Examenvragen parlementaire democratie maatschappijkunde vmbo-kb

71 vragen over parlementaire democratie uit 4 centrale examens van 2018 tot en met 2023.

Kort antwoord

Parlementaire democratie komt in 4 van de 4 examens maatschappijkunde vmbo-kb voor, met 71 vragen (42% van alle examenvragen). Het meest in 2023, tijdvak 1 (19 vragen). Je oefent de vragen online en het AI-model kijkt ze na volgens het correctievoorschrift.

Alle examenvragen over parlementaire democratie

Per examen de vragen over parlementaire democratie, nieuwste eerst, met de tekst van de opgave erbij. Onder elke vraag klap je het antwoord uit het correctievoorschrift open.

Oefen de vragen over dit onderwerp online

2023, tijdvak 1: Politiek en beleid

Vraag 1 1 punt

Hieronder staan twee kenmerken van personen die een grote invloed uitoefenen op het politieke besluitvormingsproces.
− Zij hebben specialistische kennis.
− Zij spelen een grote rol in het voorbereiden van wetsvoorstellen.
Wie zijn deze personen?

  1. A beleidsambtenaren
  2. B commissarissen van de Koning
  3. C fractievoorzitters in de Tweede Kamer
  4. D rechters
Bekijk het antwoord

Antwoord: A

Vraag 1 in het hele examen

tekst 1

Het huwelijk als basis van het gezin is een prachtig cadeau van God en bedoeld als levenslange verbintenis tussen man en vrouw. Een goed huwelijk is positief voor de hele omgeving. Ouders en kinderen bloeien hier op en de samenleving profiteert ervan.

naar: een website van een politieke partij van februari 2022

Vraag 2 1 punt

Tekst 1 is afkomstig van een website. Van welke website komt tekst 1?

  1. A d66.nl
  2. B groenlinks.nl
  3. C sgp.nl
  4. D vvd.nl
Bekijk het antwoord

Antwoord: C

Vraag 2 in het hele examen

tekst 2 Op weg naar een universele oplader

Een universele oplader voor mobiele telefoons, tablets en andere draagbare elektrische apparaten wordt verplicht in de Europese Unie (EU).
Het dagelijks EU-bestuur had begin vorig jaar al aangekondigd rond deze tijd met een wetsvoorstel te komen dat een einde moet maken aan de opeenhoping van snoeren en stekkers in vrijwel alle huishoudens.

naar: trouw.nl van 22 september 2021

Vraag 3 1 punt

Welke Europese instantie kwam met het wetsvoorstel uit tekst 2?

  1. A de Europese Commissie
  2. B de Raad van de Europese Unie
  3. C het Europees Parlement
Bekijk het antwoord

Antwoord: A

Vraag 3 in het hele examen

Vraag 4 1 punt

De Europese Unie heeft een aantal doelstellingen, zoals het bevorderen van vrede en welzijn.
→ Noem een andere doelstelling van de Europese Unie.

Bekijk het antwoord
  • Noemt een andere doelstelling van de Europese Unie. Goed is een van de volgende: het garanderen van Europese waarden (zoals vrijheid, gelijkheid en veiligheid) of economische samenwerking (zoals de euro, spelregels voor een goed functionerende markteconomie, stimuleren van Europees burgerschap). (1p)

Vraag 4 in het hele examen

Vraag 6 2 punten

Een politicus kan een bestuurder of een volksvertegenwoordiger zijn.
Hieronder staan vier politici:
1 gedeputeerde
2 staatssecretaris
3 Eerste Kamerlid
4 wethouder
→ Geef van elke politicus aan of deze een bestuurder of volksvertegenwoordiger is.
Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan met bestuurder of volksvertegenwoordiger.
1 = …
2 = …
3 = …
4 = …

Bekijk het antwoord
  • Geeft bij alle vier politici de juiste soort: 1 gedeputeerde = bestuurder; 2 staatssecretaris = bestuurder; 3 Eerste Kamerlid = volksvertegenwoordiger; 4 wethouder = bestuurder. (2p)

Puntentabel: vier antwoorden juist = 2 punten; drie of twee antwoorden juist = 1 punt; minder dan twee antwoorden juist = 0 punten.

Vraag 6 in het hele examen

tekst 4 Informateurs: partijen willen voor kerst regeerakkoord

De onderhandelende partijen VVD, CDA, D66 en CU hebben ‘goede vorderingen’ gemaakt en koersen af op een regeerakkoord voor kerst. Dat schrijven informateurs Johan Remkes (VVD) en Wouter Koolmees (D66) maandag in een brief aan de Tweede Kamer.

naar: telegraaf.nl van 6 december 2021

Vraag 7 1 punt

Tekst 4 gaat over een fase in de kabinetsformatie. Wat is de volgende fase in de kabinetsformatie?
Zie tekst 4.

  1. A het beëdigen van het kabinet
  2. B het benoemen van ministers en staatssecretarissen
  3. C het benoemen van een formateur
  4. D het maken van een bordesfoto van de nieuwe regering
Bekijk het antwoord

Antwoord: C

Vraag 7 in het hele examen

Vraag 8 1 punt

De kabinetsformatie is afgerond. Politieke partijen kunnen oppositiepartijen of coalitiepartijen zijn. De partijen uit tekst 4 nemen deel aan het kabinet.
→ Zijn deze partijen dan coalitiepartijen of oppositiepartijen? Leg je antwoord uit met een gegeven uit tekst 4.
Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan.
De partijen uit tekst 4 zijn dan …, want …

Bekijk het antwoord
  • Zegt dat de partijen coalitiepartijen zijn, en onderbouwt dat met een gegeven uit tekst 4. (1p)

Het scorepunt alleen toekennen als beide antwoordelementen juist zijn. Een voorbeeld van een goed antwoord: partijen die een regering of coalitie gaan vormen schrijven een regeerakkoord.

Vraag 8 in het hele examen

tekst 5 Ouders thuiszittende kinderen eisen leerrecht zonder schoolplicht

Tussen de 15.000 en 20.000 kinderen in Nederland zitten thuis, omdat ze geen passend onderwijs kunnen krijgen. Ouders van deze thuiszitters, verenigd in de belangengroep Onderwijsaffaire, hebben een brief geschreven naar de Tweede Kamer, waarin ze leerrecht eisen zonder schoolplicht.
“Kinderen moeten niet alleen onderwijs kunnen krijgen als ze zich in een school, ‘dus letterlijk in het gebouw’ bevinden, maar het recht hebben om altijd en overal te leren”, zegt Jolanda Rohde Luchtmeijer van de belangengroep in het NOS Radio 1 Journaal. “Ook als ze dat thuis of in hybride vorm willen doen, deels thuis, deels op school. Ook als ze niet uit een boek willen leren, maar liever ervarend leren door te kijken hoe iets gebeurt en het dan zelf doen.”

naar: nos.nl van 5 april 2021

Vraag 9 4 punten

Onderwijsaffaire is een belangengroep.
→ Noem twee kenmerken van een belangengroep.
→ Geef voor elk kenmerk aan waarom uit tekst 5 blijkt dat dit kenmerk van toepassing is op Onderwijsaffaire.
Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan.
Kenmerk 1: …
Dit kenmerk is van toepassing op Onderwijsaffaire, omdat ...
Kenmerk 2: …
Dit kenmerk is van toepassing op Onderwijsaffaire, omdat ...

Bekijk het antwoord
  • Noemt een kenmerk van een belangengroep: een belangengroep komt op voor de belangen van een bepaalde groep. (1p)
  • Legt bij het eerste kenmerk uit dat dit van toepassing is op Onderwijsaffaire, omdat Onderwijsaffaire opkomt voor de belangen van kinderen die thuiszitten. (1p)
  • Noemt een tweede kenmerk van een belangengroep: een belangengroep probeert druk uit te oefenen op de politieke besluitvorming. (1p)
  • Legt bij het tweede kenmerk uit dat dit van toepassing is op Onderwijsaffaire, omdat zij proberen door middel van de brief aan de Tweede Kamer leerrecht zonder schoolplicht voor de thuiszittende kinderen te krijgen. (1p)

Het scorepunt voor een uitleg alleen toekennen als het kenmerk juist is.

Vraag 9 in het hele examen

Vraag 10 2 punten

Uit tekst 5 blijkt dat Onderwijsaffaire een brief naar de Tweede Kamer heeft gestuurd.
→ Noem twee andere mogelijkheden die Onderwijsaffaire heeft om te bereiken dat de thuiszittende kinderen leerrecht zonder schoolplicht krijgen.

Bekijk het antwoord
  • Noemt twee andere mogelijkheden om te bereiken dat de thuiszittende kinderen leerrecht zonder schoolplicht krijgen. (2p)

Per juist antwoord 1 punt. Goede antwoorden, bijvoorbeeld: lobbyen; allerlei vormen van openlijke actie; oprichten van politieke partijen; inschakelen van politieke partijen en/of contact opnemen met politici; indienen van een klacht of bezwaarschrift bij de volksvertegenwoordiging of het dagelijks bestuur; de openbaarheid zoeken door het inschakelen van media; bij onenigheid met de overheid de rechter inschakelen; een petitie indienen; een burgerinitiatief indienen; overleg in adviesorganen.

