Examenvragen productie en kosten economie vmbo-bb
30 vragen over productie en kosten uit 6 centrale examens van 2018 tot en met 2024.
Productie en kosten komt in 6 van de 6 examens economie vmbo-bb voor, met 30 vragen (19% van alle examenvragen). Het meest in 2021, tijdvak 1 (7 vragen). Je oefent de vragen online en het AI-model kijkt ze na volgens het correctievoorschrift.
Alle examenvragen over productie en kosten
Per examen de vragen over productie en kosten, nieuwste eerst, met de tekst van de opgave erbij. Onder elke vraag klap je het antwoord uit het correctievoorschrift open.
Oefen de vragen over dit onderwerp online
2024, tijdvak 1: Patat van Paul
Opgavetekst
Paul is eigenaar van een snackbar. De meeste klanten komen speciaal voor zijn verse patat die hij zelf dagelijks snijdt. Ook levert Paul bestellingen aan huis via een bezorgservice.
Vraag 7 1 punt
Wat biedt Paul zijn klanten aan?
Bekijk het antwoord
Antwoord: D
D
Informatiebron 2
| gegevens Pauls snackbar over vrijdag 19 april | |
| inkoop geschilde aardappelen | 75.000 gram |
| inhoud bakje patat (gemiddeld) | 150 gram |
| consumentenprijs bakje patat | € 2 |
Gebruik informatiebron 2.
Vraag 8 1 punt
Vrijdagochtend begint Paul met het snijden van de aardappelen. Hij weet dan nog niet de afzet van die dag.
Bereken de maximale afzet in aantal bakjes patat voor vrijdag 19 april. Schrijf je berekening op.
Bekijk het antwoord
voorbeeld van een juiste berekening:
75.000 gram : 150 gram = 500 bakjes patat
Informatiebron 3
| gegevens Pauls snackbar over week 18 | |
| omzet (exclusief btw) | € 13.000 |
| inkoopprijs van de verkopen | 25% van de omzet (exclusief btw) |
| overige bedrijfskosten | 60% van de omzet (exclusief btw) |
Gebruik informatiebron 3.
Vraag 10 1 punt
Bereken het bedrag van de brutowinst in week 18.
Schrijf je berekening op.
Bekijk het antwoord
voorbeeld van een juiste berekening:
€ 13.000 - (€ 13.000 x 0,25) = € 9.750
Vraag 11 1 punt
Welke berekening geeft het bedrag van de nettowinst?
Bekijk het antwoord
Antwoord: B
B
Vraag 12 2 punten
Bij welke soort bedrijfskosten horen de volgende omschrijvingen? Zet telkens een kruisje in de juiste kolom.
| huisvestingskosten | inkoopkosten | loonkosten | |
|---|---|---|---|
| verlichting | |||
| salaris van het personeel | |||
| verpakkingsmaterialen |
Bekijk het antwoord
| huisvestingskosten | inkoopkosten | loonkosten | |
|---|---|---|---|
| verlichting | x | ||
| salaris van het personeel | x | ||
| verpakkingsmaterialen | x |
2023, tijdvak 1: Kapotte smartphone? Wij fixen het!
Opgavetekst
“Wij zijn dé specialist voor de reparatie van zowel mobiele telefoons als tablets. Voor het vervangen van een scherm of batterij kun je bij ons terecht”, zegt eigenaar Mustafa van Smartphone Repair.
Informatiebron 2
Omzetverdeling Smartphone Repair, maand maart
Vraag 6 1 punt
Gebruik informatiebron 2.
De grafiek toont de verdeling van de omzet van Smartphone Repair over de maand maart.
Welk gegeven ontbreekt in de grafiek en moet bij ...(1)... ingevuld worden?
Staafdiagram omzetverdeling Smartphone Repair, maand maart, in euro's x 1.000 (0 tot 25): inkoopprijs verkopen tot 7,5, bedrijfskosten van 7,5 tot 20 en een leeg vak ...(1)... van 20 tot 25. Bekijk in Opgaven, pagina 6
Bekijk het antwoord
Antwoord: D
D
Gebruik informatiebron 2.
