Eindexamen economie vmbo-bb 2018, tijdvak 1: vragen en antwoorden

Vraag 1 1 punt

Lisa en Valentino zien op televisie een uitzending van het consumentenprogramma Kassa over minispeakers. Kassa is een consumentenprogramma dat producten test en producten met elkaar vergelijkt. Noem een consumentenorganisatie die ook producten test en producten met elkaar vergelijkt.

Vraag 2 1 punt

Lisa en Valentino vertrouwen de testuitslagen van Kassa. Lisa: “Consumentenorganisaties doen onderzoek naar de prijs en de kwaliteit van producten. Op basis daarvan geven ze onafhankelijke informatie en advies”. Valentino: “Consumentenorganisaties houden zich niet alleen bezig met het testen van producten. Ze informeren ook over mogelijke gevolgen voor het milieu”. Wat geldt voor deze beweringen?

1. A Alleen Lisa heeft gelijk.
2. B Alleen Valentino heeft gelijk.
3. C Beiden hebben gelijk.
4. D Beiden hebben ongelijk.

Vraag 3 1 punt

Lisa en Valentino bekijken de testresultaten. Welke twee minispeakers komen het slechtst uit deze test?

Vraag 4 1 punt

Valentino wil een minispeaker met de volgende eigenschappen:

• niet duurder dan € 50
• een accutijd van minimaal vier uur
• een testcijfer van minimaal 8,5 Welke speaker kan Valentino het best kiezen?

1. A House of Marley Chant Mini
2. B JAM HX-P240 Plus
3. C JBL Clip
4. D Logitech X100

Vraag 5 1 punt

Valentino ziet op internet een aanbieding van een minispeaker die vergelijkbaar is met zijn keuze uit de test. Op de speaker zit een jaar garantie. De garantie kan tot drie jaar worden verlengd als Valentino een bijbetaling van 15% op de prijs uit de aanbieding doet.

Vraag 6 2 punten

Valentino besluit de minispeaker van de aanbieding te kopen, maar hij twijfelt over het nut van het bijkopen van extra lange garantie. Noteer in het schema een argument voor en een argument tegen het bijkopen van extra lange garantie.

Vraag 7 1 punt

Chinese fabrikanten bieden zonnepanelen aan onder de kostprijs op de Europese markt. Europese fabrikanten van zonnepanelen eisen dat de EU maatregelen hiertegen neemt. Maak de volgende zinnen kloppend door de juiste woorden te kiezen. Kies daarbij uit de woorden die tussen haakjes staan. Als Europese bedrijven en consumenten voor zonnepanelen uit China kiezen, zal de …(1)… (export / import) door Europa stijgen. Omdat Nederland een …(2)… (gesloten / open) economie is, worden ook op de Nederlandse markt Chinese zonnepanelen aangeboden.

Vraag 8 2 punten

Geef van elk van de volgende stellingen aan of deze juist of onjuist is. Zet telkens een kruisje in de juiste kolom.

Vraag 9 1 punt

Jan Kozijn uit Nederland wil zonnepanelen aanschaffen die in Europa zijn geproduceerd. Hij gaat de Nederlandse prijzen van zonnepanelen vergelijken met die uit België en Duitsland. Deze landen zijn alle drie lid van de Europese Monetaire Unie (EMU). Stelling I: Alle EMU-landen zijn lid van de EU. Stelling II: De EU vertegenwoordigt alle landen van Oost- en West- Europa. Wat geldt voor deze stellingen?

1. A Alleen stelling I is juist.
2. B Alleen stelling II is juist.
3. C Beide stellingen zijn juist.
4. D Beide stellingen zijn onjuist.

Vraag 10 1 punt

Jan Kozijn koopt 20 zonnepanelen tegen de voordeligste hoeveelheid- prijscombinatie. Omdat de overheid de aanschaf van zonnepanelen wil stimuleren, kan Jan de btw terugkrijgen.

Vraag 11 1 punt

Chinese fabrikanten verplaatsen steeds meer de productie naar landen zoals India en Vietnam. Noem een reden voor het verplaatsen van de productie naar deze landen.

Vraag 12 2 punten

Robert en Wendy (allebei 20 jaar) zijn net klaar met hun mbo-opleiding. Zij hebben een gesprek over hun kansen op de arbeidsmarkt. Geef van elk van de volgende stellingen aan of deze juist of onjuist is. Zet telkens een kruisje in de juiste kolom.

