Eindexamen maatschappijkunde vmbo-kb 2023, tijdvak 1: vragen en antwoorden
Alle vragen met het antwoord uit het correctievoorschrift. Opgaven: Politiek en beleid, Politiek en beleid, Criminaliteit en rechtstaat.
Het centraal examen maatschappijkunde vmbo-kb 2023, tijdvak 1 loopt tot vraag 41. Van 40 vragen staat het onderwerp in de vragenbank. De meeste vragen gaan over parlementaire democratie (19), criminaliteit (14) en rechtsstaat (6). De opgaven en het correctievoorschrift staan op examenblad.nl. Met ToetsChecker maakt een klas het examen op papier en doet het AI-model per vraag een nakijkvoorstel met feedback, dat de docent controleert en vrijgeeft.
Onderwerpen in dit examen
| Onderwerp | Vragen | Aantal |
|---|---|---|
| Parlementaire democratie | 1-4, 6-16, 18-20, 40 | 19 |
| Criminaliteit | 21-33, 35 | 14 |
| Rechtsstaat | 5, 34, 36-37, 39, 41 | 6 |
| Pluriforme samenleving | 38 | 1 |
Vergeleken met andere jaren
Vergeleken met de andere 3 examens maatschappijkunde vmbo-kb sinds 2018: dit examen vroeg meer over parlementaire democratie (48% van de vragen, gemiddeld 41%). Minder over criminaliteit (35% van de vragen, gemiddeld 42%).
Opgaven en correctievoorschrift
De documenten staan op examenblad.nl, de officiële site van het College voor Toetsen en Examens. ToetsChecker haalt ze daar op als je het examen in de vragenbank kiest.
Oefenen als leerling
Een oud examen maken is de beste voorbereiding, maar zonder nakijken weet je niet waar je punten verliest. Met ToetsChecker maak je het examen maatschappijkunde vmbo-kb 2023, tijdvak 1 op papier, net als het echte examen, of online als je docent het digitaal klaarzet. Het AI-model kijkt het na volgens het officiële correctievoorschrift. Zodra je docent het resultaat vrijgeeft, zie je per vraag wat goed was en wat er ontbrak.
Nakijken als docent
Start gratis vanaf deze pagina
Maak een gratis account vanaf deze pagina, dan staat het examen maatschappijkunde vmbo-kb 2023, tijdvak 1 meteen voor je klaar als correctiemodel, met alle vragen en het correctievoorschrift. Dat kost geen credits.
Laat de klas het examen maken
Op papier, zoals het echte examen: je scant de stapel in één keer of mailt de scan naar je scanadres. Of online, als digitale toetsafname met toezicht; de opgavetekst staat dan als bron bij elke vraag. Afbeeldingen uit het examen gaan niet mee, die staan in de PDF van de opgaven.
Geef de resultaten vrij
Het AI-model kijkt elk examen na volgens het correctievoorschrift en schrijft feedback per vraag. Bij een oefenexamen geef je alles in één keer vrij; bij een toets die meetelt loop je het voorstel eerst na. De leerling ziet het resultaat pas na jouw vrijgave.
ToetsChecker is geen examensite: je kijkt er ook je eigen SO's, proefwerken, praktische opdrachten en verslagen mee na, handgeschreven of digitaal, met jouw correctiemodel en feedback per vraag. Een gratis account heeft alle functies en 200 credits per maand, genoeg om ongeveer 100 toetsen te laten nakijken. Maak een gratis account of lees eerst hoe het nakijken werkt.
Vragen en antwoorden
Hieronder staan de opgaven en vragen van het examen maatschappijkunde vmbo-kb 2023, tijdvak 1. Onder elke vraag klap je het antwoord uit het correctievoorschrift open. Probeer de vraag eerst zelf.
Politiek en beleid
(Deze vraag heeft geen inleidende tekst.)
Vraag 1 1 punt
Hieronder staan twee kenmerken van personen die een grote invloed uitoefenen op het politieke besluitvormingsproces.
- Zij hebben specialistische kennis.
- Zij spelen een grote rol in het voorbereiden van wetsvoorstellen. Wie zijn deze personen?
