Eindexamen geschiedenis en staatsinrichting vmbo-kb 2022, tijdvak 1: vragen en antwoorden

Alle vragen met het antwoord uit het correctievoorschrift. Opgaven: Nederland (1848-1914), Nederland (1848-1914), De Eerste Wereldoorlog (1914-1918), Het Interbellum (1918-1939), Het Interbellum (1918-1939), De Tweede Wereldoorlog (1939-1945), De Tweede Wereldoorlog (1939-1945), Europa en de wereld (1945-1989), Europa en de wereld (1945-1989), De nieuwe wereldorde (vanaf 1990), Door de tijd heen, Door de tijd heen.

Kort antwoord

Het centraal examen geschiedenis en staatsinrichting vmbo-kb 2022, tijdvak 1 telt 44 vragen. De meeste vragen gaan over tijd van wereldoorlogen (23), tijd van burgers en stoommachines (5) en tijd van televisie en computer (5). De opgaven en het correctievoorschrift staan op examenblad.nl. Met ToetsChecker maakt een klas het examen op papier en doet het AI-model per vraag een nakijkvoorstel met feedback, dat de docent controleert en vrijgeeft.

Onderwerpen in dit examen

Onderwerp per vraag in het centraal examen geschiedenis en staatsinrichting vmbo-kb 2022, tijdvak 1. Elke vraag is eenmalig door een AI-model bij een onderwerp ingedeeld; per vraag kan dat afwijken.
OnderwerpVragenAantal
Tijd van wereldoorlogen9-3123
Tijd van burgers en stoommachines4-85
Tijd van televisie en computer34, 36-37, 41-425
Staatsinrichting1-3, 384
Koude Oorlog32-33, 39-404
Historische vaardigheden35, 43-443

Vergeleken met andere jaren

Vergeleken met de andere 2 examens geschiedenis en staatsinrichting vmbo-kb sinds 2018: dit examen vroeg meer over tijd van burgers en stoommachines (11% van de vragen, gemiddeld 2%) en tijd van wereldoorlogen (52% van de vragen, gemiddeld 44%). Minder over staatsinrichting (9% van de vragen, gemiddeld 20%) en Koude Oorlog (9% van de vragen, gemiddeld 16%).

Opgaven en correctievoorschrift

De documenten staan op examenblad.nl, de officiële site van het College voor Toetsen en Examens. ToetsChecker haalt ze daar op als je het examen in de vragenbank kiest.

Oefenen als leerling

Een oud examen maken is de beste voorbereiding, maar zonder nakijken weet je niet waar je punten verliest. Met ToetsChecker maak je het examen geschiedenis en staatsinrichting vmbo-kb 2022, tijdvak 1 op papier, net als het echte examen, of online als je docent het digitaal klaarzet. Het AI-model kijkt het na volgens het officiële correctievoorschrift. Zodra je docent het resultaat vrijgeeft, zie je per vraag wat goed was en wat er ontbrak.

Nakijken als docent

  1. Start gratis vanaf deze pagina

    Maak een gratis account vanaf deze pagina, dan staat het examen geschiedenis en staatsinrichting vmbo-kb 2022, tijdvak 1 meteen voor je klaar als correctiemodel, met alle vragen en het correctievoorschrift. Dat kost geen credits.

  2. Laat de klas het examen maken

    Op papier, zoals het echte examen: je scant de stapel in één keer of mailt de scan naar je scanadres. Of online, als digitale toetsafname met toezicht; de opgavetekst staat dan als bron bij elke vraag. Afbeeldingen uit het examen gaan niet mee, die staan in de PDF van de opgaven.

  3. Geef de resultaten vrij

    Het AI-model kijkt elk examen na volgens het correctievoorschrift en schrijft feedback per vraag. Bij een oefenexamen geef je alles in één keer vrij; bij een toets die meetelt loop je het voorstel eerst na. De leerling ziet het resultaat pas na jouw vrijgave.

ToetsChecker is geen examensite: je kijkt er ook je eigen SO's, proefwerken, praktische opdrachten en verslagen mee na, handgeschreven of digitaal, met jouw correctiemodel en feedback per vraag. Een gratis account heeft alle functies en 200 credits per maand, genoeg om ongeveer 100 toetsen te laten nakijken. Maak een gratis account of lees eerst hoe het nakijken werkt.

Vragen en antwoorden

Hieronder staan de opgaven en vragen van het examen geschiedenis en staatsinrichting vmbo-kb 2022, tijdvak 1. Onder elke vraag klap je het antwoord uit het correctievoorschrift open. Probeer de vraag eerst zelf.

Nederland (1848-1914)

(Deze vraag heeft geen inleidende tekst.)

Vraag 1 1 punt

In 1844 stelden enkele liberalen voor om de grondwet te wijzigen, waardoor de koning minder macht zou krijgen. Koning Willem II accepteerde dat voorstel toen niet. Maar in 1848 was hij zó bang dat hij toch de opdracht gaf om de grondwet te wijzigen. Waarvoor was koning Willem II bang?

  1. A voor een referendum
  2. B voor een wereldoorlog
  3. C voor nationalisme
  4. D voor revolutie
Bekijk het antwoord

Antwoord: D

Vraag 2 1 punt

In de nieuwe Grondwet van 1848 staan rechten die gelden voor alle Nederlanders. Er staan ook rechten in deze Grondwet die alleen gelden voor leden van de Tweede Kamer. Welk recht geldt alleen voor de leden van de Tweede Kamer?

  1. A het recht op vrijheid van drukpers
  2. B het recht op vrijheid van meningsuiting
  3. C het recht van amendement
  4. D het recht van interpellatie
Bekijk het antwoord

Antwoord: C

Vraag 3 2 punten

Een invulopdracht over de nieuwe Grondwet van 1848:

1 Alleen rijke mensen kregen door het … (algemeen kiesrecht / censuskiesrecht) meer invloed op het bestuur van Nederland.

2 Door de nieuwe grondwet werd Nederland een … (dictatuur / parlementaire democratie). Kies telkens uit de twee mogelijkheden. Doe het zo: zin 1: ... (kies uit: algemeen kiesrecht / censuskiesrecht). zin 2: ... (kies uit: dictatuur / parlementaire democratie).

Bekijk het antwoord
  • zin 1: censuskiesrecht (1)
  • zin 2: parlementaire democratie (1)

Nederland (1848-1914)

Gebruik bron 1.

Vraag 4 1 punt

Op de foto is een situatie te herkennen die veel voorkwam in Nederland in de negentiende eeuw. Wat is de oorzaak van deze situatie? En welk gevolg is te herkennen in de bron? oorzaak gevolg

  1. A industrialisatie kinderarbeid
  2. B industrialisatie laag inkomen
  3. C sociale wetgeving kinderarbeid
  4. D sociale wetgeving laag inkomen
Bron 1

Een foto gemaakt in een textielfabriek (rond 1900):

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven

Bekijk het antwoord

Antwoord: A

Gebruik bron 2.

Vraag 5 1 punt

Noem de naam van de politiek leider die wordt beschreven.

Bron 1

Een foto gemaakt in een textielfabriek (rond 1900):

Bron 2

In een geschiedenisboek staat een omschrijving van een politiek leider in Nederland:

Hij was rooms-katholiek en speelde rond 1900 een belangrijke rol in de politiek. Volgens hem moesten katholieken op landelijk niveau meer samenwerken met niet-katholieken. Hij zette zich ook in voor:

1 de uitbreiding van het kiesrecht,

2 de financiële gelijkstelling van het openbaar en bijzonder onderwijs,

3 het verbeteren van de leef- en werkomstandigheden van de arbeiders.

