Examenvragen balans en resultatenrekening management en organisatie vwo

38 vragen over balans en resultatenrekening uit 4 centrale examens van 2018 tot en met 2019.

Kort antwoord

Balans en resultatenrekening komt in 4 van de 4 examens management en organisatie vwo voor, met 38 vragen (32% van alle examenvragen). Het meest in 2019, tijdvak 2 (11 vragen). Je oefent de vragen online en het AI-model kijkt ze na volgens het correctievoorschrift.

Alle examenvragen over balans en resultatenrekening

Per examen de vragen over balans en resultatenrekening, nieuwste eerst, met de tekst van de opgave erbij. Onder elke vraag klap je het antwoord uit het correctievoorschrift open.

Oefen de vragen over dit onderwerp online

2019, tijdvak 1: Marbro nv

Opgavetekst

Informatiebron 1 Balans Marbro per 31 december (getallen x € 1 miljoen), na winstverdeling

Debet20172016Credit20172016
Goodwill17.99316.557Aandelenvermogen484484
Productiemiddelen24.55223.055Reserves16.47815.598
Vlottende activa10.50210.384Voorzieningen2.6721.803
Liquide middelen3.3822.302Schulden op lange termijn16.23914.394
Schulden op korte termijn20.55620.019
Totaal56.42952.298Totaal56.42952.298

Toelichting: De toename van de Reserves wordt voor de helft veroorzaakt door een herwaardering van de productiemiddelen per 1 april 2017. Alle overige veranderingen van de balansposten hebben gelijkmatig verspreid over het jaar plaatsgevonden.

Informatiebron 2 Enkele kerngegevens Marbro

20172016
omzet (€ miljoen)54.17352.512
interestkosten (€ miljoen)985905
winst (€ miljoen)5.5665.203
dividend (€ miljoen)3.872
winst per aandeel (€)1,841,72
dividend per aandeel (€)1,21
nominale waarde per aandeel (€)0,160,16

Gegevens over de beurskoers van Marbro op 1 januari

20182017
beurskoers 1 januari (€)19,7015,12

Vraag 4 2 punten

Marbro nv is een Nederlands bedrijf dat wereldwijd actief is in drie productgroepen: levensmiddelen, persoonlijke verzorging en schoonmaakmiddelen. In de periode 2012-2017 heeft Marbro een duurzame en stabiele groei doorgemaakt. De groei zou volgens de directie voor een deel moeten komen door het overnemen van bestaande bedrijven en voor een deel door het aanpassen van het productieproces. In informatiebronnen 1 en 2 staan de balansen en enkele overige gegevens van Marbro over 2016 en 2017.
Uit de verandering van welke balanspost valt eenduidig op te maken dat de groei van het balanstotaal van Marbro mede wordt veroorzaakt door overnames? Licht het antwoord toe.

Bekijk het antwoord
  • Noemt de balanspost goodwill (1p)
  • Licht toe: bij overname van een andere onderneming tegen een overnameprijs die hoger is dan het eigen vermogen van de overgenomen onderneming ontstaat goodwill (1p)

Het tweede scorepunt kan alleen worden toegekend als het eerste scorepunt is behaald. Een toename van de balanspost productiemiddelen is geen juist antwoord, want die kan ook door eigen groei zijn veroorzaakt.

Vraag 4 in het hele examen

Vraag 5 3 punten

In het jaarverslag over 2017 geeft de directie aan tevreden te zijn over de prestaties van Marbro, getuige de hoge rentabiliteit van het totale vermogen (RTV). Gebruik de balans in informatiebron 1.
Bereken het gemiddelde bedrag van de Reserves van Marbro in 2017.

Bekijk het antwoord
  • Berekent de toename van de Reserves in 2017: 16.478 - 15.598 = 880, en de helft daarvan: 880 / 2 = 440 (de herwaardering per 1 april 2017) (1p)
  • Berekent het gemiddelde van de Reserves in 2017 met de herwaardering van 440 per 1 april (9/12 van het jaar) en de gelijkmatige toename van de overige 440: 15.598 + 440/2 + 440 x 9/12 = € 16.148 miljoen (2p)

Is het gemiddelde genomen van de reserves op 1 januari en op 31 december, dan wordt 1 scorepunt toegekend in plaats van 2. Het antwoord is in miljoenen euro (€ 16.148 miljoen).

Vraag 5 in het hele examen

Formuleblad

Voor beantwoording van de vragen 6, 8 en 9 zijn de volgende formules beschikbaar.

Rentabiliteit van het totaal vermogen (RTV) = $\frac{\text{winst} + \text{interestkosten}}{\text{gemiddeld totaal vermogen}} \times 100\%$

Dividendrendement = $\frac{\text{dividend per aandeel}}{\text{beurskoers 1 januari}} \times 100\%$

Voor beantwoording van vraag 25 zijn de volgende formules beschikbaar.

Formules voor samengestelde interest:

i = \frac{p}{100}

C = K \times (1 + i)^{-n}

C_n = T \times \frac{1 - (1 + i)^{-n}}{i} + T

Hierbij gebruikte symbolen: C = contante waarde, K = kapitaal, T = termijnbedrag, p = rentepercentage, n = aantal perioden, i = interest.

Somformule meetkundige reeks:

S = a \times \frac{r^{n} - 1}{r - 1}

Hierbij gebruikte symbolen: S = som van de getallen in een meetkundige reeks, a = aanvangsterm van de meetkundige reeks, r = reden van de meetkundige reeks, n = aantal termen van de meetkundige reeks.

Vraag 6 2 punten

In het jaarverslag over 2017 geeft de directie aan tevreden te zijn over de prestaties van Marbro, getuige de hoge rentabiliteit van het totale vermogen (RTV). Gebruik de balans in informatiebron 1, de kerngegevens in informatiebron 2 en het formuleblad.
Bereken de RTV van Marbro over 2017 (zie formuleblad).

Bekijk het antwoord
  • Berekent het gemiddeld totaal vermogen: het gemiddeld eigen vermogen (16.148 + 484 = 16.632) en het gemiddeld vreemd vermogen ((2.672 + 16.239 + 20.556 + 1.803 + 14.394 + 20.019) / 2 = 37.841,50) (1p)
  • Berekent de RTV: (winst 5.566 + interestkosten 985) / (16.632 + 37.841,50) x 100% = 12% (1p)

Het gemiddeld eigen vermogen is het gemiddelde van de reserves (zie vraag 5) plus het aandelenvermogen van 484. Het gemiddeld vreemd vermogen is het gemiddelde van de voorzieningen en schulden op 1 januari en 31 december 2017.

Vraag 6 in het hele examen

Vraag 11 2 punten

Volgens het plan van aanpak van Marbro wordt van de ontvangsten uit de verkoop van de productgroep Schoonmaakmiddelen € 7.823.000 geïnvesteerd in de productgroep Persoonlijke verzorging (zie informatiebron 3). De winst van die productgroep neemt in 2019 met hetzelfde percentage toe als de procentuele toename van de balanswaarde van de productgroep door de investering. De winst van de productgroep Levensmiddelen blijft in 2018 en 2019 gelijk aan die in 2017 (zie informatiebron 4).
Bereken de winst over 2019 die Marbro volgens het plan van aanpak verwacht te behalen. Rond het antwoord af op hele miljoenen euro's.

Bekijk het antwoord
  • Berekent de toename van de balanswaarde van de productgroep Persoonlijke verzorging: 7.823.000 / 15.095.000.000 x 100% = 0,051825% (1p)
  • Berekent de verwachte winst over 2019: 2.260.000.000 + 2.849.000.000 x 1,00051825 = 5.110.476.494, afgerond € 5.110 miljoen (1p)

Aanvulling op het correctievoorschrift: het model rekent met € 7.823.000 uit informatiebron 3, niet met € 7.823.000.000. De uitkomst is € 5.110 miljoen. Het eerder genoemde antwoord van 6.585 miljoen vervalt.

Vraag 11 in het hele examen

Vraag 12 2 punten

Het plan van aanpak van Marbro voorziet in 2019 in een winst per aandeel die vergeleken wordt met die van 2017 (zie informatiebron 2 en 3).
Bereken met hoeveel procent de verwachte winst per aandeel van 2019 zal toenemen ten opzichte van de winst per aandeel van 2017.

Bekijk het antwoord
  • Altijd 2 scorepunten, ongeacht het gegeven antwoord en ook als er geen antwoord is gegeven (2p)

Aanvulling op het correctievoorschrift: bij deze vraag moeten altijd 2 scorepunten worden toegekend, ongeacht of er wel of geen antwoord is gegeven, en ongeacht het gegeven antwoord.

