Examenvragen elektriciteit natuur- en scheikunde I vmbo-kb
57 vragen over elektriciteit uit 6 centrale examens van 2018 tot en met 2024.
Elektriciteit komt in 6 van de 6 examens natuur- en scheikunde I vmbo-kb voor, met 57 vragen (25% van alle examenvragen). Het meest in 2021, tijdvak 1 (11 vragen). Je oefent de vragen online en het AI-model kijkt ze na volgens het correctievoorschrift.
Alle examenvragen over elektriciteit
Per examen de vragen over elektriciteit, nieuwste eerst, met de tekst van de opgave erbij. Onder elke vraag klap je het antwoord uit het correctievoorschrift open.
Oefen de vragen over dit onderwerp online
2024, tijdvak 1: Eenwieler
Vraag 14 2 punten
De eenwieler wordt aangedreven door een elektromotor. Een accu levert een spanning van 36 V aan de elektromotor. Op topsnelheid levert de accu een stroomsterkte van 11 A. Bereken het geleverde vermogen van de accu op topsnelheid.
Bekijk het antwoord
- Gebruikt de formule $P = U \cdot I$ (1p)
- Rekent het vermogen juist uit: 4,0 ∙ 10^2 W (396 W) (1p)
Vraag 15 2 punten
Op topsnelheid levert de accu een stroomsterkte van 11 A. Michel kan de eenwieler op topsnelheid een tijd van maximaal 0,40 uur gebruiken. Bereken de capaciteit van de accu.
Bekijk het antwoord
- Gebruikt de formule $C = I \cdot t$ (1p)
- Rekent de capaciteit juist uit: 4,4 Ah (1p)
2024, tijdvak 1: Deurbel met verlichting
Vraag 18 1 punt
De deurbel is aangesloten op een transformator. De transformator heeft een weekijzeren kern. Wat is de functie van de weekijzeren kern?
Bekijk het antwoord
Antwoord: B
Vraag 19 2 punten
De primaire spoel van de transformator is aangesloten op de netspanning van 230 V. De secundaire spanning van de transformator is 8,0 V. Ga ervan uit dat de transformator ideaal is. De primaire spoel heeft 920 windingen. Bereken het aantal windingen van de secundaire spoel.
Bekijk het antwoord
- Gebruikt de formule $\frac{U_p}{U_s} = \frac{n_p}{n_s}$ (1p)
- Rekent het aantal windingen juist uit: 32 windingen (1p)
Het woord of symbool voor het aantal windingen hoeft niet genoteerd te zijn voor het eerste punt.
Vraag 20 1 punt
De primaire spoel is aangesloten op de netspanning van 230 V en de secundaire spanning is 8,0 V. Ga ervan uit dat de transformator ideaal is. Wat is juist? De stroomsterkte door de secundaire spoel is
Bekijk het antwoord
Antwoord: C
Vraag 21 1 punt
Op de uitwerkbijlage staan twee zinnen over de transformator. Omcirkel in elke zin de juiste mogelijkheid. De primaire spoel is aangesloten op gelijkspanning of wisselspanning. De secundaire spoel levert gelijkspanning of wisselspanning.
Bekijk het antwoord
- Omcirkelt in beide zinnen de juiste mogelijkheid: wisselspanning bij de primaire spoel en wisselspanning bij de secundaire spoel (1p)
Het scorepunt alleen toekennen als beide keuzes juist zijn: wisselspanning en wisselspanning.
Bron 4

Vereenvoudigd schakelschema van de deurbel met transformator. Links de transformator met twee spoelen en een kern. In de midden-tak een drukschakelaar met een bel. Rechts een lampje. De tak met de drukschakelaar en de bel staat parallel aan het lampje.
Vraag 22 1 punt
Je ziet het vereenvoudigd schakelschema van de deurbel met transformator. Het lampje staat altijd aan. Wat is juist? Als de drukschakelaar wordt gesloten, dan
Bekijk het antwoord
Antwoord: A
2024, tijdvak 1: Beetverklikker
Opgavetekst
Bron 16