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven

Bekijk het antwoord
  • (Herman) Schaepman (1)

Gebruik nogmaals bron 2.

Vraag 6 1 punt

In de bron staan drie doelen waar de politiek leider zich voor inzette. Welke twee van de drie doelen passen ook bij de ideeën van socialisten rond 1900? Schrijf alleen de nummers op.

Bron 1

Een foto gemaakt in een textielfabriek (rond 1900):

Bron 2

In een geschiedenisboek staat een omschrijving van een politiek leider in Nederland:

Hij was rooms-katholiek en speelde rond 1900 een belangrijke rol in de politiek. Volgens hem moesten katholieken op landelijk niveau meer samenwerken met niet-katholieken. Hij zette zich ook in voor:

1 de uitbreiding van het kiesrecht,

2 de financiële gelijkstelling van het openbaar en bijzonder onderwijs,

3 het verbeteren van de leef- en werkomstandigheden van de arbeiders.

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven

Bekijk het antwoord

Opmerking Alleen als beide antwoorden juist zijn, wordt 1 scorepunt toegekend.

Gebruik bron 3.

Vraag 7 1 punt

De mening van de politicus past bij een politieke stroming in Nederland rond 1900. Welke politieke stroming wordt bedoeld?

Bron 1

Een foto gemaakt in een textielfabriek (rond 1900):

Bron 2

In een geschiedenisboek staat een omschrijving van een politiek leider in Nederland:

Hij was rooms-katholiek en speelde rond 1900 een belangrijke rol in de politiek. Volgens hem moesten katholieken op landelijk niveau meer samenwerken met niet-katholieken. Hij zette zich ook in voor:

1 de uitbreiding van het kiesrecht,

2 de financiële gelijkstelling van het openbaar en bijzonder onderwijs,

3 het verbeteren van de leef- en werkomstandigheden van de arbeiders.

Bron 3

Een Nederlands politicus geeft zijn mening over de armenzorg (rond 1900):

De armenzorg moet niet door de overheid georganiseerd worden. In Engeland moeten werkende burgers belasting betalen voor de armen. Daarom gaat het ook zo slecht met Engeland.

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven

Bekijk het antwoord
  • het liberalisme / de liberalen (1)

Vraag 8 2 punten

Tussen 1870 en 1920 vond in Nederland de Eerste Feministische Golf plaats. Vrouwen wilden meer rechten. Noem een recht dat feministen tijdens de Eerste Feministische Golf eisten. Noem ook een naam van een belangrijke Nederlandse feministe uit die periode. Doe het zo: recht: … naam: …

Bron 1

Een foto gemaakt in een textielfabriek (rond 1900):

Bron 2

In een geschiedenisboek staat een omschrijving van een politiek leider in Nederland:

Hij was rooms-katholiek en speelde rond 1900 een belangrijke rol in de politiek. Volgens hem moesten katholieken op landelijk niveau meer samenwerken met niet-katholieken. Hij zette zich ook in voor:

1 de uitbreiding van het kiesrecht,

2 de financiële gelijkstelling van het openbaar en bijzonder onderwijs,

3 het verbeteren van de leef- en werkomstandigheden van de arbeiders.

Bron 3

Een Nederlands politicus geeft zijn mening over de armenzorg (rond 1900):

De armenzorg moet niet door de overheid georganiseerd worden. In Engeland moeten werkende burgers belasting betalen voor de armen. Daarom gaat het ook zo slecht met Engeland.

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven

Bekijk het antwoord

Voorbeeld uit het correctievoorschrift:

Voorbeeld van een juist antwoord is:

  • recht (een van de volgende): (1p)
    • (actief/passief) vrouwenkiesrecht / stemrecht voor vrouwen
    • (meer/betere) toegang tot (vervolg)onderwijs
  • naam (een van de volgende): (1p)
    • (Aletta) Jacobs
    • (Wilhelmina) Drucker

De Eerste Wereldoorlog (1914-1918)

Gebruik bron 4.

Vraag 9 2 punten

In welk onderdeel van de bron is de aanleiding van de Eerste Wereldoorlog te herkennen? En in welk onderdeel van de bron is een oorzaak van de Eerste Wereldoorlog te herkennen? Let op! Er blijven twee onderdelen over. Doe het zo: aanleiding: onderdeel … (vul nummer in). oorzaak: onderdeel … (vul nummer in).

Bron 4

Hieronder en op de volgende pagina staan in totaal vier onderdelen die te maken hebben met de Eerste Wereldoorlog:

onderdeel 1 Uit een krant:

Uit Duitsland komt de mededeling dat de onbeperkte duikbotenoorlog is begonnen. We hoeven niet te twijfelen aan dit bericht, want er vallen grote aantallen slachtoffers door de aanvallen van Duitse duikboten.

onderdeel 2 Aanslag op kroonprins Frans Ferdinand van Oostenrijk-Hongarije:

onderdeel 3 Soldaten in een loopgraaf:

onderdeel 4 Enkele landen die lid waren van een bondgenootschap: bondgenootschap 1 bondgenootschap 2 Frankrijk Duitsland Groot-Brittannië Oostenrijk-Hongarije Rusland

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven

Bekijk het antwoord
  • aanleiding: onderdeel 2 (= aanslag op Frans Ferdinand) (1)
  • oorzaak: onderdeel 4 (= bondgenootschappen) (1)

Gebruik bron 5.

Vraag 10 2 punten

In de bron is een grensafscheiding te zien tussen Nederland en België. Hieronder staan drie perioden:

1 1848-1900

2 1900-1914

3 1914-1918 Bij welke periode hoort deze grensafscheiding? Noem ook de naam van de grensafscheiding. Doe het zo: periode: ... (vul nummer in) naam grensafscheiding: …

Bron 4

Hieronder en op de volgende pagina staan in totaal vier onderdelen die te maken hebben met de Eerste Wereldoorlog:

onderdeel 1 Uit een krant:

Uit Duitsland komt de mededeling dat de onbeperkte duikbotenoorlog is begonnen. We hoeven niet te twijfelen aan dit bericht, want er vallen grote aantallen slachtoffers door de aanvallen van Duitse duikboten.

onderdeel 2 Aanslag op kroonprins Frans Ferdinand van Oostenrijk-Hongarije:

onderdeel 3 Soldaten in een loopgraaf:

onderdeel 4 Enkele landen die lid waren van een bondgenootschap: bondgenootschap 1 bondgenootschap 2 Frankrijk Duitsland Groot-Brittannië Oostenrijk-Hongarije Rusland

Bron 5

Een soldaat bij de grens:

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven

Bekijk het antwoord
  • periode: 3 (= 1914-1918) (1)
  • naam grensafscheiding: Dodendraad / Dodenhek / Draad des doods / de Draad (1)

Vraag 11 1 punt

Tijdens de Eerste Wereldoorlog kreeg Nederland te maken met schaarste aan voedsel. Wat was een oorzaak van deze voedselschaarste?

  1. A de handelsbelemmeringen
  2. B de invoering van bonkaarten
  3. C het modern imperialisme
Bron 4

Hieronder en op de volgende pagina staan in totaal vier onderdelen die te maken hebben met de Eerste Wereldoorlog:

onderdeel 1 Uit een krant:

Uit Duitsland komt de mededeling dat de onbeperkte duikbotenoorlog is begonnen. We hoeven niet te twijfelen aan dit bericht, want er vallen grote aantallen slachtoffers door de aanvallen van Duitse duikboten.

onderdeel 2 Aanslag op kroonprins Frans Ferdinand van Oostenrijk-Hongarije:

onderdeel 3 Soldaten in een loopgraaf:

onderdeel 4 Enkele landen die lid waren van een bondgenootschap: bondgenootschap 1 bondgenootschap 2 Frankrijk Duitsland Groot-Brittannië Oostenrijk-Hongarije Rusland

Bron 5

Een soldaat bij de grens:

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven

Bekijk het antwoord

Antwoord: A

Gebruik bron 6.

