Eindexamen maatschappijkunde vmbo-kb 2021, tijdvak 1: vragen en antwoorden
Alle vragen met het antwoord uit het correctievoorschrift. Opgaven: Criminaliteit en rechtsstaat, Politiek en beleid.
Het centraal examen maatschappijkunde vmbo-kb 2021, tijdvak 1 telt 42 vragen. De meeste vragen gaan over criminaliteit (19), parlementaire democratie (18) en rechtsstaat (3). De opgaven en het correctievoorschrift staan op examenblad.nl. Met ToetsChecker maakt een klas het examen op papier en doet het AI-model per vraag een nakijkvoorstel met feedback, dat de docent controleert en vrijgeeft.
Onderwerpen in dit examen
| Onderwerp | Vragen | Aantal |
|---|---|---|
| Criminaliteit | 1-6, 8-11, 13-21 | 19 |
| Parlementaire democratie | 22, 24-33, 35-37, 39-42 | 18 |
| Rechtsstaat | 7, 12, 38 | 3 |
| Verzorgingsstaat | 23 | 1 |
| Media | 34 | 1 |
Vergeleken met andere jaren
Vergeleken met de andere 3 examens maatschappijkunde vmbo-kb sinds 2018: dit examen vroeg meer over criminaliteit (45% van de vragen, gemiddeld 39%). Minder over rechtsstaat (7% van de vragen, gemiddeld 15%).
Opgaven en correctievoorschrift
De documenten staan op examenblad.nl, de officiële site van het College voor Toetsen en Examens. ToetsChecker haalt ze daar op als je het examen in de vragenbank kiest.
Oefenen als leerling
Een oud examen maken is de beste voorbereiding, maar zonder nakijken weet je niet waar je punten verliest. Met ToetsChecker maak je het examen maatschappijkunde vmbo-kb 2021, tijdvak 1 op papier, net als het echte examen, of online als je docent het digitaal klaarzet. Het AI-model kijkt het na volgens het officiële correctievoorschrift. Zodra je docent het resultaat vrijgeeft, zie je per vraag wat goed was en wat er ontbrak.
Nakijken als docent
Start gratis vanaf deze pagina
Maak een gratis account vanaf deze pagina, dan staat het examen maatschappijkunde vmbo-kb 2021, tijdvak 1 meteen voor je klaar als correctiemodel, met alle vragen en het correctievoorschrift. Dat kost geen credits.
Laat de klas het examen maken
Op papier, zoals het echte examen: je scant de stapel in één keer of mailt de scan naar je scanadres. Of online, als digitale toetsafname met toezicht; de opgavetekst staat dan als bron bij elke vraag. Afbeeldingen uit het examen gaan niet mee, die staan in de PDF van de opgaven.
Geef de resultaten vrij
Het AI-model kijkt elk examen na volgens het correctievoorschrift en schrijft feedback per vraag. Bij een oefenexamen geef je alles in één keer vrij; bij een toets die meetelt loop je het voorstel eerst na. De leerling ziet het resultaat pas na jouw vrijgave.
ToetsChecker is geen examensite: je kijkt er ook je eigen SO's, proefwerken, praktische opdrachten en verslagen mee na, handgeschreven of digitaal, met jouw correctiemodel en feedback per vraag. Een gratis account heeft alle functies en 200 credits per maand, genoeg om ongeveer 100 toetsen te laten nakijken. Maak een gratis account of lees eerst hoe het nakijken werkt.
Vragen en antwoorden
Hieronder staan de opgaven en vragen van het examen maatschappijkunde vmbo-kb 2021, tijdvak 1. Onder elke vraag klap je het antwoord uit het correctievoorschrift open. Probeer de vraag eerst zelf.
Criminaliteit en rechtsstaat
tekst 1
Geen kauwgom in Singapore
In Singapore is geen uitgespuugde kauwgom op de tegels te vinden. Lekker schoon, maar dat gaat niet vanzelf. Het is daar namelijk verboden om kauwgum te kauwen. Word je als toerist al kauwend gespot op straat? De boete kan oplopen tot honderden euro’s.
naar: www.telegraaf.nl van 7 juli 2017
[afbeelding 1: zie het originele examen]
Op het bordje staat: Singapore, kauwgom verboden, 1000$ boete.
bron: www.foodandflipflops.com
Vraag 1 1 punt
Leg uit dat uit tekst 1 en afbeelding 1 blijkt dat criminaliteit een plaatsgebonden begrip is.
