Examenvragen productie en kosten economie vmbo-kb
49 vragen over productie en kosten uit 7 centrale examens van 2018 tot en met 2024.
Productie en kosten komt in 7 van de 7 examens economie vmbo-kb voor, met 49 vragen (21% van alle examenvragen). Het meest in 2023, tijdvak 1 (17 vragen). Je oefent de vragen online en het AI-model kijkt ze na volgens het correctievoorschrift.
Alle examenvragen over productie en kosten
Per examen de vragen over productie en kosten, nieuwste eerst, met de tekst van de opgave erbij. Onder elke vraag klap je het antwoord uit het correctievoorschrift open.
Oefen de vragen over dit onderwerp online
2024, tijdvak 1: Boer Bauer
Opgavetekst
Bij de beantwoording van de vragen in deze opgave moet je soms gebruikmaken van informatiebron 5 in de bijlage.
In de afgelopen jaren is het aantal varkensboeren in Nederland sterk afgenomen. Dit komt door de steeds strengere milieueisen waaraan deze boerderijen moeten voldoen. Ook varkensboer Jan Bauer wil stoppen met zijn bedrijf.
Terwijl het aantal varkensboeren daalde, steeg het gemiddeld aantal varkens per boerderij. De varkensboeren die overbleven gingen dus meer varkens houden.
Gebruik informatiebron 5.
Informatiebron 5: overzicht aantal varkens en varkensboerderijen
| jaren | totaal aantal varkens (× 1.000.000) | totaal aantal varkensboerderijen |
|---|---|---|
| 2010 | 12,25 | 7.000 |
| 2015 | 12,6 | 5.000 |
| 2020 | 12,24 | 3.400 |
Vraag 16 2 punten
In 2010 hadden varkensboeren gemiddeld 1.750 varkens per boerderij.
Bereken de procentuele stijging van het gemiddeld aantal varkens per boerderij in 2020, ten opzichte van 2010. Schrijf je berekening op.
Bekijk het antwoord
voorbeeld van een juiste berekening:
\text{2020: } \frac{12.240.000}{3.400} = 3.600 \text{ varkens per boerderij}
\frac{3.600 - 1.750}{1.750} \times 100\% = 106\%
Opmerking
Een andere manier van afronden niet fout rekenen.
2024, tijdvak 1: Reiskosten woon-werkverkeer
Opgavetekst
Bij de beantwoording van de vragen in deze opgave moet je soms gebruikmaken van informatiebron 7 in de bijlage.
Annabel is verpleegkundige en gaat met de auto naar haar werk. Ze is niet blij nu de benzineprijzen flink zijn gestegen. Ze krijgt van haar werkgever geen hogere vergoeding voor de gemaakte reiskosten.
Vraag 28 2 punten
Maak van onderstaande zinnen een economisch juiste tekst door de juiste woorden te kiezen.
Doe het zo: Noteer de nummers (1), (2) en (3) op je antwoordblad. Vul bij de nummers de juiste woorden in. Kies uit de woorden die tussen haakjes staan.
Een auto is een ...(1)... (gebruiksgoed / verbruiksgoed). De noodzakelijke benzine voor de auto is een ...(2)... (schaars / zeldzaam) goed. Op weg naar haar werk maakt zij ...(3)... (geen / wel) gebruik van collectieve voorzieningen.
Bekijk het antwoord
- (1) gebruiksgoed
- (2) schaars
- (3) wel
Vraag 29 2 punten
Annabel heeft een zuinige benzineauto die 1 liter benzine verbruikt voor 20 kilometer. Om de benzinekosten overzichtelijk te houden, tankt zij elke keer voor € 60. De literprijs van benzine is gestegen van € 1,60 naar € 2,40.
Bij de prijs van € 1,60 kon zij 750 kilometer rijden als ze voor € 60 getankt had.
Bereken hoeveel kilometer ze kan rijden voor € 60 nu de prijs van benzine is gestegen naar € 2,40. Schrijf je berekening op.
Bekijk het antwoord
voorbeeld van een juiste berekening:
\frac{\text{€ }2{,}40}{20} = \text{€ }0{,}12 \text{ per km}
\frac{\text{€ }60}{\text{€ }0{,}12} = 500 \text{ km}
Vraag 30 1 punt
Annabel werkt 5 dagen per week en rijdt hiervoor 30 kilometer per dag. Van haar werkgever krijgt zij een vergoeding voor de gemaakte reiskosten van € 0,19 per kilometer. De werkelijke autokosten per kilometer bedragen € 0,49 per gereden kilometer.
Bereken hoeveel euro ze wekelijks niet vergoed krijgt. Schrijf je berekening op.
Bekijk het antwoord
voorbeeld van een juiste berekening:
(\text{€ }0{,}49 - \text{€ }0{,}19) \times 30 \times 5 = \text{€ }45
Vraag 32 1 punt
Annabel berekent de afschrijving per kilometer van de speed-pedelec. Op welke manier wordt de afschrijving per kilometer berekend?
Bekijk het antwoord
Antwoord: A
A
2024, tijdvak 1: Personeelstekort
Opgavetekst
Bij de beantwoording van de vragen in deze opgave moet je soms gebruikmaken van informatiebron 8 in de bijlage.