Vraag 12 1 punt

Vindt de gebeurtenis uit de bron vóór of na 1917 plaats? Verklaar je keuze met behulp van de bron. Doe het zo: De gebeurtenis vindt plaats … (kies uit: vóór / na) 1917, omdat … (verklaar je keuze).

Bron 4

Hieronder en op de volgende pagina staan in totaal vier onderdelen die te maken hebben met de Eerste Wereldoorlog:

onderdeel 1 Uit een krant:

Uit Duitsland komt de mededeling dat de onbeperkte duikbotenoorlog is begonnen. We hoeven niet te twijfelen aan dit bericht, want er vallen grote aantallen slachtoffers door de aanvallen van Duitse duikboten.

onderdeel 2 Aanslag op kroonprins Frans Ferdinand van Oostenrijk-Hongarije:

onderdeel 3 Soldaten in een loopgraaf:

onderdeel 4 Enkele landen die lid waren van een bondgenootschap: bondgenootschap 1 bondgenootschap 2 Frankrijk Duitsland Groot-Brittannië Oostenrijk-Hongarije Rusland

Bron 5

Een soldaat bij de grens:

Bron 6

Een gebeurtenis tijdens een verkiezing in Nederland:

Op de dag van de verkiezingen komt de rijke ondernemer zijn ongeschoolde tuinman en stalknecht tegen op het stembureau. Hij kijkt vreemd op. Het is even wennen dat de stem van deze mannen net zo zwaar meetelt als zijn eigen stem.

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven

Bekijk het antwoord

Opmerking Alleen als ‘na 1917’ een juiste verklaring volgt, wordt 1 scorepunt toegekend.

Het Interbellum (1918-1939)

(Deze vraag heeft geen inleidende tekst.)

Vraag 13 1 punt

Welke bewering over de Volkenbond is juist? De Volkenbond

  1. A bepaalde dat er een militair bondgenootschap opgericht werd tegen nazi-Duitsland.
  2. B bepaalde de strafbepalingen voor Duitsland in het Verdrag van Versailles.
  3. C werd na de Beurskrach opgericht om de economische crisis op te lossen.
  4. D werd na de Eerste Wereldoorlog opgericht om de vrede te bewaren.
Bekijk het antwoord

Antwoord: D

Het Interbellum (1918-1939)

Gebruik bron 7.

Vraag 14 1 punt

Op de briefkaart is een propagandaboodschap te zien met als onderwerp het Verdrag van Versailles. Wat is de boodschap van de briefkaart?

  1. A Steun de nationaal-socialisten om een einde te maken aan het Verdrag van Versailles.
  2. B Steun de nationaal-socialisten om het Verdrag van Versailles te behouden.
  3. C Verzet je tegen de nationaal-socialisten om een einde te maken aan het Verdrag van Versailles.
  4. D Verzet je tegen de nationaal-socialisten om het Verdrag van Versailles te behouden.
Bron 7

Een briefkaart uit Duitsland (1933):

Toelichting Rechtsboven is in de zon het symbool van het nationaal-socialisme te zien. Op het papier onder de voet van de man staat: Verdrag van Versailles. Onder aan de kaart staat: Versailles.

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven

Bekijk het antwoord

Antwoord: A

Vraag 15 2 punten

In de periode tussen 1930 en 1940 was er een economische crisis. De Nederlandse regering probeerde te voorkomen dat mensen die als werkloos geregistreerd waren, toch stiekem betaald werk gingen doen. De regering voerde daarom een maatregel in waar werklozen zich aan moesten houden. Welke maatregel voerde de regering in? En wat was het gevolg voor de werklozen als ze zich niet aan deze maatregel hielden? Doe het zo: maatregel: … gevolg: …

Bron 7

Een briefkaart uit Duitsland (1933):

Toelichting Rechtsboven is in de zon het symbool van het nationaal-socialisme te zien. Op het papier onder de voet van de man staat: Verdrag van Versailles. Onder aan de kaart staat: Versailles.

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven

Bekijk het antwoord
  • maatregel: (invoering van het) stempelen (1)
  • gevolg: ze kregen geen steun meer van de regering / ze werden gedwongen tewerkgesteld (1)

Vraag 16 1 punt

Tijdens de economische crisis werd in 1931 de NSB opgericht. Wat was volgens de NSB de beste manier om de economische crisis op te lossen?

  1. A een goede samenwerking tussen alle politieke partijen
  2. B één leider die alle belangrijke beslissingen neemt
  3. C een overheid die zich zo min mogelijk bemoeit met de mensen
  4. D een revolutie waardoor de arbeiders de macht overnemen
Bron 7

Een briefkaart uit Duitsland (1933):

Toelichting Rechtsboven is in de zon het symbool van het nationaal-socialisme te zien. Op het papier onder de voet van de man staat: Verdrag van Versailles. Onder aan de kaart staat: Versailles.

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven

Bekijk het antwoord

Antwoord: B

Vraag 17 1 punt

Na de Eerste Wereldoorlog was er sprake van een slechte economische situatie in Duitsland. Deze situatie heeft mede geleid tot de latere machtsovername van Adolf Hitler. Daarbij speelden de volgende drie ontwikkelingen een rol:

1 Door de wereldwijde economische crisis kreeg Duitsland te maken met een grote werkloosheid.

2 Duitsland kreeg miljarden aan herstelbetalingen opgelegd.

3 In de Verenigde Staten brak de Beurskrach uit op Wall Street. Wat is de juiste tijdvolgorde van deze ontwikkelingen?

  1. A Eerste Wereldoorlog → 1 → 2 → 3 → machtsovername Hitler
  2. B Eerste Wereldoorlog → 1 → 3 → 2 → machtsovername Hitler
  3. C Eerste Wereldoorlog → 2 → 1 → 3 → machtsovername Hitler
  4. D Eerste Wereldoorlog → 2 → 3 → 1 → machtsovername Hitler
Bron 7

Een briefkaart uit Duitsland (1933):

Toelichting Rechtsboven is in de zon het symbool van het nationaal-socialisme te zien. Op het papier onder de voet van de man staat: Verdrag van Versailles. Onder aan de kaart staat: Versailles.

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven

Bekijk het antwoord

Antwoord: D

Vraag 18 2 punten

In 1933 voerde Hitler een nieuwe wet in. Daarin stonden de volgende maatregelen:

  • Kranten worden eigendom van de overheid.
  • Medewerkers van kranten moeten van Arische afkomst zijn.
  • Kranten mogen geen negatieve artikelen schrijven over nazi-Duitsland.
  • Krantenartikelen worden gecontroleerd door het ministerie van Propaganda. Door de invoering van deze wet werden in Duitsland meerdere democratische grondrechten afgeschaft. Noem twee verschillende democratische grondrechten die toen zijn afgeschaft.
Bron 7

Een briefkaart uit Duitsland (1933):

Toelichting Rechtsboven is in de zon het symbool van het nationaal-socialisme te zien. Op het papier onder de voet van de man staat: Verdrag van Versailles. Onder aan de kaart staat: Versailles.