Bekijk het antwoord
Antwoord: A
Politiek en beleid
tekst 1
Het huwelijk als basis van het gezin is een prachtig cadeau van God en bedoeld als levenslange verbintenis tussen man en vrouw. Een goed huwelijk is positief voor de hele omgeving. Ouders en kinderen bloeien hier op en de samenleving profiteert ervan.
naar: een website van een politieke partij van februari 2022
Vraag 2 1 punt
Van welke website komt tekst 1?
Bekijk het antwoord
Antwoord: C
tekst 2
Op weg naar een universele oplader
Een universele oplader voor mobiele telefoons, tablets en andere draagbare elektrische apparaten wordt verplicht in de Europese Unie (EU). Het dagelijks EU-bestuur had begin vorig jaar al aangekondigd rond deze tijd met een wetsvoorstel te komen dat een einde moet maken aan de opeenhoping van snoeren en stekkers in vrijwel alle huishoudens.
naar: trouw.nl van 22 september 2021
Vraag 3 1 punt
Welke Europese instantie kwam met het wetsvoorstel uit tekst 2?
Bekijk het antwoord
Antwoord: A
Vraag 4 1 punt
De Europese Unie heeft een aantal doelstellingen, zoals het bevorderen van vrede en welzijn. Noem een andere doelstelling van de Europese Unie.
Bekijk het antwoord
- Een van de volgende: − het garanderen van Europese waarden (zoals vrijheid, gelijkheid en veiligheid) − economische samenwerking (zoals de euro, spelregels voor een goed functionerende markteconomie, stimuleren van Europees burgerschap) (1)
tekst 3
‘Chinezen komen chatapp Clubhouse niet meer in’
De app Clubhouse lijkt maandag in China te zijn geblokkeerd door de Chinese overheid. Verschillende nieuwssites zeggen meldingen te hebben ingezien van Chinese gebruikers die niet meer in de app kunnen komen. In Clubhouse kun je gedeelde audiochatruimtes aanmaken. Duizenden Chinezen zouden in de afgelopen weken gebruik gaan maken van de app, die in China niet officieel te downloaden is.
naar: nu.nl van 8 februari 2021
Vraag 5 2 punten
Welk kenmerk van een dictatuur is te herkennen in tekst 3? Noem nog een ander kenmerk van een dictatuur. Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan. In tekst 3 is het kenmerk … te herkennen. Een ander kenmerk van een dictatuur is … .
Bekijk het antwoord
Voorbeeld uit het correctievoorschrift:
- Een ander kenmerk van een dictatuur is (een van de volgende): (1p)
- In een dictatuur heeft één persoon, een aantal personen of één partij de hoogste macht.
- In een dictatuur is er geen onafhankelijke rechterlijke macht en is er geen onafhankelijke volksvertegenwoordiging die de macht controleert en het laatste woord heeft.
- Grondrechten gelden niet of nauwelijks en oppositie wordt niet toegestaan.
- Als er verkiezingen in een dictatuur worden gehouden, dan worden die gehouden om de hoogste macht opnieuw te erkennen. Er is sprake van schijnverkiezingen. Als er naast de regeringspartij of aan de regering verbonden kandidaten, andere partijen of kandidaten aan verkiezingen deelnemen, zijn zij goedgekeurd door de hoogste macht.
- Toegang tot de massamedia en de middelen om verkiezingscampagnes te voeren zijn alleen of grotendeels voorbehouden aan de partij van de dictator/heersende macht.
Opmerking Als het antwoord op het eerste deel van de vraag fout is, dan kan het antwoord bij het tweede deel van de vraag ‘censuur / geen vrijheid van meningsuiting / geen persvrijheid’ alsnog goed gerekend worden.
