Examenvragen staatsinrichting geschiedenis en staatsinrichting vmbo-kb
20 vragen over staatsinrichting uit 3 centrale examens van 2018 tot en met 2022.
Staatsinrichting komt in 3 van de 3 examens geschiedenis en staatsinrichting vmbo-kb voor, met 20 vragen (16% van alle examenvragen). Het meest in 2021, tijdvak 1 (9 vragen). Je oefent de vragen online en het AI-model kijkt ze na volgens het correctievoorschrift.
Alle examenvragen over staatsinrichting
Per examen de vragen over staatsinrichting, nieuwste eerst, met de tekst van de opgave erbij. Onder elke vraag klap je het antwoord uit het correctievoorschrift open.
Oefen de vragen over dit onderwerp online
2022, tijdvak 1: Nederland (1848-1914)
Vraag 1 1 punt
In 1844 stelden enkele liberalen voor om de grondwet te wijzigen, waardoor de koning minder macht zou krijgen. Koning Willem II accepteerde dat voorstel toen niet. Maar in 1848 was hij zó bang dat hij toch de opdracht gaf om de grondwet te wijzigen.
Waarvoor was koning Willem II bang?
Bekijk het antwoord
Antwoord: D
Vraag 2 1 punt
In de nieuwe Grondwet van 1848 staan rechten die gelden voor alle Nederlanders. Er staan ook rechten in deze Grondwet die alleen gelden voor leden van de Tweede Kamer.
Welk recht geldt alleen voor de leden van de Tweede Kamer?
Bekijk het antwoord
Antwoord: C
Vraag 3 2 punten
Een invulopdracht over de nieuwe Grondwet van 1848:
1 Alleen rijke mensen kregen door het … (algemeen kiesrecht / censuskiesrecht) meer invloed op het bestuur van Nederland.
2 Door de nieuwe grondwet werd Nederland een … (dictatuur / parlementaire democratie).
→ Kies telkens uit de twee mogelijkheden.
Doe het zo:
zin 1: ... (kies uit: algemeen kiesrecht / censuskiesrecht).
zin 2: ... (kies uit: dictatuur / parlementaire democratie).
Bekijk het antwoord
- 1. censuskiesrecht
- 2. parlementaire democratie
2022, tijdvak 1: Europa en de wereld (1945-1989)
Vraag 38 2 punten
In 1983 werd in Nederland een nieuwe Grondwet ingevoerd met verschillende plichten en rechten.
Hieronder staan drie plichten van de overheid:
1 De overheid moet ervoor zorgen dat de luchtkwaliteit in Nederland verbeterd wordt.
2 De overheid moet ervoor zorgen dat iedereen bij een strafzaak de hulp kan krijgen van een advocaat.
3 De overheid moet ervoor zorgen dat mensen die na een ongeluk niet meer kunnen werken een uitkering krijgen.
Vier sociale grondrechten:
a recht op bestaanszekerheid
b recht op bewoonbaarheid van het land
c recht op rechtsbijstand
d recht op werk
→ Geef per plicht aan welk sociaal grondrecht daarbij hoort. Let op! Er blijft één grondrecht over.
Doe het zo:
Bij plicht 1 hoort grondrecht … (vul letter in).
(enzovoort tot en met plicht 3)
Bekijk het antwoord
- Noemt bij plicht 1 grondrecht b, bij plicht 2 grondrecht c en bij plicht 3 grondrecht a (2p)
Indien drie antwoorden juist: 2 scorepunten. Indien twee antwoorden juist: 1 scorepunt. Indien minder dan twee antwoorden juist: 0 scorepunten. Juiste antwoorden: plicht 1 b; plicht 2 c; plicht 3 a.
2021, tijdvak 1: Nederland (1848-1914)
Vraag 1 1 punt
Koning Willem II was eerst tegen democratische hervormingen. Maar in 1848 veranderde hij plotseling van mening. Hij gaf opdracht tot het schrijven van een meer democratische grondwet.