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven

Bekijk het antwoord
  • twee van de volgende grondrechten: − (het recht op) vrijheid van drukpers − (het recht op) vrijheid van meningsuiting − (het recht op) vrijheid van vereniging en vergadering − (het recht op) gelijke behandeling per juist antwoord (1) (2)

Vraag 19 1 punt

Een omschrijving van een begrip: In de buurt van de stad Dachau werd in 1933 een complex neergezet waar 5000 gevangenen werden vastgehouden. De gevangenen woonden in eenvoudige barakken. Om het terrein stonden wachttorens en hekken van prikkeldraad om te voorkomen dat iemand zou ontsnappen. Welk begrip wordt omschreven?

Bron 7

Een briefkaart uit Duitsland (1933):

Toelichting Rechtsboven is in de zon het symbool van het nationaal-socialisme te zien. Op het papier onder de voet van de man staat: Verdrag van Versailles. Onder aan de kaart staat: Versailles.

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven

Bekijk het antwoord
  • concentratiekamp / strafkamp (1)

Gebruik bron 8.

Vraag 20 1 punt

Een bewering: deze bron is bruikbaar om aan te tonen dat Duitsland een totalitaire staat was in 1934. Geef een argument waaruit blijkt dat de bewering juist is.

Bron 7

Een briefkaart uit Duitsland (1933):

Toelichting Rechtsboven is in de zon het symbool van het nationaal-socialisme te zien. Op het papier onder de voet van de man staat: Verdrag van Versailles. Onder aan de kaart staat: Versailles.

Bron 8

Vanaf 1934 werden jongens die lid waren van de Hitlerjugend verplicht om de volgende eed van trouw af te leggen:

Bij deze hakenkruisvlag, die symbool staat voor onze Führer, zweer ik al mijn energie en kracht te geven aan de redder van ons land, Adolf Hitler. Ik ben bereid en klaar om mijn leven voor hem te geven.

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven

Bekijk het antwoord
  • De bewering is juist, want jongens werden gedwongen een eed af te leggen op de Führer/Hitler / er is sprake van één leider / de jongens moeten hun leven geven voor de leider. (1)

De Tweede Wereldoorlog (1939-1945)

(Deze vraag heeft geen inleidende tekst.)

Vraag 21 2 punten

Na de Duitse inval in Nederland vertrok koningin Wilhelmina op 13 mei

1940 naar Groot-Brittannië. Over deze gebeurtenis worden twee beweringen gedaan:

1 De Duitsers konden deze gebeurtenis gebruiken om de Nederlanders te laten geloven dat Duitsland de oorlog zou winnen.

2 Het Nederlandse verzet kon deze gebeurtenis gebruiken om de Nederlanders hoop te geven. Geef per bewering een argument waaruit blijkt dat deze bewering juist is. Doe het zo: Bewering 1 is juist, want … (noem argument). Bewering 2 is juist, want … (noem argument).

Bekijk het antwoord
  • Bewering 1 is juist, want de Duitsers konden deze gebeurtenis gebruiken om de indruk te wekken dat de koningin door haar vertrek had laten zien dat verder doorvechten zinloos was (1)
  • Bewering 2 is juist, want het Nederlandse verzet kon deze gebeurtenis gebruiken om de Nederlanders eraan te herinneren dat de koningin in veiligheid was / dat de koningin vanuit Groot-Brittannië de strijd kon voortzetten (1)

De Tweede Wereldoorlog (1939-1945)

Gebruik bron 9.

Vraag 22 1 punt

Iemand beweert dat de Tweede Wereldoorlog een totale oorlog was. Geef met behulp van de bron een argument waaruit blijkt dat deze bewering juist is.

Bron 9

Foto van een woonwijk in Rotterdam (mei 1940):

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven

Bekijk het antwoord
  • Voorbeeld van een juist antwoord is: Op de foto is te zien dat iedereen / dat (alle) gewone burgers geraakt worden door/het slachtoffer zijn van de gevolgen van de oorlog (wat een kenmerk is van een totale oorlog). (1)

Vraag 23 1 punt

De Duitsers hielden in 1941 in Amsterdam hun eerste grote razzia op Joodse mannen. Naar aanleiding van deze gebeurtenis vond een verzetsactie plaats. Wat is de naam van deze verzetsactie?

Bron 9

Foto van een woonwijk in Rotterdam (mei 1940):

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven

Bekijk het antwoord
  • de Februaristaking (of een omschrijving daarvan) (1)

Vraag 24 2 punten

Een invulopdracht:

1 Door … (Operatie Barbarossa / de aanval op Pearl Harbor / D-Day) gingen de Verenigde Staten meedoen met de Tweede Wereldoorlog.

2 De Verenigde Staten sloten zich toen aan bij het bondgenootschap van de … (Geallieerden / Centralen / As-mogendheden). Kies telkens uit de drie mogelijkheden. Doe het zo: zin 1: … (kies uit: Operatie Barbarossa / de aanval op Pearl Harbor / D-Day) zin 2: … (kies uit: Geallieerden / Centralen / As-mogendheden)

Bron 9

Foto van een woonwijk in Rotterdam (mei 1940):

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven

Bekijk het antwoord
  • zin 1: de aanval op Pearl Harbor (1)
  • zin 2: Geallieerden (1)

Gebruik bron 10.

Vraag 25 2 punten

Een invulopdracht over de poster:

1 De poster is een voorbeeld van … (censuur / propaganda).

2 De poster is gemaakt in opdracht van … (de bezetter / het verzet).

3 Arbeiders die zich naar aanleiding van deze poster aanmeldden voor werk, deden dit … (gedwongen door de Duitsers / uit vrije wil). Kies telkens uit de twee mogelijkheden. Doe het zo: zin 1: … (kies uit: censuur / propaganda) zin 2: … (kies uit: de bezetter / het verzet) zin 3: … (kies uit: gedwongen door de Duitsers / uit vrije wil)

Bron 9

Foto van een woonwijk in Rotterdam (mei 1940):

Bron 10

Een poster in Nederland (1942):

Toelichting Op de poster staat: Ook u kunt welvaart en arbeidsvreugde vinden door werk in Duitsland. Hoge lonen, goede kameraadschap, gunstige arbeidsvoorwaarden.

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven

Bekijk het antwoord
  • zin 1: propaganda zin 2: de bezetter zin 3: uit vrije wil indien drie antwoorden juist (2) indien twee antwoorden juist (1) indien minder dan twee antwoorden juist (0) (2)

Gebruik bron 11.

Vraag 26 1 punt

Welk begrip hoort bij de bron?

  1. A deportatie
  2. B mobilisatie
  3. C razzia
  4. D spoorwegstaking
Bron 9

Foto van een woonwijk in Rotterdam (mei 1940):

Bron 10

Een poster in Nederland (1942):

Toelichting Op de poster staat: Ook u kunt welvaart en arbeidsvreugde vinden door werk in Duitsland. Hoge lonen, goede kameraadschap, gunstige arbeidsvoorwaarden.

Bron 11

Een briefje dat in Nederland uit een trein is gegooid (1942):

Ik zit nu in de trein, hij rijdt nog niet. Het is een hel. Als haringen in een ton. Ik heb een open been. Doet vreselijk pijn. Gelukkig heb ik een zitplaats. We zullen elkaar nooit meer zien. Beesten worden beter behandeld.

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven

Bekijk het antwoord

Antwoord: A

Vraag 27 1 punt

Tijdens de Tweede Wereldoorlog hield een deel van de Nederlandse politieagenten zich bezig met het opsporen van Joodse onderduikers. De Duitse bezetter gaf deze agenten een beloning voor elke opgepakte Jood. Welk begrip past bij de activiteiten van deze politieagenten?