Vraag 7 1 punt
In maart bedroeg de omzet van Smartphone Repair € 25.000.
Bereken het bedrag van de brutowinst over maart. Schrijf je berekening op.
Staafdiagram omzetverdeling Smartphone Repair, maand maart, in euro's x 1.000 (0 tot 25): inkoopprijs verkopen tot 7,5, bedrijfskosten van 7,5 tot 20 en een leeg vak ...(1)... van 20 tot 25. Bekijk in Opgaven, pagina 6
Bekijk het antwoord
voorbeeld van een juiste berekening:
€ 25.000 - € 7.500 = € 17.500
Gebruik informatiebron 2.
Vraag 8 1 punt
In maart bedroeg de omzet van Smartphone Repair € 25.000. Een deel van deze omzet bestaat uit bedrijfskosten.
Bereken hoeveel procent van de omzet in maart bestaat uit bedrijfskosten. Schrijf je berekening op.
Staafdiagram omzetverdeling Smartphone Repair, maand maart, in euro's x 1.000 (0 tot 25): inkoopprijs verkopen tot 7,5, bedrijfskosten van 7,5 tot 20 en een leeg vak ...(1)... van 20 tot 25. Bekijk in Opgaven, pagina 6
Bekijk het antwoord
voorbeeld van een juiste berekening:
((€ 20.000 - € 7.500) : € 25.000) x 100% = 50%
Vraag 9 2 punten
Bij welke soort bedrijfskosten horen de volgende omschrijvingen? Zet telkens een kruisje in de juiste kolom.
| huisvestingskosten | inkoopkosten | loonkosten | verkoopkosten | |
|---|---|---|---|---|
| de huur van het winkelpand | ||||
| de kosten van een advertentie op social media | ||||
| het salaris van een invalkracht |
Bekijk het antwoord
| huisvestingskosten | inkoopkosten | loonkosten | verkoopkosten | |
|---|---|---|---|---|
| de huur van het winkelpand | x | |||
| de kosten van een advertentie op social media | x | |||
| het salaris van een invalkracht | x |
2022, tijdvak 1: Keep Frozen
Vraag 7 1 punt
Welkom bij Keep Frozen! Bij ons in de fabriek wordt verse groente verwerkt tot een diepvriesproduct. Onze producten zijn lang houdbaar en door de consument makkelijk klaar te maken. Eet smakelijk!
Keep Frozen heeft de vorige periode afgesloten met brutowinst.
In welke situatie ontstaat brutowinst?
Bekijk het antwoord
Antwoord: D
Vraag 8 1 punt
Welkom bij Keep Frozen! Bij ons in de fabriek wordt verse groente verwerkt tot een diepvriesproduct. Onze producten zijn lang houdbaar en door de consument makkelijk klaar te maken. Eet smakelijk!
In welke regel staan uitsluitend juiste voorbeelden van bedrijfskosten?
Bekijk het antwoord
Antwoord: B
Vraag 9 1 punt
Welkom bij Keep Frozen! Bij ons in de fabriek wordt verse groente verwerkt tot een diepvriesproduct. Onze producten zijn lang houdbaar en door de consument makkelijk klaar te maken. Eet smakelijk!
Consumenten hebben voordeel van de productie door Keep Frozen. In de fabriek worden de groenten bijvoorbeeld schoongemaakt, gesneden en lang houdbaar gemaakt. Maar voor de samenleving kunnen er ook nadelen van deze productie zijn.
Welk economisch begrip hoort bij het nadeel voor de samenleving van de productie en de consumptie?
Bekijk het antwoord
Antwoord: C
Informatiebron 3 bedrijfsgegevens Keep Frozen
| Gegeven | Waarde |
|---|---|
| productie per uur | 1.620 diepvriesproducten |
| productiedagen | maandag tot en met zaterdag |
| aantal uur productie per dag | 8 uur |
Vraag 10 1 punt
Welkom bij Keep Frozen! Bij ons in de fabriek wordt verse groente verwerkt tot een diepvriesproduct. Onze producten zijn lang houdbaar en door de consument makkelijk klaar te maken. Eet smakelijk!