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven
Bekijk het antwoord
Opmerking Het scorepunt alleen toekennen als beide antwoordelementen (strafbaar in Singapore en niet strafbaar in Nederland / in (veel) andere landen) worden genoemd.
tekst 2
Openbaar Ministerie eist 14 jaar cel tegen bende
De zeven verdachten van een lange serie plofkraken1) moeten waarschijnlijk jarenlang de gevangenis in. Het Openbaar Ministerie heeft in een urenlang … celstraffen tot 14 jaar geëist.
noot 1 plofkraak = een inbraak waarbij een kluis of geldautomaat met springstof wordt opgeblazen
naar: www.rtvutrecht.nl van 11 oktober 2018
Vraag 2 1 punt
Wat moet er op de puntjes in tekst 2 worden ingevuld?
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven
Bekijk het antwoord
Antwoord: C
tekst 3
Gevangenis- en taakstraf voor zanger
De zanger H. is door de rechtbank in Alkmaar veroordeeld tot
73 dagen gevangenisstraf, waarvan 60 voorwaardelijk. Daarnaast kreeg hij 180 uur taakstraf opgelegd. Doordat hij het onvoorwaardelijke deel van de gevangenisstraf al in voorarrest doorbracht, hoeft hij niet terug de gevangenis in. Volgens de rechtbank staat vast dat de zanger zijn vroegere stiefzoon heeft bedreigd met een vuurwapen of een nepwapen dat niet van echt was te onderscheiden.
naar: www.ad.nl van 16 november 2018
Vraag 3 1 punt
Een rechter kan hoofdstraffen, bijkomende straffen en maatregelen opleggen. Wat heeft de rechter de zanger in tekst 3 opgelegd?
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven
Bekijk het antwoord
Antwoord: E
Zie tekst 3.
Vraag 4 1 punt
De zanger hoeft niet terug de gevangenis in, omdat hij al in voorarrest heeft gezeten. Hoeveel dagen heeft de zanger in voorarrest in de gevangenis doorgebracht?
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven
Bekijk het antwoord
- 13 (dagen) (1)
tekst 4
Jeugdbendes actief in Delfzijl: sommige ‘criminelen’ zijn 11 jaar
Delfzijl zit in de maag met twee jeugdbendes die voor overlast zorgen. Ze plegen overvallen, gebruiken geweld en zorgen voor overlast in wijken. Sommige kinderen zijn niet ouder dan 11 jaar. “De situatie is hier en daar echt zorgelijk”, zegt de burgemeester van Delfzijl. De bendes bestaan elk uit tien jongeren en zijn volgens de gemeente ongeveer een jaar in beeld. De ene groep is jong, de andere is wat ouder. Vooral de jonge groep baart de burgemeester zorgen. “Als ze nu al op deze manier in aanraking komen met politie en justitie, komen ze op een glijbaan terecht waar ze moeilijk vanaf komen.”
naar: www.rtvnoord.nl van 30 april 2018
Lees tekst 4.
Vraag 5 1 punt
In de titel van tekst 4 wordt gesproken over ‘criminelen’ van 11 jaar. Welke uitspraak over de ‘criminelen’ van 11 jaar is juist?
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven
Bekijk het antwoord
Antwoord: C
Vraag 6 1 punt
Uit welke zin van tekst 4 blijkt dat er een risico is dat de jongeren recidivisten blijven of worden? Schrijf de zin op.
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven
Bekijk het antwoord
- “Als ze nu al op deze manier in aanraking komen met politie en justitie, komen ze op een glijbaan terecht waar ze moeilijk vanaf komen.” (1)
Vraag 7 2 punten
Hieronder staan vier beweringen over rechten en plichten die een verdachte heeft.
1 Een verdachte heeft het recht om te weten waar hij van verdacht wordt.
2 In een rechtszaak heeft een verdachte het recht om in hoger beroep te gaan.
3 In een rechtszaak mag een verdachte zijn eigen verdediging voeren.
4 Tijdens een rechtszitting moet een verdachte de vragen van de rechter beantwoorden. Geef van elke bewering aan of deze juist of onjuist is. Doe het zo: neem het onderstaande over en vul juist of onjuist in. 1=… 2=… 3=… 4=…
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven
Bekijk het antwoord
- 1 = juist 2 = juist 3 = juist 4 = onjuist indien vier antwoorden juist (2) indien drie of twee antwoorden juist (1) indien minder dan twee antwoorden juist (0) (2)
tekst 5
Politie wil zakkenrollers vangen met data1)
De politie gaat computergestuurd op zoek naar mogelijke verdachten. Door mensen op basis van data te controleren, hoopt de politie misdaad te voorkomen. Een eerste proef start in Roermond, specifiek gericht tegen rondtrekkende bendes uit Oost-Europa. Die maken zich vooral schuldig aan winkeldiefstallen, inbraken en zakkenrollen. Roermond heeft veel last van dit soort criminaliteit, omdat het dicht bij de grens ligt én een grote trekpleister heeft: de Designer Outlet. Dit winkelcentrum trekt jaarlijks miljoenen bezoekers en is daardoor ook in trek bij zakkenrollers en winkeldieven. De gedachte is dat een dief of zakkenroller zich anders gedraagt dan de rest van het publiek. De kunst is volgens de politie om verdacht gedrag er met behulp van technologie uit te pikken.
noot 1 data = gegevens, feiten, in dit geval verzamelde gegevens die in de computer zijn opgeslagen
naar: www.nos.nl van 17 september 2018
Vraag 8 2 punten
De politie heeft verschillende taken. Welke twee taken zijn te herkennen in de proef van de politie in tekst 5? Kies twee nummers uit onderstaand rijtje.