Restauranteigenaar Ayla heeft een probleem. Zij kan heel moeilijk personeel vinden. Ze is niet de enige. De hele horecasector heeft dit probleem.
Ayla is op zoek naar een oplossing voor het personeelstekort. Ze zou een hoger uurloon kunnen betalen om nieuw personeel aan te trekken. Maar ze denkt dat daardoor de afzet van het restaurant kan dalen.
Vraag 37 1 punt
Een hoger uurloon kan nadelige gevolgen hebben voor de afzet. Hieronder staan drie economische verschijnselen.
- 1 de totale bedrijfskosten stijgen
- 2 de loonkosten stijgen
- 3 de verkoopprijzen stijgen
In welke regel staan deze verschijnselen zo, dat een logische gedachtegang ontstaat?
Bekijk het antwoord
Antwoord: C
C
Er zijn ook QR-bestelsystemen, waarbij de gasten met hun eigen telefoon van een digitale menukaart bestellen. De gast scant een QR-code, kan zelf bestellen en betalen.
Vraag 38 1 punt
Door invoering van een QR-bestelsysteem wordt het werk in het restaurant ...
QR-code. Bekijk in Opgaven, pagina 15
Bekijk het antwoord
Antwoord: D
D
Het QR-bestelsysteem kost Ayla's restaurant € 2.160 per jaar. In de praktijk blijkt dat gasten meer drankjes bestellen dan bij gewone bediening.
Gebruik informatiebron 8.
Vraag 39 1 punt
Bereken het aantal drankjes dat per jaar extra moet worden verkocht om deze € 2.160 terug te verdienen. Schrijf je berekening op.
Bekijk het antwoord
voorbeeld van een juiste berekening:
\frac{\text{€ }2.160}{\text{€ }3{,}50 - \text{€ }1{,}50} = 1.080 \text{ drankjes}
2023, tijdvak 1: E-bike van de zaak
Opgavetekst
Bij de beantwoording van de vragen in deze opgave moet je soms gebruikmaken van informatiebron 2 in de bijlage.
Loes gebruikt haar auto alleen voor woon-werkverkeer van Laren (NH) naar Hilversum. Autorijden is duur en niet duurzaam. Daarom gaat zij uitzoeken hoeveel autorijden haar kost en welke duurzame alternatieven er zijn om op haar werk te komen.
Vraag 7 2 punten
Hieronder staan drie verschillende stellingen over autokosten. Geef voor elke stelling aan of deze juist of onjuist is.
Doe het zo: Noteer de nummers (1), (2) en (3) op je antwoordblad en schrijf daarachter juist of onjuist.
- 1 De kosten van een autoverzekering zijn incidentele uitgaven.
- 2 De brandstofkosten zijn huishoudelijke uitgaven.
- 3 De kosten voor onderhoud en reparatie zijn vaste lasten.
Bekijk het antwoord
- (1) onjuist
- (2) juist
- (3) onjuist
gegevens over woon-werkverkeer van Loes:
- Loes werkt 4 dagen per week, 45 weken per jaar.
- De enkele reisafstand woon-werkverkeer bedraagt 8 km.
- Haar auto rijdt 1 : 20 (1 liter per 20 km).
- De benzineprijs bedraagt € 1,99 per liter.
Vraag 8 2 punten
Bereken de brandstofkosten voor Loes per jaar. Schrijf je berekening op.
Bekijk het antwoord
voorbeeld van een juiste berekening:
4 × 45 × 8 × 2 = 2.880 km
\frac{2.880}{20} \times \text{€ } 1,99 = \text{€ } 286,56
Vraag 9 1 punt
Het duurst van autorijden zijn de afschrijvingen van de auto.
Hoe worden de afschrijvingen berekend?
Bekijk het antwoord
Antwoord: B
B
Loes heeft alle autokosten berekend, gemiddeld komt ze op € 5.500 per jaar.
Loes: “Misschien is een E-bike (elektrische fiets) stukken goedkoper.”
In het Fietsersblad vindt ze verdere informatie.
Gebruik informatiebron 2.
Informatiebron 2: kosten aanschaf en gebruik E-bike (Fietsersblad)
| afschrijving per jaar | € 600 |
| verzekering per jaar | € 175 |
| onderhoud per jaar | € 185 |
| elektriciteitskosten | € ... |
berekening elektriciteitskosten voor Loes:
- Loes werkt 4 dagen per week, 45 weken per jaar.
- opladen 2 keer per week
- opladen fiets 400 watt per oplaadbeurt
- 1 kilowattuur (= 1.000 watt) = € 0,25
Vraag 10 1 punt
Bereken de elektriciteitskosten van de E-bike per jaar. Schrijf je berekening op.
Bekijk het antwoord
voorbeeld van een juiste berekening:
\frac{400}{1.000} \times 0,25 \times 2 \times 45 = \text{€ } 9
Vraag 11 1 punt
Ze heeft een mooie fiets gezien die € 3.000 kost. Een E-bike is voor Loes veel goedkoper dan de auto. Maar ook voor het bedrijf waar Loes werkt kan een E-bike voor woon-werkverkeer positieve gevolgen opleveren.
Geef een voorbeeld van een positief gevolg voor de werkgever door het gebruik van de E-bike te stimuleren.