Vraag 13 1 punt

Robert werkt vijftien uur per week bij een supermarkt. Wendy werkt vijftien uur per week als vrijwilliger bij de kinderopvang. Wendy is voorlopig niet beschikbaar voor een betaalde baan. stelling I: Robert behoort tot de beroepsbevolking. stelling II: Wendy behoort tot de groep verborgen werklozen. Wat geldt voor deze stellingen?

1. A Alleen stelling I is juist.
2. B Alleen stelling II is juist.
3. C Beide stellingen zijn juist.
4. D Beide stellingen zijn onjuist.

Vraag 14 1 punt

Wendy doet vrijwilligerswerk. Noem twee motieven voor het verrichten van onbetaald werk.

Vraag 15 1 punt

Volgens Robert maken nieuwe technieken, zoals robots, massaproductie mogelijk. Dit kan uiteindelijk nieuwe banen opleveren. Hieronder staan zes verschijnselen. Zet deze in de juiste volgorde, zodat een economisch logische redenering ontstaat. Nummer 1, 2 en 6 staan al op de juiste plaats.

1 nieuwe technieken

2 lagere loonkosten per product

3 hogere arbeidsproductiviteit

4 hogere vraag naar producten

5 lagere kost- en verkoopprijzen per product

6 nieuwe banen

Vraag 16 1 punt

In 2014 bedroeg het aantal verkochte robots wereldwijd 205.000. Met hoeveel procent zijn de robotverkopen wereldwijd toegenomen in

2014 ten opzichte van 2012?

1. A met 21,2%
2. B met 28,1%
3. C met 35,6%
4. D met 78%

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven

Vraag 17 2 punten

Voor de meeste beroepen is een opleiding nodig (geschoold werk). Voor sommige beroepen is geen opleiding nodig (ongeschoold werk). Geef bij elk beroep aan of het geschoold of ongeschoold werk is. Zet telkens een kruisje in de juiste kolom.

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven

Vraag 18 1 punt

Manon heeft een bijbaantje bij een supermarkt. Het geld dat ze hiermee verdient, spaart zij om later een scooter te kunnen kopen. Haar moeder heeft ook geld gespaard. “Je weet nooit waarvoor je het nodig hebt”, zegt haar moeder. Van welke twee spaarmotieven is hier sprake?

1. A van sparen voor een doel en sparen voor de rente
2. B van sparen voor een doel en sparen uit voorzorg
3. C van sparen voor de rente en sparen uit voorzorg

Vraag 19 1 punt

Manon besteedt per maand 40% van haar uitgaven aan uitgaan en in de schoolkantine. Ze besteedt 10% van haar uitgaven aan de afbetaling van haar smartphone. Bereken de ontbrekende bedragen in de begroting van Manon. Schrijf je berekeningen op.

Vraag 20 1 punt

Manon gaat elke dinsdag 2 uur extra werken bij de supermarkt. Ze verdient € 3,75 per uur. Hoeveel verdient Manon extra per maand? Schrijf je berekening op en rond af op twee decimalen.

Vraag 21 2 punten

Manon kan ook bezuinigen op haar uitgaven om een scooter te kunnen kopen. Ze kan alleen niet onmiddellijk op alle uitgaven bezuinigen. Geef van elk van de volgende uitgaven aan of Manon daar wel of niet onmiddellijk op kan bezuinigen. Zet telkens een kruisje in de juiste kolom.

Vraag 22 1 punt

Manon heeft inmiddels € 200 gespaard. Nu ze extra gaat werken, kan ze per maand in totaal € 67,50 sparen. De scooter die Manon wil kopen kost € 1.350. Hoeveel hele maanden moet Manon nog sparen om de scooter te kunnen kopen?

1. A 17 maanden
2. B 18 maanden
3. C 20 maanden

Vraag 23 2 punten

De scooter die Manon graag wil hebben, is nu in de aanbieding. Als ze de scooter nu koopt, kost hij € 1.150 in plaats van € 1.350.

Vraag 24 1 punt

Tim, Manon’s broer, vindt dat ze de scooter uit de aanbieding op afbetaling moet kopen. Manon spaart liever voor de scooter. Geef een argument voor de mening van Tim.

Vraag 25 1 punt

Een Nederlands bedrijf heeft ledlampen ontwikkeld die op zonne-energie werken. In Tanzania is het om zes uur ’s avonds al donker. Met lampen op zonne-energie wordt het mogelijk gemaakt dat kinderen in Tanzania ’s avonds hun huiswerk kunnen maken. Met deze scholing maken ze later meer kans op een baan. Hieronder staan vijf verschijnselen. Zet deze in de juiste volgorde, zodat een economisch logische redenering ontstaat. Nummer 1 en 5 staan al op de juiste plaats.