Vraag 12 in het hele examen

2019, tijdvak 1: Tai-otoshi

Opgavetekst

Informatiebron 5 Balans Tai-otoshi per 1 januari 2018 in €

DebetBedragCreditBedrag
Judomatten23.000Eigen vermogen15.120
Inventaris2.7004%-Lening6.000
Voorraad judopakken800Vooruitontvangen contributie voor 2018660
Nog te ontvangen contributie over 2017440Nog te betalen huur dojo over 2017 (noot 1)60
Kas120Nog te betalen vergoeding judoleraren over 2017150
Nog te betalen interest over 201760
Nog te betalen afdracht Judo Bond Nederland over 201750
Bank4.960
Totaal27.060Totaal27.060

Staat van baten en lasten van Tai-otoshi over 2018 in €

BatenBedragLastenBedrag
Contributie19.800Vergoeding judoleraren4.500
Verkoop judopakken1.785Huur dojo…
Inkoopwaarde van de verkochte judopakken1.680
Afschrijvingslasten judomatten3.000
Afschrijvingslasten inventaris400
Interestlasten 4%-Lening(a)
Afdracht Judo Bond Nederland100
Diversen1.000
Saldo baten en lasten3.171
Totaal21.585Totaal21.585

Noot 1: dojo = oefenruimte bij de judosport.

Overzicht van ontvangsten en uitgaven Tai-otoshi over 2018 in €

OntvangstenBedragUitgavenBedrag
Contributie(b)Vergoeding judoleraren4.450
Verkoop judopakken1.785Inkoop judopakken1.520
Huur dojo…
Aflossing 4%-Lening600
Afdracht Judo Bond Nederland200
Interest 4%-Lening240
Diversen1.000
Saldo ontvangsten en uitgaven4.586
……

Balans Tai-otoshi per 31 december 2018 in €

DebetBedragCreditBedrag
Judomatten19.000Eigen vermogen…
Inventaris2.3004%-Lening5.400
Voorraad judopakken(c)Vooruitontvangen contributie voor 2019330
Vooruitbetaalde afdracht Judo Bond Nederland voor 201950Nog te betalen vergoeding judoleraren over 2018200
Vooruitbetaalde huur dojo voor 2019…Nog te betalen interest over 201854
Nog te ontvangen contributie over 2018550Bank500
Kas(d)
……

Vraag 20 2 punten

De penningmeester van judovereniging Tai-otoshi uit Drunen heeft ten behoeve van de Algemene Ledenvergadering (gedeeltelijk ingevulde) financiële overzichten met betrekking tot 2018 opgesteld (zie informatiebron 5 en het overzicht van ontvangsten en uitgaven). De judovereniging koopt judopakken in en verkoopt deze aan haar leden. Alle getallen zijn in euro's.
Bereken de omvang van de balanspost voorraad judopakken (c) per 31 december 2018.

Bekijk het antwoord
  • Berekent de voorraad judopakken per 31 december 2018: 800 + 1.520 - 1.680 = € 640 (2p)

Wanneer de + en - verwisseld zijn, geen scorepunten toekennen.

Vraag 20 in het hele examen

Vraag 21 2 punten

De penningmeester van judovereniging Tai-otoshi uit Drunen heeft ten behoeve van de Algemene Ledenvergadering (gedeeltelijk ingevulde) financiële overzichten met betrekking tot 2018 opgesteld (zie informatiebron 5 en het overzicht van ontvangsten en uitgaven en de balans per 31 december 2018). Alle getallen zijn in euro's. Alle betalingen en ontvangsten vinden plaats per kas of per bank.
Bereken het kassaldo (d) per 31 december 2018.

Bekijk het antwoord
  • Berekent het kassaldo per 31 december 2018: 120 - 4.960 + 4.586 + 500 = € 246 (ook goed: € 1.246, als de kandidaat het kassaldo als sluitpost berekent met de balanstotalen) (2p)

Aanvulling op het correctievoorschrift: ook goed rekenen is € 1.246, als de kandidaat het kassaldo berekent als sluitpost met behulp van de balanstotalen. Voor elke fout 1 scorepunt in mindering brengen.

Vraag 21 in het hele examen

2019, tijdvak 1: Taxi Gravas bv

Opgavetekst

Balans Taxi Gravas bv per 1 maart 2019 (getallen x € 1)

DebetBedragCreditBedrag
Garage85.000Aandelenvermogen20.000
Taxi's63.600Reserves (noot 1)-17.500
Vlottende activa12.3005% Hypothecaire lening80.400
Kas324Te betalen belasting14.020
Te betalen sociale lasten13.600
Te betalen nettoloon25.600
Crediteuren19.624
Bank9.980
Resultaat 2019 (noot 1)-4.500
Totaal161.224Totaal161.224

Noot 1: -/- = negatief. Op bovenstaande balans staan de Reserves met een negatief bedrag genoteerd.

Vraag 27 1 punt

De komst van online taxidiensten kan traditionele taxibedrijven, zoals Taxi Gravas, financiële problemen bezorgen. De balans per 1 maart 2019 van taxibedrijf Gravas bv is gegeven (zie de balans in de bron). Op deze balans staan de Reserves met een negatief bedrag genoteerd.
Leg uit op welke wijze een negatieve reserve op een balans kan ontstaan.

Bekijk het antwoord
  • Noemt dat er in het verleden verlies is geleden (1p)

Vraag 27 in het hele examen

2019, tijdvak 2: Opgave 2

Opgavetekst

Informatiebron 1 Hungry Jack

Hungry Jack
Informatiebron 1

Hungry Jack is een van oorsprong Australische restaurantketen. Tegenwoordig is de restaurantketen in de gehele wereld vertegenwoordigd. De keten is bekend vanwege de befaamde Hungry Jackburger.

De Hungry Jackformule

De menukaart van Hungry Jack is simpel. Op de menukaart kun je kiezen uit een losse Hungry Jackburger voor € 6 en het Hungry Jackburgermenu (Hungry Jackburger plus friet) voor € 10.

De organisatie

Alle Hungry Jackrestaurants worden gerund door franchisenemers. Een franchisenemer is een zelfstandige ondernemer, die zich conformeert aan de formule van een keten. Hungry Jack heeft met deze franchisenemers een franchiseovereenkomst afgesloten, waarin dit is afgesproken.

Informatiebron 2 Franchiseovereenkomst

Enkele bepalingen uit de franchiseovereenkomst:

Artikel 1
Franchisegever biedt de franchisenemer het gebruik van het pand van de franchisegever en de ondernemingsnaam “Hungry Jack” met bijbehorend logo aan.

Artikel 2
2.1 Franchisenemer aanvaardt het aanbod van franchisegever zoals in artikel 1 is omschreven en betaalt aan franchisegever voor deze diensten 15% van de kalendermaandomzet.
2.2 Franchisenemer verschaft franchisegever iedere maand inzicht in de financiële administratie van de franchiseonderneming.

Artikel 3
3.1 Franchisenemer hanteert een ondernemingsvorm met rechtspersoonlijkheid.
3.2 Franchisenemer volgt de instructies van franchisegever op voor wat betreft bedrijfsbeheer, de bepaling van het assortiment, de reclame en de verkoopbevordering, de prijspolitiek, de administratie, het personeelsbeleid, de wijze van bereiding van producten en de kwaliteitsbewaking.
3.3 Franchisenemer is verplicht zijn ingrediënten in te kopen tegen de vastgestelde prijzen bij door het hoofdkantoor geselecteerde leveranciers.

Artikel 4
4.1 Franchisegever biedt franchisenemer de mogelijkheid vreemd vermogen aan te trekken bij franchisegever.
4.2 Franchisegever verschaft uitsluitend annuïteitenleningen.

Artikel 5
5.1 Franchisenemer kan de franchiseovereenkomst per aangetekende brief opzeggen, waarbij een opzegtermijn van drie maanden in acht moet worden genomen.
5.2 De franchiseovereenkomst wordt opgezegd als franchisenemer gedurende meer dan één jaar op rij een negatief resultaat presenteert.
5.3 Franchisegever is verplicht franchisenemer te informeren wanneer niet aan de normen wordt voldaan.
5.4 Franchisegever kan de franchiseovereenkomst opzeggen nadat franchisenemer in gebreke is gesteld.

bron: De Nationale Franchise Gids (aangepast)

Informatiebron 5 Investering in de nieuwe keukeninrichting

Investering in de nieuwe keukeninrichting
Informatiebron 5 bron: Pintroshop (aangepast)
OnderdeelBedrag
Nieuwe keuken€ 36.700
Stopbus€ 6.900
Toestel voor ronde hamburgers€ 1.775
Installatiekosten€ 6.050

De automatische hamburgermaker bestaat uit een stopbus en een toestel voor ronde hamburgers.