  1. A aanpassing
  2. B collaboratie
  3. C indoctrinatie
  4. D verzet
Bron 9

Foto van een woonwijk in Rotterdam (mei 1940):

Bron 10

Een poster in Nederland (1942):

Toelichting Op de poster staat: Ook u kunt welvaart en arbeidsvreugde vinden door werk in Duitsland. Hoge lonen, goede kameraadschap, gunstige arbeidsvoorwaarden.

Bron 11

Een briefje dat in Nederland uit een trein is gegooid (1942):

Ik zit nu in de trein, hij rijdt nog niet. Het is een hel. Als haringen in een ton. Ik heb een open been. Doet vreselijk pijn. Gelukkig heb ik een zitplaats. We zullen elkaar nooit meer zien. Beesten worden beter behandeld.

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven

Bekijk het antwoord

Antwoord: B

Gebruik bron 12.

Vraag 28 1 punt

De steden Nijmegen, Enschede en Arnhem waren gebombardeerd door de Geallieerden. Vlak daarna verscheen deze poster. Welk propagandadoel had deze poster?

  1. A De Geallieerden wilden de Nederlanders laten denken dat zij bondgenoten van Nederland waren.
  2. B De Geallieerden wilden de Nederlanders laten denken dat zij de oorlog aan het winnen waren.
  3. C De Duitsers wilden de Nederlanders laten denken dat de Geallieerden de oorlog aan het verliezen waren.
  4. D De Duitsers wilden de Nederlanders laten denken dat de Geallieerden vijanden van Nederland waren.
Bron 9

Foto van een woonwijk in Rotterdam (mei 1940):

Bron 10

Een poster in Nederland (1942):

Toelichting Op de poster staat: Ook u kunt welvaart en arbeidsvreugde vinden door werk in Duitsland. Hoge lonen, goede kameraadschap, gunstige arbeidsvoorwaarden.

Bron 11

Een briefje dat in Nederland uit een trein is gegooid (1942):

Ik zit nu in de trein, hij rijdt nog niet. Het is een hel. Als haringen in een ton. Ik heb een open been. Doet vreselijk pijn. Gelukkig heb ik een zitplaats. We zullen elkaar nooit meer zien. Beesten worden beter behandeld.

Bron 12

Een propagandaposter (1944):

Toelichting Op de poster staat: Van je vrienden moet je ‘t hebben! Nijmegen, Enschede, Arnhem.

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven

Bekijk het antwoord

Antwoord: D

Vraag 29 2 punten

Twee beweringen over het einde van de Tweede Wereldoorlog:

1 De Tweede Wereldoorlog eindigde in mei 1945.

2 De Tweede Wereldoorlog eindigde in augustus 1945. Geef voor elke bewering een argument. Doe het zo: Bewering 1: einde in mei 1945, want … (geef argument). Bewering 2: einde in augustus 1945, want … (geef argument).

Bron 9

Foto van een woonwijk in Rotterdam (mei 1940):

Bron 10

Een poster in Nederland (1942):

Toelichting Op de poster staat: Ook u kunt welvaart en arbeidsvreugde vinden door werk in Duitsland. Hoge lonen, goede kameraadschap, gunstige arbeidsvoorwaarden.

Bron 11

Een briefje dat in Nederland uit een trein is gegooid (1942):

Ik zit nu in de trein, hij rijdt nog niet. Het is een hel. Als haringen in een ton. Ik heb een open been. Doet vreselijk pijn. Gelukkig heb ik een zitplaats. We zullen elkaar nooit meer zien. Beesten worden beter behandeld.

Bron 12

Een propagandaposter (1944):

Toelichting Op de poster staat: Van je vrienden moet je ‘t hebben! Nijmegen, Enschede, Arnhem.

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven

Bekijk het antwoord
  • Bewering 1: einde in mei 1945, want toen gaf nazi-Duitsland zich over / was heel Europa bevrijd (1)
  • Bewering 2: einde in augustus 1945, want toen werd de laatste As-mogendheid verslagen / want toen gaf Japan zich over (na twee atoombommen) / want toen was de Tweede Wereldoorlog overal ter wereld ten einde (1)

Vraag 30 2 punten

Hieronder staan vijf gebeurtenissen:

1 In de vroege ochtend van 6 juni proberen de Geallieerden de Duitsers met een aanval te verrassen op de stranden van Normandië.

2 Na het ondertekenen van de capitulatie door Nederland begint de periode van de Duitse bezetting.

3 Om 6 uur in de ochtend rollen de eerste Duitse tanks de Nederlandse grens over.

4 Tijdens de Hongerwinter deelt het Internationale Rode Kruis brood uit.

5 Tijdens Operatie Market Garden blazen de Duitsers een spoorbrug op om een opmars van de Geallieerden te voorkomen. Zet de gebeurtenissen in de juiste volgorde, van vroeger naar later. Doe het zo: Eerst …, dan …, daarna …, vervolgens … en ten slotte … (vul nummers in).

Bron 9

Foto van een woonwijk in Rotterdam (mei 1940):

Bron 10

Een poster in Nederland (1942):

Toelichting Op de poster staat: Ook u kunt welvaart en arbeidsvreugde vinden door werk in Duitsland. Hoge lonen, goede kameraadschap, gunstige arbeidsvoorwaarden.

Bron 11

Een briefje dat in Nederland uit een trein is gegooid (1942):

Ik zit nu in de trein, hij rijdt nog niet. Het is een hel. Als haringen in een ton. Ik heb een open been. Doet vreselijk pijn. Gelukkig heb ik een zitplaats. We zullen elkaar nooit meer zien. Beesten worden beter behandeld.

Bron 12

Een propagandaposter (1944):

Toelichting Op de poster staat: Van je vrienden moet je ‘t hebben! Nijmegen, Enschede, Arnhem.

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven

Bekijk het antwoord

Opmerking Als door het weglaten van één foutief geplaatst nummer een verder foutloze reeks ontstaat, wordt 1 scorepunt toegekend.

Gebruik bron 13.

Vraag 31 2 punten

Uit de bron is een oorzaak af te leiden voor het hoge aantal burgerslachtoffers in Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. Noem een oorzaak die uit de bron is af te leiden. Noem nog een andere oorzaak die niet uit de bron is af te leiden. Doe het zo: Een oorzaak uit de bron is … Een andere oorzaak is …

Bron 9

Foto van een woonwijk in Rotterdam (mei 1940):

Bron 10

Een poster in Nederland (1942):

Toelichting Op de poster staat: Ook u kunt welvaart en arbeidsvreugde vinden door werk in Duitsland. Hoge lonen, goede kameraadschap, gunstige arbeidsvoorwaarden.

Bron 11

Een briefje dat in Nederland uit een trein is gegooid (1942):

Ik zit nu in de trein, hij rijdt nog niet. Het is een hel. Als haringen in een ton. Ik heb een open been. Doet vreselijk pijn. Gelukkig heb ik een zitplaats. We zullen elkaar nooit meer zien. Beesten worden beter behandeld.

Bron 12

Een propagandaposter (1944):

Toelichting Op de poster staat: Van je vrienden moet je ‘t hebben! Nijmegen, Enschede, Arnhem.

Bron 13

Dit bord was tijdens de Tweede Wereldoorlog bevestigd aan een trein:

Toelichting Op het bord staat: Westerbork

  • Auschwitz Auschwitz
  • Westerbork Geen wagons afkoppelen De trein moet gesloten naar Westerbork terug.

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven

Bekijk het antwoord
  • Een oorzaak uit de bron is de vervolging / deportatie / het vermoorden van Joden door de Duitsers / de Holocaust (1)
  • Een andere oorzaak is het bombarderen van steden / de voedselschaarste (tijdens de Hongerwinter) (1)

Europa en de wereld (1945-1989)

(Deze vraag heeft geen inleidende tekst.)