Vraag 6 2 punten
Een politicus kan een bestuurder of een volksvertegenwoordiger zijn. Hieronder staan vier politici:
1 gedeputeerde
2 staatssecretaris
3 Eerste Kamerlid
4 wethouder Geef van elke politicus aan of deze een bestuurder of volksvertegenwoordiger is. Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan met bestuurder of volksvertegenwoordiger. 1=… 2=… 3=… 4=…
Bekijk het antwoord
- 1 = bestuurder 2 = bestuurder 3 = volksvertegenwoordiger 4 = bestuurder indien vier antwoorden juist (2) indien drie of twee antwoorden juist (1) indien minder dan twee antwoorden juist (0) (2)
tekst 4
Informateurs: partijen willen voor kerst regeerakkoord
De onderhandelende partijen VVD, CDA, D66 en CU hebben ‘goede vorderingen’ gemaakt en koersen af op een regeerakkoord voor kerst. Dat schrijven informateurs Johan Remkes (VVD) en Wouter Koolmees (D66) maandag in een brief aan de Tweede Kamer.
naar: telegraaf.nl van 6 december 2021
Vraag 7 1 punt
Tekst 4 gaat over een fase in de kabinetsformatie. Wat is de volgende fase in de kabinetsformatie?
Bekijk het antwoord
Antwoord: C
Zie tekst 4.
Vraag 8 1 punt
De kabinetsformatie is afgerond. Politieke partijen kunnen oppositiepartijen of coalitiepartijen zijn. De partijen uit tekst 4 nemen deel aan het kabinet. Zijn deze partijen dan coalitiepartijen of oppositiepartijen? Leg je antwoord uit met een gegeven uit tekst 4. Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan. De partijen uit tekst 4 zijn dan …, want …
Bekijk het antwoord
Opmerking Het scorepunt alleen toekennen als beide antwoordelementen juist zijn.
tekst 5
Ouders thuiszittende kinderen eisen leerrecht zonder schoolplicht
Tussen de 15.000 en 20.000 kinderen in Nederland zitten thuis, omdat ze geen passend onderwijs kunnen krijgen. Ouders van deze thuiszitters, verenigd in de belangengroep Onderwijsaffaire, hebben een brief geschreven naar de Tweede Kamer, waarin ze leerrecht eisen zonder schoolplicht. “Kinderen moeten niet alleen onderwijs kunnen krijgen als ze zich in een school, ‘dus letterlijk in het gebouw’ bevinden, maar het recht hebben om altijd en overal te leren”, zegt Jolanda Rohde Luchtmeijer van de belangengroep in het NOS Radio 1 Journaal. “Ook als ze dat thuis of in hybride vorm willen doen, deels thuis, deels op school. Ook als ze niet uit een boek willen leren, maar liever ervarend leren door te kijken hoe iets gebeurt en het dan zelf doen.”
naar: nos.nl van 5 april 2021
Vraag 9 4 punten
Onderwijsaffaire is een belangengroep. Noem twee kenmerken van een belangengroep. Geef voor elk kenmerk aan waarom uit tekst 5 blijkt dat dit kenmerk van toepassing is op Onderwijsaffaire. Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan. Kenmerk 1: … Dit kenmerk is van toepassing op Onderwijsaffaire, omdat ... Kenmerk 2: … Dit kenmerk is van toepassing op Onderwijsaffaire, omdat ...
Bekijk het antwoord
Opmerking Het scorepunt voor de uitleg alleen toekennen als het kenmerk juist is.
Vraag 10 2 punten
Uit tekst 5 blijkt dat Onderwijsaffaire een brief naar de Tweede Kamer heeft gestuurd. Noem twee andere mogelijkheden die Onderwijsaffaire heeft om te bereiken dat de thuiszittende kinderen leerrecht zonder schoolplicht krijgen.
Bekijk het antwoord
- Twee antwoorden, bijvoorbeeld: − lobbyen − allerlei vormen van openlijke actie − oprichten van politieke partijen − inschakelen van politieke partijen en/of contact opnemen met politici − indienen van klacht of bezwaarschrift bij de volksvertegenwoordiging of het dagelijks bestuur − de openbaarheid zoeken door het inschakelen van media − bij onenigheid met de overheid de rechter inschakelen − een petitie indienen − een burgerinitiatief indienen − overleg in adviesorganen per juist antwoord (1) (2)
tekst 6
Kersttoespraak
De koning heeft zaterdag in zijn kersttoespraak de coronapandemie en de klimaatverandering genoemd als problemen die “ons allemaal raken”. Willem-Alexander erkent dat er veel verschillen zijn tussen mensen, maar zei hij: “Zelfs als we weten dat we het op één onderwerp absoluut nooit eens kunnen worden, moeten we blijven zoeken naar wat we wel met elkaar delen. Ook al liggen standpunten ver uit elkaar: we moeten blijven samenleven.”
naar: Trouw van 27 december 2021
Vraag 11 1 punt
Welke rol van de koning is te herkennen in de kersttoespraak uit tekst 6?