1 dienstverlening
2 handhaving van de openbare orde
3 hulpverlening
4 opsporing van strafbare feiten
5 preventie
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven
Bekijk het antwoord
- (nummer) 4 (1)
- (nummer) 5 (1)
Zie tekst 5.
Vraag 9 1 punt
Criminele gedragingen kunnen op verschillende manieren ingedeeld worden. Aan welke soorten criminaliteit maken rondtrekkende bendes uit Oost- Europa zich volgens tekst 5 vooral schuldig? Kies twee nummers uit onderstaand rijtje.
1 misdrijven
2 overtredingen
3 vermogenscriminaliteit
4 witteboordencriminaliteit
5 zedendelicten
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven
Bekijk het antwoord
Opmerking Het scorepunt alleen toekennen als beide nummers juist zijn.
Zie tekst 5.
Vraag 10 2 punten
Er zijn maatschappelijke en individuele oorzaken van criminaliteit te geven. Geef aan welke maatschappelijke oorzaak van criminaliteit te herkennen is in tekst 5. Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan. In tekst 5 is de maatschappelijke oorzaak … te herkennen, want uit tekst
5 blijkt dat …
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven
Bekijk het antwoord
- In tekst 5 is de maatschappelijke oorzaak ‘de gelegenheid maakt de dief’ te herkennen, (1)
- want uit tekst 5 blijkt dat Roermond veel last van zakkenrollers en winkeldieven heeft omdat de stad een winkelcentrum heeft (de Designer Outlet) dat miljoenen bezoekers trekt. (Er is dus veel gelegenheid voor winkeldieven en zakkenrollers.) (1)
tekst 6
Harde kritiek op plan voor probleemwijken
Hoe haalbaar is het plan van …-fractievoorzitter Dijkhoff om criminaliteit in probleemwijken strenger te bestraffen? Dijkhoff wil dat het kabinet wijken aanwijst waar meer dan de helft van de bewoners een niet-westerse achtergrond heeft, het opleidingsniveau laag is en de werkloosheid en criminaliteit hoog zijn. In die wijken moeten de straffen voor criminaliteit verdubbeld worden. Onder advocaten is kritiek te horen op het plan.
naar: www.nrc.nl van 19 september 2018
Lees tekst 6.
Vraag 11 1 punt
Politieke partijen en stromingen hebben verschillende ideeën over hoe criminaliteit het best bestreden kan worden. Op de puntjes in tekst 6 is de politieke partij weggelaten waarvan Dijkhoff fractievoorzitter is. Welke politieke partij is dat?
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven
Bekijk het antwoord
Antwoord: C
Vraag 12 1 punt
In tekst 6 staat dat onder advocaten kritiek te horen is op het plan van Dijkhoff. Volgens verschillende advocaten past het plan slecht bij een rechtsstaat. Welk kenmerk van de rechtsstaat komt volgens deze advocaten in gevaar als criminaliteit in probleemwijken strenger bestraft wordt?
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven
Bekijk het antwoord
Antwoord: B
tekst 7
Frauderende bankiers
Een meerderheid in de Tweede Kamer is voor een maatregel om frauderende bankiers standaard voor de rechter te laten komen. Dit meldt tv-programma EenVandaag. De politici zouden het moeilijk te accepteren vinden dat bankiers die fraude plegen er nu met een schikking vanaf komen.
naar: www.nu.nl van 11 oktober 2018
Vraag 13 2 punten
Hieronder staat naar aanleiding van tekst 7 een aantal beweringen.
1 De bankiers uit tekst 7 worden beschuldigd van een vorm van witteboordencriminaliteit.
2 De politici uit tekst 7 vinden het moeilijk te accepteren dat de zaken van de bankiers die fraude plegen nu worden geseponeerd.
