Eindexamen beeldende vorming vmbo-gl/tl 2022, tijdvak 1: vragen en antwoorden

• voorbeelden van een juist antwoord: − De stroming van de rivier bepaalt (de intensiteit van) de kleur / grootte / vorm. − De weersomstandigheden bepalen (de intensiteit van) de kleur. − De loop van de rivier bepaalt de vorm (van het kunstwerk). − Beweging van leven / dieren in het water heeft invloed op vorm en kleur. (1)

Voorbeeld uit het correctievoorschrift:

voorbeelden van juiste antwoorden:

• Natuurlijk, want (een van de volgende): (1p)
  • groen komt veel voor in de natuur.
  • groen staat symbool voor natuur / wordt als natuurlijk beschouwd.
• Onnatuurlijk, want (een van de volgende): (1p)
  • dergelijke contrasterende kleuren groen / blauw komen niet snel naast elkaar voor in één rivier.
  • deze felle kleur groen komt (bijna) niet voor bij water (in de natuur).

• voorbeelden van juiste effecten: − Ze spiegelen de halve cirkel van lampen tot een hele cirkel / de zon. − Ze vergroten de ruimte. − Ze laten de ruimte oneindig lijken. − Ze reflecteren de mensen / de rest van de ruimte. − Ze maken de ruimte lichter. per juist effect (1) (2)

• voorbeelden van juiste antwoorden: The Weather Project − bevindt zich in een museale context / in een omgeving die door de mens gecreëerd is. − toont een (in de tijd) gefixeerde zon / een zon die niet onder gaat. − toont een nagemaakte zon / een zon gemaakt van spiegels en lampen. − toont nagemaakte mist. per juist antwoord (1) (3)

• 1 onjuist 2 juist 3 onjuist indien drie antwoorden juist (2) indien twee antwoorden juist (1) indien minder dan twee antwoorden juist (0) (2)

• voorbeelden van juiste redenen: − Je wordt ondergedompeld in een totaalervaring. − Het enorme formaat spreekt tot verbeelding. − Er is spanning tussen het natuurlijk fenomeen en de technische mogelijkheden. / Men is nieuwsgierig hoe het gemaakt is. − Het was een tijdelijke tentoonstelling, niet veel tijd om te gaan kijken. − Het is interessant om er een foto van te maken. − Je kon er genieten van de 'zon' (ook als die buiten niet scheen). per juiste reden (1) (3)

• voorbeelden van juiste kenmerken: − Er stroomt water. / Je ziet water stromen. − Er is natuurlijk gesteente gebruikt. − Er liggen (veel / verschillende) stenen. − Het kunstwerk beslaat meerdere zalen. / het grote formaat − Er zijn niveauverschillen in het 'landschap'. per juist kenmerk (1) (2)

• voorbeelden van juiste contrasten: Riverbed museumgebouw organisch(e vormen) geometrisch(e vormen) verschillende tinten grijs / bruin voornamelijk wit diversiteit glad / ruw (textuur) eenzelfde gladde textuur donkere kleuren lichte kleuren kleine vormen grote vormen veel vormen enkele vormen per juist en compleet contrast (1) (2)

• voorbeelden van juiste argumenten: Het is vervreemdend − dat een landschap zich in een gebouw bevindt. − dat je je in dit kunstwerk minder vrij voelt dan in de echte natuur. − dat er muren in en om een landschap staan. − dat de omstandigheden (licht, kleur e.d.) altijd hetzelfde zijn. per juist argument (1) (2)

• voorbeelden van strekkingen van een juist antwoord: − Green River: omdat de kleurstof duidelijk maakt hoe groots en krachtig de rivier is / omdat je als bezoeker daadwerkelijk buiten bij de natuur bent en je de kracht / grootsheid van de rivier ervaart. − The Weather Project: omdat je een natuurlijk fenomeen (een zonsondergang) van heel dichtbij ervaart en je realiseert hoe groots het is / omdat je opgaat in het grote geheel en je je nietig voelt. − Riverbed: omdat je dit landschap helemaal kunt ervaren, (erop lopen, het aanraken, het water voelen en horen) / omdat je met andere ogen en bewuster naar het landschap gaat kijken (omdat het in een museum wordt gepresenteerd). (1)