Deel van een vereenvoudigd schakelschema met een spanningsbron van 9,0 V bovenaan en een schakelaar aan de linkerkant. Het schema is nog niet compleet: de plekken voor de zoemer, de weerstand en de led zijn leeg.
Vraag 38 3 punten
Steven is hengelaar en gebruikt een beetverklikker. Als er een vis aan de haak zit, geeft de zoemer van de beetverklikker een geluidssignaal af en brandt er een led. In de verklikker zit een batterij met een spanning van 9,0 V. De zoemer werkt op een spanning van 9,0 V. De led werkt op een spanning van 2,5 V. Daarom is er in serie met de led een weerstand geschakeld. Op de uitwerkbijlage staat een deel van het vereenvoudigd schakelschema van de verklikker. Maak het schakelschema compleet met een zoemer, weerstand en led.
Bekijk het antwoord
- Juiste symbolen van de zoemer en de weerstand (1p)
- Juist symbool en juiste oriëntatie van de led (1p)
- De led en de weerstand staan in serie, en de zoemer staat parallel aan de spanningsbron (1p)
Een gesloten schakelschema met de spanningsbron van 9,0 V. De led en de weerstand staan in serie in één tak, de zoemer staat in een andere tak parallel aan de spanningsbron. De zoemer en de weerstand hebben het juiste symbool. De led heeft het juiste symbool in de juiste oriëntatie.
Geen gesloten circuit: 1 punt eraf. Een of meer extra componenten of extra verbindingen: 1 punt eraf.
Vraag 39 2 punten
In de verklikker zit een batterij met een spanning van 9,0 V. Er zit een vis aan de haak. De zoemer gaat af en de led brandt. De totale stroomsterkte door de schakeling is 0,043 A. Bereken de grootte van de totale weerstand.
Bekijk het antwoord
- Gebruikt de formule $R = \frac{U}{I}$ (1p)
- Rekent de totale weerstand juist uit: 2,1 ∙ 10^2 Ω (209 Ω) (1p)
Vraag 40 1 punt
Als de vis van de haak loskomt, brandt de led nog enige tijd. De spanning die hiervoor nodig is, wordt geleverd door een elektronica-onderdeel. Welk elektronica-onderdeel kan enige tijd spanning leveren?
Bekijk het antwoord
Antwoord: A
2023, tijdvak 1: Wisselverwarming
Vraag 13 2 punten
De verwarming werkt op een wisselspanning van 230 V. Het vermogen van de verwarming is 1150 W. De totale stroomsterkte door de verwarmingsdraden is 5,0 A. Toon deze stroomsterkte met een berekening aan.
Bekijk het antwoord
- Gebruikt de formule $P = U \cdot I$ (1p)
- Rekent de stroomsterkte juist uit: I = 5,0 A (1p)
Vakspecifieke regel 7: het scorepunt voor de formule vraagt dat de grootheid is genoteerd, met een woord of symbool voor of na de formule.
Vraag 14 2 punten
De verwarming werkt op een wisselspanning van 230 V. De totale stroomsterkte door de verwarmingsdraden is 5,0 A. Bereken de grootte van de weerstand van de verwarming.
Bekijk het antwoord
- Gebruikt de formule $R = U / I$ (1p)
- Rekent de weerstand juist uit: 46 Ω (1p)
Vakspecifieke regel 7: het scorepunt voor de formule vraagt dat de grootheid is genoteerd, met een woord of symbool voor of na de formule. Het antwoord is 46 Ω.
Bron 3

Onvolledig schakelschema: een lijn met twee symbolen en een schakelaar in open stand. De verwarmingsdraden moeten in het schema worden toegevoegd.
Vraag 15 2 punten
De verwarming bestaat uit twee parallel geschakelde verwarmingsdraden die door buizen lopen. Maak op de uitwerkbijlage het schakelschema compleet met de verwarmingsdraden. Gebruik voor een verwarmingsdraad het symbool van een weerstand.
Bekijk het antwoord
- Gebruikt het juiste symbool voor een weerstand voor de verwarmingsdraden (1p)
- Plaatst de twee weerstanden parallel aan de spanningsbron (1p)
Het schakelschema met de twee verwarmingsdraden als weerstandssymbool (een rechthoekje). De twee weerstanden staan parallel aan de spanningsbron, dus elk tussen dezelfde twee punten van het schema.
Als de kandidaat één of meer extra componenten toevoegt en/of verbindingen maakt, hiervoor maximaal 1 scorepunt in mindering brengen.
2023, tijdvak 1: Rubbee
Opgavetekst
Rubbee
Een Rubbee is een elektrische hulpmotor met een ingebouwde accu. De Rubbee maakt van een gewone fiets een fiets met hulpmotor. De elektromotor van de Rubbee wordt aangestuurd door een sensor bij de trap-as.
Bron 5

Schema van energieomzettingen: een rij van vijf pijlvakken, met de vakken 'accu' en 'elektromotor' en drie lege vakken met stippellijnen. Onder de rij staan twee vakken met de tekst 'warmte'.
Vraag 17 1 punt
In de sensor van de Rubbee zit een elektronica-onderdeel dat reageert op een magneetje. Welk elektronica-onderdeel is dat?
Bekijk het antwoord
Antwoord: B
Vraag 19 2 punten
De accu heeft een capaciteit van 2,6 Ah. Na een fietstocht van 0,64 h is de accu leeg. Bereken de gemiddelde stroomsterkte gedurende die tijd.
Bekijk het antwoord
- Gebruikt de formule $C = I \cdot t$ (1p)
- Rekent de gemiddelde stroomsterkte juist uit: 4,1 A (1p)
Vakspecifieke regel 7: het scorepunt voor de formule vraagt dat de grootheid is genoteerd. Het antwoord is 4,1 A.
Vraag 20 2 punten
De transformator in de oplader zet de netspanning van 230 V om in een spanning van 36 V. De primaire spoel van de transformator heeft 550 windingen. Bereken het aantal windingen van de secundaire spoel. Neem aan dat de transformator ideaal is.
Bekijk het antwoord
- Gebruikt de verhouding $n_p : n_s = U_p : U_s$ (1p)
- Rekent het aantal windingen van de secundaire spoel juist uit: 86 (1p)
Het symbool voor het aantal windingen hoeft niet genoteerd te zijn. Afronden op 87 goed rekenen; een uitkomst die niet op een geheel getal is afgerond niet aanrekenen. Het antwoord is 86 windingen.
2023, tijdvak 1: Elektrisch luchtbed
Typeplaatje