Vraag 10 in het hele examen

tekst 6 Kersttoespraak

De koning heeft zaterdag in zijn kersttoespraak de coronapandemie en de klimaatverandering genoemd als problemen die “ons allemaal raken”. Willem-Alexander erkent dat er veel verschillen zijn tussen mensen, maar zei hij: “Zelfs als we weten dat we het op één onderwerp absoluut nooit eens kunnen worden, moeten we blijven zoeken naar wat we wel met elkaar delen. Ook al liggen standpunten ver uit elkaar: we moeten blijven samenleven.”

naar: Trouw van 27 december 2021

Vraag 11 1 punt

Welke rol van de koning is te herkennen in de kersttoespraak uit tekst 6?

  1. A de formele rol
  2. B de samenbindende rol
  3. C de vertegenwoordigende rol
  4. D de wetgevende rol
Bekijk het antwoord

Antwoord: B

Vraag 11 in het hele examen

Vraag 12 1 punt

Welke politici hebben het recht om wetsvoorstellen in te dienen?

  1. A alleen ministers
  2. B ministers en de leden van de Eerste Kamer
  3. C ministers en de leden van de Tweede Kamer
  4. D ministers en de leden van het parlement
Bekijk het antwoord

Antwoord: C

Vraag 12 in het hele examen

tekst 7 Peiling: gemeenteraadsverkiezingen in zicht

Een op de vijf kiezers weet nog niet op welke partij zij in maart zullen stemmen bij de gemeenteraadsverkiezingen, en van degenen die wel een voorkeur hebben, is 70 procent nog niet zeker. Dat blijkt uit een representatieve peiling van een onderzoeksbureau.

naar: NRC Handelsblad van 1 februari 2022

Vraag 13 1 punt

Hoe worden de kiezers uit tekst 7 genoemd?

  1. A conservatieve kiezers
  2. B passieve kiezers
  3. C progressieve kiezers
  4. D zwevende kiezers
Bekijk het antwoord

Antwoord: D

Vraag 13 in het hele examen

tekst 8 Kamer wil weten waar het Defensiegeld blijft

De Tweede Kamer krijgt geen zicht op financiële tekorten bij Defensie. Kamerleden willen nu aan een externe partij, zoals de Algemene Rekenkamer1), vragen hoe zij hun … taak beter kunnen uitvoeren. Zo was de Kamer er niet van op de hoogte dat Defensie de doelstellingen naar beneden bijstelde, omdat er minder geld beschikbaar was.
Al jaren probeert de Kamer zicht te krijgen op hoe Defensie ervoor staat.

noot 1: De Algemene Rekenkamer bekijkt of de inkomsten en uitgaven van de rijksoverheid kloppen. naar: ad.nl van 29 juni 2021

Vraag 14 1 punt

Welk woord moet er in tekst 8 op de puntjes staan?

  1. A controlerende
  2. B rechtsprekende
  3. C uitvoerende
  4. D wetgevende
Bekijk het antwoord

Antwoord: A

Vraag 14 in het hele examen

Vraag 15 1 punt

Het kabinet heeft verplichtingen aan het parlement.
→ Aan welke plicht voldoet het kabinet niet volgens tekst 8?

Bekijk het antwoord
  • Noemt de informatieplicht (ook goed: de verantwoordingsplicht). (1p)

Vraag 15 in het hele examen

Vraag 16 2 punten

Hieronder staan vier uitspraken over de constitutionele monarchie in Nederland.
1 De macht van de Koning is beperkt door de Grondwet.
2 In een monarchie is de minister-president staatshoofd.
3 De Koning is verantwoordelijk voor het beleid.
4 De gesprekken tussen de Koning en de minister-president zijn geheim.
→ Geef van elke uitspraak aan of deze juist of onjuist is.
Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan met juist of onjuist.
1 = …
2 = …
3 = …
4 = …

Bekijk het antwoord
  • Geeft bij alle vier uitspraken het juiste oordeel: 1 juist; 2 onjuist; 3 onjuist; 4 juist. (2p)

Puntentabel: vier antwoorden juist = 2 punten; drie of twee antwoorden juist = 1 punt; minder dan twee antwoorden juist = 0 punten.

Vraag 16 in het hele examen

Vraag 18 2 punten

Hieronder staan vier politieke stromingen en vier uitgangspunten. Elk uitgangspunt past bij een van deze stromingen.
stroming
a christendemocratische stroming
b liberale stroming
c nationalistische stroming
d ecologische stroming
uitgangspunt
1 oorspronkelijke bewoners van het land staan centraal
2 rentmeesterschap
3 particulier initiatief
4 duurzaam produceren
→ Welk uitgangspunt hoort bij welke stroming?
Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan met het juiste nummer.
a = …
b = …
c = …
d = …

Bekijk het antwoord
  • Koppelt bij alle vier stromingen het juiste uitgangspunt: a = 2; b = 3; c = 1; d = 4. (2p)

Puntentabel: vier antwoorden juist = 2 punten; drie of twee antwoorden juist = 1 punt; minder dan twee antwoorden juist = 0 punten.

Vraag 18 in het hele examen

tekst 10 Lachgas wordt ook verboden in Amsterdam

Amsterdam gaat lachgas aan banden leggen. Verkoop in de horeca en op evenementen wordt verboden.
De indieners van het verbod, PvdA en ChristenUnie, wijzen erop dat lachgas steeds vaker hartproblemen en dwarslaesies veroorzaakt bij de vaak jonge gebruikers. Bovendien vertienvoudigde het aantal verkeersongelukken waarbij lachgas in het spel was landelijk in twee jaar tijd.
In de Amsterdamse gemeenteraad stemden D66, GroenLinks en BIJ1 tegen het verbod.

naar: nos.nl van 29 april 2022

Vraag 19 1 punt

Het politieke besluitvormingsproces verloopt in een aantal fasen. Welke fase is als laatste afgerond in tekst 10?

  1. A fase 1: agendavorming
  2. B fase 2: beleidsvoorbereiding
  3. C fase 3: beleidsbepaling
  4. D fase 4: beleidsuitvoering
Bekijk het antwoord

Antwoord: C

Vraag 19 in het hele examen

tabel 1 Aantal zetels per partij in de gemeenteraad van Amsterdam in april 2022

partijaantal zetels
PvdA9
GroenLinks8
D667
VVD5
BIJ13
PvdD3
SP2
Volt2
Denk2
JA212
CDA1
Forum voor Democratie1
totaal45

naar: Amsterdam.nl van april 2022

Vraag 20 1 punt

Zie tekst 10 en bekijk tabel 1.
Hoeveel zetels kwamen D66, GroenLinks en BIJ1 minstens tekort om het verbod op lachgas niet door te laten gaan?

Bekijk het antwoord
  • Noemt 5 (zetels). (1p)

Vraag 20 in het hele examen

2023, tijdvak 1: Criminaliteit en rechtstaat

tekst 21 Bestuurder wordt voor negende keer betrapt op rijden zonder rijbewijs

Een bestuurder is deze week voor de negende keer betrapt op rijden zonder rijbewijs. De persoon reed in Almere Buiten toen agenten de auto aanhielden.
Omdat het in drie jaar de zoveelste keer is dat de bestuurder werd aangehouden, is de auto in beslag genomen.

naar: nos.nl van 25 december 2021

Vraag 40 1 punt

Welk begrip past bij de bestuurder uit tekst 21?

  1. A ontoerekenbaarheid
  2. B overmacht
  3. C recidive
  4. D resocialisatie
Bekijk het antwoord

Antwoord: C

Vraag 40 in het hele examen

2021, tijdvak 1: Politiek en beleid

Opgavetekst

Afbeelding 3

Afbeelding 3
Afbeelding 3 bron: Arnhemse Koerier van 5 december 2018

Spotprent (cartoon) met als titel in de tekening: “DAT MÉÉN JE NIET!?”, en eronder: “Alleen een uitkering aanvragen met een postadres…”. Op een bord staat GEMEENTE. Een oudere man met een kar vol tassen staat bij het loket van de gemeente. Uit het loket zegt een ambtenaar: “Zonder postadres moet u bij de andere balie zijn.”
Onder de tekening staat de zin: Heeft u een probleem met de overheid? De … staat voor u klaar.

Vraag 22 1 punt

Bekijk afbeelding 3 en lees de zin onder de afbeelding. Wat moet er op de puntjes onder afbeelding 3 worden ingevuld?

