Eindexamen economie vmbo-kb 2023, tijdvak 1: vragen en antwoorden

Vraag 1 1 punt

Een open economie leidt tot meer concurrentie tussen bedrijven. Producenten verbeteren om die reden de kwaliteit van hun producten. De consument profiteert daarvan. Noem nog een ander voordeel voor de consument van een open economie.

1. A De btw op goederen wordt verlaagd.
2. B De goederen kunnen duurder worden.
3. C De goederen kunnen goedkoper worden.
4. D De keuze voor de consument wordt minder.

Vraag 2 1 punt

Bereken voor welk bedrag Nederland in 2021 aan tomaten uit Duitsland importeerde. Schrijf je berekening op.

Twee ringdiagrammen: Nederlandse import (270 miljoen euro) en export (1.544 miljoen euro) van tomaten in 2021, uitgesplitst naar Duitsland, rest van EU-28 en rest van de wereld. Bekijk in Bijlage, pagina 2

Vraag 3 1 punt

In de afgelopen jaren is de concurrentie binnen Europa toegenomen. Zuid-Europese telers kunnen goedkoper tomaten produceren dan Nederlandse telers.

Noem een manier, anders dan de prijs, waarop Nederlandse telers kunnen blijven concurreren met Zuid-Europese tomatentelers.

Vraag 4 2 punten

In 2022 maakte het CBS bekend dat de exportopbrengst van tomaten naar Duitsland was gestegen naar € 926.400.000.

Bereken de procentuele stijging van de Nederlandse tomatenexport naar Duitsland in 2022, vergeleken met 2021. Schrijf je berekening op.

Twee ringdiagrammen: Nederlandse import (270 miljoen euro) en export (1.544 miljoen euro) van tomaten in 2021, uitgesplitst naar Duitsland, rest van EU-28 en rest van de wereld. Bekijk in Bijlage, pagina 2

Vraag 5 1 punt

Internationale handel is heel belangrijk voor de Nederlandse economie en de welvaart in Nederland. Een econoom doet twee beweringen:

• 1 Vrij verkeer van goederen en diensten leidt tot meer concurrentie binnen de Europese Unie (EU).
• 2 Importheffingen van de EU zorgen voor een stijging van de Nederlands import.

Welke van de bovenstaande beweringen is of zijn juist?

1. A Alleen 1 is juist.
2. B Alleen 2 is juist.
3. C Zowel 1 als 2 is juist.

Vraag 6 1 punt

In Nederlandse winkels zijn ook tomaten te koop die geïmporteerd zijn uit Spanje en Marokko.

Welk voordeel hebben de Nederlandse importeurs van Spaanse tomaten, omdat Spanje lid is van de EU en de EMU?

Vraag 7 2 punten

Hieronder staan drie verschillende stellingen over autokosten. Geef voor elke stelling aan of deze juist of onjuist is.

Doe het zo: Noteer de nummers (1), (2) en (3) op je antwoordblad en schrijf daarachter juist of onjuist.

• 1 De kosten van een autoverzekering zijn incidentele uitgaven.
• 2 De brandstofkosten zijn huishoudelijke uitgaven.
• 3 De kosten voor onderhoud en reparatie zijn vaste lasten.

Vraag 8 2 punten

Bereken de brandstofkosten voor Loes per jaar. Schrijf je berekening op.

Vraag 9 1 punt

Het duurst van autorijden zijn de afschrijvingen van de auto.

Hoe worden de afschrijvingen berekend?

1. A (aanschafwaarde – levensduur) / restwaarde
2. B (aanschafwaarde – restwaarde) / levensduur
3. C levensduur / (aanschafwaarde – restwaarde)
4. D restwaarde / (aanschafwaarde – levensduur)

Vraag 10 1 punt

Bereken de elektriciteitskosten van de E-bike per jaar. Schrijf je berekening op.

Vraag 11 1 punt

Ze heeft een mooie fiets gezien die € 3.000 kost. Een E-bike is voor Loes veel goedkoper dan de auto. Maar ook voor het bedrijf waar Loes werkt kan een E-bike voor woon-werkverkeer positieve gevolgen opleveren.

Geef een voorbeeld van een positief gevolg voor de werkgever door het gebruik van de E-bike te stimuleren.