3 De schikking die bankiers krijgen, wordt aangeboden door de politie.
4 Een meerderheid in de Tweede Kamer wil dat frauderende bankiers vervolgd worden. Geef van elke bewering aan of deze juist of onjuist is. Doe het zo: neem het onderstaande over en vul juist of onjuist in. 1=… 2=… 3=… 4=…
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven
Bekijk het antwoord
- 1 = juist 2 = onjuist 3 = onjuist 4 = juist indien vier antwoorden juist (2) indien drie of twee antwoorden juist (1) indien minder dan twee antwoorden juist (0) (2)
tekst 8
15-jarige jongen uit Enschede aangehouden voor overval
Voor de overval op een tankstation is zaterdag een 15-jarige jongen uit Enschede aangehouden. Hij is ingesloten voor verhoor. De overvaller kwam rond 20.30 uur het tankstation binnen en eiste geld. Hij deed dit onder bedreiging van een vuurwapen of een voorwerp dat hierop leek. De politie stelde direct een onderzoek in.
naar: www.tubantia.nl van 1 december 2018
Vraag 14 1 punt
Geef aan of de jongen voor het delict in tekst 8 een Halt-afdoening kan krijgen. Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan. De jongen kan … (wel/niet) een Halt-afdoening krijgen, want een Halt- afdoening is bedoeld voor …
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven
Bekijk het antwoord
Opmerkingen
- Het scorepunt alleen toekennen als beide antwoordelementen genoemd worden.
- Het antwoord ‘want een Halt-afdoening is bedoeld voor overtredingen’ mag niet goed gerekend worden.
tekst 9
KNVB: hardere maatregelen tegen vuurwerk op tribunes
Voetbalbond KNVB wil helemaal af van het afsteken van vuurwerk op tribunes in voetbalstadions. De voetbalbond heeft daartoe afspraken gemaakt met de politie, het Openbaar Ministerie, gemeenten en het ministerie van Justitie en Veiligheid. Een van de maatregelen is om overtredingen voortaan af te doen via het strafrecht. “Heel vaak werd het nog afgedaan met een lokaal stadionverbod”, zegt de manager competitiezaken betaald voetbal bij de KNVB. “Dat is verleden tijd. En daarnaast krijgt iedereen direct een landelijk stadionverbod.”
naar: www.nos.nl van 3 november 2018
Vraag 15 2 punten
Er zijn verschillende soorten overheidsbeleid ten aanzien van criminaliteit. Welke twee soorten beleid zijn te herkennen in tekst 9? Kies twee nummers uit onderstaand rijtje.
1 gevangenisbeleid
2 jeugdbeleid
3 opsporingsbeleid
4 repressief beleid
5 vervolgingsbeleid
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven
Bekijk het antwoord
- (nummer) 4 (1)
- (nummer) 5 (1)
tekst 10
Stroper moet als straf iedere maand Bambi kijken in de cel
Een man uit de Amerikaanse staat Missouri, die vastzit voor het illegaal doden van honderden herten, moet als straf iedere maand naar de Disneyfilm Bambi kijken. Daarin is onder andere te zien hoe de moeder van het hertje wordt afgeschoten door een jager. “Ik denk dat dit een vrij kansloze methode is”, zegt Jasper van der Kemp, criminoloog aan de Vrije Universiteit. “Het lijkt me sterk dat een tekenfilm zoveel impact op iemand heeft, dat diegene zijn of haar gedrag aanpast.”
naar: www.rtlnieuws.nl van 18 december 2018
Lees tekst 10.
Vraag 16 1 punt
Welk doel van straffen zal volgens de criminoloog niet bereikt worden?
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven
Bekijk het antwoord
Antwoord: B
tekst 11
Bierfietsverbod uitgebreid na klachten over overlast
Amsterdam breidt het verbod op bierfietsen1) uit naar het oostelijk deel van het centrum. In Amsterdam-Oost zijn veel meldingen van overlast binnengekomen die te maken hebben met de bierfiets. Het gaat om wildplassen, versperring van het fietspad en openbare dronkenschap. Handhavers hebben deze klachten bevestigd. Het bierfietsverbod, dat sinds november 2017 geldt voor de binnenstad, wordt daarom per 1 juli uitgebreid. … ziet geen mogelijkheden het verbod uit te breiden naar het westelijk deel.
noot 1 Een bierfiets is een speciaal soort fiets, meestal voor een groep mensen, die bedoeld is om tijdens het fietsen bier of een andere (vaak alcohol bevattende) drank te drinken.
naar: www.parool.nl van 20 februari 2019
[afbeelding 2: zie het originele examen]
foto: bierfietsen in Amsterdam
Vraag 17 1 punt
Op de puntjes in tekst 11 is weggelaten wie besloten heeft tot een bierfietsverbod. Wie heeft het besluit genomen om bierfietsen in Amsterdam-Oost te verbieden?