Gebruik informatiebron 3.
Bereken de totale wekelijkse productie. Schrijf je berekening op.
Bekijk het antwoord
- 1.620 x 8 uur x 6 dagen = 77.760 diepvriesproducten per week (1p)
Vraag 11 1 punt
Welkom bij Keep Frozen! Bij ons in de fabriek wordt verse groente verwerkt tot een diepvriesproduct. Onze producten zijn lang houdbaar en door de consument makkelijk klaar te maken. Eet smakelijk!
Keep Frozen wil een nieuwe machine kopen. Door de nieuwe machine stijgt de productie van diepvriesproducten per week met 15%. De nieuwe machine moet ook zorgen voor een stijging van de arbeidsproductiviteit.
Wanneer stijgt in elk geval de arbeidsproductiviteit?
Bekijk het antwoord
Antwoord: C
2021, tijdvak 1: Estland
Opgavetekst
Estland
Estland ligt in het noordoosten van Europa en is ongeveer zo groot als Nederland. Sinds 2004 is Estland lid van de Europese Unie (EU).
Bron 3

Landkaart van Europa in grijstinten. Estland is donkergrijs gemarkeerd, met een pijl ernaartoe.
Vraag 9 1 punt
In Estland is het gemiddelde inkomen per inwoner meer dan twee keer zo laag als in Nederland.
Zijn de volgende stellingen een mogelijke verklaring voor dit verschil? Zet telkens een kruisje in de juiste kolom.
- De arbeidsproductiviteit in Estland is lager dan in Nederland.
- De prijzen in Estland zijn lager dan in Nederland.
Bekijk het antwoord
- Ja: ‘De arbeidsproductiviteit in Estland is lager dan in Nederland’ en ‘De prijzen in Estland zijn lager dan in Nederland’. (1p)
Indien twee juist 1; indien één of geen juist 0.
2021, tijdvak 1: Pierre’s Pizzeria
Opgavetekst
Pierre’s Pizzeria
Pierre is eigenaar van Pierre’s Pizzeria. Pierre heeft een pizzarobot aangeschaft. Dit is een machine die zelfstandig pizza’s kan bereiden. Klanten kunnen via een bestelcomputer een pizza kiezen en betalen. Door de aanschaf van de pizzarobot is Pierre vanaf nu ook de enige medewerker in de pizzeria. Het overige personeel heeft hij ontslagen.
Bron 10
| Oude situatie zonder pizzarobot | Nieuwe situatie met pizzarobot |
|---|---|
| aantal medewerkers: 4 | aantal medewerkers: 1 |
| totale productie pizza’s per dag: 120 | totale productie pizza’s per dag: 120 |
Vraag 28 1 punt
In het overzicht staan gegevens over de oude situatie toen Pierre nog geen pizzarobot had en de nieuwe situatie met pizzarobot.
Welke conclusie over de arbeidsproductiviteit per dag is juist?
Bekijk het antwoord
Antwoord: C
Vraag 29 1 punt
De aanschaf van de pizzarobot heeft invloed op de bedrijfskosten van Pierre. Door het ontslaan van personeel zijn bijvoorbeeld de loonkosten gedaald.
Noem een voorbeeld van bedrijfskosten die gestegen kunnen zijn door aanschaf van de pizzarobot. Leg je antwoord uit.
Bekijk het antwoord
- Noemt een juist voorbeeld van een bedrijfskost die gestegen kan zijn, met uitleg, bijvoorbeeld: onderhoudskosten, bijvoorbeeld een monteur inhuren bij technische problemen; energiekosten, bijvoorbeeld de pizzarobot gebruikt veel elektriciteit. (1p)
Prijsopbouw pizza Hawaii
| omschrijving | bedrag |
|---|---|
| inkoopprijs | € 1,28 |
| brutowinstopslag + | € 7,21 + |
| ………..(1)……….. | € 8,49 |
| ………..(2)……….. + | € 0,76 + |
| consumentenprijs | € 9,25 |
Vraag 30 2 punten
Een voorbeeld van een pizza die de pizzarobot kan bereiden, is pizza Hawaii. In de prijsopbouw van een pizza Hawaii ontbreken twee omschrijvingen.