Vraag 12 1 punt

Loes wil het nog scherper stellen: “Als meer werknemers een E-bike gaan gebruiken voor het woon-werkverkeer kunnen de maatschappelijke kosten van het woon-werkverkeer dalen.”

Welk argument ondersteunt de mening van Loes?

1. A De prijs van autobrandstof kan dalen.
2. B De prijs van autobrandstof kan stijgen.
3. C Het milieu wordt meer vervuild.
4. D Het milieu wordt minder vervuild.

Vraag 13 1 punt

De baasjes van honden die regelmatig gebruikmaken van Uit met Bello betalen minder per wandeling, omdat Uit met Bello …

1. A geen klantenbinding wil.
2. B meer zekerheid heeft omtrent de opbrengsten bij vaste klanten.
3. C minder zekerheid heeft omtrent de opbrengsten bij vaste klanten.

Vraag 14 1 punt

Op een maandag in april laat Emma negen honden tegelijk uit. In de planning ziet ze de aangemelde honden van maandag:

• Bello – losse wandeling
• Blacky, Pluto – aftekenen op tienstrippen wandelkaart
• Pascha, Sam, Dribbel, Snuf, Rakker – elke maandag en donderdag
• Droppie – maandag, dinsdag, woensdag, donderdag

Bereken de totale opbrengst op deze dag voor Uit met Bello. Schrijf je berekening op.

Vraag 15 1 punt

Uit met Bello heeft relatief weinig bedrijfskosten.

Maak van de onderstaande zinnen een economisch juiste tekst door de juiste woorden te kiezen.

Doe het zo: Noteer de nummers (1) en (2) op je antwoordblad. Vul bij de nummers de juiste woorden in. Kies uit de woorden die tussen haakjes staan.

Als Uit met Bello weinig bedrijfskosten heeft, is het verschil tussen de brutowinst en de nettowinst relatief …(1)… (groot / klein). De aanschaf van hondenbrokken zijn …(2)… (afschrijvingskosten / variabele kosten / vaste kosten).

Vraag 16 2 punten

Door de extra klanten is het autobusje in korte tijd terugverdiend.

• Ze kan het autobusje aanschaffen voor € 4.350.
• De toename van de omzet is € 100 per dag.
• De extra kosten zijn € 75 per dag.

Bereken in hoeveel dagen het autobusje is terugverdiend. Schrijf je berekening op.

Vraag 17 2 punten

Door de aanschaf van het autobusje zullen ook andere bedrijfskosten van Uit met Bello toenemen.

Noem twee andere voorbeelden van bedrijfskosten die toenemen door de aanschaf van het autobusje.

Vraag 18 2 punten

Door de aanschaf van het autobusje wordt er op een andere manier gewerkt bij Uit met Bello.

Maak van de onderstaande zinnen een economisch juiste tekst door de juiste woorden te kiezen.

Doe het zo: Noteer de nummers (1) en (2) op je antwoordblad. Vul bij de nummers de juiste woorden in. Kies uit de woorden die tussen haakjes staan.

De aanschaf van het autobusje leidt voor het bedrijf tot een toename van de …(1)… (consumptiecapaciteit / productiecapaciteit) van het bedrijf.

De aanschaf van het autobusje leidt tot een …(2)… (arbeidsintensievere / kapitaalintensievere) productie.

Vraag 19 1 punt

Monocultuur en hoge schulden zijn kenmerken van een ontwikkelingsland, zo ook in Zambia.

Noem nog twee andere kenmerken van een ontwikkelingsland.

Kaart van Afrika met Zambia donkergrijs gemarkeerd. Bekijk in Opgaven, pagina 8

Vraag 20 1 punt

Als de Chinese economie minder groeit zal de exportwaarde van koper uit Zambia ook afnemen.

Hieronder staan vijf economische verschijnselen:

• 1 De Chinese economie groeit minder.
• 2 China gaat minder woningen bouwen dan gepland.
• 3 De prijs van koper uit Zambia daalt.
• 4 De Chinese vraag naar koper uit Zambia daalt.
• 5 De exportwaarde van Zambia zal afnemen.

In welke regel staan deze verschijnselen zo, dat een logische gedachtegang ontstaat?