Bekijk het antwoord
Antwoord: B
Vraag 12 1 punt
Welke politici hebben het recht om wetsvoorstellen in te dienen?
Bekijk het antwoord
Antwoord: C
tekst 7
Peiling: gemeenteraadsverkiezingen in zicht
Een op de vijf kiezers weet nog niet op welke partij zij in maart zullen stemmen bij de gemeenteraadsverkiezingen, en van degenen die wel een voorkeur hebben, is 70 procent nog niet zeker. Dat blijkt uit een representatieve peiling van een onderzoeksbureau.
naar: NRC Handelsblad van 1 februari 2022
Vraag 13 1 punt
Hoe worden de kiezers uit tekst 7 genoemd?
Bekijk het antwoord
Antwoord: D
tekst 8
Kamer wil weten waar het Defensiegeld blijft
De Tweede Kamer krijgt geen zicht op financiële tekorten bij Defensie. Kamerleden willen nu aan een externe partij, zoals de Algemene Rekenkamer1), vragen hoe zij hun … taak beter kunnen uitvoeren. Zo was de Kamer er niet van op de hoogte dat Defensie de doelstellingen naar beneden bijstelde, omdat er minder geld beschikbaar was. Al jaren probeert de Kamer zicht te krijgen op hoe Defensie ervoor staat.
noot 1 De Algemene Rekenkamer bekijkt of de inkomsten en uitgaven van de rijksoverheid kloppen.
naar: ad.nl van 29 juni 2021
Vraag 14 1 punt
Welk woord moet er in tekst 8 op de puntjes staan?
Bekijk het antwoord
Antwoord: A
Zie tekst 8.
Vraag 15 1 punt
Het kabinet heeft verplichtingen aan het parlement. Aan welke plicht voldoet het kabinet niet volgens tekst 8?
Bekijk het antwoord
- informatieplicht / verantwoordingsplicht (1)
Vraag 16 2 punten
Hieronder staan vier uitspraken over de constitutionele monarchie in Nederland.
1 De macht van de Koning is beperkt door de Grondwet.
2 In een monarchie is de minister-president staatshoofd.
3 De Koning is verantwoordelijk voor het beleid.
4 De gesprekken tussen de Koning en de minister-president zijn geheim. Geef van elke uitspraak aan of deze juist of onjuist is. Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan met juist of onjuist. 1=… 2=… 3=… 4=…
Bekijk het antwoord
- 1 = juist 2 = onjuist 3 = onjuist 4 = juist indien vier antwoorden juist (2) indien drie of twee antwoorden juist (1) indien minder dan twee antwoorden juist (0) (2)
tekst 9
Welzijn lhb-jongeren loopt achter op dat van heterojongeren
Lesbische, homoseksuele en biseksuele jongeren tussen de 11 en 16 jaar ervaren in hun leven meer welzijns- en leefstijlproblemen dan hun heteroseksuele leeftijdgenoten. Dat is de conclusie van een onderzoek naar verschillen tussen jongeren met verschillende seksuele oriëntaties.
naar: nos.nl van 10 december 2021
Vraag 17 1 punt
Welke benaderingswijze van maatschappijkunde is te herkennen in tekst 9?
Bekijk het antwoord
Antwoord: C
Vraag 18 2 punten
Hieronder staan vier politieke stromingen en vier uitgangspunten. Elk uitgangspunt past bij een van deze stromingen. stroming a christendemocratische stroming b liberale stroming c nationalistische stroming d ecologische stroming uitgangspunt
1 oorspronkelijke bewoners van het land staan centraal
2 rentmeesterschap
3 particulier initiatief
4 duurzaam produceren Welk uitgangspunt hoort bij welke stroming? Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan met het juiste nummer. a=… b=… c=… d=…
Bekijk het antwoord
- a=2 b=3 c=1 d=4 indien vier antwoorden juist (2) indien drie of twee antwoorden juist (1) indien minder dan twee antwoorden juist (0) (2)
Ga verder op de volgende pagina.