  1. A Hoge Raad
  2. B minister-president
  3. C Nationale ombudsman
  4. D politie
Bekijk het antwoord

Antwoord: C

Vraag 22 in het hele examen

Vraag 24 1 punt

In 2019 vonden er verkiezingen voor de Provinciale Staten plaats. Waarom zijn de verkiezingen voor de Provinciale Staten van belang voor de landelijke politiek? De leden van de Provinciale Staten kiezen

  1. A de fractieleiders in de Eerste Kamer.
  2. B de leden van de coalitiepartijen.
  3. C de leden van de Eerste Kamer.
  4. D de ministers in de Tweede Kamer.
  5. E de ministers in het nieuwe kabinet.
Bekijk het antwoord

Antwoord: C

Vraag 24 in het hele examen

Tekst 14 Artsen willen invoering helmplicht voor snorfietsers

Artsen uit verschillende ziekenhuizen willen dat snorfietsers worden verplicht een helm te dragen. 130 artsen onder aanvoering van een neuroloog, een spoedarts en een internist van het Universitair Medisch Centrum Groningen pleiten hiervoor. Morgen bieden ze de Tweede Kamercommissie voor Infrastructuur en Waterstaat een brief hierover aan.

naar: www.nos.nl van 10 december 2018

Vraag 25 1 punt

Het politieke besluitvormingsproces verloopt in een aantal fasen. Welke fase is te herkennen in tekst 14?

  1. A fase 1: uiten van wensen en erkennen van wensen als politieke problemen
  2. B fase 2: vergelijken of afwegen van politieke problemen
  3. C fase 3: beslissen over politieke problemen
  4. D fase 4: uitvoeren van besluiten
Bekijk het antwoord

Antwoord: A

Vraag 25 in het hele examen

Vraag 26 2 punten

De artsen uit tekst 14 kunnen gezien worden als een pressiegroep. Een kenmerk van belangengroepen of pressiegroepen is dat ze bepaalde belangen nastreven. Noem een ander kenmerk van belangengroepen of pressiegroepen en leg uit dat de artsen uit tekst 14 daaraan voldoen.
Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan.
Kenmerk: …
De artsen uit tekst 14 voldoen hieraan, want …

Bekijk het antwoord
  • Noemt als kenmerk: een belangengroep of pressiegroep oefent druk uit op de politieke besluitvorming, of probeert de politieke besluitvorming te beïnvloeden. (1p)
  • Legt uit dat de artsen hieraan voldoen, want zij hebben een brief aan de Tweede Kamer(commissie) aangeboden waarin staat dat zij willen dat snorfietsers worden verplicht een helm te dragen. (1p)

Vraag 26 in het hele examen

Tekst 15 Kamer wil helmplicht voor snorfietsers

De Tweede Kamer wil een helmplicht voor snorfietsers. Een meerderheid is het eens met de brief van 130 artsen dat een helm voor deze groep de verkeersveiligheid vergroot en vindt een helmplicht wenselijk.
Regeringspartij VVD en oppositiepartij PVV zijn tegen een verplichting. Zij willen het aan de snorfietser overlaten of hij of zij een helm opzet.

naar: www.nos.nl van 11 december 2018

Vraag 27 1 punt

In tekst 15 staat dat de VVD tegen een helmplicht is. Welk uitgangspunt van de politieke stroming waartoe de VVD behoort, herken je in tekst 15?

  1. A gelijkheid
  2. B gespreide verantwoordelijkheid
  3. C individuele vrijheid
  4. D particulier initiatief
Bekijk het antwoord

Antwoord: C

Vraag 27 in het hele examen

Tekst 16

Vorig jaar nam de Tweede Kamer een motie aan van het CDA, waarin werd gevraagd om een helmplicht voor snorfietsers. De minister wil die wens uitvoeren, maar zorgvuldigheid kost tijd, is haar boodschap.

naar: www.nos.nl van 18 februari 2019

Vraag 28 1 punt

Lees tekst 16. Welke taak van het parlement heeft de Tweede Kamer uitgevoerd?

  1. A de controlerende taak
  2. B de uitvoerende taak
  3. C de wetgevende taak
Bekijk het antwoord

Antwoord: A

Vraag 28 in het hele examen

Tekst 17

Op woensdag 20 maart zijn er verkiezingen. U kunt dan kiezen voor … .
Dit bestuursorgaan regelt veel, bijvoorbeeld:

  • waar woningen, wegen en natuurgebieden komen,
  • dat er gezond zwemwater in meren en plassen is,
  • dat er streekbussen rijden tussen gemeenten.

naar: www.heumen.nl van 15 maart 2019

Vraag 29 1 punt

Op de puntjes in tekst 17 moet een bestuursorgaan worden ingevuld waarvoor verkiezingen worden gehouden. Wat moet er op de puntjes in tekst 17 worden ingevuld?

Bekijk het antwoord
  • Noemt de Provinciale Staten. (1p)

Vraag 29 in het hele examen

Tekst 18 Mogen kiezers kinderen meenemen in het stemhokje?

In principe niet, omdat er maar één persoon tegelijk in een stemhokje mag. Als duidelijk is dat van enige beïnvloeding van een kiezer absoluut geen sprake kan zijn, bijvoorbeeld een ouder met een kind van 3 jaar, kan deze kiezer toestemming hiervoor vragen aan de voorzitter van het stembureau.

naar: www.kiesraad.nl van 20 maart 2019

Vraag 30 1 punt

Een parlementaire democratie heeft verschillende kenmerken. In verband met welk kenmerk van een parlementaire democratie mogen kiezers in principe geen kinderen meenemen in het stemhokje?

  1. A Er is een machtenscheiding.
  2. B Er is een scheiding van kerk en staat.
  3. C Er zijn geheime verkiezingen.
Bekijk het antwoord

Antwoord: C

Vraag 30 in het hele examen

Tekst 19 Groot deel oppositie komt met wetsvoorstel tegen excessieve bankiersbeloningen

Zeven oppositiepartijen hebben samen een wetsvoorstel ingediend dat ervoor moet zorgen dat de bankiersbeloningen lager worden. GroenLinks, PVV, SP, PvdA, Partij voor de Dieren, 50Plus en Denk vinden dat grote banken bij een salarisverhoging toestemming moeten vragen aan de minister van Financiën.
noot 1 excessief = veel te ver gaande, overdreven

naar: www.nos.nl van 15 maart 2018

Vraag 31 1 punt

Lees tekst 19. Van welk recht hebben de oppositiepartijen gebruikgemaakt?

  1. A van het budgetrecht
  2. B van het recht van amendement
  3. C van het recht van initiatief
  4. D van het recht van interpellatie
Bekijk het antwoord

Antwoord: C

Vraag 31 in het hele examen

Vraag 32 1 punt

In tekst 19 is te lezen dat van één bepaalde politieke stroming alle partijen die in de Tweede Kamer zitten, vinden dat grote banken bij een salarisverhoging toestemming moeten vragen aan de minister van Financiën. Welke politieke stroming is dat?

  1. A de christendemocratische stroming
  2. B de liberale stroming
  3. C de sociaaldemocratische stroming
Bekijk het antwoord

Antwoord: C

Vraag 32 in het hele examen

Tekst 20

De … gaat na welke partijen met elkaar een nieuw kabinet kunnen en willen vormen en welke problemen daarbij overwonnen moeten worden.

bron: www.tweedekamer.nl van 19 februari 2019

Vraag 33 1 punt

Tekst 20 gaat over taken die uitgevoerd worden na de verkiezingen. Welk woord moet op de puntjes in tekst 20 worden ingevuld?

  1. A formateur
  2. B informateur
  3. C koning
  4. D minister-president
Bekijk het antwoord

Antwoord: B

Vraag 33 in het hele examen

Tekst 22 Naar de supermarkt met Carla Dik-Faber

Gezond eten dat tegelijk goed is voor het milieu. Vast een prijzige boel, denken veel mensen. “Nee hoor”, zegt Carla Dik-Faber, Tweede Kamerlid voor de ChristenUnie. “Ga maar eens met mij mee boodschappen doen.”
Het Kamerlid is blij dat de gemiddelde Nederlander steeds meer nadenkt over voedselkeuzes. Geldt dat ook voor christenen? Ze denkt even na.
“Vergeleken met een aantal jaren geleden is er zeker iets veranderd. Voor veel mensen is het belangrijk om goed met de aarde om te gaan. Ik vind dat juist christenen zich moeten afvragen wat God van hen wil in de dagelijkse zorg voor de schepping. Het is een Bijbelse opdracht om de aarde niet uit te putten, zodat we die kunnen doorgeven aan volgende generaties.”

naar: www.rd.nl van 26 juli 2018

Vraag 35 1 punt

Welk uitgangspunt van de christendemocratische stroming is te herkennen in tekst 22?

  1. A harmonie
  2. B rentmeesterschap
  3. C solidariteit
  4. D verantwoordelijke samenleving
Bekijk het antwoord

Antwoord: B

Vraag 35 in het hele examen

Tekst 23

Elke vijf jaar worden er verkiezingen gehouden voor … . Er zijn ongeveer 375 miljoen mensen die mogen stemmen.

bron: www.prodemos.nl van 5 april 2019

Vraag 36 1 punt

Tekst 23 gaat over verkiezingen waarvoor Nederlandse burgers van 18 jaar en ouder mogen stemmen. Wat moet op de puntjes in tekst 23 worden ingevuld?

Bekijk het antwoord
  • Noemt het Europees Parlement. (1p)

Vraag 36 in het hele examen

Vraag 37 2 punten

Hieronder staan vier politieke stromingen (a, b, c, d) en vier kenmerken of uitgangspunten die elk passen bij één van deze stromingen.