Typeplaatje van de elektrische luchtpomp van het merk Fast-Fill, model AP620A: 230 V~ 50 Hz, 90 W. Rechtsonder het symbool voor dubbele isolatie (een vierkant in een vierkant).
Vraag 27 1 punt
Je ziet het typeplaatje van de elektrische pomp. Welke elektrische beveiliging heeft deze pomp volgens het typeplaatje?
Bekijk het antwoord
Antwoord: A
2023, tijdvak 1: Automatische papierroller
Opgavetekst
Automatische papierroller
Een automatische papierroller in een toiletruimte is handig na het wassen van de handen. Johan wast zijn handen en brengt zijn hand voor het oog van een sensor. Daardoor gaat de motor draaien en rolt er een vel papier uit het apparaat. Achter het oog van de sensor zit een LDR.
Bron 12

Vereenvoudigd schakelschema van de papierroller: een lijn met de plaatsen 1, 2 en 3 in cirkels, een motor (M), een transistor, een weerstand en de oplaadbare batterijen (+ en -).
Vraag 33 1 punt
Achter het oog van de sensor zit een LDR. Je ziet een vereenvoudigd schakelschema van de papierroller. Op welke plaats zit de LDR in de papierroller?
Bekijk het antwoord
Antwoord: B
Vraag 34 1 punt
Wat is juist als de batterijen andersom zijn aangesloten?
Bekijk het antwoord
Antwoord: C
Vraag 35 2 punten
Als het apparaat werkt, leveren de batterijen een totale stroomsterkte van 0,75 A. Op de uitwerkbijlage staan twee zinnen over het schakelschema. Omcirkel in elke zin de juiste mogelijkheid. 1. Als het apparaat werkt, is de stroomsterkte bij plaats 1 [kleiner dan / gelijk aan / groter dan] 0,75 A. 2. Als het apparaat werkt, is de stroomsterkte bij plaats 3 [kleiner dan / gelijk aan / groter dan] 0,75 A.
Bekijk het antwoord
- Zin 1: kleiner dan (1p)
- Zin 2: gelijk aan (1p)
Zin 1 is 'kleiner dan' en zin 2 is 'gelijk aan'.
2022, tijdvak 1: Stoffen
Opgavetekst
Bron 2
| voorwerp | zinkt | zweeft | drijft |
|---|---|---|---|
| granieten steen | |||
| blokje zink | |||
| blokje eikenhout |
Bron 3
| voorwerp | geleider | isolator |
|---|---|---|
| granieten steen | ||
| blokje zink | ||
| blokje eikenhout |
Vraag 12 2 punten
Karel bepaalt van elk voorwerp of het een geleider of een isolator is. Op de uitwerkbijlage staat een tabel over de voorwerpen. Zet in elke rij één kruisje in de juiste kolom (geleider of isolator).
Bekijk het antwoord
- Per rij één kruisje in de juiste kolom: granieten steen isolator, blokje zink geleider en blokje eikenhout isolator (2p)
Juist: granieten steen isolator, blokje zink geleider, blokje eikenhout isolator. Indien drie rijen juist: 2 punten. Indien twee rijen juist: 1 punt. Indien een of geen rij juist: 0 punten.
2022, tijdvak 1: Waterkoker
Vraag 18 2 punten
De waterkoker is aangesloten op de netspanning van 230 V. Het maximale opgenomen vermogen van de waterkoker is 2500 W. Bereken de stroomsterkte bij maximaal vermogen.
Bekijk het antwoord
- Gebruikt de formule $P = U \times I$ (1p)
- De rest van de berekening is juist: I = 10,9 A (1p)
Vraag 19 2 punten
Wanneer de waterkoker op de laagste stand is ingesteld, is de stroomsterkte 2,4 A. Bereken de weerstand in die situatie.
Bekijk het antwoord
- Gebruikt de formule $R = U : I$ (1p)
- De rest van de berekening is juist: R = 96 Ω (1p)
2022, tijdvak 1: Hoverboard
Vraag 20 2 punten
Rick heeft een hoverboard. De accu van het hoverboard wordt opgeladen met een adapter. De transformator in de adapter zet de netspanning van 230 V om in een spanning van 36 V. De primaire spoel van de transformator heeft 690 windingen. Bereken het aantal windingen van de secundaire spoel. Neem aan dat de transformator ideaal is.
Bekijk het antwoord
- Gebruikt de formule $n_p : n_s = U_p : U_s$ (1p)
- De rest van de berekening is juist: 108 windingen (1p)
Vraag 21 1 punt
In de adapter zitten ook elektronica-componenten die de stroom maar in één richting doorlaten. Welke elektronica-component laat de stroom maar in één richting door?
Bekijk het antwoord
Antwoord: A
Vraag 22 2 punten
In het hoverboard zit een accu met een capaciteit van 4000 mAh. Rick kan het hoverboard 1,4 h gebruiken totdat de accu leeg is. Bereken de gemiddelde stroomsterkte.
Bekijk het antwoord
- Gebruikt de formule $C = I \times t$ (1p)
- De rest van de berekening is juist: I = 2,9 A (2857 mA) (1p)
2022, tijdvak 1: Accu (ont)laden
Opgavetekst
Bron 5