tekst 10
Lachgas wordt ook verboden in Amsterdam
Amsterdam gaat lachgas aan banden leggen. Verkoop in de horeca en op evenementen wordt verboden. De indieners van het verbod, PvdA en ChristenUnie, wijzen erop dat lachgas steeds vaker hartproblemen en dwarslaesies veroorzaakt bij de vaak jonge gebruikers. Bovendien vertienvoudigde het aantal verkeersongelukken waarbij lachgas in het spel was landelijk in twee jaar tijd. In de Amsterdamse gemeenteraad stemden D66, GroenLinks en BIJ1 tegen het verbod.
naar: nos.nl van 29 april 2022
Vraag 19 1 punt
Het politieke besluitvormingsproces verloopt in een aantal fasen. Welke fase is als laatste afgerond in tekst 10?
Bekijk het antwoord
Antwoord: C
[tabel 1: zie het originele examen]
Aantal zetels per partij in de gemeenteraad van Amsterdam in april 2022
partij aantal zetels PvdA 9 GroenLinks 8 D66 7 VVD 5 BIJ1 3 PvdD 3 SP 2 Volt 2 Denk 2 JA21 2 CDA 1 Forum voor Democratie 1 totaal 45
naar: Amsterdam.nl van april 2022
Zie tekst 10 en bekijk tabel 1.
Vraag 20 1 punt
Hoeveel zetels kwamen D66, GroenLinks en BIJ1 minstens tekort om het verbod op lachgas niet door te laten gaan?
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven
Bekijk het antwoord
- 5 (zetels) (1)
Criminaliteit en rechtstaat
Zie tekst 10.
Vraag 21 1 punt
Strafbare feiten worden onderverdeeld in overtredingen en misdrijven. Is het verkopen van lachgas uit tekst 10 een overtreding of een misdrijf? Leg je antwoord uit met een gegeven uit de tekst. Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan. Het verkopen van lachgas is een … , want …
Bekijk het antwoord
Opmerking Het scorepunt alleen toekennen als beide antwoordelementen juist zijn.
Vraag 22 2 punten
Politieke stromingen hebben verschillende ideeën over de bestrijding van criminaliteit. Hieronder staan vier ideeën:
1 uitbreiden van taakstraffen
2 meer bevoegdheden voor de politie
3 strenger straffen
4 meer preventieve maatregelen Welke twee ideeën passen bij de sociaaldemocratische stroming? Schijf twee nummers op.
Bekijk het antwoord
- nummer 1 (1)
- nummer 4 (1)
tekst 11
Reden geen melding of aangifte traditionele criminaliteit
De belangrijkste reden om een ondervonden delict niet bij de politie te melden of aan te geven is ‘het helpt toch niets’. In 45 procent van de gevallen werd dit als hoofdmotief opgegeven.
naar: cbs.nl van oktober 2021
Lees tekst 11.
Vraag 23 1 punt
Welk immaterieel gevolg van criminaliteit past bij de reden om geen melding of aangifte te doen?
Bekijk het antwoord
Antwoord: D
tekst 12
Vandalisme wordt meestal gepleegd door jongeren
De grootste groep die opzettelijk spullen kapotmaakt, bestaat uit jongeren tussen de 10 en 20 jaar. Bij de jongste vernielers (10-12 jaar) wordt gesproken van ‘spelvandalisme’. De vernielingen gebeuren niet per se opzettelijk, maar zijn het gevolg van een spel dat uit de hand gelopen is. Bij vandalen tussen de 12 en 16 jaar gaat het om prestigevandalisme. Jongeren willen zich ten opzichte van elkaar bewijzen. Of het gebeurt uit pure verveling. Jeugdigen boven de 16 jaar slaan doorgaans aan het vernielen uit frustratie. Groepsgedrag is een belangrijk aspect: onder invloed van de groep wordt vaak vandalisme gepleegd.
naar: politie.nl van maart 2022
Vraag 24 1 punt
Er zijn verschillende theorieën die crimineel gedrag verklaren. Welke theorie verklaart dat jongeren boven de 16 jaar zich schuldig maken aan vandalisme in tekst 12?