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven
Bekijk het antwoord
Antwoord: A
Vraag 18 2 punten
Leg uit dat uit tekst 11 blijkt dat bierfietsen in Amsterdam een sociaal probleem en ook een politiek probleem zijn. Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan. een sociaal probleem, want uit tekst 11 blijkt … een politiek probleem, want uit tekst 11 blijkt …
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven
Bekijk het antwoord
Voorbeeld uit het correctievoorschrift:
- een politiek probleem, want uit tekst 11 blijkt (een van de volgende): (1p)
- dat de overheid/gemeente actie heeft ondernomen / de klachten van de burgers heeft opgepakt (en een verbod in Amsterdam-Oost heeft ingesteld).
- dat het probleem met / de overlast door bierfietsen op de politieke agenda staat/stond (want er is een verbod ingesteld).
- dat de burgers vinden dat de overheid actie moet ondernemen tegen de overlast door bierfietsen (want zij hebben klachten ingediend).
- dat er veel overlast is, die te maken heeft met de bierfiets en het handhaven van de openbare orde / het verschaffen van veiligheid voor de burgers behoort tot de basisfuncties van de staat.
Opmerking Bij de uitleg van politiek probleem mag voor alleen het gegeven dat de bierfiets overlast veroorzaakt, zonder het handhaven van de openbare orde / het verschaffen van veiligheid te noemen als basisfunctie van de staat, geen scorepunt worden toegekend.
Vraag 19 1 punt
In verschillende wetten en wetboeken staat welk gedrag door de overheid strafbaar is gesteld. In welke wet of welk wetboek staat dat drugshandel verboden is?
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven
Bekijk het antwoord
- in de Opiumwet (1)
tekst 12
Vader in hoger beroep veroordeeld voor poging tot doodslag
M.H. is maandag in hoger beroep veroordeeld voor poging tot doodslag op de stalker van zijn tienerdochter. Hij moet een celstraf van 4,5 jaar uitzitten. Begin 2017 viel M.H. de 49-jarige J.S. aan, nadat hij ontdekte dat J.S. zijn 14-jarige dochter lastigviel. J.S. zocht via het internet contact met het meisje en deed zich voor als een jongen van zeventien jaar. J.S. is al eerder veroordeeld voor het stalken van meisjes. Volgens de vader deed de politie niets met de aangifte van zijn dochter. Hij besloot J.S. op te sporen en zelf aan te pakken. De ontmoeting tussen de mannen liep flink uit de hand. Uit onderzoek blijkt dat er met een schep op het hoofd van J.S. is geslagen. Volgens … had J.S. de aanval mogelijk niet overleefd als hij zichzelf niet had verdedigd met zijn armen.
naar: www.nu.nl van 12 november 2018
Vraag 20 1 punt
Wat moet op de puntjes in tekst 12 worden ingevuld?
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven
Bekijk het antwoord
Antwoord: D
Zie tekst 12.
Vraag 21 1 punt
Criminaliteit heeft materiële en immateriële gevolgen. Welk immaterieel gevolg is te herkennen in het gedrag van M.H.?
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven
Bekijk het antwoord
Antwoord: B
Politiek en beleid
[afbeelding 3: zie het originele examen]
Heeft u een probleem met de overheid? De … staat voor u klaar.
bron: Arnhemse Koerier van 5 december 2018
Vraag 22 1 punt
Bekijk afbeelding 3 en lees de zin onder de afbeelding. Wat moet er op de puntjes onder afbeelding 3 worden ingevuld?
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven
Bekijk het antwoord
Antwoord: C
tekst 13
In het regeerakkoord is afgesproken dat de gezondheid van de Nederlander bevorderd moet worden door middel van een Nationaal Preventieakkoord. Het akkoord is erop gericht roken, overgewicht en problematisch drinken aan te pakken.
naar: www.nu.nl van 23 november 2018
Lees tekst 13.
Vraag 23 1 punt
Wie hebben in het regeerakkoord afgesproken dat de gezondheid van de Nederlander bevorderd moet worden?
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven
Bekijk het antwoord
Antwoord: A
Vraag 24 1 punt
In 2019 vonden er verkiezingen voor de Provinciale Staten plaats. Waarom zijn de verkiezingen voor de Provinciale Staten van belang voor de landelijke politiek? De leden van de Provinciale Staten kiezen
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven
Bekijk het antwoord
Antwoord: C
tekst 14
Artsen willen invoering helmplicht voor snorfietsers
Artsen uit verschillende ziekenhuizen willen dat snorfietsers worden verplicht een helm te dragen. 130 artsen onder aanvoering van een neuroloog, een spoedarts en een internist van het Universitair Medisch Centrum Groningen pleiten hiervoor. Morgen bieden ze de Tweede Kamercommissie voor Infrastructuur en Waterstaat een brief hierover aan.
naar: www.nos.nl van 10 december 2018
Vraag 25 1 punt
Het politieke besluitvormingsproces verloopt in een aantal fasen. Welke fase is te herkennen in tekst 14?