1. A 1 → 2 → 3 → 4 → 5
2. B 1 → 2 → 4 → 3 → 5
3. C 1 → 3 → 2 → 4 → 5
4. D 1 → 3 → 4 → 2 → 5
5. E 1 → 4 → 2 → 3 → 5
6. F 1 → 4 → 3 → 2 → 5

Vraag 21 1 punt

In Zambia bevinden zich veel mijnen die de grondstof kopererts produceren.

Wat zou de economie van Zambia meer opleveren?

1. A de export van eindproducten
2. B de export van grondstoffen
3. C de import van eindproducten
4. D de import van grondstoffen

Vraag 22 2 punten

Sanne komt tot de conclusie dat de hoge schulden van Zambia leiden tot een lage economische groei.

Leg in twee stappen uit dat de schulden van Zambia leiden tot een lage economische groei.

Vraag 23 2 punten

Bereken dat de staatsschuld van Zambia in verhouding tot het nationaal inkomen lager is dan van Nederland. Schrijf je berekening op.

Vraag 24 1 punt

Geef een economisch argument om de mening van Sanne te ondersteunen.

Vraag 25 2 punten

Bereken het gemiddelde maandsalaris van Lio. Schrijf je berekening op.

Vraag 26 1 punt

Lio is een van de rijkste inwoners van het land.

Tot welke groep in de Lorenzcurve hoort Lio met zijn inkomen?

1. A groep a 0% – 20%
2. B groep b 20% – 40%
3. C groep c 40% – 60%
4. D groep d 60% – 80%
5. E groep e 80% – 100%

Lorenzcurve met op de horizontale as het percentage van de bevolking en op de verticale as het percentage van het inkomen, met de groepen a tot en met e. Bekijk in Opgaven, pagina 10

Vraag 27 1 punt

Lio heeft een leuke villa gekocht ter waarde van € 6,2 miljoen. De meeste mensen moeten geld lenen voor de aankoop van een huis.

Maak van de onderstaande zinnen een economisch juiste tekst door de juiste woorden te kiezen.

Doe het zo: Noteer de nummers (1) en (2) op je antwoordblad. Vul bij de nummers de juiste woorden in. Kies uit de woorden die tussen haakjes staan.

Er zijn verschillende leenvormen. Een lening om een woning te kunnen kopen noem je een …(1)… (doorlopend krediet / hypotheek / koopcontract). Bij een geldlening is het maximaal te lenen bedrag afhankelijk van …(2)… (de hoogte van je inkomen / je opleiding).

Vraag 28 1 punt

Sinds vorig jaar vliegt Lio met een eigen vliegtuig van Nederland naar Barcelona. Het vliegtuig heeft hij niet gekocht, maar huurt hij permanent.

Een voordeel van huren in plaats van kopen van een vliegtuig is:

1. A Aan het einde van de huurperiode ben je eigenaar.
2. B De verhuurder zorgt voor het onderhoud.
3. C Je kunt het vliegtuig verhuren aan anderen.

Vraag 29 1 punt

Geef van de volgende kostensoorten aan of het vaste of variabele kosten zijn voor een autobezitter.

Doe het zo: Noteer de letters (a, b en c) op je antwoordblad. Schrijf achter de letters de juiste woorden op (vaste kosten of variabele kosten).

Vraag 30 1 punt

De Pagani Zonda is duur in de aanschaf, maar ook per jaar is de auto een stuk duurder dan een middenklasse auto. Zo zijn de afschrijvingskosten bijzonder hoog.

Wat bepaalt, behalve de aanschafwaarde, de hoogte van de jaarlijkse afschrijvingen van een auto?

1. A de restwaarde, de gebruiksduur en de verzekering
2. B de restwaarde en de gebruiksduur
3. C de restwaarde, de onderhoudskosten en het aantal kilometers

Vraag 31 2 punten

Lio heeft € 100 miljoen op zijn spaarrekening staan en hij heeft € 200 miljoen belegd in bitcoins. De jaarlijkse rente op de spaarrekening is 0,5%. Het rendement op bitcoins schat hij op 15%.

Bereken de totale geschatte inkomsten uit het bezit van spaargeld en bitcoins. Schrijf je berekening op.

Vraag 32 1 punt

Tata Steel is producent van staal.

Tot welke productiesector behoort Tata Steel?

