Nederlands toetsen nakijken met AI
Bij Nederlands beoordeel je wat een leerling bedoelt, niet of hij jouw woorden gebruikt. ToetsChecker herkent eigen formuleringen en laat taalfouten staan zoals ze geschreven zijn.
ToetsChecker kijkt tekstbegripvragen na op de kernelementen die jij in het correctiemodel noemt, ook als de leerling ze in eigen woorden opschrijft. De tekstherkenning neemt spelling en interpunctie ongewijzigd over, zodat je taalverzorging eerlijk kunt meewegen waar dat bij de vraag hoort. Een betoog of samenvatting beoordeel je met criteria op niveaus. Jij controleert het voorstel en keurt het cijfer goed.
Wat er bij Nederlands anders is aan nakijken
Een tekstbegripvraag heeft zelden één goed antwoord. "De schrijver vindt dat" en "volgens de auteur" zijn hetzelfde, en een leerling die de hoofdgedachte goed weergeeft met andere woorden dan jouw antwoordmodel, verdient het punt. Tegelijk wil je bij een citeervraag precies de goede zin, en bij een woordgrens niet één woord te veel. Die afspraken verschillen per vraag. ToetsChecker beoordeelt elk antwoord op betekenis en houdt zich aan de afspraken die je per vraag vastlegt.
| Vraagtype | Voorbeeld | Zo beoordeelt het AI-model |
|---|---|---|
| Open tekstbegrip | Wat is de functie van alinea 4 ten opzichte van alinea 3? | Op de kernelementen uit het correctiemodel, ook in eigen woorden. Bekende fouten die je noemt, leveren geen punt op. |
| Citeervraag | Citeer de zin waarin de schrijver zijn standpunt geeft. | Of de juiste zin is overgenomen, met de begin- en eindwoorden die je toestaat. |
| Samenvatting | Vat de tekst samen in maximaal 120 woorden. | Per hoofdgedachte die erin moet staan, en tegen de woordgrens die je opgeeft. |
| Betoog of beschouwing | Schrijf een betoog over schermtijd op school. | Met criteria op niveaus, zoals opbouw, argumentatie en taalverzorging. |
| Meerkeuze en ordenen | Zet de alinea's in de goede volgorde. | Vast tegen de sleutel, zonder AI-oordeel. |
Taalfouten: wanneer tellen ze mee?
Bij een begripsvraag tel je spelfouten meestal niet mee. Bij een schrijfopdracht zijn ze juist een criterium. Omdat de tekstherkenning de spelling en interpunctie van de leerling ongewijzigd overneemt, kan het AI-model dat onderscheid maken. Zet in het correctiemodel per vraag of taalverzorging meetelt. Dan wordt "ik vind dat hij gelijk heeft" met een d/t-fout bij tekstbegrip goed gerekend en bij taalverzorging aangestreept.
Schrijfopdrachten met criteria
Een betoog of beschouwing kijk je niet na met losse vragen maar met criteria en niveaus: wat is onvoldoende, voldoende en goed voor opbouw, voor argumentatie, voor taalgebruik. In ToetsChecker zet je zo'n beoordelingsmodel als verslag. Het AI-model geeft per criterium een niveau met onderbouwing, en jij past aan waar je het anders ziet. Bij een stapel betogen ben je daarna vooral bezig met de grensgevallen in plaats van met elke tekst opnieuw.
Centrale examens Nederlands als oefenexamen
In de vragenbank van ToetsChecker staan 69 centrale examens Nederlands van 2018 tot en met 2026, met de opgaven en het correctievoorschrift van het College voor Toetsen en Examens (7 vmbo basis, 8 vmbo kader, 18 vmbo gt, 18 havo en 18 vwo). Samen zijn dat 2.357 examenvragen.
Kies een examen en ToetsChecker zet de opgaven en het correctievoorschrift klaar om in te lezen als correctiemodel. Je klas maakt het examen op papier, jij scant de stapel en het AI-model doet per vraag een nakijkvoorstel volgens het correctievoorschrift. Zo wordt een proefexamen in de examenklas een oefening met feedback per vraag in plaats van een extra stapel nakijkwerk. Alle examens met de onderwerpen per vraag staan bij de eindexamens.
| Onderwerp | Examenvragen | Aandeel |
|---|---|---|
| Leesvaardigheid | 1186 | 50% |
| Argumentatie | 432 | 18% |
| Tekstverbanden en signaalwoorden | 261 | 11% |
| Tekstsoorten en tekstdoelen | 225 | 10% |
| Stijlfouten | 132 | 6% |
| Samenvatten | 81 | 3% |
| Schrijfvaardigheid | 30 | 1% |
| Formuleren | 6 | 0% |
Leesvaardigheid is goed voor ongeveer de helft van alle examenvragen Nederlands, en argumentatie voor bijna een vijfde. Juist bij die open tekstbegripvragen kost nakijken de meeste tijd, en daar levert een nakijkvoorstel per vraag dus het meeste op.
Veelgestelde vragen
Kan AI tekstbegripvragen Nederlands nakijken?
Ja. ToetsChecker beoordeelt open tekstbegripvragen op de kernelementen die de docent in het correctiemodel noemt. Een leerling die het goede antwoord in eigen woorden geeft, krijgt het punt. Citeervragen en woordgrenzen worden beoordeeld volgens de afspraken die per vraag zijn vastgelegd.
Verbetert de tekstherkenning de spelling van de leerling?
Nee, de tekstherkenning neemt spelling en interpunctie over zoals de leerling ze schreef. Daardoor kan taalverzorging eerlijk worden beoordeeld bij de vragen waar het meetelt.
Kan ToetsChecker een betoog nakijken?
Ja, met een beoordelingsmodel met criteria op niveaus, bijvoorbeeld voor opbouw, argumentatie en taalverzorging. Het AI-model geeft per criterium een niveau met onderbouwing en de docent stelt het cijfer vast.
Kan ik een centraal examen Nederlands als oefenexamen nakijken?
Ja. De vragenbank bevat de centrale examens Nederlands van vmbo, havo en vwo vanaf 2018. ToetsChecker leest de opgaven en het correctievoorschrift in als correctiemodel, en daarna kijk je het gemaakte examen van je klas na.
Verder lezen: Nakijken met AI voor Nederlands: tekstbegrip, formuleren en schrijfopdrachten