Politieke stromingKenmerk of uitgangspunt
a christendemocratische1 duurzaam en milieuvriendelijk produceren
b ecologische2 gespreide verantwoordelijkheid bij de inrichting van de samenleving
c rechts-extremistische3 naar vermindering van bestaande ongelijkheid in de wereld streven
d sociaaldemocratische4 ongelijkwaardigheid met betrekking tot ras

Welk kenmerk of uitgangspunt hoort bij welke politieke stroming? Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan met het juiste cijfer.
a = …
b = …
c = …
d = …

Bekijk het antwoord
  • Koppelt alle vier de stromingen aan het juiste cijfer: a = 2, b = 1, c = 4, d = 3. (2p)

Puntentabel uit het correctievoorschrift: vier antwoorden juist 2 punten; drie of twee antwoorden juist 1 punt; minder dan twee antwoorden juist 0 punten. Juiste koppeling: a = 2, b = 1, c = 4, d = 3.

Vraag 37 in het hele examen

Tekst 25 Tim Hofman overhandigt kwart miljoen handtekeningen aan Tweede Kamer

Tim Hofman heeft dinsdagmiddag zijn petitie voor een ruimer kinderpardon aangeboden aan de Tweede Kamer. Hofman kreeg ook nog even spreektijd in de Tweede Kamer.
Hofman maakte onlangs de documentaire Terug Naar Je Eige Land, waarna hij een initiatief begon om meer dan vierhonderd vluchtelingenkinderen die al langer dan vijf jaar in Nederland leven, hier te laten blijven. Zijn doel om 40.000 handtekeningen op te halen, had Hofman al in een paar uur bereikt.

naar: www.nu.nl van 11 december 2018

Vraag 39 2 punten

Burgers hebben verschillende mogelijkheden om de politieke besluitvorming te beïnvloeden. Uit tekst 25 blijkt dat Tim Hofman gebruik heeft gemaakt van enkele mogelijkheden om de politieke besluitvorming te beïnvloeden. Noem nog twee andere mogelijkheden die Tim Hofman heeft om de politieke besluitvorming over een ruimer kinderpardon te beïnvloeden.

Bekijk het antwoord
  • Noemt twee van de volgende mogelijkheden: demonstreren; vastketenen of blokkeren; oprichten van een actie- of belangengroep (pressiegroep); beïnvloeding via een bestaande pressiegroep; inschakelen van politieke partijen; persoonlijk contact opnemen met een minister of Tweede Kamerlid; inschakelen van de media; stemmen op een politieke partij. (2p)

Elk juist antwoord levert 1 punt op; bij twee juiste antwoorden 2 punten. Voor de in tekst 25 genoemde mogelijkheden (aanbieden van de petitie, aanbieden van handtekeningen, verzamelen van handtekeningen, spreektijd of gebruikmaken van officiële inspraakmogelijkheden) mag geen scorepunt worden toegekend.

Vraag 39 in het hele examen

Vraag 40 2 punten

Hieronder staan vier beweringen over Koning Willem-Alexander.
1 Hij bepaalt welke partijen samen de regering gaan vormen.
2 Hij moet zich aan de Grondwet houden.
3 Hij is lid van het kabinet.
4 Hij is staatshoofd van Nederland.
Geef van elke bewering aan of deze juist of onjuist is.

Bekijk het antwoord
  • Geeft bij de vier beweringen het juiste oordeel: 1 onjuist, 2 juist, 3 onjuist, 4 juist. (2p)

Puntentabel uit het correctievoorschrift: vier antwoorden juist 2 punten; drie of twee antwoorden juist 1 punt; minder dan twee antwoorden juist 0 punten.

Vraag 40 in het hele examen

Tekst 26 Vingerafdrukken in paspoort

… presenteerde op 17 april 2018 een voorstel voor nieuwe paspoorten en identiteitskaarten waarop gegevens van gezichtskenmerken en vingerafdrukken opgeslagen moeten worden. Het doel is om terrorisme en misdaad tegen te gaan bij het vrije reizen binnen de EU.

naar: www.privacybarometer.nl van 17 augustus 2018

Vraag 41 1 punt

Wat moet er op de puntjes aan het begin van tekst 26 worden ingevuld?

  1. A De Europese Commissie
  2. B De Raad van Ministers
  3. C Het Europees Parlement
Bekijk het antwoord

Antwoord: A

Vraag 41 in het hele examen

Afbeelding 4

Afbeelding 4
Afbeelding 4 bron: www.schooltv.nl van 6 maart 2014

Spotprent (cartoon): bovenaan een rij van vier personen achter een bord met het woord RAAD. Onderaan een rij van drie personen achter een bord met de letters B en W. Rechts naast de tafel staat een hoge stapel papier. Geen andere tekst.

Vraag 42 1 punt

Welke bestuurslaag is te herkennen in afbeelding 4?

  1. A de gemeente
  2. B de provincie
  3. C Europa
  4. D het rijk
Bekijk het antwoord

Antwoord: A

Vraag 42 in het hele examen

2019, tijdvak 1: Cartoon 1

Opgavetekst

cartoon 1 FOKKE & SUKKE: LATEN ANDEREN HET VUILE WERK OPKNAPPEN

FOKKE & SUKKE: LATEN ANDEREN HET VUILE WERK OPKNAPPEN
cartoon 1 bron: NRC Handelsblad van 15 maart 2017

Cartoon van Fokke en Sukke bij een stemhokje. Links staat een man met een stembiljet. Zijn tekstballon: 'WIJ HEBBEN GROENLINKS GESTEMD'. Rechts staat een man met een hoed. Zijn tekstballon: 'MAAR STIEKEM ZIJN WE DOLBLIJ DAT DE VVD DE GROOTSTE WORDT!'

Vraag 1 1 punt

Fokke en Sukke zijn in cartoon 1 dolblij dat een bepaalde partij de grootste wordt.
Tot welke politieke stroming behoort die partij?

  1. A de christendemocratische stroming
  2. B de liberale stroming
  3. C de rechts-extremistische stroming
  4. D de sociaaldemocratische stroming
Bekijk het antwoord

Antwoord: B

Vraag 1 in het hele examen

2019, tijdvak 1: Tabel 1

Opgavetekst

tabel 1 De gemeenteraad van Smallingerland

De gemeenteraad van Smallingerland bestaat uit de volgende politieke partijen en heeft de volgende zetelverdeling:

politieke partijaantal zetels
PvdA6
CDA5
ChristenUnie5
Eerste Lokale Partij3
Smallelingerlands Belang3
SP2
D662
VVD1
GroenLinks1
Sociaal Lokaal1
Fryske Nationale Partij1
Progressief, Actief, Uitgesproken, Links1

naar: www.smallingerland.nl van 2 februari 2018

Vraag 4 1 punt

Bekijk tabel 1.
Is er een lokale partij nodig om een college te vormen dat een meerderheid heeft in de gemeenteraad?

  1. A Ja, want anders is er geen meerderheid te verkrijgen.
  2. B Ja, want het is verplicht één lokale partij in het college op te nemen.
  3. C Nee, want alleen landelijke partijen mogen wethouders leveren.
  4. D Nee, want ook zonder een lokale partij kan er een meerderheid in het college gevormd worden.
Bekijk het antwoord

Antwoord: D

Vraag 4 in het hele examen

2019, tijdvak 1: Tekst 3

Opgavetekst

tekst 3 Het donordebat in de Eerste Kamer

Het belooft een lang en spannend debat te worden: dinsdag bespreekt de Eerste Kamer de initiatiefwet van Tweede Kamerlid Pia Dijkstra (D66) over een nieuw donorregistratiesysteem. In die wet zou worden vastgelegd dat voor volwassenen die géén keuze vastleggen in het donorregister automatisch wordt ingevuld dat zij ‘geen bezwaar’ maken tegen orgaandonatie.

naar: www.nrc.nl van 30 januari 2018

Vraag 5 2 punten

Hieronder staan vier uitspraken naar aanleiding van tekst 3:
1 De wet is al aangenomen door de koning.
2 De wet wordt namens een minister ingediend.
3 De wet wordt, als hij wordt aangenomen, ook in de Europese Unie ingevoerd.
4 De wet wordt aangenomen als er minstens 38 Eerste Kamerleden vóór stemmen.
→ Schrijf bij elk nummer op of de uitspraak juist of onjuist is.
Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan.
uitspraak 1 = …
uitspraak 2 = …
uitspraak 3 = …
uitspraak 4 = …

Bekijk het antwoord
  • Geeft bij alle vier uitspraken het juiste oordeel: uitspraak 1 = onjuist, uitspraak 2 = onjuist, uitspraak 3 = onjuist, uitspraak 4 = juist. (2p)

Score per antwoord: vier antwoorden juist 2 punten; drie of twee antwoorden juist 1 punt; minder dan twee juist 0 punten.