Geef een reden waardoor de koning van mening veranderde.
Bekijk het antwoord
- Uit het antwoord moet blijken dat de koning als gevolg van de verschillende revoluties (in andere Europese landen) bang werd zijn macht te verliezen. (1p)
Vraag 2 2 punten
Hieronder staan drie beweringen over klassieke grondrechten in de Grondwet van 1848:
1 Dankzij deze klassieke grondrechten werd het mogelijk een nieuw staatshoofd te kiezen.
2 Een voorbeeld van een klassiek grondrecht is de vrijheid van onderwijs.
3 Klassieke grondrechten bieden bescherming tegen onderdrukking door de overheid.
Geef per bewering aan of deze juist of onjuist is.
Doe het zo:
1 = … (kies uit: juist / onjuist)
(enzovoort tot en met 3)
Bekijk het antwoord
- Beoordeelt de drie beweringen: 1 = onjuist, 2 = juist, 3 = juist. (2p)
Puntentabel uit het correctievoorschrift: indien drie antwoorden juist 2; indien twee antwoorden juist 1; indien minder dan twee antwoorden juist 0. Juiste antwoorden: 1 = onjuist, 2 = juist, 3 = juist.
Bron 1 Een artikel uit de nieuwe Grondwet van 1848
De leden van de Tweede Kamer worden in kiesdistricten gekozen door mannen die een bepaald bedrag aan belasting betalen.
Vraag 3 1 punt
Gebruik bron 1.
Over welke vorm van kiesrecht gaat dit artikel?
Bekijk het antwoord
Antwoord: B
Vraag 4 2 punten
Gebruik nogmaals bron 1.
Sommige mensen vinden dat Nederland door dit artikel een democratie is geworden.
Andere mensen vinden dat Nederland toen nog niet helemaal democratisch was.
Geef voor beide meningen een argument.
Doe het zo:
Nederland is door dit artikel een democratie geworden, omdat …
Nederland was toen nog niet helemaal democratisch, omdat …
Bekijk het antwoord
- Geeft een juist argument dat Nederland door dit artikel een democratie is geworden, bijvoorbeeld: omdat (in dat jaar) het (census)kiesrecht ingevoerd werd / omdat (vanaf dat jaar) de Tweede Kamer rechtstreeks/direct gekozen werd. (1p)
- Geeft een juist argument dat Nederland toen nog niet helemaal democratisch was, bijvoorbeeld: omdat alleen mannen die (genoeg/voldoende) belasting betaalden, mochten stemmen / omdat nog niet iedereen mocht stemmen / omdat vrouwen/arme mannen niet mochten stemmen. (1p)
Het correctievoorschrift geeft voorbeelden van juiste antwoorden, geen opsomming van alle juiste antwoorden. Per mening 1 punt.
Vraag 6 2 punten
Hieronder staan vijf namen en begrippen:
1 ARP
2 hogere burgerij
3 kleine luyden
4 RKSP
5 Thorbecke
Drie maatschappelijke groepen:
a liberalen
b protestanten
c rooms-katholieken
Geef per naam/begrip aan welke groep daarbij hoort. Let op! De maatschappelijke groepen kunnen één of meerdere keren gebruikt worden.
Doe het zo:
Bij 1 hoort … (vul letter in).
(enzovoort tot en met 5)
Bekijk het antwoord
- Koppelt elke naam of elk begrip aan de juiste groep: 1 ARP hoort bij b (protestanten); 2 hogere burgerij hoort bij a (liberalen); 3 kleine luyden hoort bij b (protestanten); 4 RKSP hoort bij c (rooms-katholieken); 5 Thorbecke hoort bij a (liberalen). (2p)
Puntentabel uit het correctievoorschrift: indien vijf antwoorden juist 2; indien vier of drie antwoorden juist 1; indien minder dan drie antwoorden juist 0.
