later organiseerde hij een referendum, waarvoor het stembiljet werd gebruikt. Iemand beweert dat de aansluiting van Oostenrijk bij Duitsland op een democratische manier heeft plaatsgevonden. Iemand anders beweert dat de aansluiting ondemocratisch was. Geef voor elke bewering een argument waaruit blijkt dat de bewering juist is. Doe het zo: De aansluiting gebeurde op een democratische manier, omdat … (geef argument). De aansluiting was ondemocratisch, omdat … (geef argument).

Bron 7

De voorkant van een tijdschrift:

23e jaargang 15 oktober nr.10

MAANDBLAD

van de

Nederlandse Vereeniging van Staatsburgeressen

(vroeger: Vereeniging voor Vrouwenkiesrecht)

Toelichting Dit is de eerste keer dat dit tijdschrift verschijnt onder een nieuwe naam.

Bron 8

Iemand vertelt over zijn jeugd in Nederland:

Bij ons thuis werd gespaard, zodat we op zondag in ieder geval een broodmaaltijd konden eten. Maar als iemand de bel van de ijscokar hoorde, sprongen mijn ouders van tafel. Dan gingen ze veel herrie maken zodat wij de bel niet konden horen. Als de ijscokar voorbij was, gingen ze weer zitten. Een ijsje kostte toen één cent. Maar die cent konden we niet missen in de crisistijd.

Bron 9

Stembiljet voor een referendum in Oostenrijk (april 1938):

Toelichting Op het stembiljet staat: Volksstemming. Ben je het eens met de hereniging van Oostenrijk met het Duitse Rijk die op 13 maart 1938 heeft plaatsgevonden en stem je op Adolf Hitler? Groot rondje: ja Klein rondje: nee.

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven

Bekijk het antwoord
  • De aansluiting gebeurde op een democratische manier, omdat een referendum/volksstemming (in principe) democratisch is (1)
  • De aansluiting was ondemocratisch, omdat Hitler het land al had toegevoegd (voordat hij om goedkeuring vroeg) / omdat er druk werd uitgeoefend (onder andere door het grote rondje voor de keuze ‘ja’) om vóór te stemmen / omdat het alleen mogelijk was op Hitler te stemmen / omdat ongeveer 10% van de kiezers (voornamelijk Joden en ex-leden van linkse partijen) niet mocht stemmen (1)

Vraag 14 2 punten

Beschrijf in een aantal zinnen wat er gebeurde in 1938 tijdens de Kristallnacht. Gebruik hierbij de begrippen antisemitisme en nationaal- socialisten in een juiste historische samenhang en betekenis. Doe het zo: De Kristallnacht is een voorbeeld van … (maak de zin af).

Bron 7

De voorkant van een tijdschrift:

23e jaargang 15 oktober nr.10

MAANDBLAD

van de

Nederlandse Vereeniging van Staatsburgeressen

(vroeger: Vereeniging voor Vrouwenkiesrecht)

Toelichting Dit is de eerste keer dat dit tijdschrift verschijnt onder een nieuwe naam.

Bron 8

Iemand vertelt over zijn jeugd in Nederland:

Bij ons thuis werd gespaard, zodat we op zondag in ieder geval een broodmaaltijd konden eten. Maar als iemand de bel van de ijscokar hoorde, sprongen mijn ouders van tafel. Dan gingen ze veel herrie maken zodat wij de bel niet konden horen. Als de ijscokar voorbij was, gingen ze weer zitten. Een ijsje kostte toen één cent. Maar die cent konden we niet missen in de crisistijd.

Bron 9

Stembiljet voor een referendum in Oostenrijk (april 1938):

Toelichting Op het stembiljet staat: Volksstemming. Ben je het eens met de hereniging van Oostenrijk met het Duitse Rijk die op 13 maart 1938 heeft plaatsgevonden en stem je op Adolf Hitler? Groot rondje: ja Klein rondje: nee.

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven

Bekijk het antwoord

Opmerking Er mogen alleen scorepunten worden toegekend als de begrippen in een juiste onderlinge samenhang en betekenis worden gebruikt.

De Tweede Wereldoorlog (1939-1945)

Gebruik bron 10.

Vraag 15 1 punt

In welke Nederlandse stad speelt de gebeurtenis uit de bron zich af?

Bron 10

Iemand vertelt over een gebeurtenis in Nederland aan het begin van de Tweede Wereldoorlog:

Ik staarde naar de ramen. Ik zag de stralend blauwe lucht. Daar doken ze plotseling op: vliegtuigen! Ze vlogen laag. De hakenkruizen kon je duidelijk zien. Het geluid was verschrikkelijk. Toen werd ons huis geraakt door de bommen. Ik pakte papieren uit de kast toen we vluchtten. Dat was makkelijk, want de kastdeur was er niet meer. De volgende dag was Nederland bezet door de Duitsers.

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven

Bekijk het antwoord
  • (in de stad) Rotterdam (1)

Vraag 16 1 punt

Als mensen zich tijdens de Tweede Wereldoorlog niet aan het distributiesysteem hielden, waren ze strafbaar. De Duitse bezetter vond de straffen die onafhankelijke Nederlandse rechters aan overtreders gaven vaak te licht. De overtreders werden opnieuw gearresteerd en ze werden door een nationaal-socialistische rechter veroordeeld. Dan kregen ze meestal een zwaardere straf. Was Nederland op dat moment een rechtsstaat? En welke verklaring is juist?