Bekijk het antwoord
Antwoord: A
tekst 13
Scooterrijder wordt betrapt met 99 joints en 1.350 pillen
De politie heeft maandagavond in Groningen een man met een grote hoeveelheid drugs en pillen op zak aangehouden. Hij werd betrapt doordat hij met zijn snorscooter door rood reed.
naar: nu.nl van 2 februari 2021
Vraag 25 2 punten
In welke twee wetten of wetboeken staan de twee strafbare feiten die de scooterrijder in tekst 13 begaan heeft?
Bekijk het antwoord
- Opiumwet (1)
- Wegenverkeerswet (1)
tekst 14
Tbs met dwangverpleging voor man die ‘buurman Joop’ doodstak
De 37-jarige man die vorig jaar Joop doodstak, is veroordeeld tot tbs met dwangverpleging. De man was volgens de rechtbank volledig ontoerekeningsvatbaar toen hij zijn buurman doodstak, maar hij deed dat wel opzettelijk. Ook krijgen de twee kinderen van het slachtoffer ieder 17.500 euro schadevergoeding.
Het 62-jarige slachtoffer probeerde een woordenwisseling tussen de 37-jarige man en een buurvrouw te sussen. Tijdens de rechtszaak verklaarde de 37-jarige man dat de buurman hem meerdere malen met een wandelstok zou hebben geslagen, onder meer op zijn hoofd. Maar in het hele dossier komt niets naar voren dat het verhaal van zelfverdediging ondersteunt. De rechtbank ging hier dus ook niet in mee.
De broer van Joop laat weten dat de familie “erg teleurgesteld” is met het vonnis. Tijdens de laatste zitting vroeg hij namens de familie om een straf die ‘niet mild is’ en doelde daarmee op een gevangenisstraf van ten minste een aantal jaren. De familie is vooral bang dat de dader na een aantal jaren ‘goed gedrag’ weer vrijkomt.
naar: omroepflevoland.nl van 29 september 2021
Lees tekst 14.
Vraag 26 1 punt
Wat heeft de 37-jarige man opgelegd gekregen door de rechtbank?
Bekijk het antwoord
Antwoord: E
Zie tekst 14.
Vraag 27 1 punt
Welk begrip past bij de verklaring van de 37-jarige man?
Bekijk het antwoord
Antwoord: B
Zie tekst 14.
Vraag 28 1 punt
Welk doel van straffen is volgens de familie van het slachtoffer niet bereikt?
Bekijk het antwoord
Antwoord: B
Vraag 29 2 punten
Hieronder staan vier uitspraken over het jeugdstrafrecht.
1 Een vijftienjarige kan volgens het volwassenenrecht berecht worden.
2 Strafzaken van jongeren van 12 tot 18 jaar worden door een kinderrechter behandeld.
3 Een PIJ-maatregel kan worden omgezet in tbs.
4 Rechtszittingen voor jongeren van 12 tot 18 jaar zijn openbaar. Geef van elke bewering aan of deze juist of onjuist is. Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan met juist of onjuist. 1=… 2=… 3=… 4=…
Bekijk het antwoord
- 1 = onjuist 2 = juist 3 = juist 4 = onjuist indien vier antwoorden juist (2) indien drie of twee antwoorden juist (1) indien minder dan twee antwoorden juist (0) (2)
tekst 15
Politie begint met inleveractie voor messen
Vandaag start een grote inleveractie voor messen. Op meer dan
330 plekken in Nederland staan gele bakken waar mensen de messen in kunnen doen. Ze krijgen dan geen straf. De politie hoopt dat het zo veiliger wordt op straat. Volgens de politie zijn er steeds vaker steekpartijen. Ook hebben jongeren en soms zelfs kinderen vaker een mes bij zich. Dat is gevaarlijk, want als jongeren een mes bij zich hebben, is de kans groter dat ze dat ook gebruiken.
naar: jeugdjournaal.nl van 11 oktober 2021
Vraag 30 1 punt
Welke taak van de politie is te herkennen in tekst 15?
Bekijk het antwoord
Antwoord: C
Vraag 31 2 punten
Hieronder staan vier uitspraken over slachtofferonderzoek.