Bekijk het antwoord
voorbeelden van een juist voorbeeld:
- Fietsen heeft (meestal) een positief effect op de gezondheid en daardoor zijn werknemers (misschien) minder vaak ziek. Dat kan leiden tot minder kosten voor het bedrijf.
- De werknemers staan minder in de file, wat gunstig kan zijn voor de productiviteit in het bedrijf.
Vraag 12 1 punt
Loes wil het nog scherper stellen: “Als meer werknemers een E-bike gaan gebruiken voor het woon-werkverkeer kunnen de maatschappelijke kosten van het woon-werkverkeer dalen.”
Welk argument ondersteunt de mening van Loes?
Bekijk het antwoord
Antwoord: D
D
2023, tijdvak 1: Hondenuitlaatservice
Opgavetekst
Emma heeft een eigen bedrijf: Uit met Bello. Ze laat met een bakfiets honden uit, waarvan de baasjes onvoldoende tijd hebben om hun viervoeters uit te laten.
prijslijst van Uit met Bello
| prijslijst van Uit met Bello | prijs | |
|---|---|---|
| losse wandeling | datum op afspraak | € 14 |
| tienstrippen wandelkaart | kaart is een jaar geldig | € 135 |
| maandkaart | 1 of 2 x per week mee | € 13 per wandeling |
| 3 of 4 x per week mee | € 12,50 per wandeling |
Vraag 13 1 punt
De baasjes van honden die regelmatig gebruikmaken van Uit met Bello betalen minder per wandeling, omdat Uit met Bello …
Bekijk het antwoord
Antwoord: B
B
Vraag 14 1 punt
Op een maandag in april laat Emma negen honden tegelijk uit. In de planning ziet ze de aangemelde honden van maandag:
- Bello – losse wandeling
- Blacky, Pluto – aftekenen op tienstrippen wandelkaart
- Pascha, Sam, Dribbel, Snuf, Rakker – elke maandag en donderdag
- Droppie – maandag, dinsdag, woensdag, donderdag
Bereken de totale opbrengst op deze dag voor Uit met Bello. Schrijf je berekening op.
Bekijk het antwoord
voorbeeld van een juiste berekening:
1 × € 14 + 2 × € 13,50 + 5 × € 13 + 1 × € 12,50 = € 118,50
Vraag 15 1 punt
Uit met Bello heeft relatief weinig bedrijfskosten.
Maak van de onderstaande zinnen een economisch juiste tekst door de juiste woorden te kiezen.
Doe het zo: Noteer de nummers (1) en (2) op je antwoordblad. Vul bij de nummers de juiste woorden in. Kies uit de woorden die tussen haakjes staan.
Als Uit met Bello weinig bedrijfskosten heeft, is het verschil tussen de brutowinst en de nettowinst relatief …(1)… (groot / klein). De aanschaf van hondenbrokken zijn …(2)… (afschrijvingskosten / variabele kosten / vaste kosten).
Bekijk het antwoord
- (1) klein
- (2) variabele kosten
In haar werkgebied is veel vraag naar haar uitlaatservice. Er ontstaat een wachtlijst, dus wil Uit met Bello gaan uitbreiden. Nu passen er acht honden in de bakfiets. In een elektrisch autobusje kan ze er twintig tegelijk vervoeren. Maar dan heeft ze een extra werknemer nodig.
Vraag 16 2 punten
Door de extra klanten is het autobusje in korte tijd terugverdiend.
- Ze kan het autobusje aanschaffen voor € 4.350.
- De toename van de omzet is € 100 per dag.
- De extra kosten zijn € 75 per dag.
Bereken in hoeveel dagen het autobusje is terugverdiend. Schrijf je berekening op.
Bekijk het antwoord
voorbeeld van een juiste berekening:
extra opbrengst per dag € 100 − € 75 = € 25
\frac{\text{€ } 4.350}{\text{€ } 25} = 174
Na 174 dagen zijn de kosten van het autobusje terugverdiend
Vraag 17 2 punten
Door de aanschaf van het autobusje zullen ook andere bedrijfskosten van Uit met Bello toenemen.
Noem twee andere voorbeelden van bedrijfskosten die toenemen door de aanschaf van het autobusje.
Bekijk het antwoord
voorbeelden van juiste bedrijfskosten:
- loonkosten
- afschrijvingskosten
- benzinekosten
- verzekeringskosten
- onderhoudskosten
- wegenbelasting
Opmerking: Voor elke juiste bedrijfskosten een scorepunt toekennen.
Vraag 18 2 punten
Door de aanschaf van het autobusje wordt er op een andere manier gewerkt bij Uit met Bello.
Maak van de onderstaande zinnen een economisch juiste tekst door de juiste woorden te kiezen.
Doe het zo: Noteer de nummers (1) en (2) op je antwoordblad. Vul bij de nummers de juiste woorden in. Kies uit de woorden die tussen haakjes staan.
De aanschaf van het autobusje leidt voor het bedrijf tot een toename van de …(1)… (consumptiecapaciteit / productiecapaciteit) van het bedrijf.
De aanschaf van het autobusje leidt tot een …(2)… (arbeidsintensievere / kapitaalintensievere) productie.