Welke omschrijving moet staan bij (1) en welke bij (2)?
Kies uit de volgende omschrijvingen:
- bedrijfskosten
- btw
- inkoopwaarde
- verkoopprijs exclusief btw
- verkoopprijs inclusief btw
- winkelprijs
Bekijk het antwoord
- (1) verkoopprijs exclusief btw (1p)
- (2) btw (1p)
Bron 12

Gestapeld staafdiagram met één staaf. Verticale as: verdeling van de omzet (x € 1000), van 0 tot 6. Legenda: inkoopwaarde (donkergrijs, onderste deel) en brutowinst (lichtgrijs, bovenste deel). Afleesbaar: inkoopwaarde 1 (€ 1.000), brutowinst 4 (€ 4.000), omzet 5 (€ 5.000).
Vraag 31 1 punt
In de grafiek staat de verdeling van de omzet in week 10 van Pierre’s Pizzeria.
Welke berekening is juist om te bepalen hoeveel procent van de omzet uit brutowinst bestaat?
Bekijk het antwoord
Antwoord: C
Vraag 32 1 punt
Pierre kijkt naar de omzetverdeling in week 10. De bedrijfskosten in die week bedroegen € 2.750.
Bereken de nettowinst in week 10 van Pierre’s Pizzeria. Schrijf je berekening op.
Bekijk het antwoord
- Berekening, bijvoorbeeld: € 4.000 - € 2.750 = € 1.250 (1p)
Vraag 33 1 punt
Pierre onderzoekt zijn bedrijfskosten in week 10 door nogmaals naar de omzetverdeling te kijken.
Hij zegt: “Stel dat in week 10 de bedrijfskosten hoger waren uitgevallen. Welke invloed zou dat hebben op de brutowinst?”
Bekijk het antwoord
Antwoord: A
2019, tijdvak 1: Mevrouw Barack
Opgavetekst
Mevrouw Barack
De examenklas van mevrouw Barack maakt een opdracht over het berekenen van:
- bedrijfskosten
- afzet en omzet
- winst en verlies
- btw.
Vraag 25 2 punten
Mevrouw Barack vertelt dat elk winkelbedrijf te maken heeft met bedrijfskosten.
Geef van de volgende voorbeelden aan of ze wel of niet horen bij de bedrijfskosten van een winkelbedrijf. Zet telkens een kruisje in de juiste kolom.
huisvestingskosten
inkoopwaarde van de omzet
lonen
Bekijk het antwoord
- Kruisjes: huisvestingskosten wel; inkoopwaarde van de omzet niet; lonen wel. (2p)
indien drie juist 2; indien twee juist 1; indien één of geen juist 0
Vraag 26 2 punten
Mevrouw Barack schrijft een aantal zinnen over een winkelbedrijf op het bord.
Maak van onderstaande zinnen een economisch juiste tekst door de juiste woorden te noteren. Kies uit de woorden die tussen haakjes staan.
De verkoop in eenheden vermenigvuldigd met de verkoopprijs …(1)… (exclusief / inclusief) btw is de …(2)… (afzet / omzet).
De nettowinst ontstaat door de …(3)… (brutowinst / omzet) te verminderen met alle bedrijfskosten.
Bekijk het antwoord
- Vult juist in: (1) exclusief, (2) omzet, (3) brutowinst. (2p)
indien drie juist 2; indien twee juist 1; indien één of geen juist 0
Bron 6
| omschrijving | bedrag |
|---|---|
| bedrijfskosten | € 2.250 |
| inkoopwaarde van de omzet | € 41.500 |
| omzet | € 45.000 |
Vraag 27 1 punt
Nu komt mevrouw Barack met een rekenopgave over een winkelbedrijf. De volgende informatie is bekend.
Bereken de brutowinst.
Bekijk het antwoord
Antwoord: B
Vraag 29 1 punt
De rekenopgave over de bedrijfskosten van het winkelbedrijf gaat verder.