  1. A Ja, want er was onafhankelijke rechtspraak door twee rechters.
  2. B Ja, want mensen moesten zich houden aan het distributiesysteem.
  3. C Nee, want er was geen onafhankelijke rechtspraak meer.
  4. D Nee, want mensen hielden zich niet aan het distributiesysteem.
Bron 10

Iemand vertelt over een gebeurtenis in Nederland aan het begin van de Tweede Wereldoorlog:

Ik staarde naar de ramen. Ik zag de stralend blauwe lucht. Daar doken ze plotseling op: vliegtuigen! Ze vlogen laag. De hakenkruizen kon je duidelijk zien. Het geluid was verschrikkelijk. Toen werd ons huis geraakt door de bommen. Ik pakte papieren uit de kast toen we vluchtten. Dat was makkelijk, want de kastdeur was er niet meer. De volgende dag was Nederland bezet door de Duitsers.

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven

Bekijk het antwoord

Antwoord: C

Gebruik bron 11.

Vraag 17 1 punt

De poster in de bron gaat over de verdediging van democratieën. Welke bewering over de poster is juist? De tekst op de poster

  1. A klopt, want de Verenigde Staten deden mee aan de oorlog zodat de democratie in Europese landen hersteld kon worden.
  2. B klopt, want de Verenigde Staten deden mee aan de oorlog zodat Engeland weer democratisch kon worden.
  3. C klopt niet, want de Verenigde Staten vielen het democratische Japan aan.
  4. D klopt niet, want de Verenigde Staten waren toen neutraal en verdedigden de democratie niet.
Bron 10

Iemand vertelt over een gebeurtenis in Nederland aan het begin van de Tweede Wereldoorlog:

Ik staarde naar de ramen. Ik zag de stralend blauwe lucht. Daar doken ze plotseling op: vliegtuigen! Ze vlogen laag. De hakenkruizen kon je duidelijk zien. Het geluid was verschrikkelijk. Toen werd ons huis geraakt door de bommen. Ik pakte papieren uit de kast toen we vluchtten. Dat was makkelijk, want de kastdeur was er niet meer. De volgende dag was Nederland bezet door de Duitsers.

Bron 11

Een poster uit de Verenigde Staten (1942):

Toelichting Douglas was een Amerikaans militair vliegtuigmerk. Op de poster staat: Douglas verdedigt democratieën.

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven

Bekijk het antwoord

Antwoord: A

Gebruik bron 12.

Vraag 18 2 punten

Uit welk doorgangskamp kwamen de treinen? Noem ook de naam van een kamp waar de treinen naartoe gingen. Doe het zo: De treinen kwamen uit … (noem de naam van het doorgangskamp). De treinen gingen naar … (noem de naam van een ander kamp).

Bron 10

Iemand vertelt over een gebeurtenis in Nederland aan het begin van de Tweede Wereldoorlog:

Ik staarde naar de ramen. Ik zag de stralend blauwe lucht. Daar doken ze plotseling op: vliegtuigen! Ze vlogen laag. De hakenkruizen kon je duidelijk zien. Het geluid was verschrikkelijk. Toen werd ons huis geraakt door de bommen. Ik pakte papieren uit de kast toen we vluchtten. Dat was makkelijk, want de kastdeur was er niet meer. De volgende dag was Nederland bezet door de Duitsers.

Bron 11

Een poster uit de Verenigde Staten (1942):

Toelichting Douglas was een Amerikaans militair vliegtuigmerk. Op de poster staat: Douglas verdedigt democratieën.

Bron 12

Een man vertelt iets over zijn jeugd in Nederland:

In het dorp werden de treinen uit het doorgangskamp ‘Jodentreinen’ genoemd. Als een trein met de veewagons bij de spoorwegovergang kwam, werden er briefjes uitgegooid. De spoorbomen bleven daarna net zo lang dicht tot de Duitse soldaten alle briefjes hadden opgeraapt. Daarna werden die briefjes verbrand.

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven

Bekijk het antwoord
  • De treinen kwamen uit Westerbork/Vught (1)
  • De treinen gingen naar Auschwitz (of de naam van een ander vernietigingskamp) (1)

Gebruik bron 13.

Vraag 19 1 punt

Welk begrip past bij de bron?

  1. A aanpassing
  2. B collaboratie
  3. C gelijkschakeling
  4. D verzet
Bron 10

Iemand vertelt over een gebeurtenis in Nederland aan het begin van de Tweede Wereldoorlog:

Ik staarde naar de ramen. Ik zag de stralend blauwe lucht. Daar doken ze plotseling op: vliegtuigen! Ze vlogen laag. De hakenkruizen kon je duidelijk zien. Het geluid was verschrikkelijk. Toen werd ons huis geraakt door de bommen. Ik pakte papieren uit de kast toen we vluchtten. Dat was makkelijk, want de kastdeur was er niet meer. De volgende dag was Nederland bezet door de Duitsers.

Bron 11

Een poster uit de Verenigde Staten (1942):

Toelichting Douglas was een Amerikaans militair vliegtuigmerk. Op de poster staat: Douglas verdedigt democratieën.

Bron 12

Een man vertelt iets over zijn jeugd in Nederland:

In het dorp werden de treinen uit het doorgangskamp ‘Jodentreinen’ genoemd. Als een trein met de veewagons bij de spoorwegovergang kwam, werden er briefjes uitgegooid. De spoorbomen bleven daarna net zo lang dicht tot de Duitse soldaten alle briefjes hadden opgeraapt. Daarna werden die briefjes verbrand.