Alle bovenstaande bedragen zijn inclusief 21% btw.

Overige gegevens over de gehele investering:

  • levensduur: 6 jaar
  • restwaarde, exclusief 21% btw: € 4.000
  • verwachte sloopkosten, exclusief 21% btw: € 1.100

Informatiebron 6 Financiering en verwachte gevolgen voor personeelskosten als gevolg van de herinrichting keuken

Annuïteitenlening per 1 april 2019

  • soort lening: annuïteitenlening
  • looptijd: 6 jaar
  • leenbedrag: investeringsbedrag exclusief 21% btw
  • annuïteit per kwartaal: € 1.912,48
  • restschuld op 31 december 2019: € 37.528,48

Besparing op personeelskosten vanaf 1 april 2019

  • besparing op arbeidsuren: 3%
  • aantal fte tot 1 april 2019 (fte = full time equivalent en is 36 uur per week): 8
  • gemiddeld aantal werkweken per jaar per fte: 48
  • doorbetaalde vakantieweken per jaar per fte (noot 1): 4
  • gemiddeld bruto-uurloon, exclusief 8% vakantietoeslag: € 10,20 per uur
  • sociale lasten werkgever: 28% van het brutoloon inclusief vakantiegeld

noot 1 De vakanties van medewerkers zijn gelijkmatig over het jaar verspreid.

Vraag 8 1 punt

Joost wil dat de productie van hamburgers efficiënter wordt en investeert in een nieuwe inrichting van de keuken met een automatische hamburgermaker. Hij wil dat alles op 1 april 2019 geleverd, geïnstalleerd en operationeel is. Joost schrijft af op het investeringsbedrag exclusief btw (zie informatiebronnen 5 en 6). Leg uit waarom er niet wordt afgeschreven op de betaalde btw.

Bekijk het antwoord
  • Noemt dat de betaalde btw kan worden teruggevorderd van de belastingdienst (het volgende kwartaal). (1p)

Vraag 8 in het hele examen

Vraag 9 3 punten

Joost investeert in een nieuwe keukeninrichting met een automatische hamburgermaker, die op 1 april 2019 geleverd, geïnstalleerd en operationeel is. Joost schrijft af op het investeringsbedrag exclusief btw. De afschrijvingen worden gelijkmatig over het jaar verspreid (zie informatiebronnen 5 en 6). Bereken de afschrijvingskosten van Joost over 2019 als gevolg van de investering.

Bekijk het antwoord
  • Berekent de investering exclusief 21% btw: (36.700 + 6.900 + 1.775 + 6.050) : 1,21 = € 42.500. (1p)
  • Berekent de jaarlijkse afschrijving: (42.500 − 4.000 + 1.100) : 6 = € 6.600 per jaar. (1p)
  • Berekent de afschrijvingskosten over 2019 (9 maanden): 6.600 × 9/12 = € 4.950. (1p)

Vraag 9 in het hele examen

2019, tijdvak 2: Opgave 4

Opgavetekst

Balans Melker bv per 1 januari 2019 (getallen x € 1)

DebetBedragCreditBedrag
Woningen in verhuur2.250.000Aandelenkapitaal500.000
Appartementencomplex3.156.300Reserves1.800.000
Overige vaste activa339.700Voorziening onderhoud250.000
Nog te ontvangen huur9.6005% Hypothecaire lening (noot 1)3.044.500
Bank2.600Te betalen belasting90.200
Kas2.400Te betalen interest60.500
Crediteuren15.400
Winst lopend boekjaar0
Totaal5.760.600Totaal5.760.600

noot 1 De hypothecaire lening heeft betrekking op het appartementencomplex.

Vraag 16 1 punt

Woningverhuurbedrijf Melker bv verhuurt 15 woningen en een appartementencomplex in de Utrechtse buurt Oudwijk. Hieronder (bij deze vraag) staat de balans van Melker na winstverdeling per 1 januari 2019. In deze opgave blijft de btw buiten beschouwing. De directie van Melker maakt zich zorgen over de solvabiliteit en besluit tot een herwaardering van het appartementencomplex per 1 januari 2019. Door de herwaardering wordt de boekwaarde met 11% verhoogd. De bijbehorende restwaarde stijgt van € 1.500.000 naar € 1.665.000. Bereken de omvang van de balanspost Appartementencomplex per 1 januari 2019, na de herwaardering.

Bekijk het antwoord
  • Berekent de boekwaarde na de herwaardering: 3.156.300 × 1,11 = € 3.503.493. (1p)

Vraag 16 in het hele examen

Vraag 17 4 punten

Woningverhuurbedrijf Melker bv heeft de balans per 1 januari 2019 (zie de balans bij deze vraag). De herwaardering verhoogt de boekwaarde van het appartementencomplex met 11% per 1 januari 2019 (van € 3.156.300 naar € 3.503.493). Op 2 januari 2019 wordt de verkoop van een huurwoning afgerond: de opbrengst is € 140.000, de boekwaarde van de huurwoning is € 125.000. Aan deze woning is € 5.500 Voorziening onderhoud verbonden; dit deel van de voorziening valt vrij ten gunste van het resultaat. Met de aanwezige liquide middelen na verkoop wordt eerst de belastingschuld betaald en vervolgens, voor zover mogelijk, de interestschuld. Vul op de uitwerkbijlage die bij deze vraag hoort de creditzijde van de balans van Melker per 2 januari 2019 in, nadat alle bovenstaande financiële feiten uit herwaardering én verkoop zijn verwerkt. De posten zijn Aandelenkapitaal, Reserves, Voorziening onderhoud, 5% Hypothecaire lening, Te betalen belasting, Te betalen interest, Crediteuren en Winst lopend boekjaar, met het totaal.

Bekijk het antwoord
  • Vermeldt Reserves: € 2.147.193 (€ 1.800.000 + € 347.193 als gevolg van de herwaardering). (1p)
  • Vermeldt Voorziening onderhoud: € 244.500 (€ 250.000 − € 5.500). (1p)
  • Vermeldt Te betalen belasting: € 0 en Te betalen interest: € 5.700 (€ 60.500 − € 54.800). (1p)
  • Vermeldt Winst lopend boekjaar: € 20.500 (€ 5.500 + € 15.000) en het totaal van de creditzijde: € 5.977.793. (1p)

Bij een fout bij de post Voorziening onderhoud, en bijgevolg ook bij de post Winst lopend boekjaar, wordt 1 scorepunt in mindering gebracht.

Vraag 17 in het hele examen

Vraag 18 3 punten

Melker bv besluit tot een herwaardering van het appartementencomplex per 1 januari 2019, waardoor de boekwaarde met 11% wordt verhoogd. De directie van Melker is opgetogen en zegt: “Dit komt mooi uit. Door de herwaardering zal de rentabiliteit van het eigen vermogen (REV) over 2019 toenemen.” Toon aan zonder berekening of de directie gelijk heeft door het directe gevolg van de herwaardering op de REV over 2019 te onderzoeken. Betrek in het antwoord zowel het teller- als het noemereffect van de REV.

Bekijk het antwoord
  • Noemt bij de teller: de herwaardering heeft geen direct effect op het resultaat. (1p)
  • Noemt bij de noemer: door de herwaardering neemt het eigen vermogen direct met € 347.193 toe. (1p)
  • Concludeert dat het directe effect van de herwaardering op de REV over 2019 negatief is, dus dat de directie geen gelijk heeft. (1p)

Vraag 18 in het hele examen

2019, tijdvak 2: Opgave 5

Opgavetekst

Informatiebron 7 Balans Rumak nv per 31 december 2018 (getallen x € 1.000)

DebetBedragCreditBedrag
Immateriële vaste activa1.300Maatschappelijk aandelenkapitaal (noot 1)400
Materiële vaste activa3.400Aandelen in portefeuille-280
Voorraden1.352(subtotaal aandelenkapitaal)120
Debiteuren754Agioreserve260
ING-bank163Algemene reserve2.124
Kas75Herwaarderingsreserve55
Overige reserves171
Voorziening garantie378
Hypothecaire lening1.700
Onderhandse lening1.215
Crediteuren371
Rekening-courantkrediet Rabobank (noot 2)200
Resultaat voor belasting 2018450
Totaal7.044Totaal7.044

noot 1 800.000 aandelen à € 0,50 nominale waarde. noot 2 Het maximum is € 300.000. De beurskoers op 31 december 2018 is € 12,00.