Het bedrijf heeft een schilder ingehuurd. De rekening van het schilderwerk bedroeg € 1.815 inclusief 21% btw.
Bereken hoeveel euro het schilderwerk kostte exclusief btw. Schrijf je berekening op.
Bekijk het antwoord
- Berekent het bedrag exclusief btw: € 1.815 : 1,21 = € 1.500. (1p)
2019, tijdvak 1: Fietsenfabriek Bicyclette
Opgavetekst
Fietsenfabriek Bicyclette
Fietsenfabriek Bicyclette is een Nederlandse fabrikant van fietsen.
Het bedrijf levert zijn fietsen aan klanten in binnen- en buitenland.
Vraag 31 1 punt
Afgelopen periode heeft fietsenfabriek Bicyclette 800.000 fietsen geleverd aan het buitenland. De omzet van deze geleverde fietsen bedroeg € 780 miljoen.
Bereken de gemiddelde verkoopprijs exclusief btw van deze geleverde fietsen. Schrijf je berekening op.
Bekijk het antwoord
- Berekent de gemiddelde verkoopprijs: € 780.000.000 : 800.000 = € 975. (1p)
2018, tijdvak 1: Made in Europe
Vraag 11 1 punt
Chinese fabrikanten verplaatsen steeds meer de productie naar landen zoals India en Vietnam.
Noem een reden voor het verplaatsen van de productie naar deze landen.
Bekijk het antwoord
- Noemt een juiste reden voor het verplaatsen van de productie naar landen zoals India en Vietnam. (1p)
Voorbeelden van juiste redenen: lagere loonkosten / productiekosten; voldoende gekwalificeerd personeel; kortere afstand tot de afzetmarkt. Alleen het eerstgegeven antwoord telt.
2018, tijdvak 1: De frietautomaat van Frits
Opgavetekst
Uit de krant
Het Nederlandse bedrijf Caenator heeft in samenwerking met de Universiteit Wageningen een frietautomaat ontworpen. Het apparaat bakt een portie friet in 120 seconden en levert ook saus, een vorkje en een zakje zout.
Vraag 32 2 punten
Frits verwacht dat hij één personeelslid kan ontslaan en dat de nettowinst dan zal stijgen. De bedrijfskosten van de automaat bedragen € 80 per week. De totale loonkosten zullen per maand afnemen met € 1.100. De snackbar van Frits is het hele jaar geopend.
Bereken hoeveel de nettowinst op jaarbasis zal stijgen. Schrijf je berekening op.
Bekijk het antwoord
- Berekent per jaar de bedrijfskosten van de automaat en de loonbesparing: $\text{€ }80 \cdot 52 = \text{€ }4.160$ en $\text{€ }1.100 \cdot 12 = \text{€ }13.200$ (1p)
- Berekent de stijging van de nettowinst: $\text{€ }13.200 - \text{€ }4.160 = \text{€ }9.040$ (1p)
Vraag 33 2 punten
Behalve loonkosten zijn er nog andere bedrijfskosten.
Geef van elk van de volgende voorbeelden aan of ze wel of geen bedrijfskosten zijn. Zet telkens een kruisje in de juiste kolom.
- 1. het elektriciteitsverbruik van de automaat
- 2. de inkoopwaarde van de friet
- 3. de huur van het pand
- 4. het onderhoud van de automaat
Bekijk het antwoord
- Geeft bij elk voorbeeld het juiste antwoord: elektriciteitsverbruik van de automaat wel, inkoopwaarde van de friet geen, huur van het pand wel, onderhoud van de automaat wel. (2p)
Indien vier juist: 2 punten. Indien drie of twee juist: 1 punt. Indien minder dan twee juist: 0 punten.
Vraag 35 1 punt
Frits heeft nu vijf mensen in dienst.
Maak de volgende zinnen kloppend door de juiste woorden te kiezen. Kies daarbij uit de woorden die tussen haakjes staan.
Bekijk het antwoord
- 1. stijgen
- 2. minder
Alleen een scorepunt toekennen als beide antwoorden juist zijn.