Vraag 32 1 punt

In 1948 hebben de Verenigde Staten en Groot-Brittannië een luchtbrug opgezet om voedsel en grondstoffen naar de inwoners van West-Berlijn te brengen. Vrachtvliegtuigen vlogen maandenlang heen en weer. Wat was de oorzaak dat voedsel en grondstoffen alleen door de lucht konden worden vervoerd? Doe het zo: De oorzaak was …

Bekijk het antwoord
  • De oorzaak was het instellen van de Blokkade van Berlijn (of een omschrijving daarvan). (1)

Europa en de wereld (1945-1989)

Gebruik bron 14.

Vraag 33 1 punt

Wat probeerde de Sovjet-Unie met dit optreden te voorkomen? Doe het zo: De Sovjet-Unie wilde voorkomen dat … (geef een reden).

Bron 14

Een beschrijving van het einde van de Hongaarse Opstand (1956):

In de vroege ochtend van 4 november reden Russische tanks de straten van Boedapest binnen. Om 5.20 uur deed de Hongaarse regeringsleider Imre Nagy via de radio een dramatische oproep: “Hier spreekt Imre Nagy. Vanochtend in alle vroegte hebben Sovjettroepen de aanval op onze hoofdstad ingezet. Help ons!”

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven

Bekijk het antwoord
  • Een voorbeeld van een juist antwoord is: De Sovjet-Unie wilde voorkomen dat het communisme in Hongarije zou verdwijnen / dat Hongarije een democratie zou worden / dat Hongarije niet meer bij de invloedssfeer van de Sovjet-Unie zou horen. (1)

Vraag 34 1 punt

Een bewering: Willem Drees is als minister-president belangrijk geweest voor Nederland na de Tweede Wereldoorlog. Geef een historische of een politieke reden waarom hij belangrijk is geweest. Doe het zo: Willem Drees is als minister-president belangrijk geweest voor Nederland, omdat … (geef historische of politieke reden).

Bron 14

Een beschrijving van het einde van de Hongaarse Opstand (1956):

In de vroege ochtend van 4 november reden Russische tanks de straten van Boedapest binnen. Om 5.20 uur deed de Hongaarse regeringsleider Imre Nagy via de radio een dramatische oproep: “Hier spreekt Imre Nagy. Vanochtend in alle vroegte hebben Sovjettroepen de aanval op onze hoofdstad ingezet. Help ons!”

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven

Bekijk het antwoord
  • Voorbeeld van een juist antwoord is (een van de volgende): Willem Drees is als minister-president belangrijk geweest voor Nederland, omdat (een van de volgende): − hij verantwoordelijk/het symbool was voor de succesvolle wederopbouw van Nederland (na de Tweede Wereldoorlog). − onder zijn leiding Nederland Marshallhulp kreeg. − hij de verzorgingsstaat heeft opgebouwd (of een voorbeeld daarvan). − hij medeverantwoordelijk was voor de politionele acties in Nederlands-Indië. − hij medeverantwoordelijk was voor de soevereiniteitsoverdracht van Indonesië. − hij een belangrijke rol gespeeld heeft bij de Europese samenwerking / de NAVO. (1)

Gebruik bron 15.

Vraag 35 1 punt

Hieronder staan drie namen van Amerikaanse presidenten:

1 Kennedy

2 Reagan

3 Roosevelt Drie perioden: a 1940-1949 b 1960-1969 c 1980-1989 Over welke Amerikaanse president gaat het artikel? En in welke periode is het artikel verschenen? Doe het zo: De Amerikaanse president was … (vul nummer in). Het artikel komt uit de periode … (vul letter in).

Bron 14

Een beschrijving van het einde van de Hongaarse Opstand (1956):

In de vroege ochtend van 4 november reden Russische tanks de straten van Boedapest binnen. Om 5.20 uur deed de Hongaarse regeringsleider Imre Nagy via de radio een dramatische oproep: “Hier spreekt Imre Nagy. Vanochtend in alle vroegte hebben Sovjettroepen de aanval op onze hoofdstad ingezet. Help ons!”

Bron 15

Een artikel in een Nederlandse krant:

Amerikaanse president in West-Berlijn

Meer dan een miljoen Berlijners waren op de been om het bezoek van de Amerikaanse president aan West-Berlijn bij te wonen. De route die de president aflegde, bracht hem twee keer bij de muur der schande, die het westelijke deel van Berlijn scheidde van het oostelijke deel. Hij verbleef beide keren drie minuten bij de muur en staarde zwijgend naar het oosten. In een toespraak zei de president dat hij geen andere stad kende die al 18 jaar wordt omringd door de vijand en nog steeds zo veel hoop uitstraalt.

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven

Bekijk het antwoord

Opmerking Alleen als beide antwoorden juist zijn, wordt 1 scorepunt toegekend.

Gebruik bron 16.

Vraag 36 2 punten

Hieronder staan vijf ontwikkelingen van na de Tweede Wereldoorlog: a dekolonisatie b ontzuiling c secularisatie d Tweede Feministische Golf e wapenwedloop De drie posters horen bij verschillende ontwikkelingen uit de periode na de Tweede Wereldoorlog. Geef per poster aan welke ontwikkeling daarbij hoort. Let op! Er blijven twee ontwikkelingen over. Doe het zo: Bij poster 1 hoort … (vul letter in). (enzovoort tot en met poster 3)

Bron 14

Een beschrijving van het einde van de Hongaarse Opstand (1956):

In de vroege ochtend van 4 november reden Russische tanks de straten van Boedapest binnen. Om 5.20 uur deed de Hongaarse regeringsleider Imre Nagy via de radio een dramatische oproep: “Hier spreekt Imre Nagy. Vanochtend in alle vroegte hebben Sovjettroepen de aanval op onze hoofdstad ingezet. Help ons!”

Bron 15

Een artikel in een Nederlandse krant:

Amerikaanse president in West-Berlijn

Meer dan een miljoen Berlijners waren op de been om het bezoek van de Amerikaanse president aan West-Berlijn bij te wonen. De route die de president aflegde, bracht hem twee keer bij de muur der schande, die het westelijke deel van Berlijn scheidde van het oostelijke deel. Hij verbleef beide keren drie minuten bij de muur en staarde zwijgend naar het oosten. In een toespraak zei de president dat hij geen andere stad kende die al 18 jaar wordt omringd door de vijand en nog steeds zo veel hoop uitstraalt.

Bron 16

Hieronder en op de volgende pagina staan in totaal drie posters uit de periode 1970-1985:

poster 1

Toelichting Op de poster staat: Vrouwen & Arbeid Wij, PSP-vrouwen, eisen daarom: Recht op betaalde arbeid voor vrouwen Herverdeling van het werk binnens- en buitenshuis door verkorting van de arbeidsdag

poster 2

Toelichting Op de poster staat: Komitee Kruisraketten Nee

6 t/m 12 mei: Aktieweek Geen nieuwe kernwapens in Europa

poster 3

Toelichting Op de poster staat: Suriname vrij. 1975

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven

Bekijk het antwoord
  • Bij poster 1 hoort d (= Tweede Feministische Golf). Bij poster 2 hoort e (= wapenwedloop). Bij poster 3 hoort a (= dekolonisatie). indien drie antwoorden juist (2) indien twee antwoorden juist (1) indien minder dan twee antwoorden juist (0) (2)

Gebruik bron 17.