Informatiebron 8 Resultatenrekening 2018 Rumak nv (getallen x € 1.000)

PostBedrag
Omzet verkoop 3D-printers6.548
Omzet 3D-printaccessoires en 3D-printdiensten7.104
Totale opbrengsten13.652
Verbruik materialen4.652
Overheadkosten5.975
Dotatie aan Voorziening garantie135
Verkoopkosten2.440
Resultaat voor belasting450
Totaal13.652

Vraag 20 1 punt

Rumak nv is een bedrijf dat vooroploopt in de 3D-printtechnologie. Het bedrijf ontwikkelt, produceert en verkoopt 3D-printers en 3D-printaccessoires en levert 3D-printdiensten aan zakelijke klanten. Op 6 februari 2019 presenteert de directie op de Algemene Vergadering van Aandeelhouders (AVA) de jaarrekening over 2018 (zie informatiebronnen 7 en 8). De directie licht onder andere toe dat de dotatie aan de garantievoorziening groter is dan in afgelopen jaren. In deze opgave blijft de btw buiten beschouwing. Wat is in het algemeen het doel van het vormen van een voorziening?

Bekijk het antwoord
  • Noemt een juist doel, bijvoorbeeld: de verwachte uitgaven worden als kosten toegerekend aan de perioden waarop ze betrekking hebben; de schommelingen in het resultaat worden hierdoor beperkt; er is een betere spreiding van kosten. (1p)

Vraag 20 in het hele examen

Vraag 21 2 punten

De directie komt met een voorstel ter verdeling van de winst (zie informatiebronnen 9 en 10). De directie stelt een dividendpercentage van 120% voor. Dit lijkt heel hoog, maar aandeelhouder Tiemen relativeert de hoogte van dit percentage. Welk argument, ontleend aan informatiebron 7, kan Tiemen voor zijn relativering gebruiken?

Bekijk het antwoord
  • Noemt het argument: aandeelhouders kijken niet naar het dividend als percentage van de nominale waarde, maar als percentage van de beurskoers (€ 12,00); of: de beurskoers (€ 12,00) is hoger dan de nominale waarde (€ 0,50), maar het dividend wordt berekend over de nominale waarde. (2p)

Vraag 21 in het hele examen

Informatiebron 9 Winstverdeling 2018

Over het winstsaldo moet vennootschapsbelasting worden betaald volgens onderstaande tarieven:

Voor dat deel van het winstsaldoTarief
tot en met € 200.00020%
boven € 200.00025%

Voorstel directie met betrekking tot de verdeling van de winst 2018 na vennootschapsbelasting:

  • Het dividend wordt als cashdividend uitgekeerd.
  • cashdividend: 120%
  • dividendbelasting: 15%
  • De resterende winst wordt aan de algemene reserve toegevoegd.

Vraag 22 2 punten

De directie stelt voor het winstsaldo over 2018 te verdelen met een dividendpercentage van 120% (zie informatiebronnen 7 en 9). Bereken hoeveel liquide middelen Rumak nodig heeft om te voldoen aan de betalingsverplichtingen die voortvloeien uit de winstverdeling over 2018 (zie informatiebron 9).

Bekijk het antwoord
  • Berekent de vennootschapsbelasting: 20% × 200.000 + 25% × (450.000 − 200.000) = € 102.500. (1p)
  • Berekent het dividend: 120% × € 120.000 = € 144.000, en de totale betalingsverplichting: € 102.500 + € 144.000 = € 246.500. (1p)

Vraag 22 in het hele examen

Informatiebron 10 Informatie met betrekking tot de verwachte ontvangsten en verwachte uitgaven in het eerste kwartaal van 2019

Verwachte verkopen (getallen x € 1.000)

Maand3D-printers3D-printaccessoires en 3D-printdiensten
januari 2019520500
februari 2019510490
maart 2019532504

90% van de verkopen vindt plaats op rekening. De krediettermijn debiteuren is anderhalve maand. De verkopen vinden gelijkmatig gespreid binnen een maand plaats.

Verwachte inkopen (getallen x € 1.000)

MaandInkopen
januari 2019192
februari 2019183
maart 2019186

Alle inkopen vinden plaats op rekening. De krediettermijn crediteuren is twee maanden. De inkopen vinden gelijkmatig gespreid binnen een maand plaats.

Overige uitgaven, exclusief uitgaven voortvloeiend uit de winstverdeling (getallen x € 1.000)

MaandOverige uitgaven
januari 2019577
februari 2019571
maart 2019582

Deze overige uitgaven vinden plaats in de maand waarop zij betrekking hebben.

Vraag 23 6 punten

De betalingsverplichtingen die voortvloeien uit de verdeling van de winst over 2018 moeten op 1 maart 2019 worden voldaan. Toon aan dat Rumak op 1 maart 2019 niet kan voldoen aan de betalingsverplichtingen die voortvloeien uit de winstverdeling (zie informatiebronnen 7 tot en met 10). Vul hiertoe de uitwerkbijlage behorende bij deze vraag volledig in. Die uitwerkbijlage is een liquiditeitsbegroting voor januari en februari 2019: de betalingsmogelijkheden op 1 januari 2019; de ontvangsten (debiteuren, contante verkopen en totale ontvangsten); de uitgaven (crediteuren, overige uitgaven en totale uitgaven); de betalingsmogelijkheden op 1 maart 2019; en de zin waarom Rumak niet kan voldoen aan de betalingsverplichtingen uit de winstverdeling.

Bekijk het antwoord
  • Berekent de betalingsmogelijkheden op 1 januari 2019: 163.000 + 75.000 + (300.000 − 200.000) = € 338.000. (1p)
  • Berekent de ontvangsten uit debiteuren: 754.000 + (520.000 + 500.000) × 0,5 × 0,9 = € 1.213.000. (2p)
  • Berekent de totale ontvangsten: € 1.213.000 (debiteuren) + € 202.000 (contante verkopen: 1.020.000 × 0,1 + 1.000.000 × 0,1) = € 1.415.000. (1p)
  • Berekent de totale uitgaven: crediteuren € 371.000 + overige uitgaven (577.000 + 571.000) € 1.148.000 = € 1.519.000. (1p)
  • Berekent de betalingsmogelijkheden op 1 maart 2019: € 338.000 + € 1.415.000 − € 1.519.000 = € 234.000, en concludeert dat Rumak niet kan voldoen, omdat 234.000 < 246.500. (1p)

Vraag 23 in het hele examen

Vraag 24 1 punt

Om het liquiditeitsprobleem tegen te gaan, wordt voorgesteld het dividendbeleid aan te passen. Men wil hierbij niet aan de hoogte van het beschikbaar gestelde dividend tornen en stelt voor om het dividendpercentage van 120% te splitsen in 40% cashdividend en 80% stockdividend (zie informatiebron 9). Bereken met welk bedrag de betalingsverplichting, die uit de winstverdeling voortvloeit, afneemt als gevolg van de aanpassing van het dividendbeleid.

Bekijk het antwoord
  • Berekent de afname van de betalingsverplichting: 120.000 × 80% = € 96.000. (1p)

Vraag 24 in het hele examen

Vraag 25 2 punten

Om het liquiditeitsprobleem tegen te gaan, wordt voorgesteld het dividendbeleid aan te passen: het dividendpercentage van 120% wordt gesplitst in 40% cashdividend en 80% stockdividend (zie informatiebronnen 9 en 10). Kan Rumak, na aanpassing van het dividendbeleid, aan zijn betalingsverplichting op 1 maart 2019 voldoen? Motiveer het antwoord met behulp van een berekening.

Bekijk het antwoord
  • Concludeert dat Rumak ja kan voldoen aan de betalingsverplichting op 1 maart 2019, door de besparing van € 96.000. (1p)
  • Noemt dat de besparing van € 96.000 groter is dan het tekort aan betalingsmiddelen van (246.500 − 234.000 =) € 12.500. (1p)

Vraag 25 in het hele examen

2018, tijdvak 1: George & Jim

Opgavetekst

Gegevens 2017 (bedragen exclusief btw)

George & Jim baseert de kostprijs van 2018 op onderstaande standaardgegevens uit 2017 (verfijnde opslagmethode).