1. A tot de primaire sector
2. B tot de secundaire sector
3. C tot de tertiaire sector
4. D tot de quartaire sector

Vraag 33 1 punt

Om te blijven bestaan overweegt de directie van Tata Steel de productie te verplaatsen naar lagelonenlanden. Hierdoor zullen werknemers in Nederland worden ontslagen.

Maak van onderstaande zinnen een economisch juiste tekst door de juiste woorden te kiezen.

Doe het zo: Noteer de nummers (1) en (2) op je antwoordblad. Vul bij de nummers de juiste woorden in. Kies uit de woorden die tussen haakjes staan.

Door de verplaatsing van de productie naar lagelonenlanden neemt …(1)… (het aanbod van / de vraag naar) arbeid in Nederland af. Deze verplaatsing veroorzaakt …(2)… (conjuncturele / structurele) werkloosheid in Nederland.

Vraag 34 1 punt

De vakbonden stellen voor om de werkweek van werknemers in te korten van 40 uur naar 36 uur.

Maak van onderstaande zinnen een economisch juiste tekst door de juiste woorden te kiezen.

Doe het zo: Noteer de nummers (1) en (2) op je antwoordblad. Vul bij de nummers de juiste woorden in. Kies uit de woorden die tussen haakjes staan.

Door de werkweek in te korten wordt dezelfde productie door …(1)… (meer / minder) werknemers gedaan. Daardoor hoeven er …(2)… (meer / minder) werknemers ontslagen te worden.

Vraag 35 1 punt

Tata Steel overweegt om het productieproces verder te automatiseren. Zij wil daardoor beter kunnen concurreren op de wereld-staalmarkt.

Hieronder staan drie economische verschijnselen:

• 1 De arbeidsproductiviteit stijgt.
• 2 De kostprijs van staal daalt.
• 3 De verkoopprijs van staal daalt.

In welke regel staan deze verschijnselen zo, dat een logische gedachtegang ontstaat?

1. A automatisering → 1 → 2 → 3 → betere concurrentiepositie
2. B automatisering → 1 → 3 → 2 → betere concurrentiepositie
3. C automatisering → 2 → 1 → 3 → betere concurrentiepositie
4. D automatisering → 2 → 3 → 1 → betere concurrentiepositie
5. E automatisering → 3 → 1 → 2 → betere concurrentiepositie
6. F automatisering → 3 → 2 → 1 → betere concurrentiepositie

Vraag 36 2 punten

Door de werknemers van Tata Steel wordt nu 320.400 uur per jaar gewerkt.

Bereken de toename van het aantal volledige banen als een volledige baan vermindert van 40 naar 36 uur per week. Schrijf je berekening op.

Vraag 37 1 punt

Als het aantal uren in de werkweek daalt met 10% wil Tata Steel ook de lonen laten dalen met 10%. De productie daalt immers ook met 10%.

De vakbond eist dat het loon per werknemer gelijk blijft.

De directie van Tata Steel zegt dat dit niet kan, omdat dan de concurrentiepositie van Tata Steel verslechtert.

Hieronder staan drie economische verschijnselen:

• 1 De arbeidsproductiviteit stijgt niet.
• 2 De loonkosten per gewerkt uur stijgen.
• 3 De kostprijs van staal stijgt.

In welke regel staan de verschijnselen in de volgorde volgens de gedachtegang van de directie van Tata Steel?

1. A looneis van de vakbond → 1 → 2 → 3 → slechtere concurrentiepositie
2. B looneis van de vakbond → 1 → 3 → 2 → slechtere concurrentiepositie
3. C looneis van de vakbond → 2 → 1 → 3 → slechtere concurrentiepositie
4. D looneis van de vakbond → 2 → 3 → 1 → slechtere concurrentiepositie
5. E looneis van de vakbond → 3 → 1 → 2 → slechtere concurrentiepositie
6. F looneis van de vakbond → 3 → 2 → 1 → slechtere concurrentiepositie

Vraag 38 1 punt

Als Tata Steel in Nederland gaat sluiten zal dit betekenen dat ook de werkgelegenheid bij andere bedrijven in de regio IJmuiden zal afnemen.

Leg uit waarom de werkgelegenheid ook bij andere bedrijven in de regio IJmuiden zal afnemen als Tata Steel sluit.