Vraag 37 1 punt

Op welke kaart vormen de donker gekleurde landen samen de EGKS?

  1. A kaart 1
  2. B kaart 2
  3. C kaart 3
Bron 14

Een beschrijving van het einde van de Hongaarse Opstand (1956):

In de vroege ochtend van 4 november reden Russische tanks de straten van Boedapest binnen. Om 5.20 uur deed de Hongaarse regeringsleider Imre Nagy via de radio een dramatische oproep: “Hier spreekt Imre Nagy. Vanochtend in alle vroegte hebben Sovjettroepen de aanval op onze hoofdstad ingezet. Help ons!”

Bron 15

Een artikel in een Nederlandse krant:

Amerikaanse president in West-Berlijn

Meer dan een miljoen Berlijners waren op de been om het bezoek van de Amerikaanse president aan West-Berlijn bij te wonen. De route die de president aflegde, bracht hem twee keer bij de muur der schande, die het westelijke deel van Berlijn scheidde van het oostelijke deel. Hij verbleef beide keren drie minuten bij de muur en staarde zwijgend naar het oosten. In een toespraak zei de president dat hij geen andere stad kende die al 18 jaar wordt omringd door de vijand en nog steeds zo veel hoop uitstraalt.

Bron 16

Hieronder en op de volgende pagina staan in totaal drie posters uit de periode 1970-1985:

poster 1

Toelichting Op de poster staat: Vrouwen & Arbeid Wij, PSP-vrouwen, eisen daarom: Recht op betaalde arbeid voor vrouwen Herverdeling van het werk binnens- en buitenshuis door verkorting van de arbeidsdag

poster 2

Toelichting Op de poster staat: Komitee Kruisraketten Nee

6 t/m 12 mei: Aktieweek Geen nieuwe kernwapens in Europa

poster 3

Toelichting Op de poster staat: Suriname vrij. 1975

Bron 17

kaart 1 kaart 2

kaart 3

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven

Bekijk het antwoord

Antwoord: C

Vraag 38 2 punten

In 1983 werd in Nederland een nieuwe Grondwet ingevoerd met verschillende plichten en rechten. Hieronder staan drie plichten van de overheid:

1 De overheid moet ervoor zorgen dat de luchtkwaliteit in Nederland verbeterd wordt.

2 De overheid moet ervoor zorgen dat iedereen bij een strafzaak de hulp kan krijgen van een advocaat.

3 De overheid moet ervoor zorgen dat mensen die na een ongeluk niet meer kunnen werken een uitkering krijgen. Vier sociale grondrechten: a recht op bestaanszekerheid b recht op bewoonbaarheid van het land c recht op rechtsbijstand d recht op werk Geef per plicht aan welk sociaal grondrecht daarbij hoort. Let op! Er blijft één grondrecht over. Doe het zo: Bij plicht 1 hoort grondrecht … (vul letter in). (enzovoort tot en met plicht 3)

Bron 14

Een beschrijving van het einde van de Hongaarse Opstand (1956):

In de vroege ochtend van 4 november reden Russische tanks de straten van Boedapest binnen. Om 5.20 uur deed de Hongaarse regeringsleider Imre Nagy via de radio een dramatische oproep: “Hier spreekt Imre Nagy. Vanochtend in alle vroegte hebben Sovjettroepen de aanval op onze hoofdstad ingezet. Help ons!”

Bron 15

Een artikel in een Nederlandse krant:

Amerikaanse president in West-Berlijn

Meer dan een miljoen Berlijners waren op de been om het bezoek van de Amerikaanse president aan West-Berlijn bij te wonen. De route die de president aflegde, bracht hem twee keer bij de muur der schande, die het westelijke deel van Berlijn scheidde van het oostelijke deel. Hij verbleef beide keren drie minuten bij de muur en staarde zwijgend naar het oosten. In een toespraak zei de president dat hij geen andere stad kende die al 18 jaar wordt omringd door de vijand en nog steeds zo veel hoop uitstraalt.

Bron 16

Hieronder en op de volgende pagina staan in totaal drie posters uit de periode 1970-1985:

poster 1

Toelichting Op de poster staat: Vrouwen & Arbeid Wij, PSP-vrouwen, eisen daarom: Recht op betaalde arbeid voor vrouwen Herverdeling van het werk binnens- en buitenshuis door verkorting van de arbeidsdag

poster 2

Toelichting Op de poster staat: Komitee Kruisraketten Nee

6 t/m 12 mei: Aktieweek Geen nieuwe kernwapens in Europa

poster 3

Toelichting Op de poster staat: Suriname vrij. 1975

Bron 17

kaart 1 kaart 2

kaart 3

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven

Bekijk het antwoord
  • Bij plicht 1 hoort grondrecht b Bij plicht 2 hoort grondrecht c. Bij plicht 3 hoort grondrecht a. indien drie antwoorden juist (2) indien twee antwoorden juist (1) indien minder dan twee antwoorden juist (0) (2)

Vraag 39 1 punt

In 1985 werd Gorbatsjov benoemd tot leider van de Sovjet-Unie. Hij wilde het regeringsbeleid veranderen. Wat wilde Gorbatsjov veranderen? Hij wilde

  1. A meer vrijheid toestaan, waardoor de economie weer zou gaan groeien.
  2. B meer vrijheid toestaan, waardoor het communisme in Oost-Europa zou verdwijnen.
  3. C strenger optreden, waardoor de economie weer zou gaan groeien.
  4. D strenger optreden, waardoor het communisme in Oost-Europa zou verdwijnen.
Bron 14

Een beschrijving van het einde van de Hongaarse Opstand (1956):

In de vroege ochtend van 4 november reden Russische tanks de straten van Boedapest binnen. Om 5.20 uur deed de Hongaarse regeringsleider Imre Nagy via de radio een dramatische oproep: “Hier spreekt Imre Nagy. Vanochtend in alle vroegte hebben Sovjettroepen de aanval op onze hoofdstad ingezet. Help ons!”

Bron 15

Een artikel in een Nederlandse krant:

Amerikaanse president in West-Berlijn

Meer dan een miljoen Berlijners waren op de been om het bezoek van de Amerikaanse president aan West-Berlijn bij te wonen. De route die de president aflegde, bracht hem twee keer bij de muur der schande, die het westelijke deel van Berlijn scheidde van het oostelijke deel. Hij verbleef beide keren drie minuten bij de muur en staarde zwijgend naar het oosten. In een toespraak zei de president dat hij geen andere stad kende die al 18 jaar wordt omringd door de vijand en nog steeds zo veel hoop uitstraalt.

Bron 16

Hieronder en op de volgende pagina staan in totaal drie posters uit de periode 1970-1985:

poster 1

Toelichting Op de poster staat: Vrouwen & Arbeid Wij, PSP-vrouwen, eisen daarom: Recht op betaalde arbeid voor vrouwen Herverdeling van het werk binnens- en buitenshuis door verkorting van de arbeidsdag

poster 2

Toelichting Op de poster staat: Komitee Kruisraketten Nee

6 t/m 12 mei: Aktieweek Geen nieuwe kernwapens in Europa

poster 3

Toelichting Op de poster staat: Suriname vrij. 1975

Bron 17

kaart 1 kaart 2

kaart 3

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven

Bekijk het antwoord

Antwoord: A

Vraag 40 1 punt

Tijdens de Koude Oorlog waren de Verenigde Staten en de Sovjet-Unie lid van dezelfde internationale organisatie. Omdat die twee landen elkaar in deze organisatie vaak tegenwerkten, kon de organisatie haar werk niet goed doen. Om welke internationale organisatie gaat het? En op welke manier werkten de Verenigde Staten en de Sovjet-Unie elkaar vaak tegen in deze organisatie? internationale organisatie manier van tegenwerken

  1. A EGKS het vetorecht gebruiken
  2. B EGKS tegenstemmen in het parlement
  3. C Verenigde Naties het vetorecht gebruiken
  4. D Verenigde Naties tegenstemmen in het parlement
Bron 14

Een beschrijving van het einde van de Hongaarse Opstand (1956):

In de vroege ochtend van 4 november reden Russische tanks de straten van Boedapest binnen. Om 5.20 uur deed de Hongaarse regeringsleider Imre Nagy via de radio een dramatische oproep: “Hier spreekt Imre Nagy. Vanochtend in alle vroegte hebben Sovjettroepen de aanval op onze hoofdstad ingezet. Help ons!”