Bron 13

Uit een toespraak voor Nederlanders die vrijwillig gingen vechten tegen de Sovjet-Unie (1943):

De Nederlandse soldaat is net zo goed als de Duitse soldaat. Daarmee is de toekomst van ons volk veilig. Als we geen strijders meer hebben, zullen we een slap volk worden. Daarom: vecht tegen het communistische gevaar!

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven

Bekijk het antwoord

Antwoord: B

Gebruik bron 14.

Vraag 20 1 punt

Welke begrippen passen bij de bron?

  1. A mobilisatie en NSB
  2. B mobilisatie en tewerkstelling
  3. C razzia en NSB
  4. D razzia en tewerkstelling
Bron 10

Iemand vertelt over een gebeurtenis in Nederland aan het begin van de Tweede Wereldoorlog:

Ik staarde naar de ramen. Ik zag de stralend blauwe lucht. Daar doken ze plotseling op: vliegtuigen! Ze vlogen laag. De hakenkruizen kon je duidelijk zien. Het geluid was verschrikkelijk. Toen werd ons huis geraakt door de bommen. Ik pakte papieren uit de kast toen we vluchtten. Dat was makkelijk, want de kastdeur was er niet meer. De volgende dag was Nederland bezet door de Duitsers.

Bron 11

Een poster uit de Verenigde Staten (1942):

Toelichting Douglas was een Amerikaans militair vliegtuigmerk. Op de poster staat: Douglas verdedigt democratieën.

Bron 12

Een man vertelt iets over zijn jeugd in Nederland:

In het dorp werden de treinen uit het doorgangskamp ‘Jodentreinen’ genoemd. Als een trein met de veewagons bij de spoorwegovergang kwam, werden er briefjes uitgegooid. De spoorbomen bleven daarna net zo lang dicht tot de Duitse soldaten alle briefjes hadden opgeraapt. Daarna werden die briefjes verbrand.

Bron 13

Uit een toespraak voor Nederlanders die vrijwillig gingen vechten tegen de Sovjet-Unie (1943):

De Nederlandse soldaat is net zo goed als de Duitse soldaat. Daarmee is de toekomst van ons volk veilig. Als we geen strijders meer hebben, zullen we een slap volk worden. Daarom: vecht tegen het communistische gevaar!

Bron 14

Iemand vertelt over een gebeurtenis in Nederland (1944):

Rond twaalf uur stonden overal Duitse soldaten aan de deur. Ze kwamen kijken of er mannen binnen waren. Alle mannen tussen de 17 en 50 jaar werden opgepakt. We werden eerst op de hoek van de straat verzameld. Toen moesten we allemaal naar het oude Feyenoord-stadion lopen. Het hele stadion stond hartstikke vol met mannen. Vanaf daar werden we in treinen naar Duitsland vervoerd.

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven

Bekijk het antwoord

Antwoord: D

Gebruik bron 15.

Vraag 21 1 punt

Beide onderdelen van de bron passen bij één periode tijdens de Tweede Wereldoorlog. Hoe wordt deze periode genoemd?

Bron 10

Iemand vertelt over een gebeurtenis in Nederland aan het begin van de Tweede Wereldoorlog:

Ik staarde naar de ramen. Ik zag de stralend blauwe lucht. Daar doken ze plotseling op: vliegtuigen! Ze vlogen laag. De hakenkruizen kon je duidelijk zien. Het geluid was verschrikkelijk. Toen werd ons huis geraakt door de bommen. Ik pakte papieren uit de kast toen we vluchtten. Dat was makkelijk, want de kastdeur was er niet meer. De volgende dag was Nederland bezet door de Duitsers.

Bron 11

Een poster uit de Verenigde Staten (1942):

Toelichting Douglas was een Amerikaans militair vliegtuigmerk. Op de poster staat: Douglas verdedigt democratieën.

Bron 12

Een man vertelt iets over zijn jeugd in Nederland:

In het dorp werden de treinen uit het doorgangskamp ‘Jodentreinen’ genoemd. Als een trein met de veewagons bij de spoorwegovergang kwam, werden er briefjes uitgegooid. De spoorbomen bleven daarna net zo lang dicht tot de Duitse soldaten alle briefjes hadden opgeraapt. Daarna werden die briefjes verbrand.

Bron 13

Uit een toespraak voor Nederlanders die vrijwillig gingen vechten tegen de Sovjet-Unie (1943):

De Nederlandse soldaat is net zo goed als de Duitse soldaat. Daarmee is de toekomst van ons volk veilig. Als we geen strijders meer hebben, zullen we een slap volk worden. Daarom: vecht tegen het communistische gevaar!

Bron 14

Iemand vertelt over een gebeurtenis in Nederland (1944):

Rond twaalf uur stonden overal Duitse soldaten aan de deur. Ze kwamen kijken of er mannen binnen waren. Alle mannen tussen de 17 en 50 jaar werden opgepakt. We werden eerst op de hoek van de straat verzameld. Toen moesten we allemaal naar het oude Feyenoord-stadion lopen. Het hele stadion stond hartstikke vol met mannen. Vanaf daar werden we in treinen naar Duitsland vervoerd.

Bron 15

onderdeel 1 onderdeel 2 Een poster (1944): Een recept voor soep (1945):

RECEPT Neem twee kilo tulpenbollen.