2021, tijdvak 1: De Eerste Wereldoorlog (1914-1918)
Vraag 7 1 punt
Het jaar 1917 was een belangrijk jaar voor de ARP.
Welk belangrijk doel van de ARP werd in 1917 bereikt?
Bekijk het antwoord
Antwoord: B
Vraag 10 1 punt
Gebruik nogmaals bron 4.
Kijk in de bron naar de gebeurtenis van 1910.
Wie was de politiek leider die in 1910 deze toespraak hield?
Bekijk het antwoord
Antwoord: D
2021, tijdvak 1: Het Interbellum (1918-1939)
Opgavetekst
Bron 7 Een kaart van Europa na de Eerste Wereldoorlog

Kaart van Europa zonder landnamen. Vijf landen zijn met een cijfer aangegeven: 1 tot en met 5.
Vraag 15 2 punten
Hieronder staan twee gebeurtenissen die te maken hebben met veranderingen in het kiesrecht voor vrouwen:
1 Suze Groeneweg werd in 1918 als eerste vrouw gekozen in de Tweede Kamer.
2 In 1922 konden vrouwen voor de eerste keer hun stem uitbrengen tijdens de Tweede Kamerverkiezingen.
Drie vormen van kiesrecht:
a algemeen kiesrecht
b censuskiesrecht
c passief kiesrecht
Geef per gebeurtenis aan welke vorm van kiesrecht daarbij hoort. Let op! Er blijft één vorm van kiesrecht over.
Doe het zo:
Bij gebeurtenis 1 hoort … (vul letter in).
Bij gebeurtenis 2 hoort … (vul letter in).
Bekijk het antwoord
- 1. c
- 2. a
2021, tijdvak 1: Europa en de wereld (1945-1989)
Opgavetekst
Bron 15 In Indonesië wordt de Nederlandse vlag voor de laatste keer naar beneden gehaald (1949)

Afbeelding: op de voorgrond salueren militairen met de hand aan het hoofd. Een vlag wordt langs een vlaggenmast naar beneden gehaald. Op de achtergrond staan rijen soldaten opgesteld.
Vraag 38 2 punten
Een invulopdracht over de grondwetswijziging van 1983:
1 In 1983 werden in de Grondwet een nieuw soort grondrechten opgenomen, namelijk … (klassieke / sociale) grondrechten.
2 Deze grondrechten geven burgers bescherming … (door / tegen) de overheid.
3 Een voorbeeld van zo’n grondrecht is het recht … (op huisvesting / van vereniging en vergadering).
4 Het opnemen van dit soort grondrechten is een onderdeel van de … (verzorgingsstaat / wederopbouw).
Kies telkens uit de twee mogelijkheden.
Doe het zo:
zin 1 = … (kies uit: klassieke / sociale)
zin 2 = … (kies uit: door / tegen)
zin 3 = … (kies uit: op huisvesting / van vereniging en vergadering)
zin 4 = … (kies uit: verzorgingsstaat / wederopbouw)
Bekijk het antwoord
- Vult de vier zinnen juist in: zin 1 = sociale; zin 2 = door; zin 3 = op huisvesting; zin 4 = verzorgingsstaat. (2p)
Puntentabel uit het correctievoorschrift: indien vier antwoorden juist 2; indien drie antwoorden juist 1; indien minder dan drie antwoorden juist 0.
2018, tijdvak 1: Nederland (1848-1914)
Opgavetekst
Bron 1
Een gedeelte uit een artikel geschreven door een politiek leider van de ARP (1891):
We moeten een goed contact met het volk hebben. Onze politieke tegenstanders kennen het volk niet en zij horen bij de ‘fatsoenlijke hogere klasse’. Maar wij van de ARP mogen het contact met onze aanhangers niet loslaten.
Vraag 1 1 punt
Welke groep bedoelt de politiek leider met ‘onze aanhangers’?