Bekijk het antwoord
- (1) productiecapaciteit
- (2) kapitaalintensievere
2023, tijdvak 1: Lio superrijk
Opgavetekst
Lio heeft een nieuw contract afgesloten bij FC Barcelona. De beroemde Nederlandse voetballer gaat € 138.809.402 per jaar verdienen. Daar komt bij de start van het seizoen nog een bonus bij van € 193.154.554.
Vraag 28 1 punt
Sinds vorig jaar vliegt Lio met een eigen vliegtuig van Nederland naar Barcelona. Het vliegtuig heeft hij niet gekocht, maar huurt hij permanent.
Een voordeel van huren in plaats van kopen van een vliegtuig is:
Bekijk het antwoord
Antwoord: B
B
Lio is gek op mooie auto’s. Zijn duurste auto is een Pagani Zonda van € 1,7 miljoen. De kosten van een auto zijn afhankelijk van het aantal kilometers per jaar, maar er zijn ook vaste kosten die horen bij het bezit van een auto.
Vraag 29 1 punt
Geef van de volgende kostensoorten aan of het vaste of variabele kosten zijn voor een autobezitter.
Doe het zo: Noteer de letters (a, b en c) op je antwoordblad. Schrijf achter de letters de juiste woorden op (vaste kosten of variabele kosten).
| kostensoort | vaste kosten | variabele kosten |
|---|---|---|
| a wegenbelasting | ||
| b brandstof | ||
| c autoverzekering |
Bekijk het antwoord
- a vaste kosten
- b variabele kosten
- c vaste kosten
Vraag 30 1 punt
De Pagani Zonda is duur in de aanschaf, maar ook per jaar is de auto een stuk duurder dan een middenklasse auto. Zo zijn de afschrijvingskosten bijzonder hoog.
Wat bepaalt, behalve de aanschafwaarde, de hoogte van de jaarlijkse afschrijvingen van een auto?
Bekijk het antwoord
Antwoord: B
B
2023, tijdvak 1: Tata Steel in zwaar weer
Opgavetekst
uit een krant, april 2020:
Onrust bij staalproducent Tata Steel
Tata Steel in IJmuiden produceert jaarlijks meer dan zeven miljoen ton staal. Dat staal wordt gebruikt voor de productie van auto’s, koelkasten, fornuizen, blikjes en vele andere producten. Door overproductie op de internationale staalmarkt dalen de prijzen van staal. Om te blijven bestaan zal Tata Steel moeten bezuinigen of anders gaan produceren. Daardoor dreigt ontslag voor vele werknemers.
Vraag 32 1 punt
Tata Steel is producent van staal.
Tot welke productiesector behoort Tata Steel?
Bekijk het antwoord
Antwoord: B
B
Vraag 35 1 punt
Tata Steel overweegt om het productieproces verder te automatiseren. Zij wil daardoor beter kunnen concurreren op de wereld-staalmarkt.
Hieronder staan drie economische verschijnselen:
- 1 De arbeidsproductiviteit stijgt.
- 2 De kostprijs van staal daalt.
- 3 De verkoopprijs van staal daalt.
In welke regel staan deze verschijnselen zo, dat een logische gedachtegang ontstaat?
Bekijk het antwoord
Antwoord: A
A
2022, tijdvak 1: Oei we groeien
informatiebron 5 financiële gegevens van Ultra-net in 2018
omzet € 1.348.000
huurkosten € 115.000
afschrijvingskosten € 125.000
rentekosten € 50.000
loonkosten € 725.000
nettowinst € 250.000
Vraag 21 1 punt
Gebruik informatiebron 5.
Klanten kunnen bij Ultra-net een jaarabonnement afsluiten om onbeperkt tv-series en films te kijken. Dit abonnement kost € 125 per jaar (exclusief btw).
→ Bereken de afzet van Ultra-net in 2018. Schrijf je berekening op.
Bekijk het antwoord
- Juiste berekening: € 1.348.000 / € 125 = 10.784 (1p)
Vraag 23 1 punt
Behalve vergroting van het marktaandeel wil Ultra-net graag meer nettowinst behalen. Berry is benieuwd naar de inkoopwaarde in 2018.
Gebruik informatiebron 5.
Bereken de inkoopwaarde voor Ultra-net over 2018. Schrijf je berekening op.
Bekijk het antwoord
- Juiste berekening: € 1.348.000 − (€ 115.000 + € 125.000 + € 50.000 + € 725.000 + € 250.000) = € 83.000 (1p)
Vraag 24 2 punten
Berry merkt op: “De loonkosten vormen onze grootste kostenpost. Door de loonkosten te verlagen kunnen we ook ons marktaandeel vergroten.”
→ Maak van onderstaande zinnen een economisch juiste tekst door de juiste woorden te kiezen.
Doe het zo: Noteer de nummers (1), (2), (3) en (4) op je antwoordblad. Vul bij de nummers de juiste woorden in. Kies uit de woorden die tussen haakjes staan.
Berry: “Door lagere loonkosten worden de bedrijfskosten ___ (hoger / lager). De nettowinst zal dan ___ (afnemen / toenemen). Tegelijkertijd kunnen dalende loonkosten zorgen voor een ___ (hogere / lagere) kostprijs. De verkoopprijs van een abonnement kan dan ___ (dalen / stijgen), waardoor de afzet toeneemt en ons marktaandeel groter kan worden.”