Maak ze schoon en kook ze.

Stamp de bollen en giet er vijf liter water bij.

Voeg naar smaak zout toe.

Toelichting Op de poster staat: spijsolie (= olie die als voedingsmiddel kan worden gebruikt) uit het bos. Raapt beukenootjes.

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven

Bekijk het antwoord
  • de Hongerwinter (1)

Vraag 22 1 punt

Waarom past het bombarderen van steden tijdens de Tweede Wereldoorlog bij het begrip ‘totale oorlog’?

  1. A omdat de bombardementen Duitsland dwongen tot een volledige overgave
  2. B omdat de gebieden die werden gebombardeerd zich alleen in industriegebieden bevonden en niet op het slagveld
  3. C omdat naast militaire doelen ook de burgerbevolking werd getroffen
  4. D omdat er in de oorlog niet alleen op het land en op zee, maar ook in de lucht werd gevochten
Bron 10

Iemand vertelt over een gebeurtenis in Nederland aan het begin van de Tweede Wereldoorlog:

Ik staarde naar de ramen. Ik zag de stralend blauwe lucht. Daar doken ze plotseling op: vliegtuigen! Ze vlogen laag. De hakenkruizen kon je duidelijk zien. Het geluid was verschrikkelijk. Toen werd ons huis geraakt door de bommen. Ik pakte papieren uit de kast toen we vluchtten. Dat was makkelijk, want de kastdeur was er niet meer. De volgende dag was Nederland bezet door de Duitsers.

Bron 11

Een poster uit de Verenigde Staten (1942):

Toelichting Douglas was een Amerikaans militair vliegtuigmerk. Op de poster staat: Douglas verdedigt democratieën.

Bron 12

Een man vertelt iets over zijn jeugd in Nederland:

In het dorp werden de treinen uit het doorgangskamp ‘Jodentreinen’ genoemd. Als een trein met de veewagons bij de spoorwegovergang kwam, werden er briefjes uitgegooid. De spoorbomen bleven daarna net zo lang dicht tot de Duitse soldaten alle briefjes hadden opgeraapt. Daarna werden die briefjes verbrand.

Bron 13

Uit een toespraak voor Nederlanders die vrijwillig gingen vechten tegen de Sovjet-Unie (1943):

De Nederlandse soldaat is net zo goed als de Duitse soldaat. Daarmee is de toekomst van ons volk veilig. Als we geen strijders meer hebben, zullen we een slap volk worden. Daarom: vecht tegen het communistische gevaar!

Bron 14

Iemand vertelt over een gebeurtenis in Nederland (1944):

Rond twaalf uur stonden overal Duitse soldaten aan de deur. Ze kwamen kijken of er mannen binnen waren. Alle mannen tussen de 17 en 50 jaar werden opgepakt. We werden eerst op de hoek van de straat verzameld. Toen moesten we allemaal naar het oude Feyenoord-stadion lopen. Het hele stadion stond hartstikke vol met mannen. Vanaf daar werden we in treinen naar Duitsland vervoerd.

Bron 15

onderdeel 1 onderdeel 2 Een poster (1944): Een recept voor soep (1945):

RECEPT Neem twee kilo tulpenbollen.

Maak ze schoon en kook ze.

Stamp de bollen en giet er vijf liter water bij.

Voeg naar smaak zout toe.

Toelichting Op de poster staat: spijsolie (= olie die als voedingsmiddel kan worden gebruikt) uit het bos. Raapt beukenootjes.

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven

Bekijk het antwoord

Antwoord: C

Vraag 23 1 punt

Hieronder staan vier gebeurtenissen tijdens de Tweede Wereldoorlog:

1 de aanval op Pearl Harbor

2 de invasie in Normandië

3 de slag bij Stalingrad

4 de slag om Arnhem Zet de vier gebeurtenissen in de juiste volgorde, van vroeger naar later. Doe het zo: Eerst gebeurtenis …, dan …, vervolgens … en ten slotte … (vul alleen nummers in).

Bron 10

Iemand vertelt over een gebeurtenis in Nederland aan het begin van de Tweede Wereldoorlog:

Ik staarde naar de ramen. Ik zag de stralend blauwe lucht. Daar doken ze plotseling op: vliegtuigen! Ze vlogen laag. De hakenkruizen kon je duidelijk zien. Het geluid was verschrikkelijk. Toen werd ons huis geraakt door de bommen. Ik pakte papieren uit de kast toen we vluchtten. Dat was makkelijk, want de kastdeur was er niet meer. De volgende dag was Nederland bezet door de Duitsers.

Bron 11

Een poster uit de Verenigde Staten (1942):

Toelichting Douglas was een Amerikaans militair vliegtuigmerk. Op de poster staat: Douglas verdedigt democratieën.

Bron 12

Een man vertelt iets over zijn jeugd in Nederland:

In het dorp werden de treinen uit het doorgangskamp ‘Jodentreinen’ genoemd. Als een trein met de veewagons bij de spoorwegovergang kwam, werden er briefjes uitgegooid. De spoorbomen bleven daarna net zo lang dicht tot de Duitse soldaten alle briefjes hadden opgeraapt. Daarna werden die briefjes verbrand.

Bron 13

Uit een toespraak voor Nederlanders die vrijwillig gingen vechten tegen de Sovjet-Unie (1943):

De Nederlandse soldaat is net zo goed als de Duitse soldaat. Daarmee is de toekomst van ons volk veilig. Als we geen strijders meer hebben, zullen we een slap volk worden. Daarom: vecht tegen het communistische gevaar!