Gegevens 2017Bedrag
Omzet€ 8.270.000
Directe kosten: loonkosten€ 900.000
Directe kosten: materiaalkosten€ 1.500.000
Indirecte kosten: loonkosten38% van de directe loonkosten
Indirecte kosten: atelierkosten16% van de directe materiaalkosten
Indirecte kosten: verkoopkosten€ 1.320.000
Indirecte kosten: dotatie voorziening8% van de omzet
Winstmarge40% van de omzet

De verkoopkosten worden uitgedrukt in een percentage van de totale directe kosten.

Vraag 2 2 punten

George & Jim doteert ieder jaar aan een voorziening. Leg uit dat, in het algemeen, een dotatie aan de voorziening kan bijdragen aan het beperken van de schommelingen in het resultaat in opeenvolgende jaren.

Bekijk het antwoord
  • Legt uit dat zonder voorziening de werkelijke uitgaven ook kosten in een jaar zijn, en dat met een voorziening de kosten over de jaren worden verspreid, waardoor het resultaat minder schommelt (2p)

Vraag 2 in het hele examen

2018, tijdvak 1: Opweg vof

Vraag 4 1 punt

Johan en Gert zijn eigenaren van transportbedrijf Opweg vof. Welk type belasting moet bij een vof worden betaald over de behaalde winst?

Bekijk het antwoord
  • Noemt inkomstenbelasting (1p)

Vraag 4 in het hele examen

Informatiebron 1 Uit de financiële rapportage van Opweg vof

Balans Opweg vof per 31 december 2016 (getallen x € 1)

DebetBedragCreditBedrag
Vrachtwagens170.000Vermogen firmanten82.000
Afschrijving vrachtwagens57.000Onderhandse lening66.000
113.000Te betalen btw2.000
Debiteuren21.000Winstsaldo 201644.000
Te vorderen btw1.000
Bank59.000
Totaal194.000Totaal194.000

Balans Opweg vof per 31 december 2017 (getallen x € 1)

DebetBedragCreditBedrag
Vrachtwagens170.000Vermogen firmanten49.000
Afschrijving vrachtwagens86.000Onderhandse lening48.000
84.000Te betalen btw3.000
Debiteuren13.000Winstsaldo 201741.000
Te vorderen btw2.000
Bank42.000
Totaal141.000Totaal141.000

noot 1 Deze balans is de voorlopige balans.

Vraag 5 1 punt

Ondanks de tegenvallende winst over 2017 hebben Johan en Gert voldoende privé-opnames kunnen doen om van te kunnen leven. Er zijn in 2017 geen privé-stortingen gedaan. Bereken het totale bedrag dat Johan en Gert samen aan privé-opnames hebben onttrokken aan de vof in 2017.

Bekijk het antwoord
  • Berekent de privé-opnames: 82.000 + 44.000 - 49.000 = € 77.000 (1p)

Vraag 5 in het hele examen

Informatiebron 2 Gegevens ten aanzien van de vrachtwagens

MANScania
aanschafdatum1 januari 20141 januari 2016
aanschafprijs€ 90.000………………
restwaarde€ 20.000€ 20.000
levensduur………………4 jaar
afschrijvingsmethodelineairlineair

De bedragen zijn exclusief btw.

Vraag 6 2 punten

In 2017 vinden geen andere veranderingen plaats in de posten Vrachtwagens en Afschrijving vrachtwagens. Toon aan met een berekening dat de jaarlijkse afschrijvingskosten over 2017 van de MAN € 14.000 zijn (zie informatiebronnen 1 en 2).

Bekijk het antwoord
  • Berekent de afschrijvingskosten van de Scania: ((170.000 - 90.000) - 20.000) / 4 = 15.000 (1p)
  • Berekent de totale afschrijvingskosten 2017: 86.000 - 57.000 = 29.000 en daaruit de afschrijvingskosten van de MAN: 29.000 - 15.000 = € 14.000 (1p)

Gaat de kandidaat uit van het aan te tonen bedrag van € 14.000 en komt hij tot de juiste conclusie, dan worden geen scorepunten afgetrokken.

Vraag 6 in het hele examen

Vraag 8 2 punten

Opweg verkoopt op 31 december 2017 de MAN voor € 31.460 inclusief 21% btw. Het bedrag wordt op 31 december 2017 per bank ontvangen. Bereken het boekresultaat van de verkoop op 31 december 2017 van de MAN. Geef aan of het een voordelig of een nadelig resultaat betreft.

Bekijk het antwoord
  • Berekent het boekresultaat: 31.460 / 1,21 - (90.000 - 4 x 14.000) = - € 8.000, dus een nadelig resultaat (verkoopprijs exclusief btw 26.000 tegenover boekwaarde 34.000) (2p)

Vraag 8 in het hele examen

Informatiebron 3 Offerte van de Mercedes-Benz-dealer in verband met kopen of leasen

Offerte van de Mercedes-Benz-dealer in verband met kopen of leasen
Informatiebron 3

Kopen

Mercedes-Benz Actros. Voertuigserie: Actros. Voertuigtype: 2545 LS VLA 6X2/4. Cabine: L-GigaSpace cabine. Motor: 330 kW (449 pk). Wielbasis: 2.650 mm. GVW: 26.500 kg. Koppelschotel: 900 mm.

OnderdeelBedrag
Voertuigprijs€ 123.500
Verplichte afleverkosten€ 2.000
Meerprijs Safety Pack Classic€ 4.500
Subtotaal€ 130.000
21% btw€ 27.300
Totaal€ 157.300

Het is mogelijk het voertuig te bestellen met het Safety Pack Classic dat bestaat uit: S1L Telligent afstandsregeling, S3A Chauffeursairbag, S1M Active Break Assist 3.

Leasen

Ter informatie vindt u hieronder de termijnbedragen van de leasecontracten met een looptijd van 5 jaar, zoals we die hebben doorgesproken. De bedragen zijn exclusief 21% btw.

  • Financial lease per maand: € 2.593
  • Operational lease per maand: € 3.610

Uitwerkbijlage vraag 9 Balans Opweg per 1 januari 2018 (getallen x € 1)

DebetBedragCreditBedrag
Vrachtwagens………Vermogen firmanten49.000
Afschrijving vrachtwagens………Onderhandse lening48.000
Volksbanklening130.000
Debiteuren13.000Te betalen btw………
Te vorderen btw………Winstsaldo 2017………
Bank………

Berekeningen per post: vrachtwagens, afschrijving vrachtwagens, te vorderen btw, bank, te betalen btw en winstsaldo 2017.

Vraag 9 5 punten

Opweg verwerkt drie transacties in de balans per 1 januari 2018: (1) de verkoop van de MAN voor € 31.460 inclusief 21% btw; (2) de aankoop van de Mercedes-Benz met het Safety Pack Classic voor € 157.300 inclusief 21% btw (zie informatiebron 3); (3) de lening van € 130.000 bij de Volksbank. Alle bijbehorende ontvangsten en uitgaven worden per bank voldaan. De balansposten Te vorderen btw en Te betalen btw worden aan het eind van het eerste kwartaal van 2018 met de Belastingdienst verrekend. Verwerk bovenstaande drie transacties in de balans van de uitwerkbijlage per 1 januari 2018. Vul hiertoe de uitwerkbijlage behorende bij deze vraag volledig in.

Bekijk het antwoord
  • Berekent de vrachtwagens op 210.000 (170.000 - 90.000 + 157.300 x 100/121) en de afschrijving vrachtwagens op 30.000 (86.000 - 4 x 14.000), dus netto 180.000 (1p)
  • Berekent de te vorderen btw: 2.000 + 157.300 x 21/121 = 29.300 (1p)
  • Berekent de bank: 42.000 + 31.460 + 130.000 - 157.300 = 46.160 (1p)
  • Berekent de te betalen btw: 3.000 + 31.460 x 21/121 = 8.460 (1p)
  • Berekent het winstsaldo 2017: 41.000 - 8.000 = 33.000 en komt op een balanstotaal van 268.460 (1p)

Aanvulling op het correctievoorschrift 2018-1: bij de vierde deelscore is het juiste antwoord 8.460 (in het correctievoorschrift stond 8.640). Te betalen btw is dus 8.460, ook al is dat in de tekst van het correctievoorschrift als 8.640 vermeld.