Vereenvoudigd schakelschema. Bovenaan een contactslot (een schakelaar), in het midden links een relais met zijn schakelaar, rechts de startmotor (M) en onderaan een accu (+ en -).
Vraag 23 2 punten
Als de sleutel in het contactslot wordt omgedraaid, schakelt een relais de startmotor in. Je ziet een vereenvoudigd schakelschema. De weerstand van de startmotor is veel kleiner dan de weerstand van de spoel van het relais. Op de uitwerkbijlage staan drie zinnen over deze schakeling. Omcirkel in de tweede en derde zin de juiste mogelijkheid.
De spanning over de startmotor is (gelijk aan / groter dan / kleiner dan) de spanning over de spoel van het relais.
De stroomsterkte door de startmotor is (kleiner dan / gelijk aan / groter dan) de stroomsterkte door de spoel van het relais.
Bekijk het antwoord
- Zin 2: gelijk aan (1p)
- Zin 3: groter dan (1p)
Het scorepunt per zin alleen toekennen bij de juiste keuze.
Bron 6

Vereenvoudigd schakelschema van het opladen van de accu. Bovenaan een diode. Links een dynamo met het nummer 1, in het midden een accu met het nummer 2 (+ en - polen aangegeven), rechts een condensator met het nummer 3.
Vraag 26 2 punten
Je ziet een vereenvoudigd schakelschema van het opladen van de accu. In dit schema zijn enkele elektronica-onderdelen genummerd. Noteer in de tabel op de uitwerkbijlage het juiste nummer achter elk elektronica-onderdeel: accu, condensator en dynamo.
Bekijk het antwoord
- Per onderdeel het juiste nummer: accu 2, condensator 3 en dynamo 1 (2p)
Juist: accu 2, condensator 3, dynamo 1. Indien drie rijen juist: 2 punten. Indien een of twee rijen juist: 1 punt. Indien geen rij juist: 0 punten.
Vraag 27 2 punten
Op de uitwerkbijlage staan enkele elektronica-onderdelen en hun functie in een schakeling. Trek op de uitwerkbijlage een lijn vanuit elk onderdeel naar de bijbehorende functie.
Onderdelen: accu, dynamo, condensator.
Functies: snel opslaan van elektrische energie; langdurig opslaan van elektrische energie; opwekken van elektrische energie.
Bekijk het antwoord
- De dynamo is gekoppeld aan opwekken van elektrische energie (1p)
- De accu is gekoppeld aan langdurig opslaan van elektrische energie en de condensator aan snel opslaan van elektrische energie (1p)
2021, tijdvak 1: Laptop opladen
Vraag 17 2 punten
Lisanne heeft een nieuwe laptop gekocht. Ze gebruikt de oplader om de lege accu op te laden. In de oplader zit onder andere een transformator. De primaire spoel heeft 460 windingen en is aangesloten op de netspanning van 230 V. De spanning aan de secundaire kant is 20 V. Bereken het aantal windingen van de secundaire spoel. Neem aan dat de transformator ideaal is.
Bekijk het antwoord
- Gebruikt de formule $\frac{n_p}{n_s} = \frac{U_p}{U_s}$. (1p)
- De rest van de berekening is juist: n_s = 40 windingen. (1p)
Vraag 18 1 punt
Lisanne heeft een nieuwe laptop gekocht. Ze gebruikt de oplader om de lege accu op te laden. In de oplader zit ook een onderdeel dat de stroom maar in één richting doorlaat. Noteer de naam van dit onderdeel.
Bekijk het antwoord
- Noemt de diode. (1p)
Als de leerling led of transistor heeft genoteerd, dit goed rekenen (correctievoorschrift).
Vraag 20 2 punten
Lisanne heeft een nieuwe laptop gekocht. Ze gebruikt de oplader om de lege accu op te laden. De capaciteit van de opgeladen accu is 4,7 Ah. De gemiddelde stroomsterkte tijdens het gebruik van de laptop is 0,78 A. Bereken de maximale tijd die Lisanne de laptop kan gebruiken.
Bekijk het antwoord
- Gebruikt de formule $C = I \cdot t$. (1p)
- De rest van de berekening is juist: t = 6,0 h. (1p)
2021, tijdvak 1: Elektrisch koken
Opgavetekst
Bron 15