Bron 14

Iemand vertelt over een gebeurtenis in Nederland (1944):

Rond twaalf uur stonden overal Duitse soldaten aan de deur. Ze kwamen kijken of er mannen binnen waren. Alle mannen tussen de 17 en 50 jaar werden opgepakt. We werden eerst op de hoek van de straat verzameld. Toen moesten we allemaal naar het oude Feyenoord-stadion lopen. Het hele stadion stond hartstikke vol met mannen. Vanaf daar werden we in treinen naar Duitsland vervoerd.

Bron 15

onderdeel 1 onderdeel 2 Een poster (1944): Een recept voor soep (1945):

RECEPT Neem twee kilo tulpenbollen.

Maak ze schoon en kook ze.

Stamp de bollen en giet er vijf liter water bij.

Voeg naar smaak zout toe.

Toelichting Op de poster staat: spijsolie (= olie die als voedingsmiddel kan worden gebruikt) uit het bos. Raapt beukenootjes.

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven

Bekijk het antwoord

Opmerking Er is maar één juiste volgorde.

Door de tijd heen

(Deze vraag heeft geen inleidende tekst.)

Vraag 24 2 punten

Hieronder staan drie besluiten over de doodstraf in Nederland:

1 In 1870 werd de doodstraf, na een stemming in de Tweede en de Eerste Kamer, afgeschaft.

2 In 1940 werd de doodstraf door de Duitse bezetter opnieuw ingevoerd in Nederland.

3 In 1945 besloot de Nederlandse regering in Londen tot herinvoering van de doodstraf voor oorlogsmisdadigers. Geef per besluit aan of dit besluit wel of niet democratisch was. Geef ook een argument voor je keuze. Doe het zo: Besluit 1 was … (kies uit: wel/niet) democratisch, omdat … (geef argument). (enzovoort tot en met besluit 3)

Bekijk het antwoord

Opmerking Een antwoord mag alleen goed gerekend worden als na een juiste keuze een juist argument volgt.

Europa en de wereld (1945-1989)

(Deze vraag heeft geen inleidende tekst.)

Vraag 25 2 punten

Hieronder staan vier mogelijke redenen voor de Amerikaanse regering om Nederland mee te laten doen met het Marshallplan: De Amerikaanse regering

1 wilde dat Amerikaanse bedrijven hun producten in Nederland konden verkopen.

2 wilde vooral dat Nederlandse bedrijven hun producten in Amerika konden verkopen.

3 wilde voorkomen dat Nederlanders voor het communisme zouden kiezen.

4 wilde voorkomen dat Nederlanders voor het kapitalisme zouden kiezen. Welke twee redenen zijn juist? Schrijf alleen de nummers op.

Bekijk het antwoord
  • reden 1 (1)
  • reden 3 (1)

Vraag 26 2 punten

Iemand beweert dat de Sovjet-Unie rond 1945 landen in Oost-Europa heeft bevrijd. Iemand anders beweert dat de Sovjet-Unie in die tijd landen in Oost-Europa heeft bezet. Geef voor elke bewering een argument waaruit blijkt dat de bewering juist is. Doe het zo: De Sovjet-Unie heeft landen bevrijd, want … (geef verklaring). De Sovjet-Unie heeft landen bezet, want … (geef een andere verklaring).

Bekijk het antwoord
  • De Sovjet-Unie heeft landen bevrijd, want ze heeft (in Oost-Europa) Duitsland/de nazi’s verslagen / het kapitalisme verslagen (1)
  • De Sovjet-Unie heeft landen bezet, want ze voerde (onder dwang) het communistische systeem in / hield Oost-Europese landen (militair) onder controle (1)

Vraag 27 1 punt

De Sovjet-Unie vormde samen met andere landen het Warschaupact. Onder welke naam stonden die andere landen in het Westen bekend?

  1. A As-mogendheden
  2. B invloedssferen
  3. C koloniën
  4. D satellietstaten
Bekijk het antwoord

Antwoord: D

Europa en de wereld (1945-1989)

Gebruik bron 16.

Vraag 28 1 punt

Deze tips uit 1951 zijn bedoeld om stiekem een grens over te steken. Hoe heet deze grens?

Bron 16

Enkele tips van een Amerikaanse radiozender die programma’s uitzond voor de bevolking van Oost-Europa (1951):

Vijf kilometer voor de grens loop je het bos in. 500 meter voor het prikkeldraad ga je kruipen. Als je een grenswacht ziet, moet je niet wegrennen, maar op je buik gaan liggen. Wacht tot de grenswacht voorbij is gelopen. Dan knip je het prikkeldraad door en kruip je erdoorheen. Je moet goed oppassen voor de mijnen.

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven

Bekijk het antwoord
  • het IJzeren Gordijn (1)

Gebruik bron 17.

Vraag 29 1 punt

Welk land wordt bedoeld met de ‘onbekende aanvaller’?

Bron 16

Enkele tips van een Amerikaanse radiozender die programma’s uitzond voor de bevolking van Oost-Europa (1951):

Vijf kilometer voor de grens loop je het bos in. 500 meter voor het prikkeldraad ga je kruipen. Als je een grenswacht ziet, moet je niet wegrennen, maar op je buik gaan liggen. Wacht tot de grenswacht voorbij is gelopen. Dan knip je het prikkeldraad door en kruip je erdoorheen. Je moet goed oppassen voor de mijnen.