Hoe vaak productie en kosten in het examen komt
| Examen | Vragen | Aantal | Aandeel |
|---|---|---|---|
| 2024, tijdvak 1 | 7-8, 10-12 | 5 | 20% |
| 2023, tijdvak 1 | 6-9 | 4 | 14% |
| 2022, tijdvak 1 | 7-11 | 5 | 17% |
| 2021, tijdvak 1 | 9, 28-33 | 7 | 29% |
| 2019, tijdvak 1 | 25-27, 29, 31 | 5 | 22% |
| 2018, tijdvak 1 | 11, 32-33, 35 | 4 | 15% |
In 6 van de 6 ingedeelde examens economie vmbo-bb staat een vraag over productie en kosten, samen 30 vragen (19% van alle examenvragen). De meeste stonden in 2021, tijdvak 1: 7 vragen. In de examens van 2022 tot en met 2024 ging 17% van de vragen over productie en kosten, daarvoor 22%. Het onderwerp krijgt de laatste jaren minder ruimte.
Oefenen met productie en kosten
Maak de 15 nieuwste examenvragen over productie en kosten online, zonder account, of kies de vragen uit één jaar (2022, 2021, 2019 en 2018). Het AI-model kijkt ze na volgens het correctievoorschrift, je docent keurt het resultaat goed en je krijgt per vraag je punten en feedback in je mail.
Oefen de vragen over productie en kosten
Andere onderwerpen economie vmbo-bb
Productie en kosten op andere niveaus
- Examenvragen productie en kosten economie havo
- Examenvragen productie en kosten economie vmbo-gl/tl
- Examenvragen productie en kosten economie vmbo-kb
- Examenvragen productie en kosten economie vwo
Nakijken als docent
Kies het examen in de vragenbank
In de vragenbank van ToetsChecker staat elk examen economie vmbo-bb onder Eindexamens. Je neemt de examenvragen over in een eigen toets, alles of een selectie, of je leest het examen met het correctievoorschrift in als correctiemodel.
Laat de klas het examen maken
Op papier, zoals het echte examen: je scant de stapel in één keer of mailt de scan naar je scanadres. Of online, als digitale toetsafname met toezicht; de opgavetekst staat dan als bron bij elke vraag. Afbeeldingen uit het examen gaan niet mee, die staan in de PDF van de opgaven.
Geef de resultaten vrij
Het AI-model kijkt elk examen na volgens het correctievoorschrift en schrijft feedback per vraag. Bij een oefenexamen geef je alles in één keer vrij; bij een toets die meetelt loop je het voorstel eerst na. De leerling ziet het resultaat pas na jouw vrijgave.
ToetsChecker is geen examensite: je kijkt er ook je eigen SO's, proefwerken, praktische opdrachten en verslagen mee na, handgeschreven of digitaal, met jouw correctiemodel en feedback per vraag. Een gratis account heeft alle functies en 200 credits per maand, genoeg om ongeveer 100 toetsen te laten nakijken. Maak een gratis account of lees eerst hoe het nakijken werkt.
Hoe ToetsChecker economie per vraagtype nakijkt, lees je op economie toetsen nakijken met AI.
Alle oefentoetsen en eindexamens van dit vak staan op economie oefenen. Wat je op je centraal examen nodig hebt om te slagen, reken je uit met de slaag-zakcalculator.
Veelgestelde vragen
Hoe vaak komt productie en kosten voor in het eindexamen economie vmbo-bb?
In de 6 ingedeelde examens van 2018 tot en met 2024 gaan 30 vragen over productie en kosten, 19% van alle examenvragen. Het onderwerp staat in 6 van die examens.
In welk examen economie vmbo-bb stonden de meeste vragen over productie en kosten?
In het examen van 2021, tijdvak 1, met 7 vragen: 9, 28-33.
Hoe oefen ik examenvragen over productie en kosten?
Op deze pagina staan alle vragen over productie en kosten met het antwoord. Je maakt ook de 15 nieuwste vragen online, of die van één jaar, zonder account: het AI-model kijkt ze na, je docent keurt het resultaat goed en je krijgt per vraag feedback.