Bekijk het antwoord
- Vult juist in: (1) lager en (2) toenemen (1p)
- Vult juist in: (3) lagere en (4) dalen (1p)
2021, tijdvak 1: Heineken in Mexico
Vraag 23 1 punt
Heineken is een multinational met productievestigingen over de hele wereld, zo ook in Mexico. Heineken nam acht jaar geleden de Mexicaanse bierbrouwer Femsa over en verwierf zo een marktaandeel van 42%, met in Mexico maar één concurrent, Modelo.
Bij de beantwoording van de vragen in deze opgave moet je soms gebruikmaken van informatiebron 5 en 6 in de bijlage.
Dolf van den Brink, manager van Heineken in Mexico, vertelt dat er nu nog verlies gemaakt wordt op de verkoop van Heineken in Mexico. Dolf: “Maar als de afzet stijgt, stijgt ook de productieomvang en stijgt de winst.”
Maak van onderstaande zinnen een economisch juiste tekst door de juiste woorden te kiezen.
Doe het zo: Noteer de nummers (1) en (2) op je antwoordblad. Vul bij de nummers de juiste woorden in. Kies uit de woorden die tussen haakjes staan.
Bekijk het antwoord
- 1. vaste kosten
- 2. dalen
informatiebron 5 nationaal inkomen per hoofd van de bevolking in 2018
| Mexico | $ 8.135 |
| Nederland | $ 48.222 |
Vraag 24 1 punt
Heineken is een multinational met productievestigingen over de hele wereld, zo ook in Mexico. Heineken nam acht jaar geleden de Mexicaanse bierbrouwer Femsa over en verwierf zo een marktaandeel van 42%, met in Mexico maar één concurrent, Modelo.
Bij de beantwoording van de vragen in deze opgave moet je soms gebruikmaken van informatiebron 5 en 6 in de bijlage.
Mexico importeert ook bier, terwijl dat veel duurder is dan het eigen Mexicaanse bier. Heineken brouwt het bier in Mexico en kan zo bezuinigen op de kosten.
Gebruik informatiebron 5.
Geef een voorbeeld van kosten die in Mexico lager zijn dan in Nederland.
Bekijk het antwoord
- Noemt loonkosten als voorbeeld van kosten die in Mexico lager zijn dan in Nederland. (1p)
Vraag 26 2 punten
Heineken is een multinational met productievestigingen over de hele wereld, zo ook in Mexico. Heineken nam acht jaar geleden de Mexicaanse bierbrouwer Femsa over en verwierf zo een marktaandeel van 42%, met in Mexico maar één concurrent, Modelo.
Bij de beantwoording van de vragen in deze opgave moet je soms gebruikmaken van informatiebron 5 en 6 in de bijlage.
Heineken verlaagt volgend jaar in Mexico de verkoopprijs van een flesje Heineken met 10%. Zij verwacht dat daardoor de huidige afzet van 500.000 flesjes Heineken toeneemt met 50%. Volgens Dolf stijgt dan de omzet.
Gebruik informatiebron 6.
Bereken de verandering van de omzet in het volgende jaar. Schrijf je berekening op.
Bekijk het antwoord
- Berekent de oude omzet: 500.000 × € 1,40 = € 700.000. (1p)
- Berekent de nieuwe omzet: 750.000 × € 1,26 = € 945.000, en de toename van de omzet: € 245.000. (1p)
2021, tijdvak 1: Rijkdom in de bodem
Opgavetekst
informatiebron 7 gegevens van China, Rusland en Mongolië
| 2017 | China | Rusland | Mongolië |
|---|---|---|---|
| nationaal inkomen (in $ mln) | 5.071.962 | 1.251.936 | 4.056 |
| nationaal inkomen per hoofd van de bevolking (in $) | 3.678 | 8.694 | 1.560 |
| aantal inwoners | 1.379.000.000 | 144.000.000 | 2.600.000 |
| levensverwachting (in jaren) | 76 | 71 | 73 |
| oppervlakte (in km²) | 9.596.961 | 17.098.246 | 1.564.116 |
Vraag 35 1 punt
Mongolië is een land in Noord-Azië tussen China en Rusland. Het is 40 maal groter dan Nederland en heeft 2,6 miljoen inwoners. De economie is vooral gebaseerd op veeteelt en van de beroepsbevolking werkt 42% in de landbouw. Van de export gaat 90% naar China en 5% wordt geëxporteerd naar Rusland.
Bij de beantwoording van de vragen in deze opgave moet je soms gebruikmaken van informatiebron 7 in de bijlage.
Mongolië is rijk aan bodemschatten, bijvoorbeeld steenkool. Twintig jaar geleden waren het vooral buitenlandse bedrijven die enorme bedragen investeerden in de mijnbouw om de steenkool te delven. Tegenwoordig zijn het meestal binnenlandse mijnbedrijven die de steenkool exploiteren.
Noem een voordeel voor de economie van Mongolië om zelf de steenkool te exploiteren.