Bron 17

Uit een Nederlandse krant (1953):

In verschillende havens in Nederland liggen ‘vluchtschepen’ klaar. Er zijn bedden en er is genoeg voedsel dat niet bederft. De boten varen nooit, ze liggen klaar voor het geval Nederland in een nieuwe oorlog terechtkomt. Want dan willen sommige mensen weg. Weg naar een land dat niet zo snel bezet zal worden door de ‘onbekende aanvaller’, bijvoorbeeld naar Engeland of Amerika.

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven

Bekijk het antwoord
  • de Sovjet-Unie/Rusland (1)

Gebruik bron 18.

Vraag 30 1 punt

Welk jaartal hoort bij de bron?

  1. A 1900
  2. B 1935
  3. C 1970
  4. D 2005
Bron 16

Enkele tips van een Amerikaanse radiozender die programma’s uitzond voor de bevolking van Oost-Europa (1951):

Vijf kilometer voor de grens loop je het bos in. 500 meter voor het prikkeldraad ga je kruipen. Als je een grenswacht ziet, moet je niet wegrennen, maar op je buik gaan liggen. Wacht tot de grenswacht voorbij is gelopen. Dan knip je het prikkeldraad door en kruip je erdoorheen. Je moet goed oppassen voor de mijnen.

Bron 17

Uit een Nederlandse krant (1953):

In verschillende havens in Nederland liggen ‘vluchtschepen’ klaar. Er zijn bedden en er is genoeg voedsel dat niet bederft. De boten varen nooit, ze liggen klaar voor het geval Nederland in een nieuwe oorlog terechtkomt. Want dan willen sommige mensen weg. Weg naar een land dat niet zo snel bezet zal worden door de ‘onbekende aanvaller’, bijvoorbeeld naar Engeland of Amerika.

Bron 18

Een kaart van Europa:

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven

Bekijk het antwoord

Antwoord: C

Vraag 31 2 punten

Hieronder staan vier beschrijvingen van feministen:

1 Deze feministen bonden openbare urinoirs dicht met roze linten uit protest tegen het ontbreken van openbare toiletten voor vrouwen.

2 Deze feministen richtten een vereniging op om voor vrouwenkiesrecht te strijden.

3 Deze feministen vonden dat vrouwen de plaats van mannen in de fabrieken moesten innemen, zodat de mannen konden gaan vechten aan het front.

4 Deze feministe werd staatssecretaris voor emancipatiezaken. Zij hield zich bezig met de Europese richtlijn voor gelijke behandeling van mannen en vrouwen. Welke twee beschrijvingen horen bij de Tweede Feministische Golf? Schrijf alleen de nummers op.

Bron 16

Enkele tips van een Amerikaanse radiozender die programma’s uitzond voor de bevolking van Oost-Europa (1951):

Vijf kilometer voor de grens loop je het bos in. 500 meter voor het prikkeldraad ga je kruipen. Als je een grenswacht ziet, moet je niet wegrennen, maar op je buik gaan liggen. Wacht tot de grenswacht voorbij is gelopen. Dan knip je het prikkeldraad door en kruip je erdoorheen. Je moet goed oppassen voor de mijnen.

Bron 17

Uit een Nederlandse krant (1953):

In verschillende havens in Nederland liggen ‘vluchtschepen’ klaar. Er zijn bedden en er is genoeg voedsel dat niet bederft. De boten varen nooit, ze liggen klaar voor het geval Nederland in een nieuwe oorlog terechtkomt. Want dan willen sommige mensen weg. Weg naar een land dat niet zo snel bezet zal worden door de ‘onbekende aanvaller’, bijvoorbeeld naar Engeland of Amerika.

Bron 18

Een kaart van Europa:

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven

Bekijk het antwoord
  • beschrijving 1 (1)
  • beschrijving 4 (1)

Vraag 32 2 punten

Door een historische gebeurtenis hield de DDR op te bestaan. Welke historische gebeurtenis is dat? En in welk jaar speelde deze gebeurtenis zich af? Doe het zo: De DDR hield op te bestaan door ... (noem gebeurtenis). Dat gebeurde in … (noem jaartal).

Bron 16

Enkele tips van een Amerikaanse radiozender die programma’s uitzond voor de bevolking van Oost-Europa (1951):

Vijf kilometer voor de grens loop je het bos in. 500 meter voor het prikkeldraad ga je kruipen. Als je een grenswacht ziet, moet je niet wegrennen, maar op je buik gaan liggen. Wacht tot de grenswacht voorbij is gelopen. Dan knip je het prikkeldraad door en kruip je erdoorheen. Je moet goed oppassen voor de mijnen.

Bron 17

Uit een Nederlandse krant (1953):

In verschillende havens in Nederland liggen ‘vluchtschepen’ klaar. Er zijn bedden en er is genoeg voedsel dat niet bederft. De boten varen nooit, ze liggen klaar voor het geval Nederland in een nieuwe oorlog terechtkomt. Want dan willen sommige mensen weg. Weg naar een land dat niet zo snel bezet zal worden door de ‘onbekende aanvaller’, bijvoorbeeld naar Engeland of Amerika.

Bron 18

Een kaart van Europa:

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven

Bekijk het antwoord

Voorbeeld uit het correctievoorschrift:

  • Dat gebeurde in 1990 (1p)

Door de tijd heen

Gebruik bron 19.