Drie schakelschema's van vier kookzones, aangesloten op 230 V. Van links naar rechts zijn dat schema A, B en C.
Vraag 24 1 punt
Een elektrisch fornuis heeft twee grote en twee kleine kookzones. Elke kookzone kun je apart aanzetten. In welk schakelschema zijn de vier kookzones op de juiste manier aangesloten? Elke kookzone is aangesloten op de netspanning van 230 V.
Bekijk het antwoord
Antwoord: C
Vraag 25 2 punten
Een elektrisch fornuis heeft twee grote en twee kleine kookzones. Elke kookzone kun je apart aanzetten. Elke kookzone is aangesloten op de netspanning van 230 V. De maximale stroomsterkte door een van de kookzones is 3,5 A. Bereken het maximale vermogen van deze kookzone.
Bekijk het antwoord
- Gebruikt de formule $P = U \cdot I$. (1p)
- De rest van de berekening is juist: P = 805 W. (1p)
Vraag 26 2 punten
Een elektrisch fornuis heeft twee grote en twee kleine kookzones. Elke kookzone kun je apart aanzetten. Elke kookzone is aangesloten op de netspanning van 230 V. De maximale stroomsterkte door een van de kookzones is 3,5 A. Bereken de weerstand van deze kookzone bij de maximale stroomsterkte.
Bekijk het antwoord
- Gebruikt de formule $R = \frac{U}{I}$. (1p)
- De rest van de berekening is juist: R = 66 Ω. (1p)
2021, tijdvak 1: Thee zetten
Vraag 30 1 punt
Hans drinkt graag thee. Hij gebruikt een elektrische waterkoker om het water te koken. De waterkoker is dubbel geïsoleerd. Teken het symbool voor dubbele isolatie.
Bekijk het antwoord
- Tekent het symbool voor dubbele isolatie. (1p)
Het symbool voor dubbele isolatie: een vierkant binnen een vierkant.
2021, tijdvak 1: Weerstanden
Vraag 33 2 punten
Darian maakt een serieschakeling van een batterij, een weerstand en een stroommeter. Hij meet de stroomsterkte door de weerstand. Maak op de uitwerkbijlage het schakelschema compleet met de weerstand, de stroommeter en bedrading.
Bekijk het antwoord
- Alle schakelsymbolen zijn juist. (1p)
- De drie componenten staan in serie in een gesloten circuit. (1p)
Een gesloten serieschakeling van een batterij, een weerstand en een stroommeter, met de juiste schakelsymbolen.
Bron 18

Multimeter met de draaischijf in de stand uit.
Vraag 34 2 punten
Darian meet de stroomsterkte met een multimeter. Hij meet een stroomsterkte van 150 mA. Je ziet een afbeelding van de draaischijf van de multimeter in de 'uit'-stand. Teken in de afbeelding op de uitwerkbijlage met een pijl de stand van de draaischijf tijdens de meting.
Bekijk het antwoord
- De pijl staat op de stand 200 mA. (1p)
- De pijl staat op de stand gelijkstroom. (1p)
Een pijl op de stand 200 mA gelijkstroom.
Bron 19

| Totale weerstand (Ω) | 20 | 40 | 60 | 80 | 100 | 120 |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Stroomsterkte (mA) | 140 | 70 | 47 | 35 | 28 | 23 |
Op de uitwerkbijlage staat een leeg diagram met de assen totale weerstand (Ω) en stroomsterkte (mA).
Vraag 35 3 punten
Darian maakt een serieschakeling van een batterij, een weerstand en een stroommeter. Hij meet de stroomsterkte door de weerstand. Darian plaatst in de schakeling nog meer weerstanden van elk 20 Ω. Hij meet de stroomsterkte afhankelijk van de totale weerstand. Je ziet een tabel met de meetresultaten. Zet in het diagram op de uitwerkbijlage alle meetresultaten uit en teken de grafiek.
Bekijk het antwoord
- De verticale as is juist ingedeeld (minstens 2/3 van de as gebruikt). (1p)
- Alle meetpunten zijn juist uitgezet. (1p)
- De grafiek is getekend als vloeiende kromme door de meetpunten. (1p)
Assen: totale weerstand (Ω) horizontaal, stroomsterkte (mA) verticaal. De meetpunten zijn juist uitgezet en verbonden door een vloeiende kromme (geen rechte lijn naar de oorsprong).
Als de leerling minder dan 2/3 van de verticale as heeft gebruikt, het eerste scorepunt niet toekennen. Als de leerling een lijn naar de oorsprong heeft getekend, hiervoor 1 scorepunt aftrekken. Als de leerling één meetpunt niet juist heeft uitgezet, dit niet aanrekenen.
Vraag 36 1 punt
Darian meet de stroomsterkte afhankelijk van de totale weerstand. Wat is het verband tussen de totale weerstand en de stroomsterkte?
Bekijk het antwoord
Antwoord: C
2019, tijdvak 1: Transformeren
Opgavetekst
Bron 5

Foto van de opstelling: links een kWh-meter, in het midden de transformator, rechts de gloeilamp met meetinstrumenten.
Bron 7

Energieschema met drie lege vakjes (................): links van het blok transformator, in het witte vak tussen transformator en lamp, en onder in het midden bij de boogvormige onderkant. Het blok transformator en het blok lamp zijn grijs.
Bron 8

Deel van een schakelschema: links twee aansluitpunten met het symbool voor wisselspanning (~) en een kWh-meter, daarna een transformator. Rechts van de transformator lopen twee lijnen open naar rechts. Hier moeten de gloeilamp en beide meters komen.
Vraag 8 2 punten
Menne heeft bij de gloeilamp aan de secundaire kant een ampèremeter en een voltmeter aangesloten. Op de uitwerkbijlage staat een deel van het schakelschema.
Maak het schema compleet met de lamp en beide meters op de juiste plaats.
Bekijk het antwoord
- Juiste symbolen voor de drie componenten (lamp, ampèremeter, voltmeter) (1p)
- Juiste plaats van beide meters (1p)
Een goed schema: op de secundaire kant van de transformator de gloeilamp, met de ampèremeter in serie met de lamp en de voltmeter parallel over de lamp. De drie componenten zijn met de juiste symbolen getekend.
Als de kandidaat een of meer componenten plaatst of verbindingen maakt waardoor er een niet-werkend circuit ontstaat, hiervoor een scorepunt aftrekken.
Vraag 9 2 punten
De primaire spoel (n = 500) is aangesloten op netspanning (230 V). De spanning aan de secundaire kant is 21 V.
Bereken het aantal windingen van de secundaire spoel. Neem aan dat de transformator ideaal is.
Bekijk het antwoord
- Gebruikt de formule $\frac{n_p}{n_s} = \frac{U_p}{U_s}$ (1p)
- Rest van de berekening juist: $n_s = 46$ windingen (1p)
Voor het eerste scorepunt hoeft het woord of het symbool voor het aantal windingen niet genoteerd te zijn.
Bron 9