Vraag 9 in het hele examen

2018, tijdvak 1: Pain Plesant

Opgavetekst

Pain Plesant bv

Gegeven is de balans van Pain Plesant bv per 30 september 2018 (getallen x € 1).

DebetBedragCreditBedrag
Ovens en Machines250.000Eigen vermogen90.950
Voorraad12.0004% Lening180.000
Debiteuren33.920Te betalen interest6.600
Te vorderen btw2.130Te betalen btw5.760
Vooruitbetaalde verzekeringspremie360Winstsaldo29.900
Triodos Bank14.000
Kas800
Totaal313.210Totaal313.210

Verwachtingen over het vierde kwartaal van 2018:

  • De omzet is € 180.000 exclusief 6% btw. De omzet wordt gelijkmatig over het kwartaal behaald. Twintig procent van de omzet wordt contant ontvangen. De krediettermijn voor debiteuren is één maand.
  • Alle inkopen worden contant betaald.
  • De inkoopwaarde van de omzet is 25% van de omzet.
  • De voorraad per 31 december 2018 is € 15.000 exclusief 6% btw.
  • Op 1 november vindt de jaarlijkse aflossing plaats van € 20.000 op de 4% Lening. De interest wordt jaarlijks op 1 november achteraf betaald.
  • Voor de boekhouder wordt per 1 december 2018 een nieuwe laptop aangeschaft voor € 726 inclusief 21% btw. Op de laptop wordt jaarlijks € 200 afgeschreven.
  • De verzekeringspremie voor 2019 wordt op 31 december 2018 vooruitbetaald. Het premiebedrag blijft ongewijzigd ten opzichte van 2018. Er is geen btw over de verzekeringspremie verschuldigd.
  • Aan overige kosten wordt maandelijks € 19.000 betaald. Er is geen btw over de overige kosten verschuldigd.
  • De btw over een kwartaal wordt eerst gesaldeerd en vervolgens verrekend met de Belastingdienst in de eerste maand volgend op het kwartaal.

Vraag 13 3 punten

Pain Plesant bv wil over het vierde kwartaal van 2018 een liquiditeitsbegroting opstellen. Bereken de verwachte totale ontvangsten in het vierde kwartaal van 2018 als gevolg van de verkopen in 2018.

Bekijk het antwoord
  • Berekent de ontvangsten uit contante verkopen: 180.000 x 0,2 x 1,06 = 38.160 (1p)
  • Berekent de ontvangsten van debiteuren: 33.920 + 180.000 x 0,8 x 2/3 x 1,06 = 135.680 (de beginvordering van 33.920 telt mee) (1p)
  • Komt uit op totale ontvangsten van € 173.840 (1p)

Wanneer de btw is vergeten, wordt 1 scorepunt in mindering gebracht.

Vraag 13 in het hele examen

Vraag 14 6 punten

Stel de liquiditeitsbegroting op over het vierde kwartaal van 2018 van Pain Plesant. Vul hiertoe de uitwerkbijlage zo volledig mogelijk in. Ontvangsten: verkopen (zie vraag 13). Uitgaven: inkopen, aflossing, interest, aanschaf laptop, verzekeringspremie, overige kosten en af te dragen btw. Daarna de totale uitgaven en het saldo van ontvangsten en uitgaven, positief of negatief. Niet alle cellen hoeven te worden ingevuld.

Bekijk het antwoord
  • Berekent de inkopen: (180.000 x 0,25 + (15.000 - 12.000)) x 1,06 = 50.880 (2p)
  • Berekent de aflossing 20.000 en de interest 7.200 (180.000 x 0,04) (1p)
  • Berekent de aanschaf van de laptop 726 en de verzekeringspremie voor 2019: 360 x 12 / 3 = 1.440 (1p)
  • Berekent de overige kosten 57.000 (19.000 x 3) en de af te dragen btw 3.630 (5.760 - 2.130) (1p)
  • Berekent het positieve saldo van ontvangsten en uitgaven: 173.840 - 140.876 = 32.964 (1p)

Voor iedere onterecht opgevoerde post 1 scorepunt van het totaal aantal behaalde scorepunten aftrekken.

Vraag 14 in het hele examen

2018, tijdvak 1: Tropol bv

Vraag 20 1 punt

Tropol heeft op 1 januari 2016 een licentie gekocht van een ingenieursbureau om de kappasonde gedurende 10 jaar te mogen produceren. Onder welke groep vaste activa staat deze licentie op de balans van Tropol genoteerd?

Bekijk het antwoord
  • Noemt immateriële vaste activa (1p)

Vraag 20 in het hele examen

2018, tijdvak 1: Tony's Chocolonely

Vraag 29 1 punt

Het boekjaar van Tony's Factory loopt van 1 oktober tot en met 30 september. Door de enorme groei van de vraag naar de repen heeft het bedrijf veel moeten investeren in voorraden. Het grootste deel van deze voorraden is gefinancierd met kort vreemd vermogen. Hoe blijkt uit de balansen dat in het boekjaar 30 september 2016 tot 30 september 2017 de voorraden bij Tony's Factory grotendeels met kort vreemd vermogen worden gefinancierd?

Bekijk het antwoord
  • Noemt dat de toename van de balanspost Voorraad repen grotendeels overeenkomt met de toename van de balansposten Crediteuren en Rekening-courantkrediet (1p)

Aanvulling op het correctievoorschrift 2018-1: ook goed is: de toename van de balanspost Voorraad repen komt grotendeels overeen met de toename van de balanspost Crediteuren, aangevuld met één van de andere vormen van de benoemde posten van het kort vreemd vermogen op de balans. De Opmerking dat beide posten (Crediteuren en Rekening-courantkrediet) genoemd moeten worden, is geschrapt.

Vraag 29 in het hele examen

2018, tijdvak 2: Stichting Stefanus

Formuleblad

Voor beantwoording van de vragen 6 en 31 zijn de volgende formules beschikbaar.

Formules voor samengestelde interest (vraag 6):

i = \frac{p}{100}

C = K \times (1 + i)^{-n}

C_n = T \times \frac{1 - (1 + i)^{-n}}{i}

E = K \times (1 + i)^{n}

E_n = T \times \frac{(1 + i) \times \{(1 + i)^{n} - 1\}}{i}

Hierbij gebruikte symbolen: C = contante waarde; E = eindwaarde; K = kapitaal; T = termijnbedrag; p = rentepercentage; n = aantal perioden; i = interest.

Somformule meetkundige reeks: $S = a \times \frac{r^{n} - 1}{r - 1}$ Hierbij gebruikte symbolen: S = som van de getallen in een meetkundige reeks; a = aanvangsterm van de meetkundige reeks; r = reden van de meetkundige reeks; n = aantal termen van de meetkundige reeks.

Formules voor vraag 31:

\text{breakeven-omzet} = \frac{\text{totale constante kosten}}{\text{dekkingsbijdrage in perunage}}

\text{perunage} = \frac{\text{percentage}}{100}

\text{breakeven-afzet} = \frac{\text{totale constante kosten}}{\text{dekkingsbijdrage per arbeidsuur}}

Vraag 6 2 punten

Stichting Stefanus is een woningcorporatie in Tilburg. De woningen staan op de balans van de woningcorporatie onder de post Sociaal vastgoed en worden gewaardeerd op basis van de zogenaamde exploitatiewaarde (zie informatiebron 1). De exploitatiewaarde op 31 december 2016 is de contante waarde van de onderstaande huuropbrengsten van de komende 20 jaar (2017 tot en met 2036). Aantal verhuurde woningen 5.620 per 31 december 2016; huuropbrengst € 500 per maand per woning; rekenrente 0,4% samengestelde interest per maand. De huur wordt steeds aan het eind van elke maand ontvangen. Bereken de exploitatiewaarde van de balanspost Sociaal vastgoed op 31 december 2016 (zie formuleblad). Rond de uitkomst af op een veelvoud van duizend euro.

Bekijk het antwoord
  • Berekent de exploitatiewaarde als contante waarde van 240 maandelijkse huuropbrengsten van 5.620 x € 500 = € 2.810.000 bij 0,4% per maand: 2.810.000 x (1 - 1,004^-240) / 0,004 = € 433.002.181,28, afgerond € 433.002.000 (of met de somformule: 2.810.000 x 154,0933029 = € 433.002.181,28). (2p)

Afronden op een veelvoud van duizend euro: € 433.002.000.