Vraag 33 3 punten

De foto’s en de uitspraken horen bij leiders van de Sovjet-Unie. Neem het onderstaande schema over en vul de nummers en de letters in op de juiste plaats. Let op! In elk hokje mag maar één nummer of letter komen te staan. De nummers en letters mogen maar één keer worden gebruikt.

Bron 19

De bron bestaat uit twee onderdelen: eerst drie foto’s van leiders van de Sovjet-Unie en daarna drie uitspraken.

onderdeel 1

foto 1 foto 2 foto 3

onderdeel 2

uitspraak a: Kameraden en landgenoten! De grote dag is aangebroken: Duitsland is verslagen. De nazi’s moesten op hun knieën voor ons Rode Leger. Ze hebben gecapituleerd!

uitspraak b: Beste landgenoten, Vanaf vandaag ben ik niet langer de leider van de Sovjet-Unie. De veranderingen die ik heb ingevoerd waren moeilijk, maar noodzakelijk. Ik vind nog steeds dat ik de juiste beslissingen heb genomen.

uitspraak c: Kameraden! Zij dachten dat wij Cuba niet konden beschermen. Ze hadden het fout! De communistische landen hebben ervoor gezorgd dat er geen kernoorlog is uitgebroken.

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven

Bekijk het antwoord
  • foto uitspraak Chroesjtsjov 1 c Gorbatsjov 3 b Stalin 2 a indien zes antwoorden juist (3) indien vijf of vier antwoorden juist (2) indien drie of twee antwoorden juist (1) indien minder dan twee antwoorden juist (0) (3)

foto uitspraak (vul nummer in) (vul letter in) Chroesjtsjov Gorbatsjov Stalin

Vraag 34 2 punten

Nederland had in de periode 1848 tot 1960 verschillende politieke leiders. Geef aan welke politieke leider volgens jou het meest zijn/haar doel heeft bereikt in de politiek. Noem ook het doel dat hij/zij bereikt heeft. Doe het zo: De politieke leider die het meest zijn/haar doel heeft bereikt is … (noem de naam), omdat ... (noem het bereikte politieke doel).

Bron 19

De bron bestaat uit twee onderdelen: eerst drie foto’s van leiders van de Sovjet-Unie en daarna drie uitspraken.

onderdeel 1

foto 1 foto 2 foto 3

onderdeel 2

uitspraak a: Kameraden en landgenoten! De grote dag is aangebroken: Duitsland is verslagen. De nazi’s moesten op hun knieën voor ons Rode Leger. Ze hebben gecapituleerd!

uitspraak b: Beste landgenoten, Vanaf vandaag ben ik niet langer de leider van de Sovjet-Unie. De veranderingen die ik heb ingevoerd waren moeilijk, maar noodzakelijk. Ik vind nog steeds dat ik de juiste beslissingen heb genomen.

uitspraak c: Kameraden! Zij dachten dat wij Cuba niet konden beschermen. Ze hadden het fout! De communistische landen hebben ervoor gezorgd dat er geen kernoorlog is uitgebroken.

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven

Bekijk het antwoord

Voorbeeld uit het correctievoorschrift:

  • omdat hij financiële gelijkstelling van het bijzonder onderwijs / de emancipatie van de eigen achterban wist te bereiken (1p)

of

  • omdat hij het algemeen (mannen)kiesrecht ingevoerd wist te krijgen (1p)

of

  • De politieke leider die het meest haar politieke doel heeft bereikt is Aletta Jacobs/Wilhelmina Drucker, (1p)
  • omdat zij (actief/passief) vrouwenkiesrecht ingevoerd wist te krijgen (1p)

of

  • omdat hij (als ‘sterke man’) de groei van de NSB wist te beteugelen (1p)

of

  • omdat hij verantwoordelijk was voor de opbouw van de verzorgingsstaat (1p)

Opmerking Alleen als na een juiste politieke leider een juist, bijbehorend politiek doel wordt gegeven, wordt het tweede scorepunt toegekend.

De nieuwe wereldorde (vanaf 1990)

Gebruik bron 20.

Vraag 35 1 punt

Over welke historische gebeurtenis gaat deze toespraak?

Bron 20

Uit een toespraak van de president van de Verenigde Staten (2001):

Vandaag werd onze manier van leven, onze vrijheid aangevallen. De beelden van gekaapte vliegtuigen die in gebouwen vliegen maken ons verdrietig en boos.

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven

Bekijk het antwoord
  • Uit het antwoord moet blijken dat het hier gaat om de aanslagen (in New York/de Verenigde Staten) van 11 september (2001). (1)

Gebruik bron 21.

Vraag 36 1 punt

Welke organisatie wordt bedoeld?

  1. A de EGKS
  2. B de EU
  3. C de NAVO
  4. D de VN
Bron 20

Uit een toespraak van de president van de Verenigde Staten (2001):

Vandaag werd onze manier van leven, onze vrijheid aangevallen. De beelden van gekaapte vliegtuigen die in gebouwen vliegen maken ons verdrietig en boos.

Bron 21

Hieronder staan standpunten van twee verschillende Nederlandse politieke partijen over één organisatie:

Partij 1: Europese samenwerking zorgt voor vrede, veiligheid en welvaart. Om problemen op te kunnen lossen moet Europa niet alleen samenwerken op het gebied van economie, maar op veel meer gebieden.