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven
Bekijk het antwoord
Antwoord: A
Vraag 26 2 punten
De artsen uit tekst 14 kunnen gezien worden als een pressiegroep. Een kenmerk van belangengroepen of pressiegroepen is dat ze bepaalde belangen nastreven. Noem een ander kenmerk van belangengroepen of pressiegroepen en leg uit dat de artsen uit tekst 14 daaraan voldoen. Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan. Kenmerk: … De artsen uit tekst 14 voldoen hieraan, want …
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven
Bekijk het antwoord
- Kenmerk: Een belangengroep/pressiegroep oefent druk uit op de politieke besluitvorming / probeert de politieke besluitvorming te beïnvloeden (1)
- De artsen uit tekst 14 voldoen hieraan, want zij hebben een brief aan de Tweede Kamer(commissie) aangeboden waarin staat dat zij willen dat snorfietsers worden verplicht een helm te dragen (1)
tekst 15
Kamer wil helmplicht voor snorfietsers
De Tweede Kamer wil een helmplicht voor snorfietsers. Een meerderheid is het eens met de brief van 130 artsen dat een helm voor deze groep de verkeersveiligheid vergroot en vindt een helmplicht wenselijk.
Regeringspartij VVD en oppositiepartij PVV zijn tegen een verplichting. Zij willen het aan de snorfietser overlaten of hij of zij een helm opzet.
naar: www.nos.nl van 11 december 2018
Vraag 27 1 punt
In tekst 15 staat dat de VVD tegen een helmplicht is. Welk uitgangspunt van de politieke stroming waartoe de VVD behoort, herken je in tekst 15?
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven
Bekijk het antwoord
Antwoord: C
tekst 16
Vorig jaar nam de Tweede Kamer een motie aan van het CDA, waarin werd gevraagd om een helmplicht voor snorfietsers. De minister wil die wens uitvoeren, maar zorgvuldigheid kost tijd, is haar boodschap.
naar: www.nos.nl van 18 februari 2019
Lees tekst 16.
Vraag 28 1 punt
Welke taak van het parlement heeft de Tweede Kamer uitgevoerd?
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven
Bekijk het antwoord
Antwoord: A
tekst 17
Op woensdag 20 maart zijn er verkiezingen. U kunt dan kiezen voor … . Dit bestuursorgaan regelt veel, bijvoorbeeld:
- waar woningen, wegen en natuurgebieden komen,
- dat er gezond zwemwater in meren en plassen is,
- dat er streekbussen rijden tussen gemeenten.
naar: www.heumen.nl van 15 maart 2019
Vraag 29 1 punt
Op de puntjes in tekst 17 moet een bestuursorgaan worden ingevuld waarvoor verkiezingen worden gehouden. Wat moet er op de puntjes in tekst 17 worden ingevuld?
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven
Bekijk het antwoord
- de Provinciale Staten (1)
tekst 18
Mogen kiezers kinderen meenemen in het stemhokje?
In principe niet, omdat er maar één persoon tegelijk in een stemhokje mag. Als duidelijk is dat van enige beïnvloeding van een kiezer absoluut geen sprake kan zijn, bijvoorbeeld een ouder met een kind van 3 jaar, kan deze kiezer toestemming hiervoor vragen aan de voorzitter van het stembureau.
naar: www.kiesraad.nl van 20 maart 2019
Lees tekst 18.
Vraag 30 1 punt
Een parlementaire democratie heeft verschillende kenmerken. In verband met welk kenmerk van een parlementaire democratie mogen kiezers in principe geen kinderen meenemen in het stemhokje?
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven
Bekijk het antwoord
Antwoord: C
tekst 19
Groot deel oppositie komt met wetsvoorstel tegen excessieve1) bankiersbeloningen
Zeven oppositiepartijen hebben samen een wetsvoorstel ingediend dat ervoor moet zorgen dat de bankiersbeloningen lager worden. GroenLinks, PVV, SP, PvdA, Partij voor de Dieren, 50Plus en Denk vinden dat grote banken bij een salarisverhoging toestemming moeten vragen aan de minister van Financiën. noot 1 excessief = veel te ver gaande, overdreven
naar: www.nos.nl van 15 maart 2018
Lees tekst 19.
Vraag 31 1 punt
Van welk recht hebben de oppositiepartijen gebruikgemaakt?
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven
Bekijk het antwoord
Antwoord: C
Vraag 32 1 punt
In tekst 19 is te lezen dat van één bepaalde politieke stroming alle partijen die in de Tweede Kamer zitten, vinden dat grote banken bij een salarisverhoging toestemming moeten vragen aan de minister van Financiën. Welke politieke stroming is dat?