1 Criminaliteit waarbij geen slachtoffers vallen wordt ook door slachtofferonderzoek gemeten.
2 Slachtofferonderzoek is een steekproef onder de bevolking en niet alleen onder slachtoffers.
3 De uitkomst van een slachtofferonderzoek valt onder de geregistreerde criminaliteit.
4 Een voordeel van slachtofferonderzoek is dat ook niet-aangegeven delicten bekend worden. Geef van elke uitspraak aan of deze juist of onjuist is. Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan met juist of onjuist. 1=… 2=… 3=… 4=…
Bekijk het antwoord
- 1 = onjuist 2 = juist 3 = onjuist 4 = juist indien vier antwoorden juist (2) indien drie of twee antwoorden juist (1) indien minder dan twee antwoorden juist (0) (2)
tekst 16
OM vergeet … uit te nodigen, zaak tegen vermeende inbreker uitgesteld
De strafzaak tegen een 26-jarige verdachte van een serie inbraken in Groningen en Drenthe is uitgesteld, omdat het Openbaar Ministerie is vergeten … uit te nodigen. Dat had wel gemoeten, want … hebben recht op informatie over het strafproces en wanneer de rechtszitting is.
naar: rtvnoord.nl van 12 oktober 2021
Vraag 32 1 punt
Wie of wat moet er driemaal op de puntjes in tekst 16 worden ingevuld?
Bekijk het antwoord
Antwoord: C
tekst 17
Een buitenkansje!
Je kunt een fiets, mobiele telefoon of televisie kopen voor een hele lage prijs. Dan moet je goed oppassen. Het kan namelijk heel goed dat dit gestolen spullen zijn. Je bent strafbaar als jij gestolen spullen koopt, terwijl je had kunnen bedenken dat ze gestolen zijn.
naar: een website van het ministerie van Justitie en Veiligheid van oktober 2021
Vraag 33 1 punt
Welk delict wordt er in tekst 17 beschreven?
Bekijk het antwoord
- heling (1)
tekst 18
Politie hackte vorig jaar niet altijd volgens de regels
De politie heeft haar hackbevoegdheid in 2020 niet altijd volgens de regels ingezet, blijkt uit een nieuw rapport van de Inspectie Justitie en Veiligheid. Sinds 1 maart 2019 mag de politie apparaten hacken van mensen die verdacht worden van misdrijven waar minimaal vier jaar cel op staat, dankzij de wet Computercriminaliteit III. Zo kan de politie apparaten zoals computers en smartphones binnendringen om bewijs voor misdrijven te verzamelen. Op die manier kan bijvoorbeeld worden afgeluisterd en kunnen gegevens worden gekopieerd. De Inspectie Justitie en Veiligheid controleert of dat wel op de goede manier gebeurt. Maar de inspectie schrijft dat er nog steeds tekortkomingen zijn.
naar: nu.nl van 29 juni 2021
Vraag 34 1 punt
Welke twee taken van de overheid staan in tekst 18 op gespannen voet met elkaar?
Bekijk het antwoord
Antwoord: B
Vraag 35 1 punt
Een rechter kan een werkstraf opleggen. Wie of wat moet ervoor zorgen dat een werkstraf wordt uitgevoerd door de veroordeelde?
Bekijk het antwoord
Antwoord: C
tekst 19
Levenslang voor moord op onschuldige voorbijganger in Amsterdam
… heeft vrijdag Q.S. veroordeeld tot een levenslange gevangenisstraf voor het doodschieten van een onschuldige voorbijganger en een poging tot doodslag van een trambestuurder en passagier in Amsterdam. Eerder kreeg Q.S. van de rechter een celstraf van 25 jaar opgelegd, waar het Openbaar Ministerie levenslang had geëist.
naar: nu.nl van 11 februari 2022
Vraag 36 1 punt
Welke rechtsinstantie moet ingevuld worden op de puntjes van tekst 19?
Bekijk het antwoord
Antwoord: C
tekst 20
Amsterdam zoekt meer waarnemers om toe te zien op wapencontrole
Tot nu toe hebben zich 22 Amsterdammers gemeld die erop willen toezien dat de politie bij controles op wapenbezit mensen willekeurig uitzoekt en niet op basis van uiterlijke kenmerken, zoals huidskleur. Zij hebben gereageerd op een oproep van burgemeester Halsema vanwege een proef die de politie in september begint in vijf buurten. De gemeente Amsterdam wil onderzoeken of meer wapencontroles leiden tot minder illegaal wapenbezit en geweld met wapens, met name onder jongeren.
naar: nos.nl van 11 augustus 2021
Lees tekst 20.