Partij 2: Europa is belangrijk voor Nederland. Maar Europa bemoeit zich met te veel zaken. Europa moet vooral samenwerken op het gebied van economie. De rest kunnen de landen zelf regelen.

►►► ν

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven

Bekijk het antwoord

Antwoord: B

Door de tijd heen

Vraag 37 2 punten

Hieronder staan drie uitspraken over Nederlandse radio- en televisie- omroepen in de periode 1950-2000:

1 De AVRO was de eerste televisie-omroep zonder godsdienstige of politieke uitgangspunten.

2 De populaire radiozender haalde zijn inkomsten uit reclames.

3 Er werden omroepen opgericht voor onder andere boeddhisten, moslims en hindoes. Hieronder staan vier begrippen: a consumptiemaatschappij b globalisering c multiculturele samenleving d ontzuiling Geef per uitspraak aan welk begrip daarbij hoort. Let op! Er blijft één begrip over. Doe het zo: Bij uitspraak 1 hoort … (vul letter in). (enzovoort tot en met uitspraak 3)

Bekijk het antwoord
  • Bij uitspraak 1 hoort d (= ontzuiling). Bij uitspraak 2 hoort a (= consumptiemaatschappij). Bij uitspraak 3 hoort c (= multiculturele samenleving). indien drie antwoorden juist (2) indien twee antwoorden juist (1) indien minder dan twee antwoorden juist (0) (2)

Vraag 38 2 punten

Hieronder staan vijf gebeurtenissen in Europa uit de periode 1900-2002:

1 De euro wordt ingevoerd.

2 Duitsland wordt weer één land.

3 Het keizerrijk Oostenrijk-Hongarije wordt opgedeeld in nieuwe staten.

4 In Hongarije breekt een opstand tegen het communisme uit.

5 Nazi-Duitsland capituleert. Zet de gebeurtenissen in de juiste volgorde, van vroeger naar later. Doe het zo: Eerst …, dan ..., daarna …, vervolgens… en ten slotte … (vul nummers in).

Bekijk het antwoord

Opmerking Als door het weglaten van één foutief geplaatst nummer een verder foutloze reeks ontstaat, wordt 1 scorepunt toegekend.

Vraag 39 2 punten

Hieronder staan vier omschrijvingen van Nederlandse staatshoofden:

1 Dit staatshoofd verbleef samen met de regering in Londen en zond radioboodschappen aan het volk in Nederland.

2 Dit staatshoofd was in één nacht liberaal geworden en gaf opdracht tot verandering van de grondwet.

3 Dit staatshoofd wilde zich niet aan de grondwet houden, omdat de macht van het staatshoofd daarin minder werd. Door die opstelling ontstonden twintig jaar lang verschillende conflicten met ministers.

4 Dit staatshoofd zei in de troonrede dat de regering aandacht had voor opvang van immigranten uit de voormalige kolonie Indonesië. Vijf staatshoofden: a Beatrix b Juliana c Wilhelmina d Willem II e Willem III Geef per omschrijving aan bij welk staatshoofd die omschrijving hoort. Let op! Er blijft één staatshoofd over. Doe het zo: Bij omschrijving 1 hoort … (vul letter in). (enzovoort tot en met omschrijving 4)

Bekijk het antwoord
  • Bij omschrijving 1 hoort c (= Wilhelmina). Bij omschrijving 2 hoort d (= Willem II). Bij omschrijving 3 hoort e (= Willem III). Bij omschrijving 4 hoort b (= Juliana). indien vier antwoorden juist (2) indien drie of twee antwoorden juist (1) indien minder dan twee antwoorden juist (0) (2)

Bron: College voor Toetsen en Examens, centraal examen vmbo-kb Geschiedenis en staatsinrichting 2018, tijdvak 1. Afbeeldingen en de exacte opmaak staan in het originele examen: https://www.examenblad.nl/2018/vmbo-kb/documenten/cse-1/kb-0125-a-18-1-o

Andere examens geschiedenis en staatsinrichting vmbo-kb

Veelgestelde vragen

Hoeveel vragen heeft het eindexamen geschiedenis en staatsinrichting vmbo-kb 2018, tijdvak 1?

Het centraal examen geschiedenis en staatsinrichting vmbo-kb 2018, tijdvak 1 loopt tot vraag 39. Van 38 vragen staat het onderwerp in de vragenbank. De meeste vragen gaan over tijd van wereldoorlogen (17), Koude Oorlog (8) en staatsinrichting (7).

Wat zijn de antwoorden van het examen geschiedenis en staatsinrichting vmbo-kb 2018, tijdvak 1?

Op deze pagina staat bij elke vraag het antwoord uit het officiële correctievoorschrift van het College voor Toetsen en Examens, met de punten per onderdeel. Bij meerkeuzevragen staat de juiste letter erbij.

Waar vind ik het correctievoorschrift van geschiedenis en staatsinrichting vmbo-kb 2018, tijdvak 1?

Het correctievoorschrift staat op examenblad.nl, de site van het College voor Toetsen en Examens (https://www.examenblad.nl/2018/vmbo-kb/documenten/cse-1/kb-0125-a-18-1-c).

Hoe oefen ik met het examen geschiedenis en staatsinrichting vmbo-kb 2018, tijdvak 1 en krijg ik feedback?

Vraag je docent om het examen als oefentoets klaar te zetten in ToetsChecker. Je maakt het op papier of online, en het AI-model kijkt het na volgens het correctievoorschrift, met feedback per vraag. Je docent geeft het resultaat daarna vrij.