Bekijk het antwoord
Antwoord: C
Vraag 2 1 punt
Welke groep bedoelt de politiek leider met ‘politieke tegenstanders’?
Bekijk het antwoord
Antwoord: B
Bron 2

Zwart-wit spotprent van een zaal of schuur met mannen. Links zit een man met een pet en een fles in zijn hand. Midden zit een man die iets in zijn hand houdt. Op de achtergrond rookt een man een pijp. Op de grond liggen meerdere mannen, één ligt languit op de voorgrond. Rechts staat een man hoog op een ladder bij een raam, met zijn hand bij zijn mond, alsof hij roept of praat. Op de voorgrond liggen spullen op de grond.
Vraag 3 2 punten
Leg uit, met behulp van een onderdeel uit de bron, welke mening over het algemeen kiesrecht in de tekening te herkennen is.
Doe het zo:
De mening over het algemeen kiesrecht is … (noem de mening).
Deze mening is te herkennen aan … (noem onderdeel uit de bron).
Bekijk het antwoord
- Noemt de mening dat het beter is arbeiders geen algemeen kiesrecht te geven, bijvoorbeeld dat arbeiders niet geschikt zijn als kiezers, of dat arbeiders (kennelijk) niet geïnteresseerd zijn in (algemeen) kiesrecht. (1p)
- Noemt een onderdeel waaraan die mening te herkennen is: de (negatieve) weergave van arbeiders in de tekst en in de afbeelding, bijvoorbeeld de arbeiders als luie mensen of dronkaards. (1p)
Bron 3

Zwart-wit prent. Een man en een vrouw houden samen een vlag vast met de tekst ‘ALGEMEEN VROUWENKIESRECHT’. Naast de vrouw staat een kind dat zich aan haar vastpakt. Op de achtergrond loopt een optocht van vrouwen met spandoeken, voor een zon boven een fabrieksskyline.
Toelichting: Op de vlag staat: ‘algemeen vrouwenkiesrecht’.
Vraag 4 1 punt
Welke mening past bij de bron?
Algemeen vrouwenkiesrecht is
Bekijk het antwoord
Antwoord: A
2018, tijdvak 1: De Eerste Wereldoorlog (1914-1918)
Opgavetekst
Bron 5

Zwart-wit prent. Een soldaat met een snor en een pet rent met een geweer met bajonet naar rechts. Zijn rechterlaars staat op een stad waaruit rookwolken en ontploffingen opstijgen. Links op de voorgrond ligt een rivier, met de tekst ‘Donau’ erop.
Toelichting: Op de rivier in het midden staat: Donau (= een grensrivier).
Vraag 9 2 punten
Twee beweringen over het bijzonder onderwijs in Nederland:
1 Dankzij de Grondwet van 1848 konden er makkelijker bijzondere scholen gesticht worden.
2 Na 1917 werden er veel meer bijzondere scholen gesticht dan daarvoor.
Geef per bewering een argument waaruit blijkt dat de bewering juist is.
Doe het zo:
Bewering 1 is juist, want … (geef argument).
Bewering 2 is juist, want … (geef argument).
Bekijk het antwoord
- Bij bewering 1: noemt dat in de Grondwet van 1848 vrijheid van onderwijs stond. (1p)
- Bij bewering 2: noemt dat er financiële gelijkstelling kwam voor openbaar en bijzonder onderwijs, of dat de overheid toen ook bijzondere scholen (volledig) financierde. (1p)
2018, tijdvak 1: Door de tijd heen
Vraag 24 2 punten
Hieronder staan drie besluiten over de doodstraf in Nederland:
1 In 1870 werd de doodstraf, na een stemming in de Tweede en de Eerste Kamer, afgeschaft.
2 In 1940 werd de doodstraf door de Duitse bezetter opnieuw ingevoerd in Nederland.
3 In 1945 besloot de Nederlandse regering in Londen tot herinvoering van de doodstraf voor oorlogsmisdadigers.
Geef per besluit aan of dit besluit wel of niet democratisch was. Geef ook een argument voor je keuze.