Bron 15

Een artikel in een Nederlandse krant:

Amerikaanse president in West-Berlijn

Meer dan een miljoen Berlijners waren op de been om het bezoek van de Amerikaanse president aan West-Berlijn bij te wonen. De route die de president aflegde, bracht hem twee keer bij de muur der schande, die het westelijke deel van Berlijn scheidde van het oostelijke deel. Hij verbleef beide keren drie minuten bij de muur en staarde zwijgend naar het oosten. In een toespraak zei de president dat hij geen andere stad kende die al 18 jaar wordt omringd door de vijand en nog steeds zo veel hoop uitstraalt.

Bron 16

Hieronder en op de volgende pagina staan in totaal drie posters uit de periode 1970-1985:

poster 1

Toelichting Op de poster staat: Vrouwen & Arbeid Wij, PSP-vrouwen, eisen daarom: Recht op betaalde arbeid voor vrouwen Herverdeling van het werk binnens- en buitenshuis door verkorting van de arbeidsdag

poster 2

Toelichting Op de poster staat: Komitee Kruisraketten Nee

6 t/m 12 mei: Aktieweek Geen nieuwe kernwapens in Europa

poster 3

Toelichting Op de poster staat: Suriname vrij. 1975

Bron 17

kaart 1 kaart 2

kaart 3

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven

Bekijk het antwoord

Antwoord: C

De nieuwe wereldorde (vanaf 1990)

Gebruik bron 18.

Vraag 41 1 punt

Deze munt is gemaakt om een historische gebeurtenis te herdenken. Welke historische gebeurtenis wordt bedoeld?

  1. A de Duitse hereniging
  2. B de Duitse nederlaag in de Tweede Wereldoorlog
  3. C het Duitse lidmaatschap van de EU
  4. D het Duitse lidmaatschap van de NAVO
Bron 18

Duitse herdenkingsmunt uit 2010:

Toelichting Op de munt staat: Wij zijn één volk.

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven

Bekijk het antwoord

Antwoord: A

Gebruik bron 19.

Vraag 42 1 punt

Wat is van toepassing voor alle donkergekleurde landen? De donkergekleurde landen hebben in 2002

  1. A de euro ingevoerd.
  2. B het communisme ingevoerd.
  3. C het poldermodel ingevoerd.
Bron 18

Duitse herdenkingsmunt uit 2010:

Toelichting Op de munt staat: Wij zijn één volk.

Bron 19

Een kaart van Europa (2002):

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven

Bekijk het antwoord

Antwoord: A

Door de tijd heen

(Deze vraag heeft geen inleidende tekst.)

Vraag 43 2 punten

Hieronder staan vijf gebeurtenissen die te maken hebben met de ontwikkeling van het onderwijs in Nederland:

1 De leider van de liberalen besluit de vrijheid van onderwijs op te nemen in zijn voorstel voor de nieuwe grondwet.

2 De Tweede Kamer besluit dat het bijzonder onderwijs financieel gelijkgesteld moet zijn aan het openbaar onderwijs.

3 Er wordt een nieuwe maatregel ingevoerd die bepaalt dat alle Joodse leraren moeten worden ontslagen.

4 Mede dankzij de Tweede Feministische Golf daalt het aantal meisjesscholen. Een tijdbalk met drie periodes:

Bekijk het antwoord
  • Gebeurtenis 1 hoort bij periode a. Gebeurtenis 2 hoort bij periode b. Gebeurtenis 3 hoort bij periode b. Gebeurtenis 4 hoort bij periode c. indien vier antwoorden juist (2) indien drie of twee antwoorden juist (1) indien minder dan twee antwoorden juist (0) (2)

Door de tijd heen

Geef per gebeurtenis aan bij welke periode van de tijdbalk die hoort. Let op! De periodes mogen meerdere keren gebruikt worden. Doe het zo: Gebeurtenis 1 hoort bij periode … (vul letter in). (enzovoort tot en met gebeurtenis 4)

Gebruik bron 20.

Vraag 44 1 punt

De drie onderdelen van de bron gaan over verkiezingen in Nederland. Ze vinden op verschillende momenten plaats. Wat is de juiste volgorde, van vroeger naar later?

  1. A 1→2→3
  2. B 1→3→2
  3. C 2→1→3
  4. D 2→3→1
  5. E 3→1→2
  6. F 3→2→1
Bron 20

Hieronder staan drie onderdelen die te maken hebben met verschillende verkiezingen in Nederland:

onderdeel 1 Verkiezingsposters voor het Europees Parlement:

Toelichting Op de posters staat de tekst: Kom op voor Europa.

onderdeel 2 Over de Tweede Kamerverkiezingen:

De heren Schaper, Goeman en Heemskerk zijn gekozen tot leden van de Tweede Kamer in de kiesdistricten Veendam, Amsterdam en Gouda.

onderdeel 3 De eerste verkiezingen waarbij vrouwen mogen stemmen:

►►► ν

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven

Bekijk het antwoord

Antwoord: D

Bron: College voor Toetsen en Examens, centraal examen vmbo-kb Geschiedenis en staatsinrichting 2022, tijdvak 1. Afbeeldingen en de exacte opmaak staan in het originele examen: https://www.examenblad.nl/2022/vmbo-kb/documenten/cse-1/kb-0125-a-22-1-o

Andere examens geschiedenis en staatsinrichting vmbo-kb

Veelgestelde vragen

Hoeveel vragen heeft het eindexamen geschiedenis en staatsinrichting vmbo-kb 2022, tijdvak 1?

Het centraal examen geschiedenis en staatsinrichting vmbo-kb 2022, tijdvak 1 telt 44 vragen. De meeste vragen gaan over tijd van wereldoorlogen (23), tijd van burgers en stoommachines (5) en tijd van televisie en computer (5).

Wat zijn de antwoorden van het examen geschiedenis en staatsinrichting vmbo-kb 2022, tijdvak 1?

Op deze pagina staat bij elke vraag het antwoord uit het officiële correctievoorschrift van het College voor Toetsen en Examens, met de punten per onderdeel. Bij meerkeuzevragen staat de juiste letter erbij.

Waar vind ik het correctievoorschrift van geschiedenis en staatsinrichting vmbo-kb 2022, tijdvak 1?

Het correctievoorschrift staat op examenblad.nl, de site van het College voor Toetsen en Examens (https://www.examenblad.nl/2022/vmbo-kb/documenten/cse-1/kb-0125-a-22-1-c).

Hoe oefen ik met het examen geschiedenis en staatsinrichting vmbo-kb 2022, tijdvak 1 en krijg ik feedback?

Vraag je docent om het examen als oefentoets klaar te zetten in ToetsChecker. Je maakt het op papier of online, en het AI-model kijkt het na volgens het correctievoorschrift, met feedback per vraag. Je docent geeft het resultaat daarna vrij.