Vraag 5 in het hele examen

2019, tijdvak 1: Tekst 4

Opgavetekst

tekst 4 Nieuwe donorwet aangenomen

De Eerste Kamer heeft de initiatiefwet van Pia Dijkstra (D66) aangenomen. Pia Dijkstra zei na de stemming dat ze ontzettend dankbaar was dat de wet is aangenomen. Ze zei: “Nu gaan we ermee aan de slag dat de wet zorgvuldig wordt uitgevoerd.”

naar: www.nos.nl van 13 februari 2018

Vraag 6 1 punt

In tekst 4 staat dat de wet zorgvuldig uitgevoerd moet worden.
Wie is verantwoordelijk voor de uitvoering van de nieuwe wet uit tekst 4?

  1. A de fractie van D66
  2. B de Hoge Raad
  3. C de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport
  4. D de voorzitter van de Eerste Kamer
Bekijk het antwoord

Antwoord: C

Vraag 6 in het hele examen

2019, tijdvak 1: Tekst 5

Opgavetekst

tekst 5 Debat rijksbegroting

Nog voordat het debat over de rijksbegroting tussen de Tweede Kamer en de minister van Financiën is begonnen, wordt door de oppositie al gevraagd wie invloed heeft gehad om de dividendbelasting1) af te schaffen.

Premier Rutte erkent dat hij met Shell en werkgeversorganisatie VNO-NCW over de afschaffing van de dividendbelasting heeft gesproken.

noot 1 Dividendbelasting wordt betaald door bedrijven die winst uitkeren aan de mensen die aandelen hebben in die bedrijven.

naar: www.nu.nl van 9 november 2017

Vraag 7 1 punt

Welke manier van beïnvloeding van het politieke besluitvormingsproces is te herkennen in tekst 5?

  1. A het indienen van een klacht
  2. B het inschakelen van de media
  3. C het voeren van een buitenparlementaire actie
  4. D het voeren van een lobby
Bekijk het antwoord

Antwoord: D

Vraag 7 in het hele examen

2019, tijdvak 1: Tekst 6

Opgavetekst

tekst 6 Formule 1

Is het in de toekomst mogelijk een Formule 1-race naar het TT-Circuit in Assen te halen? Dat laten … 1 … van de provincie Drenthe en … 2 …. van de gemeente Assen onderzoeken.

naar: www.nos.nl van 31 januari 2018

Vraag 8 2 punten

Hieronder staan zes instanties:
a het kabinet
b de ministers
c het college van Gedeputeerde Staten
d de staatssecretaris
e het college van burgemeester en wethouders
f fractievoorzitters
→ Welke instanties moeten bij nummer 1 en 2 ingevuld worden? Zet de juiste letter erachter.
Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan.
1 …
2 …

Bekijk het antwoord
  • Noemt bij nummer 1 de letter c (het college van Gedeputeerde Staten). (1p)
  • Noemt bij nummer 2 de letter e (het college van burgemeester en wethouders). (1p)

Vraag 8 in het hele examen

Vraag 9 1 punt

Zie tekst 6. Er wordt een onderzoek gehouden of er in de toekomst een Formule 1-race op het circuit van Assen gehouden kan worden. Een van de problemen is de geluidsoverlast die kan ontstaan. De politiek moet hier ook over beslissen.
In het politieke besluitvormingsproces zijn vier fasen te herkennen.
fase 1: het uiten van wensen en erkennen van wensen als politieke problemen
fase 2: het bedenken van oplossingen van politieke problemen
fase 3: het beslissen over de problemen
fase 4: het uitvoeren van de besluiten
In welke fase bevindt zich het besluitvormingsproces uit tekst 6?

  1. A fase 1
  2. B fase 2
  3. C fase 3
  4. D fase 4
Bekijk het antwoord

Antwoord: A

Vraag 9 in het hele examen

2019, tijdvak 1: Tekst 7

Opgavetekst

tekst 7 Toch geen verbod op veel hogere prijzen bij doorverkoop tickets

Het wordt niet verboden om tegen veel hogere prijzen kaartjes voor concerten en sportwedstrijden door te verkopen. De initiatiefwet van SP en CDA tegen extreme winsten bij de doorverkoop van toegangskaarten is door de Eerste Kamer weggestemd.

naar: www.volkskrant.nl van 24 oktober 2017

Vraag 10 1 punt

Welke instantie heeft het wetsvoorstel uit tekst 7 wel aangenomen?

  1. A de Hoge Raad
  2. B de Tweede Kamer
  3. C het kabinet
  4. D het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
Bekijk het antwoord

Antwoord: B

Vraag 10 in het hele examen

2019, tijdvak 1: Politiek en beleid

Vraag 11 2 punten

Hieronder staan vier uitspraken over de rol van de Nederlandse regering en het Nederlandse parlement:
1 Het parlement controleert de regering.
2 De regering dient moties in om wetten te kunnen wijzigen.
3 Het kabinet kan een Tweede Kamerlid dwingen af te treden.
4 De regering bestuurt het land.
→ Geef bij elke uitspraak aan of deze juist of onjuist is.
Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan.
uitspraak 1 = …
uitspraak 2 = …
uitspraak 3 = …
uitspraak 4 = …

Bekijk het antwoord
  • Geeft bij alle vier uitspraken het juiste oordeel: uitspraak 1 = juist, uitspraak 2 = onjuist, uitspraak 3 = onjuist, uitspraak 4 = juist. (2p)

Score per antwoord: vier antwoorden juist 2 punten; drie of twee antwoorden juist 1 punt; minder dan twee juist 0 punten.

Vraag 11 in het hele examen

Vraag 12 2 punten

Hieronder staan zes politieke partijen die zetels hebben in de Tweede Kamer:
− VVD
− Partij voor de Dieren
− D66
− GroenLinks
− PvdA
− CDA
Hieronder staan zes begrippen:
1 individuele vrijheid
2 bestuurlijke vernieuwing
3 duurzaam produceren
4 milieuvriendelijk beleid
5 nationalistisch
6 rentmeesterschap
→ Welke twee partijen en welke twee begrippen behoren bij de ecologische stroming?
Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan.
De twee partijen zijn: … en …
en
de twee begrippen zijn: … en …

Bekijk het antwoord
  • Noemt de twee partijen Partij voor de Dieren en GroenLinks, en de twee begrippen (3) duurzaam produceren en (4) milieuvriendelijk beleid. (2p)

Opmerking uit het correctievoorschrift: de scorepunten alleen toekennen als beide partijen en beide begrippen juist zijn.

Vraag 12 in het hele examen

2019, tijdvak 1: Tekst 8

Opgavetekst

tekst 8 Annie Schreijer-Pierik ziet klein succesje

Een klein succesje voor Europees Parlementslid Annie Schreijer-Pierik in Brussel: de Europese Commissie komt met een ‘grondige beoordeling’ en een voorstel rond het verzetten van de klok van zomer- naar wintertijd en andersom. Het Europees Parlement in Brussel heeft zich daartoe in grote meerderheid uitgesproken.

De Nederlandse Annie Schreijer-Pierik vindt die uitspraak een kleine overwinning. Zij wil al jaren de zomer- en wintertijd beëindigen, omdat zij het twee keer per jaar verzetten van de klok voor het dagelijkse leven van mens en dier ongewenst vindt.

naar: www.ad.nl van 8 februari 2018

Vraag 13 1 punt

Is er in tekst 8 een politiek probleem te herkennen? Geef één argument bij het antwoord.
Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan.
Ja, want …
of
Nee, want …

Bekijk het antwoord
  • Antwoordt Ja, met een van de volgende argumenten: de politiek is erbij betrokken; het staat op de politieke agenda; er wordt actie van de overheid verwacht; het kan niet door individuen worden opgelost. (1p)

Het juiste antwoord is Ja. Een Nee levert geen punt op.

Vraag 13 in het hele examen

Vraag 14 1 punt

Welke uitspraak naar aanleiding van tekst 8 is juist?

  1. A Alleen Nederlandse kiezers konden op Annie Schreijer-Pierik stemmen.
  2. B Annie Schreijer-Pierik is voor vier jaar gekozen in het Europees Parlement.
  3. C Annie Schreijer-Pierik maakt onderdeel uit van de rechterlijke macht.
  4. D Annie Schreijer-Pierik maakt onderdeel uit van de uitvoerende macht.
Bekijk het antwoord

Antwoord: A

Vraag 14 in het hele examen

2019, tijdvak 1: Afbeelding 1

Opgavetekst

afbeelding 1 Op het bordes van paleis Noordeinde

Op het bordes van paleis Noordeinde
afbeelding 1 bron: www.nu.nl van 26 oktober 2017

Zwart-witfoto van een groepsportret. Een groep mannen en vrouwen, in pak of in jurk, staat in meerdere rijen op de trap voor de hoge deuren van paleis Noordeinde.

Vraag 16 1 punt

De nieuwe ploeg van minister-president Rutte is bekend. Ministers en staatssecretarissen zijn door de koning beëdigd.
Welke personen zijn te zien op afbeelding 1?