Bekijk het antwoord
- Noemt een juist voordeel, bijvoorbeeld: de behaalde winst blijft in Mongolië; of: de werkgelegenheid in Mongolië kan toenemen. (1p)
2021, tijdvak 2: Pop-upstore
Informatiebron 2 Financiële gegevens My Baggie in 2018
| Gegeven | Bedrag |
|---|---|
| omzet | € 25.000 |
| inkoopwaarde | € 10.000 |
| bedrijfskosten | € 5.000 |
| betaalde btw | € 2.500 |
| ontvangen btw | € 5.250 |
| gemiddelde consumentenprijs | € 50 |
Vraag 8 2 punten
De gemiddelde consumentenprijs van een tas bedraagt € 50.
Gebruik informatiebron 2.
Bereken de afzet van My Baggie in 2018. Schrijf je berekening op.
Bekijk het antwoord
- Berekent de opbrengst inclusief btw: € 25.000 + € 5.250 = € 30.250 (1p)
- Deelt de opbrengst door de gemiddelde consumentenprijs: € 30.250 / € 50 = 605 tassen (1p)
Vraag 9 1 punt
Gebruik informatiebron 2.
Bereken de nettowinst van My Baggie in 2018. Schrijf je berekening op.
Bekijk het antwoord
- Berekent de nettowinst: € 25.000 − € 10.000 − € 5.000 = € 10.000 (1p)
2021, tijdvak 2: Samen op vakantie
Gegevens voor de autoreis naar Parijs
aantal kilometers: 500 (enkele reis)
gemiddeld benzineverbruik: 1:15 (gemiddeld 15 kilometer op 1 liter benzine)
gemiddelde benzineprijs: € 1,50
Vraag 17 1 punt
De retourreis met de trein kost € 140 per persoon. Het is ook mogelijk om de auto van Suus haar ouders te lenen en dan delen Floor en Suus de reiskosten.
Bereken de benzinekosten per persoon van de heen- en terugreis met de auto naar Parijs. Schrijf je berekening op.
Bekijk het antwoord
- Berekent de benzinekosten per persoon: (2 × 500) : 15 × € 1,50 : 2 = € 50 (1p)
Vraag 18 2 punten
“Dat is dus een stuk goedkoper dan met de trein,” zegt Floor. Suus vertelt haar dat een auto meer kost dan alleen de variabele benzinekosten: “Er zijn variabele kosten én vaste kosten verbonden aan een auto.”
Geef, naast benzinekosten, van beide soorten kosten van autorijden een voorbeeld.
Noteer een voorbeeld van variabele kosten en een voorbeeld van vaste kosten.
Bekijk het antwoord
- Noemt een variabele kost van autorijden, bijvoorbeeld onderhoud, reparatie, tolheffing of parkeerkosten (1p)
- Noemt een vaste kost van autorijden, bijvoorbeeld belastingen of verzekeringen (1p)
Het scorepunt alleen toekennen bij een juiste combinatie van kosten en voorbeeld.
2021, tijdvak 2: Gratis kraanwater?
Vraag 27 1 punt
Erica verkoopt liever water in flesjes dan gratis water uit de kraan te schenken. Zij verkoopt 2.000 flesjes Spa Blauw met een verkoopprijs van € 2, bij een inkoopprijs van € 0,30 per flesje.
Bereken de brutowinst op de verkochte flesjes water. Schrijf je berekening op.
Bekijk het antwoord
- Berekent de brutowinst: 2.000 × (€ 2 − € 0,30) = € 3.400 (1p)
Vraag 28 1 punt
Voor het berekenen van de nettowinst moet Erica de bedrijfskosten berekenen.
In welke regel staan uitsluitend juiste voorbeelden van bedrijfskosten?
Bekijk het antwoord
Antwoord: D
Vraag 29 2 punten
Erica: “De winstmarge op drankjes is behoorlijk hoog, ongeveer 300%. Dus je begrijpt: bij het eten krijgen gasten van mij geen gratis kraanwater.”
Maak van onderstaande zinnen een economisch juiste tekst door de juiste woorden te kiezen.
Doe het zo: Noteer de nummers (1), (2) en (3) op je antwoordblad. Vul bij de nummers de juiste woorden in. Kies uit de woorden die tussen haakjes staan.
Als Erica haar gasten gratis kraanwater serveert, nemen veel gasten …(1)… (geen / wel) andere, dure drankjes. De winstmarge op drankjes is …(2)… (hoger / lager) dan de winstmarge op eten. Bij gratis kraanwater mist Erica de belangrijke bijdrage aan de …(3)… (inkoopwaarde / omzet) van haar restaurant.
Bekijk het antwoord
- Vult de drie woorden juist in: (1) geen (2) hoger (3) omzet (2p)
Drie juist: 2 punten. Twee juist: 1 punt. Een of geen juist: 0 punten.
Vraag 30 1 punt
Erica: “Ook het schenken van gratis kraanwater kost geld, net als water uit een fles.”
Noem een voorbeeld van bedrijfskosten die gelden voor gratis kraanwater én voor water uit een fles.
Bekijk het antwoord
- Noemt een juist voorbeeld van bedrijfskosten die gelden voor gratis kraanwater én voor water uit een fles, bijvoorbeeld: de aanschafkosten van glazen; de kosten van het afwassen van glazen; de kosten van de bediening; de energiekosten van een koelkast. (1p)
De inkoopwaarde mag niet als voorbeeld van bedrijfskosten worden genoemd.