• voorbeelden van een juist antwoord: − Ze prikte spelden om de vlinders te bevestigen / stabiliseren. − Ze plaatste de vlinders op een wit (canvas) doek. − Ze liet draadjes loshangen aan de vleugels. − Ze ordende / plaatste meerdere vlinders bij elkaar. − Ze plaatste er een lijst omheen. per juist antwoord (1) (2)

• voorbeelden van juiste aspecten van de vormgeving: aspect uitleg: De vlinders en de geborduurde vleugels vorm hebben gelijke (organische) vormen. lijn − hebben een herhaling van de lijnwerking in de vleugels. − hebben een herhaling van de lijnwerking / lijndikte in voelsprieten en loshangende draadjes. ordening of zijn (meestal) symmetrisch geplaatst. compositie kleur hebben eenzelfde kleurgebruik. textuur hebben eenzelfde zachte textuur. structuur hebben (meestal) eenzelfde patroon / tekening. per juist aspect in combinatie met een juiste uitleg (1) (2)

• voorbeelden van een juist antwoord: − omdat de vlinders dun, broos en kwetsbaar zijn (en anders kapot gaan) − omdat de vlinders erg klein zijn (is het nodig heel precies te werken om er iets mee te doen) − omdat de tekeningen op de vleugels van vlinders zeer gedetailleerd zijn (1)

• voorbeelden van juiste argumenten: − Ten Donkelaar vestigt aandacht op de vlinders door je er goed naar te laten kijken (door de manier van presenteren). − Ten Donkelaar verheft vlinders tot kunst. − Ten Donkelaar herstelt beschadigde vlinders. − Ten Donkelaar voegt nieuwe delen toe die de schoonheid van de vlinder versterken. per juist argument (1) (2)

• voorbeelden van juiste verschillen: Anne ten Donkelaar Damien Hirst verwerkt behalve vleugels ook verwerkt alleen de vleugels van de andere delen van de vlinder vlinders verwerkt beschadigde vlinders verwerkt onbeschadigde vlindervleugels verwerkt de vlinders als verwerkt de vleugels als onderdeel van voorstelling een patroon / vormgevingsaspect verwerkt gevonden vlinders / verwerkt gekweekte vlinders / vlinders vlinders die al dood zijn die gedood worden per juist verschil (1) (2)

• Antwoord: A (1)

• voorbeeld van een juiste mogelijke reden: − Men vond dat er te veel vlinders gedood zijn voor zijn werk. − Men vond het zinloos geweld tegen dieren. − Men vond het een respectloze omgang met de natuur. − Men vond het dierenmishandeling. − Men vond het een wegwerp-benadering. (1)

Voorbeeld uit het correctievoorschrift:

voorbeelden van een juist antwoord:

• Ten Donkelaar (een van de volgende): (1p)
  • laat de schoonheid van de vlinder zien door te benadrukken hoe verfijnd vlinders zijn.
  • repareert beschadigde vlinders en herstelt zo de schoonheid van de natuur.
  • herstelt de vlinder (of wil dit doen) en koestert zo de schoonheid ervan.
• Hirst (een van de volgende): (1p)
  • door niet de vlinder, maar de vleugel als schilderkunstig middel te gebruiken (om er patronen van te maken).
  • door de vlinder centraal te plaatsen en te omringen met een (kleurrijk) patroon.
  • door vleugels te gebruiken met intense kleuren / kleurcontrasten.

• voorbeelden van juiste aspecten van de voorstelling: − woest / kolkend stromend water − de opening in de dijk / de gebroken dijk − brokstukken in het water − donkere wolken / stormachtige lucht − wapperende jassen / kleding − het felle zonlicht per juist aspect (1) (3)

Voorbeeld uit het correctievoorschrift:

• ordening (een van de volgende): (1p)
  • de plaatsing van de figuren op de voorgrond
  • de plaatsing van de figuren links midden op het doek, waar de zichtlijn naar ‘rechtsachter’ start

• voorbeelden van juiste aspecten van de vormgeving: aspect uitleg ordening of Bijna de helft van het doek is met wolken gevuld. / compositie Wolken stapelen zich op aan de rechterzijde. kleur − Wolken zijn veelal donker (zwart/grijs) van kleur. − Wolken kennen een groot licht-donkercontrast. ruimte Doordat de wolken zijn afgesneden aan de boven- en rechterzijde van het schilderij lijken ze boven de beschouwer te hangen / lijken ze buiten het doek verder te drijven. licht door het grote licht-donkercontrast / de zware schaduwen per juist aspect in combinatie met juiste uitleg (1) (2)