Foto van een analoge ampèremeter met de schaal AMPERES, in ampère. De wijzer staat tussen 1 en 2 A.
Vraag 10 3 punten
Je ziet een afbeelding van de ampèremeter bij een meting.
Toon met een berekening aan dat de secundaire spoel van de transformator een vermogen van 27,3 W levert. Noteer eerst de aanwijzing van de stroommeter.
Bekijk het antwoord
- Leest de ampèremeter juist af: 1,3 A (1p)
- Gebruikt de formule $P = U \cdot I$ (1p)
- Rest van de berekening juist: $P = 27{,}3$ W (1p)
2019, tijdvak 1: Warm mes
Opgavetekst
Afbeeldingen A t/m D

Vier stukken schakelschema (A t/m D), elk met een led, een weerstand en twee batterijen. In elk schema staan de plus- en minpolen van de batterijen in een andere volgorde.
Vraag 12 1 punt
Voor het smeren van koude boter is er een speciaal mes met een verwarmd snijblad. In het handvat van het mes zitten twee batterijen. In het snijblad zit een verwarmingselement.
Je ziet vier afbeeldingen van een deel van het schakelschema. In welke afbeelding zijn de batterijen juist aangesloten?
Bekijk het antwoord
Antwoord: B
Bron 10

Vereenvoudigd schakelschema van het mes: een led en een weerstand R1 in serie, met het verwarmingselement. Aangegeven zijn de totale spanning Utotaal = 3,0 V, een spanning van 1,8 V over de led en een stroomsterkte van 16 mA.
Vraag 15 1 punt
Op het handvat zit een led. De led brandt als de stroomkring gesloten is. Om de led op de juiste spanning te laten branden is er een weerstand R1 in serie geschakeld. Je ziet een vereenvoudigd schakelschema van het mes. Als je de stroomkring sluit, dan is de totale stroomsterkte 0,12 A.
Op de uitwerkbijlage staan twee zinnen over de led en R1. Omcirkel in elke zin de juiste mogelijkheid.
- 1. De spanning over de led is [kleiner dan / even groot als / groter dan] de spanning over R1.
- 2. Het vermogen van de led is [kleiner dan / even groot als / groter dan] het vermogen van R1.
Bekijk het antwoord
- Zin 1: groter dan en zin 2: groter dan. Het punt alleen toekennen als beide antwoorden juist zijn (1p)
Vraag 16 2 punten
Je ziet een vereenvoudigd schakelschema van het mes: een led en een weerstand R1 in serie, met een totale spanning Utotaal = 3,0 V. Als je de stroomkring sluit, dan is de totale stroomsterkte 0,12 A.
Bereken de totale weerstand van de schakeling.
Bekijk het antwoord
- Gebruikt de formule $R = \frac{U}{I}$ (1p)
- Rest van de berekening juist: $R = 25$ Ω (1p)
Vraag 17 2 punten
Je ziet een vereenvoudigd schakelschema van het mes: een led en een weerstand R1 in serie, met een totale spanning Utotaal = 3,0 V. Als je de stroomkring sluit, dan is de totale stroomsterkte 0,12 A.
De totale capaciteit van de volle batterijen is 1800 mAh. Bereken de tijd die de batterijen bij deze stroomsterkte energie kunnen leveren.
Bekijk het antwoord
- Gebruikt de formule $C = I \cdot t$ (1p)
- Rest van de berekening juist: $t = 15$ uur (1p)
2018, tijdvak 1: Opbeurend
Vraag 6 2 punten
Herman heeft een steekwagen met een elektromotor. Voordat hij de steekwagen gebruikt, laadt hij de accu volledig op. In de acculader zit een transformator. De gegevens van de transformator: primair 230 V, 25 W; secundair 24 V, 0,9 A.
Toon met een berekening aan dat het secundair vermogen van de transformator 21,6 W is.
Bekijk het antwoord
- Gebruikt de formule $P = U \cdot I$ (1p)
- Rest van de berekening juist: P = 21,6 W (1p)
Vraag 7 2 punten
Herman heeft een steekwagen met een elektromotor. Voordat hij de steekwagen gebruikt, laadt hij de accu volledig op. In de acculader zit een transformator. De gegevens van de transformator: primair 230 V, 25 W; secundair 24 V, 0,9 A.
Leg met de gegevens van de transformator uit dat deze transformator niet ideaal is.
Bekijk het antwoord
- Inzicht dat het opgenomen vermogen (25 W) groter is dan het geleverde vermogen (21,6 W) (1p)
- Consequente conclusie: de transformator is niet ideaal (1p)
Vraag 8 1 punt
Herman heeft een steekwagen met een elektromotor. De wisselspanning die de transformator levert, is niet geschikt om de accu op te laden.
Welk onderdeel is nodig om de wisselspanning van de transformator om te zetten in gelijkspanning?
Bekijk het antwoord
Antwoord: B
Vraag 11 2 punten
Herman heeft een steekwagen met een elektromotor. Na werktijd wordt de lege accu weer opgeladen. De laadstroom is 0,75 A. De accu heeft een capaciteit van 9,0 Ah.
Bereken de tijd in uur die nodig is om de accu volledig op te laden.
Bekijk het antwoord
- Gebruikt de formule $C = I \cdot t$ (1p)
- Rest van de berekening juist: t = 12 uur (1p)
Het antwoordmodel zet de eenheid (uur) tussen haakjes; die is hier overbodig, dus het ontbreken ervan levert geen aftrek op.
2018, tijdvak 1: Warm mes
Opgavetekst
Bron 15