Doe het zo:
Besluit 1 was … (kies uit: wel/niet) democratisch, omdat … (geef argument).
(enzovoort tot en met besluit 3)
Bekijk het antwoord
- Noemt per besluit een juiste keuze met een juist argument. Besluit 1 was wel democratisch, omdat het parlement erbij betrokken was (de Eerste en de Tweede Kamer). Besluit 2 was niet democratisch, omdat de Duitse bezetter geen toestemming vroeg aan het parlement of omdat de Duitse bezetter niet de wettige overheid was. Besluit 3 was wel democratisch, omdat het een besluit was van de Nederlandse regering die op dat moment als wettig werd beschouwd; of niet democratisch, omdat er geen toestemming was van het parlement, omdat de regering in ballingschap zat, omdat er op dat moment geen parlement functioneerde, of omdat koningin Wilhelmina zich de vertegenwoordiger voelde van het Nederlandse volk. (2p)
Puntentabel: drie juiste keuzes met een juist argument geven 2 punten; twee juiste geven 1 punt; minder dan twee juiste geven 0 punten. Opmerking uit het correctievoorschrift: een antwoord mag alleen goed gerekend worden als na een juiste keuze een juist argument volgt.
2018, tijdvak 1: Door de tijd heen
Opgavetekst
Bron 19 foto 1

Zwart-witfoto van het hoofd en de schouders van een oudere man met een kaal hoofd. Hij kijkt opzij en glimlacht.
Bron 19 foto 2

Zwart-witfoto van het hoofd en de schouders van een man met naar achteren gekamd grijs haar en een snor. Hij kijkt schuin omhoog naar rechts.
Bron 19 foto 3

Zwart-witfoto van het hoofd en de schouders van een man met een kale kruin en een jasje met een gestreepte das. Hij kijkt lachend naar links.
Bron 19 onderdeel 2
uitspraak a:
Kameraden en landgenoten!
De grote dag is aangebroken: Duitsland is verslagen. De nazi’s moesten op hun knieën voor ons Rode Leger. Ze hebben gecapituleerd!
uitspraak b:
Beste landgenoten,
Vanaf vandaag ben ik niet langer de leider van de Sovjet-Unie. De veranderingen die ik heb ingevoerd waren moeilijk, maar noodzakelijk. Ik vind nog steeds dat ik de juiste beslissingen heb genomen.
uitspraak c:
Kameraden!
Zij dachten dat wij Cuba niet konden beschermen. Ze hadden het fout! De communistische landen hebben ervoor gezorgd dat er geen kernoorlog is uitgebroken.
Vraag 34 2 punten
Nederland had in de periode 1848 tot 1960 verschillende politieke leiders.
Geef aan welke politieke leider volgens jou het meest zijn/haar doel heeft bereikt in de politiek. Noem ook het doel dat hij/zij bereikt heeft.
Doe het zo:
De politieke leider die het meest zijn/haar doel heeft bereikt is … (noem de naam), omdat ... (noem het bereikte politieke doel).
Bekijk het antwoord
- Noemt een politieke leider die het meest zijn of haar doel heeft bereikt, zoals Thorbecke, Kuyper of Schaepman, Troelstra, Aletta Jacobs of Wilhelmina Drucker, Colijn of Drees. (1p)
- Noemt het bijbehorende bereikte doel bij die leider: bij Thorbecke een liberaal-constitutionele monarchie (Grondwet 1848); bij Kuyper of Schaepman de financiële gelijkstelling van het bijzonder onderwijs of de emancipatie van de eigen achterban; bij Troelstra het algemeen (mannen)kiesrecht; bij Aletta Jacobs of Wilhelmina Drucker het (actief/passief) vrouwenkiesrecht; bij Colijn het beteugelen van de groei van de NSB; bij Drees de opbouw van de verzorgingsstaat. (1p)
Alleen als na een juiste politieke leider een juist, bijbehorend politiek doel wordt gegeven, wordt het tweede scorepunt toegekend.