  1. A de fractievoorzitters van de Eerste en Tweede Kamer
  2. B de leden van de nieuwe regering
  3. C de leden van het nieuwe kabinet
  4. D de nieuw gekozen Tweede Kamerleden
Bekijk het antwoord

Antwoord: B

Vraag 16 in het hele examen

2019, tijdvak 1: Tekst 10

Opgavetekst

tekst 10 Regering wil raadgevend referendum afschaffen

De Tweede Kamer debatteert volgende week opnieuw met de minister van Binnenlandse Zaken over het kabinetsplan om het raadgevend referendum af te schaffen. De oppositie wil graag extra toelichting van de Raad van State voordat er over gestemd kan worden.

naar: www.ad.nl van 15 februari 2018

Vraag 17 2 punten

Er zijn voor- en tegenstanders van het houden van een referendum. Twee argumenten van tegenstanders zijn dat het veel tijd en geld kost om een referendum te organiseren.
→ Noem twee andere punten van kritiek die tegenstanders van een referendum kunnen hebben.

Bekijk het antwoord
  • Noemt twee van de volgende punten van kritiek: de positie van de volksvertegenwoordiging wordt aangetast (de leden van de volksvertegenwoordiging nemen namens de kiezers beslissingen); het politieke besluitvormingsproces wordt vertraagd; de politieke kwesties zijn vaak te ingewikkeld om door de kiezers beoordeeld te worden; er bestaat gevaar van manipulatie door eenzijdige berichtgeving in de media; de politieke besluitvorming wordt versnipperd; kiezers stemmen tegen omdat ze het ergens anders niet mee eens zijn; er kan alleen ja of nee gestemd worden (er is geen variatie mogelijk). (2p)

Per juist antwoord 1 punt, maximaal 2 punten.

Vraag 17 in het hele examen

2019, tijdvak 1: Tekst 12

Opgavetekst

tekst 12 Op naar de gekozen burgemeester

De Tweede Kamer maakt zich op voor een nieuwe stap op de lange weg die naar een gekozen burgemeester kan leiden. Een groot deel van de Kamer voelt er wel voor om uit de Grondwet te schrappen dat de regering de burgemeester benoemt.

Veel partijen staan positief tegenover het voorstel van D66.

naar: www.rtlnieuws.nl van 17 januari 2018

Vraag 19 1 punt

Het voorstel van D66 uit tekst 12 is kenmerkend voor een van de uitgangspunten van deze partij.
Welk uitgangspunt is dit?

  1. A bestuurlijke vernieuwing
  2. B deregulering
  3. C eigen verantwoordelijkheid
  4. D particulier initiatief
Bekijk het antwoord

Antwoord: A

Vraag 19 in het hele examen

2019, tijdvak 1: Tekst 13

Opgavetekst

tekst 13 Wat doet de gemeente?

Je vindt het vast heel gewoon dat in Nederland de kinderen naar school gaan, dat het afval wordt opgehaald, dat er parkeerterreinen bestaan en dat er nieuwbouwwijken worden gebouwd. Allemaal zaken die de overheid in Nederland regelt. De overheid is onderverdeeld in Rijksoverheid, provincies en gemeenten. Maar wie doet wat?

In grote lijnen kun je zeggen dat gemeenten voor de zaken zorgen die direct in jouw buurt spelen. Ook voeren gemeenten taken uit in opdracht van de Rijksoverheid.

naar: www.degemeente.nl van april 2018

Vraag 20 2 punten

Hieronder staan vier uitspraken naar aanleiding van tekst 13:
1 De gemeenteraad voert zijn eigen besluiten uit.
2 Een gemeente mag regels invoeren die een aanvulling zijn op landelijke wetten.
3 Een gemeente heeft gekozen volksvertegenwoordigers.
4 Een gemeente heeft een dagelijks bestuur dat bestaat uit de gemeenteraad en de burgemeester.
Welke twee uitspraken zijn juist? Schrijf de juiste nummers op.

  1. A De gemeenteraad voert zijn eigen besluiten uit.
  2. B Een gemeente mag regels invoeren die een aanvulling zijn op landelijke wetten.
  3. C Een gemeente heeft gekozen volksvertegenwoordigers.
  4. D Een gemeente heeft een dagelijks bestuur dat bestaat uit de gemeenteraad en de burgemeester.
Bekijk het antwoord

Antwoord: B en C

Vraag 20 in het hele examen

2019, tijdvak 1: Afbeelding 2

Opgavetekst

afbeelding 2 Zetelverdeling in de Provinciale Staten van Limburg

Zetelverdeling in de Provinciale Staten van Limburg
afbeelding 2 bron: www.limburg.nl van februari 2018

Schema van de zetels van de Provinciale Staten van Limburg, met de zetels genummerd en per zetel de partij erbij. Links de lijst 'Aantal zetels': CDA 11, PVV 9, SP 8, VVD 5, D66 4, PvdA 4, GroenLinks 2, 50 PLUS 1, Partij voor de Dieren 1, Volkspartij Limburg 1, LOKAAL-LIMBURG 1. Bovenin het midden staan de zetels van de Voorzitter en de Griffier. Schuin links bovenin staan de zetels van het college van Gedeputeerde Staten.

Vraag 21 1 punt

De PVV zit niet in het college van de Gedeputeerde Staten van Limburg. Hoeveel partijen zijn er dan minstens nodig om in de Gedeputeerde Staten van Limburg een meerderheid te vormen?
Bekijk afbeelding 2.

  1. A 3
  2. B 4
  3. C 5
  4. D 6
Bekijk het antwoord

Antwoord: A

Vraag 21 in het hele examen

2018, tijdvak 1: Politiek en beleid

Vraag 1 1 punt

Koning Willem-Alexander is het staatshoofd van het Koninkrijk der Nederlanden. Welke uitspraak over Koning Willem-Alexander is juist?

  1. A Koning Willem-Alexander heeft officieel veel politieke macht.
  2. B Koning Willem-Alexander is verantwoordelijk voor het beleid van de minister-president.
  3. C Koning Willem-Alexander is verantwoordelijk voor zijn eigen uitspraken.
  4. D Koning Willem-Alexander overlegt regelmatig met de minister-president.
Bekijk het antwoord

Antwoord: D

Vraag 1 in het hele examen

2018, tijdvak 1: Afbeelding 1

Opgavetekst

Afbeelding 1

Afbeelding 1
Afbeelding 1 bron: Bas van der Schot in de Volkskrant van 18 april 2016

Cartoon van vier tekeningen met een hondje voor een grammofoon, met het opschrift DEMOCRATIE onderaan. Linksboven staat U bij de grammofoon, met een kastje met de tekst OPINIEPEILINGEN. Rechtsboven staat VRAAGT, met een kastje met de tekst LOBBYISTEN. Linksonder staat WIJ, met een kastje met de tekst REGEERAKKOORD. Rechtsonder staat DRAAIEN, met een kastje met de tekst REFERENDUM.

Vraag 2 2 punten

In afbeelding 1 zijn vier mogelijke invloeden op de Tweede Kamerleden te herkennen:
a Belangengroepen proberen het beleid te beïnvloeden.
b Het volk kan bij bepaalde voorstellen advies geven.
c Coalitiepartijen moeten compromissen sluiten.
d In Nederland worden mensen vaak naar hun mening gevraagd.
Welke invloed hoort bij welke tekening? Neem het onderstaande over en vul het antwoord aan met de juiste letter.
Tekening 1 opiniepeilingen hoort bij invloed ...
Tekening 2 lobbyisten hoort bij invloed ...
Tekening 3 regeerakkoord hoort bij invloed ...
Tekening 4 referendum hoort bij invloed ...

Bekijk het antwoord
  • Koppelt alle vier de tekeningen aan de juiste invloed: tekening 1 (opiniepeilingen) aan invloed d; tekening 2 (lobbyisten) aan invloed a; tekening 3 (regeerakkoord) aan invloed c; tekening 4 (referendum) aan invloed b. (2p)

Puntentabel uit het correctievoorschrift: vier antwoorden juist = 2 punten; drie of twee antwoorden juist = 1 punt; minder dan twee juist = 0 punten.

Vraag 2 in het hele examen

2018, tijdvak 1: Tekst 2

Opgavetekst

Tekst 2 Coalitie

Van 2012 tot maart 2017 zat de PvdA in een coalitie met de VVD. Tijdens deze periode werden maatregelen genomen om de economische crisis te bestrijden.

naar: www.ed.nl van 16 maart 2017

Vraag 4 1 punt

Lees tekst 2. Welke politieke stromingen waren tussen 2012 en maart 2017 vertegenwoordigd in het kabinet?

  1. A de christendemocratische en de ecologische stroming
  2. B de liberale en de ecologische stroming
  3. C de sociaaldemocratische en de christendemocratische stroming
  4. D de sociaaldemocratische en de liberale stroming
Bekijk het antwoord

Antwoord: D

Vraag 4 in het hele examen

2018, tijdvak 1: Politiek en beleid

Vraag 6 2 punten

De Tweede Kamer heeft twee taken: de controlerende en de wetgevende. Hieronder staan vier rechten van de Tweede Kamer.
1 het recht van initiatief
2 het recht van interpellatie
3 het recht van amendement
4 het recht van enquête
Geef aan bij welke taak van de Tweede Kamer elk recht hoort. Neem het onderstaande over en vul het antwoord aan met controlerend of wetgevend.
1 = ...
2 = ...
3 = ...
4 = ...