2019, tijdvak 1: De deelauto
Vraag 7 1 punt
Een deelauto is een auto die je kunt gebruiken wanneer je hem nodig hebt. Je huurt de auto en betaalt per uur en per gereden kilometer (km). Een deelauto kan een goedkoper alternatief zijn voor het dure bezit van een eigen auto. Bovendien is het beter voor het milieu. Een deelauto is vaak ook goedkoper dan reizen met het openbaar vervoer.
Een van de grootste kosten van een auto is de waardevermindering van de auto. Hoe noemen we deze kosten?
Bekijk het antwoord
Antwoord: A
Vraag 8 2 punten
Een deelauto is een auto die je kunt gebruiken wanneer je hem nodig hebt. Je huurt de auto en betaalt per uur en per gereden kilometer (km). Een deelauto kan een goedkoper alternatief zijn voor het dure bezit van een eigen auto. Bovendien is het beter voor het milieu. Een deelauto is vaak ook goedkoper dan reizen met het openbaar vervoer.
Een auto huren lijkt duur maar het bezit en gebruik van een eigen auto brengt ook hoge kosten met zich mee.
Geef van de onderstaande kosten aan of deze te maken hebben met het bezit van een auto of het gebruik van een auto.
Doe het zo: Noteer de letters a, b, c en d op je antwoordblad en noteer het juiste antwoord, bezit of gebruik.
| kosten | bezit | gebruik |
|---|---|---|
| a brandstof | ||
| b tolgeldbetaling | ||
| c motorrijtuigenbelasting | ||
| d 10.000 km onderhoudsbeurt |
Bekijk het antwoord
- Ordent de kosten juist: a brandstof gebruik; b tolgeldbetaling gebruik; c motorrijtuigenbelasting bezit; d 10.000 km onderhoudsbeurt gebruik (2p)
Vier juist 2 punten; drie of twee juist 1 punt; één of geen juist 0 punten.
informatiebron 3 kostenoverzicht gezin LaMère deelauto en trein
| deelauto | trein |
|---|---|
| tarief: − per uur: € 3; − per km: € 0,20 | retourtickets: totaal € 70 |
Vraag 9 2 punten
Een deelauto is een auto die je kunt gebruiken wanneer je hem nodig hebt. Je huurt de auto en betaalt per uur en per gereden kilometer (km). Een deelauto kan een goedkoper alternatief zijn voor het dure bezit van een eigen auto. Bovendien is het beter voor het milieu. Een deelauto is vaak ook goedkoper dan reizen met het openbaar vervoer.
Een deelauto is ook vaak goedkoper dan de trein. Het gezin LaMère wil een dagje naar zee; de enkele reisafstand bedraagt 62,5 kilometer. Na acht uur leveren ze de deelauto weer in.
Gebruik informatiebron 3.
Bereken hoeveel procent de deelauto goedkoper is dan de trein voor het gezin LaMère. Schrijf je berekening op.
Bekijk het antwoord
- Berekent de kosten van de deelauto: (62,5 × 2 × € 0,20) + (8 × € 3) = € 49 (1p)
- Berekent het procentuele verschil met de trein: (€ 49 − € 70) / € 70 × 100% = −30%, dus de deelauto is 30% goedkoper (1p)
2018, tijdvak 1: Een eigen kledingzaak
Opgavetekst
Bron 1
| naam winkel | marktaandeel vrouwenkleding |
|---|---|
| Chez Marlène | 40% |
| Women | 25% |
| Seestore | 35% |
Vraag 7 1 punt
Henriëtte wil een winkel beginnen in exclusieve, Italiaanse designkleding voor vrouwen. Eerst gaat ze kijken naar het aantal kledingwinkels voor vrouwenkleding in de stad en hun marktaandeel. Maak van onderstaande zinnen een economisch juiste tekst door de juiste woorden te kiezen.
Bekijk het antwoord
- 1. afzet
- 2. kleiner worden
Informatiebron 2 Gegevens over alle kledingwinkels in Nederland

| Post | Percentage |
|---|---|
| nettowinst | 5,5 |
| inkoopwaarde van de verkopen | 54,1 |
| overige kosten | 7,0 |
| personeel | 16,5 |
| afschrijvingen | 3,2 |
| huisvesting | 10,6 |
| verkoopkosten | 3,0 |
Vraag 8 1 punt
Henriëtte wil met SHE per maand een nettowinst van € 1.100 behalen. Het gegeven over de nettowinst in informatiebron 2 geldt ook voor SHE. Bereken hoe groot de omzet van Henriëtte per maand moet zijn om deze nettowinst te behalen. Schrijf je berekening op.
Bekijk het antwoord
- Berekent de omzet: € 1.100 ⋅ 100 : 5,5 = € 20.000 (1p)
Vraag 9 1 punt
Henriëtte zegt: 'Als startende winkelier kan ik besparen op de personeelskosten.' Noem een reden waardoor Henriëtte als starter op de personeelskosten kan besparen.