Vraag 37 1 punt
Welk kenmerk van de rechtsstaat wordt mogelijk bevorderd door het toezicht op de wapencontroles?
Bekijk het antwoord
Antwoord: B
Zie tekst 20.
Vraag 38 1 punt
Welk begrip past bij het controleren van mensen op basis van uiterlijke kenmerken, zoals huidskleur?
Bekijk het antwoord
Antwoord: B
Vraag 39 2 punten
Hieronder staan zes handelingen die plaatsvinden tijdens een rechtszitting.
1 het houden van een pleidooi
2 het houden van een requisitoir
3 het ondervragen van een verdachte
4 het openen van een rechtszitting
5 het uitspreken van een vonnis
6 het voorlezen van een tenlastelegging Welke drie handelingen worden uitgevoerd door een rechter? Schrijf drie nummers op.
Bekijk het antwoord
- (nummer) 3, 4 en 5 indien drie nummers juist (2) indien twee nummers juist (1) indien minder dan twee nummers juist (0) (2)
tekst 21
Bestuurder wordt voor negende keer betrapt op rijden zonder rijbewijs
Een bestuurder is deze week voor de negende keer betrapt op rijden zonder rijbewijs. De persoon reed in Almere Buiten toen agenten de auto aanhielden. Omdat het in drie jaar de zoveelste keer is dat de bestuurder werd aangehouden, is de auto in beslag genomen.
naar: nos.nl van 25 december 2021
Vraag 40 1 punt
Welk begrip past bij de bestuurder uit tekst 21?
Bekijk het antwoord
Antwoord: C
Vraag 41 2 punten
In de Nederlandse rechtsstaat hebben verdachten een aantal rechten, bijvoorbeeld het zwijgrecht en het recht op een advocaat. Noem twee andere rechten die verdachten in de Nederlandse rechtsstaat hebben.
Bekijk het antwoord
- Twee antwoorden, bijvoorbeeld: − recht om te weten waarvan hij verdacht wordt − recht om in hoger beroep te gaan − recht op een eerlijk proces − de verdachte mag maar voor een beperkte tijd worden vastgehouden − recht op een tolk − recht op rechtsbijstand − recht op inzage / informatie − recht op het laatste woord tijdens een rechtszitting per juist antwoord (1) (2)
Bron: College voor Toetsen en Examens, centraal examen vmbo-kb Maatschappijkunde 2023, tijdvak 1. Afbeeldingen en de exacte opmaak staan in het originele examen: https://www.examenblad.nl/2023/vmbo-kb/documenten/cse-1/kb-1127-a-23-1-o
Andere examens maatschappijkunde vmbo-kb
Veelgestelde vragen
Hoeveel vragen heeft het eindexamen maatschappijkunde vmbo-kb 2023, tijdvak 1?
Het centraal examen maatschappijkunde vmbo-kb 2023, tijdvak 1 loopt tot vraag 41. Van 40 vragen staat het onderwerp in de vragenbank. De meeste vragen gaan over parlementaire democratie (19), criminaliteit (14) en rechtsstaat (6).
Wat zijn de antwoorden van het examen maatschappijkunde vmbo-kb 2023, tijdvak 1?
Op deze pagina staat bij elke vraag het antwoord uit het officiële correctievoorschrift van het College voor Toetsen en Examens, met de punten per onderdeel. Bij meerkeuzevragen staat de juiste letter erbij.
Waar vind ik het correctievoorschrift van maatschappijkunde vmbo-kb 2023, tijdvak 1?
Het correctievoorschrift staat op examenblad.nl, de site van het College voor Toetsen en Examens (https://www.examenblad.nl/2023/vmbo-kb/documenten/cse-1/kb-1127-a-23-1-c).
Hoe oefen ik met het examen maatschappijkunde vmbo-kb 2023, tijdvak 1 en krijg ik feedback?
Vraag je docent om het examen als oefentoets klaar te zetten in ToetsChecker. Je maakt het op papier of online, en het AI-model kijkt het na volgens het correctievoorschrift, met feedback per vraag. Je docent geeft het resultaat daarna vrij.