Bekijk het antwoord
  • Kent elk recht aan de juiste taak toe: 1 = wetgevend (recht van initiatief); 2 = controlerend (recht van interpellatie); 3 = wetgevend (recht van amendement); 4 = controlerend (recht van enquête). (2p)

Puntentabel uit het correctievoorschrift: vier antwoorden juist = 2 punten; drie of twee juist = 1 punt; minder dan twee juist = 0 punten.

Vraag 6 in het hele examen

2018, tijdvak 1: Politiek en beleid

Vraag 8 1 punt

In de Europese Unie zijn drie politieke machten. Deze machten zijn verdeeld over verschillende Europese instellingen. Welke macht(en) heeft de Europese Commissie?

  1. A alleen de uitvoerende macht
  2. B de uitvoerende en de rechterlijke macht
  3. C de uitvoerende en de wetgevende macht
  4. D de wetgevende en de rechterlijke macht
Bekijk het antwoord

Antwoord: C

Vraag 8 in het hele examen

2018, tijdvak 1: Tekst 4

Opgavetekst

Tekst 4 Thalys en Eurostar stellen identiteitscontrole in

Nederland, Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk hebben een akkoord bereikt over de invoering van passagierslijsten voor internationale hogesnelheidstreinen (Thalys en Eurostar).

Met de passagierslijsten kunnen veiligheidsdiensten checken of er gezochte criminelen in de trein zitten. Een identiteitscontrole voor vertrek moet garanderen dat de naam op het vervoersbewijs en de naam op het paspoort overeenkomen.

naar: www.ad.nl van 27 januari 2017

Vraag 9 1 punt

Wordt met het plan uit tekst 4 een uitgangspunt van de Europese Unie (EU) aangetast?

  1. A ja, het garanderen van een eerlijke concurrentie tussen de lidstaten van de EU
  2. B ja, het recht om als EU-burger vrij te reizen binnen de EU
  3. C ja, het recht om producten in een ander EU-land te kopen
  4. D nee, er wordt geen uitgangspunt van de EU aangetast
Bekijk het antwoord

Antwoord: B

Vraag 9 in het hele examen

2018, tijdvak 1: Tekst 5

Opgavetekst

Tekst 5 Basisinkomen gaat niet door

Terneuzen zal voorlopig niet experimenteren met een basisinkomen voor mensen die langdurig in de bijstand zitten. De gemeenteraad heeft besloten tot uitstel.

Het ministerie van Sociale Zaken had kritiek op de plannen. In de wet staat dat iemand met een uitkering een tegenprestatie moet leveren. In Terneuzen zouden twintig mensen een basisinkomen van 993 euro per maand krijgen, zonder verplichtingen.

naar: De Telegraaf van 27 januari 2017

Vraag 10 1 punt

Waarom gaat het experiment van de gemeente Terneuzen uit tekst 5 niet door? Het gaat niet door, omdat

  1. A de burgemeester beslist over de sociale wetgeving in zijn gemeente, niet de gemeenteraad.
  2. B experimenten met wetten door de provincie goedgekeurd moeten worden.
  3. C gemeenten niet mogen afwijken van landelijk geldende wetten.
  4. D het college van B en W dit soort wetten moet vaststellen; dat kan niet in de gemeenteraad.
Bekijk het antwoord

Antwoord: C

Vraag 10 in het hele examen

2018, tijdvak 1: Tabel 1

Opgavetekst

Tabel 1 Samenstelling van de Provinciale Staten van Gelderland

partijzetels
VVD9
PVV5
D667
CDA9
SP6
GroenLinks3
PvdA6
ChristenUnie4
PvdD2
50+1
SGP3

bron: www.ad.nl van 16 maart 2017

Vraag 11 1 punt

Bekijk tabel 1. Hoeveel partijen moeten er minstens samenwerken om een meerderheid te hebben in de Provinciale Staten van Gelderland? Leg je antwoord uit. Neem het onderstaande over en vul het antwoord aan.
Dat zijn minstens ... partijen, want ...

Bekijk het antwoord
  • Noemt dat er minstens 4 partijen nodig zijn, met de uitleg dat de drie grootste partijen (VVD 9, CDA 9 en D66 7) samen 25 van de 55 zetels hebben, dus een vierde partij nodig is om de meerderheid van 28 zetels (de helft +1) te halen. (1p)

Het scorepunt alleen toekennen bij een combinatie van het juiste aantal (4 partijen) en de juiste uitleg.

Vraag 11 in het hele examen

2018, tijdvak 1: Politiek en beleid

Vraag 12 1 punt

Na de Tweede Kamerverkiezingen van 15 maart 2017 besloten vier partijen een poging te wagen om samen een regering te vormen: CDA, D66, GroenLinks en de VVD. In Nederland wordt vaak een onderscheid gemaakt tussen linkse, midden- en rechtse partijen. Welke twee van deze vier partijen worden vaak bij het midden ingedeeld? Neem het onderstaande over en vul de twee partijen in.
... en ...

Bekijk het antwoord
  • Noemt de twee partijen die vaak bij het midden worden ingedeeld: CDA en D66. (1p)

Het scorepunt alleen toekennen als beide partijen juist zijn: CDA en D66.

Vraag 12 in het hele examen

2018, tijdvak 1: Tekst 6

Opgavetekst

Tekst 6 Studenten voelen zich tekortgedaan na afschaffen basisbeurs

Het geld dat is bespaard met het afschaffen van de basisbeurs, komt niet ten goede aan beter onderwijs. Dat schrijven studentenorganisaties LSVB en ISO vandaag in een brief aan de partijen die onderhandelen over een nieuw kabinet. Het geld dat het oplevert is volgens hen niet eens genoeg om eerdere bezuinigingen op te vangen.

Deze week wordt aan de formatietafel in Den Haag onder andere gesproken over het onderwijs. De basisbeurs is afgeschaft met steun van drie van de vier onderhandelende partijen: VVD, D66 en GroenLinks. De vierde partij, het CDA, wil de basisbeurs juist opnieuw invoeren.

naar: www.parool.nl van 10 april 2017

Vraag 13 2 punten

Is er in tekst 6 sprake van een politiek probleem? Verklaar je keuze en geef er twee redenen bij. Neem het onderstaande over en vul het antwoord aan.
Ja, er is sprake van een politiek probleem, want
1: ...
2: ...
of
Nee, er is geen sprake van een politiek probleem, want
1: ...
2: ...

Bekijk het antwoord
  • Kiest voor 'ja, er is sprake van een politiek probleem' en noemt twee van de volgende redenen: de situatie wordt door velen als ongewenst beschouwd; als individu kun je niet tot een oplossing komen of er wordt een oplossing van de overheid verwacht; de politiek is erbij betrokken of er zijn politieke partijen bij betrokken; het is een onderwerp van het overheidsbeleid of het staat op de politieke agenda. (2p)

Per juist antwoord 1 punt, met een maximum van 2. Het correctievoorschrift noemt alleen het antwoord 'ja' met de volgende redenen (twee van de vier te geven): de situatie wordt door velen als ongewenst beschouwd; als individu kun je niet tot een oplossing komen, of er wordt een oplossing van de overheid verwacht; de politiek is erbij betrokken, of er zijn politieke partijen bij betrokken; het is een onderwerp van het overheidsbeleid, of het staat op de politieke agenda.

Vraag 13 in het hele examen

2018, tijdvak 1: Tekst 7

Opgavetekst

Tekst 7 Afgetreden politici

Met twee afgetreden bewindspersonen, een opgestapte Kamervoorzitter en twee onderzoeksrapporten, leek de bonnetjesaffaire over de Teeven-deal definitief beëindigd. Maar nu blijkt dat de opvolger van Ivo Opstelten, minister Ard van der Steur, belangrijke informatie heeft achtergehouden voor de Tweede Kamer.

Van der Steur deed dat als Tweede Kamerlid en later als minister. Dat staat in het boek De rekening voor Rutte, waarin verslaggever Bas Haan de werkwijze van het kabinet-Rutte volgde. Het boek onthult een tot nu toe geheime e-mail van Van der Steur, waaruit blijkt dat hij de Tweede Kamer onjuist heeft geïnformeerd. Het gaat om de antwoorden op 99 Kamervragen over de Teeven-deal, waaruit na commentaar van Van der Steur belangrijke informatie werd geschrapt.

naar: www.nieuwsuur.nl van januari 2017

Vraag 15 1 punt

Zie tekst 7. De Tweede Kamer heeft verschillende taken. Welke taak van de Tweede Kamer kon naar aanleiding van tekst 7 niet goed uitgevoerd worden?