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven
Bekijk het antwoord
Antwoord: C
tekst 20
De … gaat na welke partijen met elkaar een nieuw kabinet kunnen en willen vormen en welke problemen daarbij overwonnen moeten worden.
bron: www.tweedekamer.nl van 19 februari 2019
Vraag 33 1 punt
Tekst 20 gaat over taken die uitgevoerd worden na de verkiezingen. Welk woord moet op de puntjes in tekst 20 worden ingevuld?
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven
Bekijk het antwoord
Antwoord: B
tekst 21
Ministerie handelde ‘onbehoorlijk’ bij onderzoeken naar drugs
Het ministerie van Justitie en Veiligheid heeft een aantal keer ‘onbehoorlijk’ gehandeld door zich te bemoeien met wetenschappelijke drugsonderzoeken. Dat concludeert een van de commissies die onderzoek doen naar deze kwestie. De kwestie kwam eind vorig jaar aan het licht toen het tv-programma Nieuwsuur geheim gehouden rapporten en tientallen vertrouwelijke e-mails van het ministerie onthulde.
naar: www.nos.nl van 31 oktober 2018
Lees tekst 21.
Vraag 34 2 punten
De massamedia vervullen verschillende functies voor de democratische besluitvorming, bijvoorbeeld de meningsvormende functie. Welke twee andere functies van de massamedia voor de democratische besluitvorming heeft het tv-programma Nieuwsuur vervuld?
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven
Bekijk het antwoord
Opmerkingen
- Het antwoord ‘de onderzoeksfunctie’ mag ook goed gerekend worden.
- Voor de opiniërende functie mag geen scorepunt toegekend worden.
tekst 22
Naar de supermarkt met Carla Dik-Faber
Gezond eten dat tegelijk goed is voor het milieu. Vast een prijzige boel, denken veel mensen. “Nee hoor”, zegt Carla Dik-Faber, Tweede Kamerlid voor de ChristenUnie. “Ga maar eens met mij mee boodschappen doen.”
Het Kamerlid is blij dat de gemiddelde Nederlander steeds meer nadenkt over voedselkeuzes. Geldt dat ook voor christenen? Ze denkt even na. “Vergeleken met een aantal jaren geleden is er zeker iets veranderd. Voor veel mensen is het belangrijk om goed met de aarde om te gaan. Ik vind dat juist christenen zich moeten afvragen wat God van hen wil in de dagelijkse zorg voor de schepping. Het is een Bijbelse opdracht om de aarde niet uit te putten, zodat we die kunnen doorgeven aan volgende generaties.”
naar: www.rd.nl van 26 juli 2018
Vraag 35 1 punt
Welk uitgangspunt van de christendemocratische stroming is te herkennen in tekst 22?
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven
Bekijk het antwoord
Antwoord: B
tekst 23
Elke vijf jaar worden er verkiezingen gehouden voor … . Er zijn ongeveer
375 miljoen mensen die mogen stemmen.
bron: www.prodemos.nl van 5 april 2019
Vraag 36 1 punt
Tekst 23 gaat over verkiezingen waarvoor Nederlandse burgers van
18 jaar en ouder mogen stemmen. Wat moet op de puntjes in tekst 23 worden ingevuld?
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven
Bekijk het antwoord
- het Europees Parlement (1)
Vraag 37 2 punten
Hieronder staan vier politieke stromingen (a, b, c, d) en vier kenmerken of uitgangspunten die elk passen bij één van deze stromingen.
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven
Bekijk het antwoord
- a=2 b=1 c=4 d=3 indien vier antwoorden juist (2) indien drie of twee antwoorden juist (1) indien minder dan twee antwoorden juist (0) (2)
politieke stroming kenmerk of uitgangspunt a christendemocratische 1 duurzaam en milieuvriendelijk produceren b ecologische 2 gespreide verantwoordelijkheid bij de inrichting van de samenleving c rechts-extremistische 3 naar vermindering van bestaande ongelijkheid in de wereld streven d sociaaldemocratische 4 ongelijkwaardigheid met betrekking tot ras
Welk kenmerk of uitgangspunt hoort bij welke politieke stroming? Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan met het juiste cijfer. a=… b=… c=… d=…
tekst 24
Invallen van politie bij journalisten
De Australische oppositie roept op tot het houden van een parlementair onderzoek naar de staat van de … , na invallen van de politie bij een journalist en bij de publieke omroep. De autoriteiten probeerden zo te achterhalen wie overheidsinformatie had gelekt.
naar: www.volkskrant.nl van 12 juni 2019
Vraag 38 1 punt
Op de puntjes in tekst 24 is een grondrecht weggelaten. Welk grondrecht is dit?
