Geschiedenis toetsen nakijken met AI
Een bronvraag bij geschiedenis heeft twee helften: iets uit de bron halen en het koppelen aan je kennis. ToetsChecker beoordeelt ze apart en bekijkt de bron zelf.
ToetsChecker kijkt geschiedenistoetsen na tegen jouw correctiemodel en beoordeelt een bronvraag in twee delen: het gegeven uit de bron en de historische kennis, zoals een kenmerkend aspect. De bron zelf, zoals een spotprent of tekstfragment, voeg je toe aan de vraag, zodat het AI-model hem ook bekijkt. Vragen over betrouwbaarheid en standplaatsgebondenheid worden beoordeeld op de redenering die je verwacht. Jij controleert het voorstel en keurt het cijfer goed.
Wat er bij geschiedenis anders is aan nakijken
Een leerling schrijft bij een spotprent uit 1919: "De tekenaar is bang voor de communisten." Is dat goed? Dat hangt af van wat je vroeg. Als de vraag was wat de tekenaar vindt, is het de helft van het antwoord: het gegeven uit de bron. De andere helft is de koppeling aan de context, bijvoorbeeld de revolutiedreiging na de Eerste Wereldoorlog. Geschiedenisdocenten verdelen punten vaak precies zo, en ToetsChecker beoordeelt die twee helften als aparte subcriteria.
| Vraagtype | Voorbeeld | Zo beoordeelt het AI-model |
|---|---|---|
| Bronvraag | Leg uit welk standpunt de maker van deze prent inneemt. | In twee delen: het gegeven uit de bron en de historische kennis. Het AI-model bekijkt de bron zelf. |
| Kenmerkend aspect | Bij welk kenmerkend aspect past deze gebeurtenis? Licht toe. | Op het juiste aspect en de toelichting die het verband legt. |
| Oorzaak en gevolg | Leg uit hoe de crisis van 1929 bijdroeg aan de opkomst van de NSDAP. | Per schakel in de redenering die je in het correctiemodel noemt. |
| Betrouwbaarheid | Is deze bron betrouwbaar voor onderzoek naar …? Licht toe. | Op de redenering, met de argumenten die je verwacht: maker, moment, doel. |
| Chronologie | Zet deze gebeurtenissen in de juiste volgorde. | Vast tegen de sleutel, zonder AI-oordeel. |
De bron hoort bij de vraag
Een AI-model kan een bronvraag alleen goed nakijken als het de bron ook ziet. Voeg de spotprent, de foto of het tekstfragment daarom toe aan de vraag in het correctiemodel. Het AI-model kan dan controleren of een detail dat de leerling noemt echt op de prent staat, of dat het verzonnen is.
Kenmerkende aspecten en historische contexten
De kenmerkende aspecten en de historische contexten vormen het kader van het centraal examen. Noem in het correctiemodel welk aspect je verwacht en welke formuleringen je goedrekent. Een leerling die het aspect in eigen woorden omschrijft, krijgt dan het punt, en een leerling die een aspect uit een verkeerd tijdvak noemt niet.
Centrale examens geschiedenis als oefenexamen
In de vragenbank van ToetsChecker staan 36 centrale examens geschiedenis van 2018 tot en met 2026, met de opgaven en het correctievoorschrift van het College voor Toetsen en Examens (18 havo en 18 vwo). Samen zijn dat 832 examenvragen.
Kies een examen en ToetsChecker zet de opgaven en het correctievoorschrift klaar om in te lezen als correctiemodel. Je klas maakt het examen op papier, jij scant de stapel en het AI-model doet per vraag een nakijkvoorstel volgens het correctievoorschrift. Zo wordt een proefexamen in de examenklas een oefening met feedback per vraag in plaats van een extra stapel nakijkwerk. Alle examens met de onderwerpen per vraag staan bij de eindexamens.
| Onderwerp | Examenvragen | Aandeel |
|---|---|---|
| Historische vaardigheden | 134 | 16% |
| Tijd van burgers en stoommachines | 124 | 15% |
| Tijd van wereldoorlogen | 116 | 14% |
| Koude Oorlog | 99 | 12% |
| Tijd van ontdekkers en hervormers | 86 | 10% |
| Tijd van televisie en computer | 77 | 9% |
| Tijd van regenten en vorsten | 60 | 7% |
| Tijd van pruiken en revoluties | 51 | 6% |
Historische vaardigheden, zoals bronnen beoordelen en redeneren over oorzaak en gevolg, vormen de grootste groep examenvragen. Daarna volgen de tijd van burgers en stoommachines en de tijd van wereldoorlogen. De oudste tijdvakken komen in het centraal examen het minst voor.
Veelgestelde vragen
Kan AI een geschiedenistoets nakijken?
Ja. ToetsChecker doet per vraag een nakijkvoorstel tegen het correctiemodel van de docent. Bronvragen worden in twee delen beoordeeld, het gegeven uit de bron en de historische kennis, en het AI-model bekijkt de bron zelf als die bij de vraag is gevoegd. De docent controleert het voorstel en keurt het cijfer goed.
Ziet het AI-model de spotprent of bron bij een vraag?
Ja, als de docent de bron aan de vraag in het correctiemodel toevoegt. Het AI-model kan dan nagaan of wat de leerling over de bron zegt ook echt in de bron staat.
Kan ToetsChecker kenmerkende aspecten herkennen in een antwoord?
Ja, op basis van het correctiemodel. De docent noemt welk kenmerkend aspect bij de vraag hoort en welke omschrijvingen goed zijn. Een leerling die het aspect in eigen woorden weergeeft, krijgt het punt.
Kan ik een centraal examen geschiedenis als oefenexamen nakijken?
Ja. De vragenbank bevat de centrale examens geschiedenis van havo en vwo vanaf 2018. ToetsChecker leest de opgaven en het correctievoorschrift in als correctiemodel, en daarna kijk je het gemaakte examen van je klas na.
Verder lezen: Nakijken met AI voor geschiedenis: bronvragen, kenmerkende aspecten en argumentatie