Deel van het schakelschema van het mes: een batterij (Ub = 3,0 V) boven, een verwarmingselement onder, en de zijkanten van het schema. Op de plaatsen waar de onderbrekingen zijn, komen de drukschakelaar, de weerstand en de led.
Vraag 15 3 punten
In het handvat van het mes zitten twee batterijen en een led in serie met een weerstand. Als je de schakelaar indrukt, dan brandt de led en loopt er door het verwarmingselement een stroom. De batterijen leveren samen een spanning van 3,0 V.
Op de uitwerkbijlage staat een deel van het schakelschema van het mes. Maak het schakelschema compleet met led, weerstand en drukschakelaar.
Bekijk het antwoord
- Juiste symbolen voor de drukschakelaar, de weerstand en de led, in serie geschakeld (1p)
- Inzicht dat het verwarmingselement parallel staat aan de led en de weerstand (1p)
- De led staat in de juiste oriëntatie en het circuit is gesloten (1p)
Een compleet schakelschema: de drukschakelaar, de weerstand en de led staan in serie in de open tak van het schema. Het verwarmingselement staat parallel aan die tak. De led staat in de juiste oriëntatie en het circuit is gesloten.
Vraag 16 3 punten
De batterijen leveren samen een spanning van 3,0 V. De led werkt op een spanning van 1,8 V. Naast de led zit een weerstand van 75 Ω.
Bereken de stroomsterkte door die weerstand.
Bekijk het antwoord
- Berekent de spanning over de weerstand (1p)
- Gebruikt de formule $R = \frac{U}{I}$ (1p)
- Rest van de berekening juist: I = 0,016 A (1p)
Antwoordmodel: U = 3,0 − 1,8 = 1,2 V; I = 1,2 / 75 = 0,016 A.
Bron 16
| Tijd (min) | Temperatuur (°C) |
|---|---|
| 0 | 20,2 |
| 2 | 20,8 |
| 4 | 21,4 |
| 6 | 22,2 |
| 8 | 22,8 |
| 10 | 23,4 |
| 12 | 24,0 |
Bron 17

Leeg diagram met een verticale as voor de temperatuur (°C) en een horizontale as voor de tijd (minuten), van 0 tot 12. Op de verticale as staan de aanduidingen 0 en 20, met een afbreking tussen 0 en 20.
Vraag 17 3 punten
Karin plaatst het snijblad van het warme mes in een bakje met olie. Ze bepaalt het verband van de temperatuur van de olie tegen de tijd. In de tabel staan de tijd en de gemeten temperatuur.
Zet in het diagram op de uitwerkbijlage alle meetpunten uit en teken de grafiek.
Bekijk het antwoord
- De verticale as is juist ingedeeld: de meetpunten beslaan meer dan 2/3 van de as (1p)
- Alle meetpunten zijn juist uitgezet (1p)
- Een vloeiende lijn door of langs de meetpunten (1p)
Een grafiek met tijd (minuten) op de horizontale as, van 0 tot 12, en temperatuur (°C) op de verticale as. De verticale as is zo ingedeeld dat de meetpunten meer dan 2/3 van de as beslaan. De meetpunten zijn (0; 20,2), (2; 20,8), (4; 21,4), (6; 22,2), (8; 22,8), (10; 23,4) en (12; 24,0). Een vloeiende lijn door of langs de meetpunten.
Als minder dan 2/3 van de verticale as is gebruikt, het eerste scorepunt niet toekennen. Een afwijking bij het uitzetten van de meetpunten van niet meer dan 0,1 °C niet aanrekenen.
2018, tijdvak 1: Niveaumeter lpg-tank
Bron 13