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven
Bekijk het antwoord
Opmerking Het antwoord ‘vrijheid van meningsuiting’ mag ook goed gerekend worden.
tekst 25
Tim Hofman overhandigt kwart miljoen handtekeningen aan Tweede Kamer
Tim Hofman heeft dinsdagmiddag zijn petitie voor een ruimer kinderpardon aangeboden aan de Tweede Kamer. Hofman kreeg ook nog even spreektijd in de Tweede Kamer. Hofman maakte onlangs de documentaire Terug Naar Je Eige Land, waarna hij een initiatief begon om meer dan vierhonderd vluchtelingenkinderen die al langer dan vijf jaar in Nederland leven, hier te laten blijven. Zijn doel om 40.000 handtekeningen op te halen, had Hofman al in een paar uur bereikt.
naar: www.nu.nl van 11 december 2018
Lees tekst 25.
Vraag 39 2 punten
Burgers hebben verschillende mogelijkheden om de politieke besluitvorming te beïnvloeden. Uit tekst 25 blijkt dat Tim Hofman gebruik heeft gemaakt van enkele mogelijkheden om de politieke besluitvorming te beïnvloeden. Noem nog twee andere mogelijkheden die Tim Hofman heeft om de politieke besluitvorming over een ruimer kinderpardon te beïnvloeden.
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven
Bekijk het antwoord
Opmerking Voor de in tekst 25 genoemde mogelijkheden (aanbieden) petitie, (aanbieden) handtekeningen (verzamelen) en spreektijd / (gebruikmaken van officiële) inspraakmogelijkheden mogen geen scorepunten toegekend worden.
Vraag 40 2 punten
Hieronder staan vier beweringen over Koning Willem-Alexander.
1 Hij bepaalt welke partijen samen de regering gaan vormen.
2 Hij moet zich aan de Grondwet houden.
3 Hij is lid van het kabinet.
4 Hij is staatshoofd van Nederland. Geef van elke bewering aan of deze juist of onjuist is. Doe het zo: neem het onderstaande over en vul juist of onjuist in. 1=… 2=… 3=… 4=…
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven
Bekijk het antwoord
- 1 = onjuist 2 = juist 3 = onjuist 4 = juist indien vier antwoorden juist (2) indien drie of twee antwoorden juist (1) indien minder dan twee antwoorden juist (0) (2)
tekst 26
Vingerafdrukken in paspoort
… presenteerde op 17 april 2018 een voorstel voor nieuwe paspoorten en identiteitskaarten waarop gegevens van gezichtskenmerken en vingerafdrukken opgeslagen moeten worden. Het doel is om terrorisme en misdaad tegen te gaan bij het vrije reizen binnen de EU.
naar: www.privacybarometer.nl van 17 augustus 2018
Vraag 41 1 punt
Wat moet er op de puntjes aan het begin van tekst 26 worden ingevuld?
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven
Bekijk het antwoord
Antwoord: A
[afbeelding 4: zie het originele examen]
bron: www.schooltv.nl van 6 maart 2014
Vraag 42 1 punt
Welke bestuurslaag is te herkennen in afbeelding 4?
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven
Bekijk het antwoord
Antwoord: A
Bron: College voor Toetsen en Examens, centraal examen vmbo-kb Maatschappijkunde 2021, tijdvak 1. Afbeeldingen en de exacte opmaak staan in het originele examen: https://www.examenblad.nl/2021/vmbo-kb/documenten/cse-1/kb-1127-a-21-1-o
Andere examens maatschappijkunde vmbo-kb
Veelgestelde vragen
Hoeveel vragen heeft het eindexamen maatschappijkunde vmbo-kb 2021, tijdvak 1?
Het centraal examen maatschappijkunde vmbo-kb 2021, tijdvak 1 telt 42 vragen. De meeste vragen gaan over criminaliteit (19), parlementaire democratie (18) en rechtsstaat (3).
Wat zijn de antwoorden van het examen maatschappijkunde vmbo-kb 2021, tijdvak 1?
Op deze pagina staat bij elke vraag het antwoord uit het officiële correctievoorschrift van het College voor Toetsen en Examens, met de punten per onderdeel. Bij meerkeuzevragen staat de juiste letter erbij.
Waar vind ik het correctievoorschrift van maatschappijkunde vmbo-kb 2021, tijdvak 1?
Het correctievoorschrift staat op examenblad.nl, de site van het College voor Toetsen en Examens (https://www.examenblad.nl/2021/vmbo-kb/documenten/cse-1/kb-1127-a-21-1-c).
Hoe oefen ik met het examen maatschappijkunde vmbo-kb 2021, tijdvak 1 en krijg ik feedback?
Vraag je docent om het examen als oefentoets klaar te zetten in ToetsChecker. Je maakt het op papier of online, en het AI-model kijkt het na volgens het correctievoorschrift, met feedback per vraag. Je docent geeft het resultaat daarna vrij.