Hoe vaak staatsinrichting in het examen komt
| Examen | Vragen | Aantal | Aandeel |
|---|---|---|---|
| 2022, tijdvak 1 | 1-3, 38 | 4 | 9% |
| 2021, tijdvak 1 | 1-4, 6-7, 10, 15, 38 | 9 | 21% |
| 2018, tijdvak 1 | 1-4, 9, 24, 34 | 7 | 18% |
In 3 van de 3 ingedeelde examens geschiedenis en staatsinrichting vmbo-kb staat een vraag over staatsinrichting, samen 20 vragen (16% van alle examenvragen). De meeste stonden in 2021, tijdvak 1: 9 vragen.
Oefenen met staatsinrichting
Maak de 15 nieuwste examenvragen over staatsinrichting online, zonder account, of kies de vragen uit één jaar (2022, 2021 en 2018). Het AI-model kijkt ze na volgens het correctievoorschrift, je docent keurt het resultaat goed en je krijgt per vraag je punten en feedback in je mail.
Oefen de vragen over staatsinrichting
Andere onderwerpen geschiedenis en staatsinrichting vmbo-kb
Staatsinrichting op andere niveaus
Nakijken als docent
Kies het examen in de vragenbank
In de vragenbank van ToetsChecker staat elk examen geschiedenis en staatsinrichting vmbo-kb onder Eindexamens. Je neemt de examenvragen over in een eigen toets, alles of een selectie, of je leest het examen met het correctievoorschrift in als correctiemodel.
Laat de klas het examen maken
Op papier, zoals het echte examen: je scant de stapel in één keer of mailt de scan naar je scanadres. Of online, als digitale toetsafname met toezicht; de opgavetekst staat dan als bron bij elke vraag. Afbeeldingen uit het examen gaan niet mee, die staan in de PDF van de opgaven.
Geef de resultaten vrij
Het AI-model kijkt elk examen na volgens het correctievoorschrift en schrijft feedback per vraag. Bij een oefenexamen geef je alles in één keer vrij; bij een toets die meetelt loop je het voorstel eerst na. De leerling ziet het resultaat pas na jouw vrijgave.
ToetsChecker is geen examensite: je kijkt er ook je eigen SO's, proefwerken, praktische opdrachten en verslagen mee na, handgeschreven of digitaal, met jouw correctiemodel en feedback per vraag. Een gratis account heeft alle functies en 200 credits per maand, genoeg om ongeveer 100 toetsen te laten nakijken. Maak een gratis account of lees eerst hoe het nakijken werkt.
Alle oefentoetsen en eindexamens van dit vak staan op geschiedenis oefenen. Wat je op je centraal examen nodig hebt om te slagen, reken je uit met de slaag-zakcalculator.
Veelgestelde vragen
Hoe vaak komt staatsinrichting voor in het eindexamen geschiedenis en staatsinrichting vmbo-kb?
In de 3 ingedeelde examens van 2018 tot en met 2022 gaan 20 vragen over staatsinrichting, 16% van alle examenvragen. Het onderwerp staat in 3 van die examens.
In welk examen geschiedenis en staatsinrichting vmbo-kb stonden de meeste vragen over staatsinrichting?
In het examen van 2021, tijdvak 1, met 9 vragen: 1-4, 6-7, 10, 15, 38.
Hoe oefen ik examenvragen over staatsinrichting?
Op deze pagina staan alle vragen over staatsinrichting met het antwoord. Je maakt ook de 15 nieuwste vragen online, of die van één jaar, zonder account: het AI-model kijkt ze na, je docent keurt het resultaat goed en je krijgt per vraag feedback.