  1. A de controlerende taak
  2. B de rechtsprekende taak
  3. C de uitvoerende taak
  4. D de wetgevende taak
Bekijk het antwoord

Antwoord: A

Vraag 15 in het hele examen

2018, tijdvak 1: Politiek en beleid

Vraag 16 1 punt

Stel dat er een Nederlandse politieke partij is die zichzelf rechts en liberaal noemt. Welke kenmerken passen dan het best bij deze partij? Het streven naar een

  1. A grote rol voor de overheid en het aanpakken van sociale ongelijkheid
  2. B grote rol voor de overheid en meer ruimte voor het bedrijfsleven
  3. C kleine rol voor de overheid en het aanpakken van sociale ongelijkheid
  4. D kleine rol voor de overheid en meer ruimte voor het bedrijfsleven
Bekijk het antwoord

Antwoord: D

Vraag 16 in het hele examen

Vraag 17 2 punten

Ambtenaren spelen een belangrijke rol in de Nederlandse politiek. Hieronder staan vier beweringen over ambtenaren.
1 Ambtenaren adviseren politieke bestuurders over het te voeren beleid.
2 Ambtenaren vormen een schakel tussen belangenverenigingen en burgers.
3 Ambtenaren voeren het overheidsbeleid uit.
4 Ambtenaren zijn werkzaam bij de landelijke en de lokale overheid.
Geef van elke bewering aan of deze juist of onjuist is. Neem het onderstaande over en vul juist of onjuist in.
1 = ...
2 = ...
3 = ...
4 = ...

Bekijk het antwoord
  • Beoordeelt elke bewering: 1 = juist; 2 = onjuist; 3 = juist; 4 = juist. (2p)

Puntentabel uit het correctievoorschrift: vier antwoorden juist = 2 punten; drie of twee juist = 1 punt; minder dan twee juist = 0 punten.

Vraag 17 in het hele examen

Vraag 18 3 punten

Hieronder staan acht bestuurders.
a een wethouder
b een commissaris van de Koning
c de directeur van ziekenhuis Rivierenland
d een staatssecretaris
e een gedeputeerde
f een commissaris van politie
g een minister
h een burgemeester
Welke bestuurders horen bij het Rijk, de provincie en de gemeente? Zet de juiste letter op de juiste plaats. Vul zes antwoorden in. Neem het onderstaande over en vul het antwoord aan met de juiste letters.
1 het Rijk: ... en ...
2 de provincie: ... en ...
3 de gemeente: ... en ...

Bekijk het antwoord
  • Het Rijk: d (staatssecretaris) en g (minister). (1p)
  • De provincie: b (commissaris van de Koning) en e (gedeputeerde). (1p)
  • De gemeente: a (wethouder) en h (burgemeester). (1p)

Alleen het scorepunt toekennen als beide bestuurders bij de goede bestuurslaag juist zijn.

Vraag 18 in het hele examen

2018, tijdvak 1: Tekst 8

Opgavetekst

Tekst 8 Staatssecretaris mag blijven

Staatssecretaris van Volksgezondheid Martin van Rijn mag, na het Tweede Kamerdebat over de problemen met de zorg voor kwetsbare mensen in de samenleving, blijven. De SP wilde dat de staatssecretaris zou aftreden. Deze wens behaalde geen meerderheid, maar kreeg wel steun van het CDA en GroenLinks.

naar: www.nrc.nl van 4 juni 2015

Vraag 19 1 punt

De SP in tekst 8 wilde dat de staatssecretaris zou aftreden. Wat heeft de SP ingediend om dat te bereiken?

  1. A een amendement
  2. B een initiatiefwetsvoorstel
  3. C een interpellatie
  4. D een motie van wantrouwen
Bekijk het antwoord

Antwoord: D

Vraag 19 in het hele examen

2018, tijdvak 1: Tekst 9

Opgavetekst

Tekst 9 Den Haag doet niet mee met Europese OM voor fraudebestrijding

De minister van Justitie laat zijn EU-collega’s weten dat Nederland niet meedoet met het Europese Openbaar Ministerie (OM) dat speciaal wordt opgericht om fraude met EU-geld te bestrijden. Een meerderheid in de Tweede Kamer voelt niets voor méér Europa in verkiezingstijd. De VVD, het CDA en de SP zien het Europese OM als een directe aanval op de nationale rechtsstaat. Brussel krijgt dan nog meer te zeggen.

naar: de Volkskrant van 27 januari 2017

Vraag 20 1 punt

Zie tekst 9. In tekst 9 staan drie politieke partijen. Uit welke politieke stromingen komen de drie genoemde partijen?

  1. A de christendemocratische, de ecologische en de liberale stroming
  2. B de christendemocratische, de liberale en de rechts-extremistische stroming
  3. C de christendemocratische, de liberale en de socialistische stroming
  4. D de ecologische, de rechts-extremistische en de socialistische stroming
Bekijk het antwoord

Antwoord: C

Vraag 20 in het hele examen

2018, tijdvak 1: Tekst 23

Opgavetekst

Tekst 23 Rechtsbijstand

Voor een goede staat van de rechtspraak is het belangrijk dat iedereen toegang tot de rechter heeft. Die toegang staat voornamelijk voor mensen met een lager inkomen onder druk door de verhoging van de griffierechten. Dit ‘toegangskaartje voor de rechter’ maakt het moeilijker voor mensen met een laag inkomen om hun recht te halen. Deze verhoging willen we dan ook terugdraaien. Waar nodig wil onze partij dus meer geld uittrekken voor de gesubsidieerde rechtsbijstand.

naar: de website van een Nederlandse politieke partij van maart 2017

Vraag 42 1 punt

Lees tekst 23. Van welke politieke partij is tekst 23 afkomstig?

  1. A de SGP
  2. B de SP
  3. C de VVD
Bekijk het antwoord

Antwoord: B

Vraag 42 in het hele examen

Hoe vaak parlementaire democratie in het examen komt

Vragen over parlementaire democratie per centraal examen maatschappijkunde vmbo-kb. Elke vraag is eenmalig door een AI-model bij een onderwerp ingedeeld; per vraag kan dat afwijken.
ExamenVragenAantalAandeel
2023, tijdvak 11-4, 6-16, 18-20, 401948%
2021, tijdvak 122, 24-33, 35-37, 39-421843%
2019, tijdvak 11, 4-14, 16-17, 19-211740%
2018, tijdvak 11-2, 4, 6, 8-13, 15-20, 421740%

In 4 van de 4 ingedeelde examens maatschappijkunde vmbo-kb staat een vraag over parlementaire democratie, samen 71 vragen (42% van alle examenvragen). De meeste stonden in 2023, tijdvak 1: 19 vragen. In de examens van 2021 tot en met 2023 ging 45% van de vragen over parlementaire democratie, daarvoor 40%. Het onderwerp krijgt de laatste jaren meer ruimte.

Oefenen met parlementaire democratie

Maak de 15 nieuwste examenvragen over parlementaire democratie online, zonder account, of kies de vragen uit één jaar (2023, 2021, 2019 en 2018). Het AI-model kijkt ze na volgens het correctievoorschrift, je docent keurt het resultaat goed en je krijgt per vraag je punten en feedback in je mail.

Oefen de vragen over parlementaire democratie

Andere onderwerpen maatschappijkunde vmbo-kb

Parlementaire democratie op andere niveaus

Nakijken als docent

  1. Kies het examen in de vragenbank

    In de vragenbank van ToetsChecker staat elk examen maatschappijkunde vmbo-kb onder Eindexamens. Je neemt de examenvragen over in een eigen toets, alles of een selectie, of je leest het examen met het correctievoorschrift in als correctiemodel.

  2. Laat de klas het examen maken

    Op papier, zoals het echte examen: je scant de stapel in één keer of mailt de scan naar je scanadres. Of online, als digitale toetsafname met toezicht; de opgavetekst staat dan als bron bij elke vraag. Afbeeldingen uit het examen gaan niet mee, die staan in de PDF van de opgaven.

  3. Geef de resultaten vrij

    Het AI-model kijkt elk examen na volgens het correctievoorschrift en schrijft feedback per vraag. Bij een oefenexamen geef je alles in één keer vrij; bij een toets die meetelt loop je het voorstel eerst na. De leerling ziet het resultaat pas na jouw vrijgave.

ToetsChecker is geen examensite: je kijkt er ook je eigen SO's, proefwerken, praktische opdrachten en verslagen mee na, handgeschreven of digitaal, met jouw correctiemodel en feedback per vraag. Een gratis account heeft alle functies en 200 credits per maand, genoeg om ongeveer 100 toetsen te laten nakijken. Maak een gratis account of lees eerst hoe het nakijken werkt.

Alle oefentoetsen en eindexamens van dit vak staan op maatschappijwetenschappen oefenen. Wat je op je centraal examen nodig hebt om te slagen, reken je uit met de slaag-zakcalculator.

Veelgestelde vragen

Hoe vaak komt parlementaire democratie voor in het eindexamen maatschappijkunde vmbo-kb?

In de 4 ingedeelde examens van 2018 tot en met 2023 gaan 71 vragen over parlementaire democratie, 42% van alle examenvragen. Het onderwerp staat in 4 van die examens.

In welk examen maatschappijkunde vmbo-kb stonden de meeste vragen over parlementaire democratie?

In het examen van 2023, tijdvak 1, met 19 vragen: 1-4, 6-16, 18-20, 40.

Hoe oefen ik examenvragen over parlementaire democratie?

Op deze pagina staan alle vragen over parlementaire democratie met het antwoord. Je maakt ook de 15 nieuwste vragen online, of die van één jaar, zonder account: het AI-model kijkt ze na, je docent keurt het resultaat goed en je krijgt per vraag feedback.