Vraag 6 in het hele examen

Vraag 7 2 punten

Bij de berekening van de exploitatiewaarde wordt er vanuit gegaan dat er gedurende 20 jaar huuropbrengsten zullen zijn. Stel dat bij de berekening van de exploitatiewaarde deze periode verlengd zou worden met 50%. Dan zal de exploitatiewaarde: a dalen; b niet veranderen; c stijgen met minder dan 50%; d stijgen met 50%; e stijgen met meer dan 50%. Schrijf de letter van het juiste antwoord op. Motiveer het antwoord.

Bekijk het antwoord
  • Kiest antwoord c: stijgen met minder dan 50%. (1p)
  • Motiveert: naarmate gelijke bedragen over een langere periode contant gemaakt moeten worden, neemt de factor (1 + i)^n waardoor gedeeld moet worden toe, omdat n toeneemt; de contante waarde neemt bij uitbreiding van de looptijd dus minder dan evenredig toe. (1p)

Het tweede scorepunt (de motivering) wordt alleen toegekend als het antwoord c juist is.

Vraag 7 in het hele examen

Vraag 8 2 punten

In 2015 is Stefanus gestart met een ‘Verantwoord Kopen’-regeling (zie informatiebron 2). Stefanus heeft bezwaar gemaakt tegen de verplichting van de toezichthouder: “Alle woningen die onder de ‘Verantwoord Kopen’-regeling door Stefanus aan starters zijn verkocht, moeten op de balans van Stefanus blijven staan. Deze woningen staan op de debetzijde bij de post Terugkooprecht en op de creditzijde als een betalingsverplichting bij de post Te betalen bedragen bij terugkoop.” Deze verplichting leidt tot een verslechtering van de solvabiliteit van Stefanus. Geef een ander argument waarmee Stefanus bezwaar kan maken tegen het feit dat alle woningen uit deze regeling op de balans moeten worden opgenomen.

Bekijk het antwoord
  • Geeft een ander argument tegen de opname van alle woningen op de balans, met een juiste toelichting. Voorbeelden: Stefanus heeft het recht tot terugkoop, maar niet de plicht; het is niet zeker dat alle woningen ook aan Stefanus worden terugverkocht. Of: de balans geeft dan geen getrouw beeld van de werkelijkheid. (2p)

De voorbeelden in het model zijn alternatieven: één juist argument met toelichting levert de 2 punten op.

Vraag 8 in het hele examen

Informatiebron 1 Balans Stefanus per 31 december (getallen x € 1.000)

Debet20162015
Terugkooprecht316.00042.500
Sociaal vastgoed (noot 1)……………600.247
Bedrijfspand1.7911.929
Financiële vaste activa37.60058.343
Vlottende activa (noot 2)16.376
Liquide middelen5.82717.156
798.061736.551
Credit20162015
Eigen vermogen187.435185.557
Voorzieningen7.30212.974
Hypothecaire leningen282.636473.502
Te betalen bedragen bij terugkoop316.00042.500
Kortlopende schulden4.68822.018
798.061736.551

noot 1 tegen de exploitatiewaarde; noot 2 De balanspost Vlottende activa vormt de sluitpost en hoeft niet te worden berekend.

Vraag 9 2 punten

De wettelijke ondergrens van de solvabiliteit, gemeten via het eigen vermogen in procenten van het vreemd vermogen, van de Nederlandse woningcorporaties is 33,3%. Toon aan met een berekening dat Stefanus op 31 december 2016 niet aan deze solvabiliteitseis voldoet (zie informatiebron 1).

Bekijk het antwoord
  • Berekent de solvabiliteit: 187.435 / (7.302 + 282.636 + 316.000 + 4.688) x 100% = 30,7%, dus lager dan 33,3%. (2p)

Vraag 9 in het hele examen

Informatiebron 2 Verantwoord Kopen

Starters hebben het moeilijk op de woningmarkt. Om deze groep tegemoet te komen, is Stichting Stefanus in 2015 gestart met de regeling ‘Verantwoord Kopen’. Alle woningen die vanaf 2015 zijn gekocht door starters vallen onder deze regeling. Starters kunnen met korting een woning kopen bij Stefanus en mogen die woning bij verhuizen weer zelf verkopen. Dit werkt als volgt:

Starter koopt van Stefanus: Als een starter een woning koopt van Stefanus wordt eerst de aankoopprijs ervan bepaald. De starter krijgt een korting van 30% van de aankoopprijs. De starter hoeft dus maar 70% van die aankoopprijs te betalen aan Stefanus.

Starter verkoopt aan Stefanus (optie 1): De starter heeft dan de plicht de woning eerst aan Stefanus aan te bieden tegen de dan geldende verkoopprijs. Het bedrag dat Stefanus moet betalen, wordt verminderd met de eerder verleende korting. Stefanus heeft het recht de woning terug te kopen.

Starter verkoopt aan derden (optie 2): Stefanus kan ook besluiten de woning niet terug te kopen. Bij verkoop door de starter aan derden ontvangt Stefanus de eerder verleende korting alsnog terug van deze starter.

Bij beide opties verdelen de starter en Stefanus het verschil tussen de aankoopprijs van de starter en de verkoopprijs van de starter van de woning: 30% voor Stefanus en 70% voor de starter. In het bedrag dat Stefanus bij terugkoop per saldo aan de starter betaalt, zijn de bovenstaande afspraken verwerkt.

Informatiebron 3

Onderstaande bedragen zijn gemiddelden per woning.

Koop door starters van Stefanus in 2015Bedrag
aankoopprijs (noot 1)€ 150.000
korting€ 45.000
aankoopprijs na korting€ 105.000
Verkoop door starters in 2017Bedrag
boekwaarde van de balanspost Terugkooprecht na indexaties 2015 - 2016€ 115.000
verkoopprijs (noot 1)€ 166.000

noot 1 De prijs wordt bepaald door een onafhankelijke taxateur.

Vraag 10 2 punten

Stefanus heeft in 2017 geen sociale woningen aan starters verkocht. Wel hebben 180 starters, die in 2015 een woning hebben gekocht, aangegeven hun woning in 2017 te willen verkopen. Stefanus moet een besluit nemen of zij wel of niet deze woningen van de starters zal terugkopen. Optie 1: Stefanus koopt de 180 woningen wel zelf terug in 2017. Bereken met behulp van informatiebron 2 en 3 wat Stefanus per saldo aan een starter moet betalen bij het terugkopen van één woning.

Bekijk het antwoord
  • Berekent het bedrag dat Stefanus per saldo aan de starter betaalt: 166.000 - 45.000 - 0,3 x (166.000 - 150.000) = € 116.200. (2p)

Vraag 10 in het hele examen

Uitwerkbijlage 11 Uitwerkbijlage bij vraag 11

BalanspostBedragToename / afname / geen verandering
Terugkooprecht (verandering bij activa)€ …………………………………
Teruggekochte woningen (verandering bij activa)€ …………………………………
Eigen Vermogen (verandering bij Eigen Vermogen)€ …………………………………
Hypothecaire lening (verandering bij Vreemd Vermogen)€ …………………………………
Te betalen bedragen bij terugkoop (verandering bij Vreemd Vermogen)€ …………………………………

Ruimte voor berekeningen: Terugkooprecht, Teruggekochte woningen, Eigen Vermogen, Hypothecaire lening, Te betalen bedragen bij terugkoop.

Niet alle cellen hoeven te worden ingevuld.

Vraag 11 3 punten

Stefanus koopt de 180 woningen wel zelf terug in 2017 (optie 1). De terug te kopen woningen worden door Stefanus volledig gefinancierd met nieuw af te sluiten hypothecaire leningen. De teruggekochte woningen worden door Stefanus tegen het in vraag 10 uitgerekende bedrag op een aparte balanspost Teruggekochte woningen genoteerd. Bereken de gevolgen van deze optie voor de debet- en creditzijde van de balans van Stefanus. Geef aan welke invloed deze optie heeft op de balansposten en met welke bedragen ze veranderen. Vul hiertoe de uitwerkbijlage behorende bij deze vraag zo volledig mogelijk in.