1 betere scholing

2 meer bestedingen

3 meer inkomen

4 minder analfabetisme

5 meer werkgelegenheid

Vraag 26 2 punten

Een ander Nederlands bedrijf maakt voor Tanzania elektrische waterpompen die op zonne-energie werken. Deze waterpompen leveren stromend water, wat zorgt voor meer hygiëne en betere gezondheidszorg. Een slechte gezondheidszorg is een van de kenmerken van een ontwikkelingsland. Geef van elk van de volgende stellingen aan of deze juist of onjuist is. Zet telkens een kruisje in de juiste kolom.

Vraag 27 1 punt

Ook de landbouw profiteert van de elektrische waterpompen. Maak de volgende zinnen kloppend door de juiste woorden te kiezen. Kies daarbij uit de woorden die tussen haakjes staan. Door het gebruik van de elektrische waterpompen hebben de boeren …(1)… (meer / minder) tijd voor werken op het land, omdat ze het water niet met de hand hoeven op te pompen. De arbeidsproductiviteit van de boeren kan hierdoor …(2)… (dalen / stijgen).

Vraag 28 1 punt

Veel rijke landen treffen maatregelen tegen de invoer van producten uit landen als Tanzania. Maak de volgende zinnen kloppend door de juiste woorden te kiezen. Kies daarbij uit de woorden die tussen haakjes staan. Door gebruik te maken van …(1)... (contingentering / invoerrechten) laten de rijke landen maar een beperkte hoeveelheid producten toe uit Tanzania. Bovendien maken de rijke landen bij de handel in tabak en thee gebruik van invoerrechten. Door deze laatste maatregel wordt de import van tabak en thee uit Tanzania …(2)... (duurder / goedkoper) in de rijke landen.

Vraag 29 1 punt

Tanzania is een van de armste landen van de wereld. In 2013 bedroeg het inkomen per hoofd van de bevolking in Tanzania $ 1.700. Het aantal inwoners in dat jaar was 50 miljoen. Hoe hoog was het nationaal inkomen in Tanzania in 2013?

1. A $ 8,5 miljard
2. B $ 34 miljard
3. C $ 85 miljard

Vraag 30 1 punt

Door het afschaffen van maatregelen tegen de invoer kunnen de rijke landen eraan bijdragen dat de welvaart in ontwikkelingslanden toeneemt. Noem nog een economische maatregel waardoor de welvaart in ontwikkelingslanden kan toenemen.

Vraag 31 1 punt

Frits is eigenaar van een snackbar en leest het krantenstukje over de nieuwe frietautomaat. Hij overweegt een personeelslid te vervangen door zo’n frietautomaat. Hoe wordt het vervangen van arbeid door deze computergestuurde frietautomaat genoemd?

1. A arbeidsproductiviteit
2. B arbeidsverdeling
3. C automatisering

Vraag 32 2 punten

Frits verwacht dat hij één personeelslid kan ontslaan en dat de nettowinst dan zal stijgen. De bedrijfskosten van de automaat bedragen € 80 per week. De totale loonkosten zullen per maand afnemen met € 1.100. De snackbar van Frits is het hele jaar geopend. Bereken hoeveel de nettowinst op jaarbasis zal stijgen. Schrijf je berekening op.

Vraag 33 2 punten

Behalve loonkosten zijn er nog andere bedrijfskosten. Geef van elk van de volgende voorbeelden aan of ze wel of geen bedrijfskosten zijn. Zet telkens een kruisje in de juiste kolom.

Vraag 34 2 punten

Als Frits 130 porties uit de automaat per dag verkoopt, ontvangt hij € 292,50. Dit is inclusief 6% btw. Bereken de verkoopprijs van één portie friet exclusief btw. Schrijf je berekening op. Rond af op twee decimalen.

Vraag 35 1 punt

Frits heeft nu vijf mensen in dienst. Maak de volgende zinnen kloppend door de juiste woorden te kiezen. Kies daarbij uit de woorden die tussen haakjes staan. Als Frits in de snackbar arbeidsverdeling toepast, zal de arbeidsproductiviteit …(1)… (dalen / stijgen). Dezelfde productie kan dan met …(2)… (meer / minder) mensen worden gedaan.

Vraag 36 1 punt

De nicht van Frits, Tonnie, werkt ook in de snackbar. Zij verdient minder per uur dan Frits, terwijl ze even oud is. Frits legt haar uit dat dit komt, omdat hij een leidinggevende functie heeft en Tonnie niet. Noem een reden waarom iemand met een leidinggevende functie vaak meer verdient dan iemand met een uitvoerende functie.