Antwoord: A

• Het antwoord moet de volgende strekking te hebben: De gespiegelde weergave ontstaat doordat een afdruk van een gravure altijd een spiegelbeeld is van de tekening die in de plaat is gekerfd. (1)

• Het antwoord moet de volgende strekking hebben: Omdat een gravure relatief eenvoudig gedrukt / vermenigvuldigd en verspreid kon worden. (1)

• voorbeelden van juiste kenmerken: − de blauwe kleur − de golvende lijnen / virtuele golven − de virtuele golven zijn (ten minste) manshoog − de enorme grootte / oppervlakte van het kunstwerk per juist kenmerk (1) (3)

Antwoord: B

• voorbeelden van een goed argument: Pas wanneer je het zelf ervaart − merk je hoe hoog het waterpeil zal zijn / sta je onder het waterpeil / ben je omringd door 'water'. − snap je de omvang / de enorme hoeveelheid water beter. − realiseer je je / zie je de enorme impact op de stad. − voel je hoe machteloos je zal zijn in deze situatie. (1)

Opmerking Het scorepunt slechts toekennen wanneer de juiste functie gecombineerd wordt met een juiste uitleg.

• voorbeelden van juiste kenmerken: − gebruik van metaal − de stijfheid van het pak − de scharnierende constructie van de bewegende delen − het uitdrukkingsloze gezicht per juist kenmerk (1) (3)

Voorbeeld uit het correctievoorschrift:

voorbeelden van juist aangegeven verschillen:

Machinenmensch Cyborg vorm

• gesloten
• open
• geometrisch
• organisch functie (film)kostuum haute couture / mode

• voorbeelden van een juist antwoord: − Cyborg verwijst naar een robot. − Het gebruikte materiaal (glimmend metaal en transparante kunststof / perspex) geeft het een futuristische uitstraling. − door de gestileerde / gestroomlijnde vormen (1)

• toegepast: Het is een draagbaar kledingstuk (1)
• autonoom: Dat het draagbaar is, is ondergeschikt aan de vormgeving / Het kunstwerk vertelt een verhaal (1)

• voorbeelden van juiste aspecten van de voorstelling: − huilen / behuild gezicht / tranen / vlekken in gezicht − uitgelopen mascara − mondhoeken naar beneden − in elkaar gedoken houding − de zakdoek − groeven in het gezicht per juist aspect (1) (3)

• voorbeelden van een juist antwoord: − omdat Annelies er realistisch uitziet, maar ze dat niet is − omdat het gevoelsmatig niet klopt om een robot te troosten − omdat Annelies lijkt op haar makers (1)

Voorbeeld uit het correctievoorschrift:

voorbeelden van juiste antwoorden:

• wel omdat (een van de volgende): (1p)
  • er een sprekende gelijkenis is, alsof er echt nog een zus aanwezig is.
  • Annelies getroost kan worden en dat kan de zussen een goed gevoel geven / Annelies kan huilen, vraagt ze echt om aandacht van de zussen.
• geen omdat (een van de volgende): (1p)
  • Annelies alleen maar kan huilen / mompelen / zitten en dus erg beperkt inzetbaar is.
  • Annelies geen eigen handelingsvermogen heeft / Annelies voorgeprogrammeerd is, dus nooit zal kunnen voorzien in echte behoeftes.

• Het antwoord moet de volgende strekking hebben: omdat zij de vakkennis van de technici nodig hebben (en bij henzelf deze kennis ontbreekt) (1)

• voorbeelden van een juist antwoord: eens: − omdat beide ontwerpen zijn gemaakt door de mens − omdat beide ontwerpen niet zelfstandig kunnen handelen of oneens: − omdat (de vormgeving van) het uiterlijk van Annelies natuurlijk / realistisch is, waardoor je denkt dat Annelies natuurlijk is − omdat Machinenmensch een kostuum is, met een echt mens erin, wat het natuurlijker maakt dan de ‘machine’ Annelies − omdat ze een leemte zou kunnen vullen / in een behoefte zou kunnen voorzien (1)