Bekijk het antwoord
  • Geeft aan dat het eigen vermogen niet verandert (geen verandering, € 0). (1p)
  • Terugkooprecht en Te betalen bedragen bij terugkoop nemen af met € 20.700.000 (180 x 115.000). (1p)
  • Teruggekochte woningen en Hypothecaire lening nemen toe met € 20.916.000 (180 x 116.200). (1p)

Vraag 11 in het hele examen

Uitwerkbijlage 12 Uitwerkbijlage bij vraag 12

BalanspostBedragToename / afname / geen verandering
Terugkooprecht (verandering bij activa)€ …………………………………
Liquide middelen (verandering bij activa)€ …………………………………
Eigen Vermogen (verandering bij Eigen vermogen)€ …………………………………
…………………………… (verandering bij Eigen vermogen)€ …………………………………
Te betalen bedragen bij terugkoop (verandering bij Vreemd Vermogen)€ …………………………………

Ruimte voor berekeningen: Terugkooprecht, Liquide middelen, Eigen Vermogen, Te betalen bedragen bij terugkoop.

Niet alle cellen hoeven volledig te worden ingevuld.

Vraag 12 3 punten

Optie 2: Stefanus koopt de 180 woningen niet zelf terug in 2017. Alle 180 woningen worden door de starters aan derden verkocht. Stefanus ontvangt het bedrag waar ze recht op heeft. Bereken de gevolgen van deze optie voor de creditzijde van de balans van Stefanus. Geef aan welke invloed deze optie heeft op de balansposten en met welke bedragen ze veranderen. Vul hiertoe de uitwerkbijlage behorende bij deze vraag zo volledig mogelijk in.

Bekijk het antwoord
  • Eigen vermogen en Liquide middelen nemen toe met € 8.100.000 (de terug te ontvangen korting: 180 x 45.000). (1p)
  • Eigen vermogen en Liquide middelen nemen toe met € 864.000 (het deel van de winst: 0,3 x 180 x (166.000 - 150.000)). (1p)
  • Terugkooprecht en Te betalen bedragen bij terugkoop nemen af met € 20.700.000 (180 x 115.000). (1p)

Vraag 12 in het hele examen

Vraag 13 2 punten

Stefanus kiest voor de optie die direct het meest gunstige effect heeft op de solvabiliteit. Optie 1: Stefanus koopt de 180 woningen wel zelf terug in 2017. Optie 2: Stefanus koopt de 180 woningen niet zelf terug; alle 180 woningen worden door de starters aan derden verkocht. Leg uit welke optie de meest gunstige is voor de solvabiliteit van Stefanus. Betrek in de uitleg het teller- en het noemereffect van de solvabiliteit voor beide opties.

Bekijk het antwoord
  • Optie 1: het eigen vermogen blijft gelijk en het vreemd vermogen neemt toe, dus de solvabiliteit verslechtert. (1p)
  • Optie 2: het eigen vermogen neemt toe en het vreemd vermogen neemt af, dus de solvabiliteit verbetert. Conclusie: optie 2 is het meest gunstig voor de solvabiliteit. (1p)

Vraag 13 in het hele examen

2018, tijdvak 2: Photolearn

Vraag 21 4 punten

Bij de fotografieclub Photolearn kunnen sinds 1989 beginnende hobbyisten onder begeleiding van deskundigen kennismaken met de technieken van fotograferen. Wie lid wil worden, kiest uit drie abonnementen: maand € 55, 3-maands € 150 en 12-maands € 540. Het is alleen mogelijk per eerste dag van een maand lid te worden. Elk lid kan maar één abonnement tegelijkertijd hebben. De betaling dient altijd te geschieden per vooruitbetaling op de eerste dag van een maand. Het aantal uitstaande abonnementen in april 2018: 4 maandabonnementen, 4 3-maandsabonnementen en 6 12-maandsabonnementen (totaal 14). Over de verandering van het aantal abonnementen in mei 2018 ten opzichte van april 2018 is het volgende gegeven. 3-maandsabonnement: van drie van de vier leden in april met een 3-maandsabonnement liep het abonnement op 30 april af: twee van hen hebben hun 3-maandsabonnement per 1 mei verlengd; de derde is gestopt; de vierde had een 3-maandsabonnement genomen op 1 april 2018. Er waren in mei geen nieuwe aanmeldingen van leden voor een 3-maandsabonnement. 12-maandsabonnement: de zes leden in april met een 12-maandsabonnement hebben hun abonnement per 1 januari 2018 aangeschaft. Op 1 mei heeft één nieuw lid een 12-maandsabonnement afgesloten. Contributieontvangsten: de totale contributieontvangsten in mei waren € 1.170. Bereken de grootte van de balanspost Vooruitontvangen contributie per 31 mei 2018 van Photolearn.

Bekijk het antwoord
  • Vooruitontvangen van het 3-maandsabonnement van het lid dat op 1 april is begonnen: (4 - 3) x 150 x 1/3 = 50. (1p)
  • Vooruitontvangen van de twee verlengde 3-maandsabonnementen: 2 x 150 x 2/3 = 200. (1p)
  • Vooruitontvangen van de 12-maandsabonnementen: 6 x 540/12 x 7 = 1.890 en 1 x 540/12 x 11 = 495, en het totaal van € 2.635. (2p)

Vraag 21 in het hele examen

Hoe vaak balans en resultatenrekening in het examen komt

Vragen over balans en resultatenrekening per centraal examen management en organisatie vwo. Elke vraag is eenmalig door een AI-model bij een onderwerp ingedeeld; per vraag kan dat afwijken.
ExamenVragenAantalAandeel
2019, tijdvak 14-6, 11-12, 20-21, 27830%
2019, tijdvak 28-9, 16-18, 20-251138%
2018, tijdvak 12, 4-6, 8-9, 13-14, 20, 291033%
2018, tijdvak 26-13, 21929%

In 4 van de 4 ingedeelde examens management en organisatie vwo staat een vraag over balans en resultatenrekening, samen 38 vragen (32% van alle examenvragen). De meeste stonden in 2019, tijdvak 2: 11 vragen.

Oefenen met balans en resultatenrekening

Maak de 15 nieuwste examenvragen over balans en resultatenrekening online, zonder account, of kies de vragen uit één jaar (2019 en 2018). Het AI-model kijkt ze na volgens het correctievoorschrift, je docent keurt het resultaat goed en je krijgt per vraag je punten en feedback in je mail.

Oefen de vragen over balans en resultatenrekening

Andere onderwerpen management en organisatie vwo

Balans en resultatenrekening op andere niveaus

Nakijken als docent

  1. Kies het examen in de vragenbank

    In de vragenbank van ToetsChecker staat elk examen management en organisatie vwo onder Eindexamens. Je neemt de examenvragen over in een eigen toets, alles of een selectie, of je leest het examen met het correctievoorschrift in als correctiemodel.

  2. Laat de klas het examen maken

    Op papier, zoals het echte examen: je scant de stapel in één keer of mailt de scan naar je scanadres. Of online, als digitale toetsafname met toezicht; de opgavetekst staat dan als bron bij elke vraag. Afbeeldingen uit het examen gaan niet mee, die staan in de PDF van de opgaven.

  3. Geef de resultaten vrij

    Het AI-model kijkt elk examen na volgens het correctievoorschrift en schrijft feedback per vraag. Bij een oefenexamen geef je alles in één keer vrij; bij een toets die meetelt loop je het voorstel eerst na. De leerling ziet het resultaat pas na jouw vrijgave.

ToetsChecker is geen examensite: je kijkt er ook je eigen SO's, proefwerken, praktische opdrachten en verslagen mee na, handgeschreven of digitaal, met jouw correctiemodel en feedback per vraag. Een gratis account heeft alle functies en 200 credits per maand, genoeg om ongeveer 100 toetsen te laten nakijken. Maak een gratis account of lees eerst hoe het nakijken werkt.

Alle oefentoetsen en eindexamens van dit vak staan op bedrijfseconomie oefenen. Wat je op je centraal examen nodig hebt om te slagen, reken je uit met de slaag-zakcalculator.

Veelgestelde vragen

Hoe vaak komt balans en resultatenrekening voor in het eindexamen management en organisatie vwo?

In de 4 ingedeelde examens van 2018 tot en met 2019 gaan 38 vragen over balans en resultatenrekening, 32% van alle examenvragen. Het onderwerp staat in 4 van die examens.

In welk examen management en organisatie vwo stonden de meeste vragen over balans en resultatenrekening?

In het examen van 2019, tijdvak 2, met 11 vragen: 8-9, 16-18, 20-25.

Hoe oefen ik examenvragen over balans en resultatenrekening?

Op deze pagina staan alle vragen over balans en resultatenrekening met het antwoord. Je maakt ook de 15 nieuwste vragen online, of die van één jaar, zonder account: het AI-model kijkt ze na, je docent keurt het resultaat goed en je krijgt per vraag feedback.