Schakeling in de tank: vier weerstanden van 330 Ohm onder elkaar aan de rechterkant, vier reedcontacten aan de linkerkant en een meter P in het midden. Links staat de drijver, rechts het LPG.
Vraag 27 1 punt
Om te weten hoe vol een tank met lpg is, wordt een niveaumeter gebruikt. De niveaumeter gebruikt onder andere een elektrische schakeling met meerdere reedcontacten. Je ziet een afbeelding van een deel van de tank met de elektrische schakeling.
In de drijver zit een onderdeel dat een reedcontact bedient. Welk onderdeel is dat?
Bekijk het antwoord
- Noemt een magneet (1p)
Vraag 28 2 punten
Om te weten hoe vol een tank met lpg is, wordt een niveaumeter gebruikt. De niveaumeter gebruikt onder andere een elektrische schakeling met meerdere reedcontacten. Je ziet een afbeelding van een deel van de tank met de elektrische schakeling.
De drijver drijft op een hoogte waarbij het reedcontact P gesloten is. Bereken de totale weerstand van de schakeling in deze situatie.
Bekijk het antwoord
- Inzicht dat de weerstanden in serie staan (1p)
- Rest van de berekening juist: Rtotaal = 660 Ω (1p)
Antwoordmodel: Rtotaal = 330 + 330 = 660 Ω.
Vraag 29 1 punt
De schakeling in de tank is aangesloten op een spanningsbron. In de niveaumeter zit een meter. De meter geeft een laag getal aan als de tank leeg is.
Deze meter is een:
Bekijk het antwoord
Antwoord: A
Hoe vaak elektriciteit in het examen komt
| Examen | Vragen | Aantal | Aandeel |
|---|---|---|---|
| 2024, tijdvak 1 | 14-15, 18-22, 38-40 | 10 | 25% |
| 2023, tijdvak 1 | 13-15, 17, 19-20, 27, 33-35 | 10 | 29% |
| 2022, tijdvak 1 | 12, 18-23, 26-27 | 9 | 25% |
| 2021, tijdvak 1 | 17-18, 20, 24-26, 30, 33-36 | 11 | 29% |
| 2019, tijdvak 1 | 8-10, 12, 15-17 | 7 | 17% |
| 2018, tijdvak 1 | 6-8, 11, 15-17, 27-29 | 10 | 26% |
In 6 van de 6 ingedeelde examens natuur- en scheikunde I vmbo-kb staat een vraag over elektriciteit, samen 57 vragen (25% van alle examenvragen). De meeste stonden in 2021, tijdvak 1: 11 vragen. In de examens van 2022 tot en met 2024 ging 26% van de vragen over elektriciteit, daarvoor 24%. Dat aandeel is dus stabiel.
Oefenen met elektriciteit
Maak de 15 nieuwste examenvragen over elektriciteit online, zonder account, of kies de vragen uit één jaar (2024, 2023, 2022, 2021, 2019 en 2018). Het AI-model kijkt ze na volgens het correctievoorschrift, je docent keurt het resultaat goed en je krijgt per vraag je punten en feedback in je mail.
Oefen de vragen over elektriciteit
Andere onderwerpen natuur- en scheikunde I vmbo-kb
Elektriciteit op andere niveaus
- Examenvragen elektriciteit natuur- en scheikunde I vmbo-bb
- Examenvragen elektriciteit natuur- en scheikunde I vmbo-gl/tl
Nakijken als docent
Kies het examen in de vragenbank
In de vragenbank van ToetsChecker staat elk examen natuur- en scheikunde I vmbo-kb onder Eindexamens. Je neemt de examenvragen over in een eigen toets, alles of een selectie, of je leest het examen met het correctievoorschrift in als correctiemodel.
Laat de klas het examen maken
Op papier, zoals het echte examen: je scant de stapel in één keer of mailt de scan naar je scanadres. Of online, als digitale toetsafname met toezicht; de opgavetekst staat dan als bron bij elke vraag. Afbeeldingen uit het examen gaan niet mee, die staan in de PDF van de opgaven.
Geef de resultaten vrij
Het AI-model kijkt elk examen na volgens het correctievoorschrift en schrijft feedback per vraag. Bij een oefenexamen geef je alles in één keer vrij; bij een toets die meetelt loop je het voorstel eerst na. De leerling ziet het resultaat pas na jouw vrijgave.
ToetsChecker is geen examensite: je kijkt er ook je eigen SO's, proefwerken, praktische opdrachten en verslagen mee na, handgeschreven of digitaal, met jouw correctiemodel en feedback per vraag. Een gratis account heeft alle functies en 200 credits per maand, genoeg om ongeveer 100 toetsen te laten nakijken. Maak een gratis account of lees eerst hoe het nakijken werkt.
Alle oefentoetsen en eindexamens van dit vak staan op natuurkunde oefenen. Wat je op je centraal examen nodig hebt om te slagen, reken je uit met de slaag-zakcalculator.
Veelgestelde vragen
Hoe vaak komt elektriciteit voor in het eindexamen natuur- en scheikunde I vmbo-kb?
In de 6 ingedeelde examens van 2018 tot en met 2024 gaan 57 vragen over elektriciteit, 25% van alle examenvragen. Het onderwerp staat in 6 van die examens.
In welk examen natuur- en scheikunde I vmbo-kb stonden de meeste vragen over elektriciteit?
In het examen van 2021, tijdvak 1, met 11 vragen: 17-18, 20, 24-26, 30, 33-36.
Hoe oefen ik examenvragen over elektriciteit?
Op deze pagina staan alle vragen over elektriciteit met het antwoord. Je maakt ook de 15 nieuwste vragen online, of die van één jaar, zonder account: het AI-model kijkt ze na, je docent keurt het resultaat goed en je krijgt per vraag feedback.