Bekijk het antwoord
- Noemt een juiste reden: in het begin zal het (in vergelijking met bestaande kledingwinkels) nauwelijks nodig zijn winkelpersoneel in dienst te nemen. (1p)
Informatiebron 3 Begroting SHE voor 2018
| Post | Bedrag |
|---|---|
| omzet | € 72.500 |
| inkoopwaarde van de verkopen | € 34.300 |
| afschrijvingen | € 2.500 |
| huisvesting | € 10.000 |
| verkoopkosten | € 5.000 |
| overige kosten | € 7.500 |
Vraag 10 1 punt
Henriëtte zegt: 'Laat ik voor 2018 eens een kleine begroting maken.' Bereken de verwachte nettowinst voor 2018 van SHE. Schrijf je berekening op.
Bekijk het antwoord
- Berekent de nettowinst van € 13.200: omzet € 72.500 − inkoopwaarde van de verkopen € 34.300 = brutowinst € 38.200; brutowinst € 38.200 − bedrijfskosten € 25.000 = nettowinst € 13.200 (1p)
2018, tijdvak 1: Kom in de bouw
Vraag 26 1 punt
Krantenbericht in 2016: De economische crisis veroorzaakte vanaf 2008 een aantal zware jaren in de bouw. De bouw groeit echter weer. De productie groeide in 2015 met € 4 miljard, een toename van 7% vergeleken met 2014. Ook in de komende jaren wordt de bouw de grootste groeier in de Nederlandse economie. De productie in een land verdelen we in vier productiesectoren. Tot welke productiesector behoort de bouw?
Bekijk het antwoord
Antwoord: B
2018, tijdvak 1: Patatje over de grens
Informatiebron 8 Productie van aardappelproducten door Europese landen in procenten van de totale aardappelproductie

| Land | Percentage |
|---|---|
| Nederland | 30 |
| België | 24 |
| Verenigd Koninkrijk | 16 |
| Duitsland | 8 |
| overige landen | 22 |
Vraag 34 1 punt
Nederland is de grootste producent van aardappelproducten in Europa. Een groot deel van deze producten, zoals patat, aardappelkroketten en rösti, is bestemd voor de export. De totale productiewaarde van aardappelproducten in Europa bedraagt € 3 miljard. Bereken de totale waarde van de Nederlandse productie van aardappelproducten. Schrijf je berekening op.
Bekijk het antwoord
- Berekent de waarde: 0,30 ⋅ € 3 miljard = € 900 miljoen (1p)
Hoe vaak productie en kosten in het examen komt
| Examen | Vragen | Aantal | Aandeel |
|---|---|---|---|
| 2024, tijdvak 1 | 16, 28-30, 32, 37-39 | 8 | 21% |
| 2023, tijdvak 1 | 7-18, 28-30, 32, 35 | 17 | 46% |
| 2022, tijdvak 1 | 21, 23-24 | 3 | 10% |
| 2021, tijdvak 1 | 23-24, 26, 35 | 4 | 11% |
| 2021, tijdvak 2 | 8-9, 17-18, 27-30 | 8 | 29% |
| 2019, tijdvak 1 | 7-9 | 3 | 10% |
| 2018, tijdvak 1 | 7-10, 26, 34 | 6 | 16% |
In 7 van de 7 ingedeelde examens economie vmbo-kb staat een vraag over productie en kosten, samen 49 vragen (21% van alle examenvragen). De meeste stonden in 2023, tijdvak 1: 17 vragen. In de examens van 2022 tot en met 2024 ging 27% van de vragen over productie en kosten, daarvoor 16%. Het onderwerp krijgt de laatste jaren meer ruimte.
Oefenen met productie en kosten
Maak de 15 nieuwste examenvragen over productie en kosten online, zonder account, of kies de vragen uit één jaar (2022, 2021, 2019 en 2018). Het AI-model kijkt ze na volgens het correctievoorschrift, je docent keurt het resultaat goed en je krijgt per vraag je punten en feedback in je mail.
Oefen de vragen over productie en kosten
Andere onderwerpen economie vmbo-kb
- Internationale handel
- Inkomen en consumptie
- Arbeidsmarkt
- Marktvormen
- Vraag en aanbod
- Overheid en belastingen
- Geld en inflatie
- Conjunctuur
Productie en kosten op andere niveaus
- Examenvragen productie en kosten economie havo
- Examenvragen productie en kosten economie vmbo-bb
- Examenvragen productie en kosten economie vmbo-gl/tl
- Examenvragen productie en kosten economie vwo
Nakijken als docent
Kies het examen in de vragenbank
In de vragenbank van ToetsChecker staat elk examen economie vmbo-kb onder Eindexamens. Je neemt de examenvragen over in een eigen toets, alles of een selectie, of je leest het examen met het correctievoorschrift in als correctiemodel.
Laat de klas het examen maken
Op papier, zoals het echte examen: je scant de stapel in één keer of mailt de scan naar je scanadres. Of online, als digitale toetsafname met toezicht; de opgavetekst staat dan als bron bij elke vraag. Afbeeldingen uit het examen gaan niet mee, die staan in de PDF van de opgaven.
Geef de resultaten vrij
Het AI-model kijkt elk examen na volgens het correctievoorschrift en schrijft feedback per vraag. Bij een oefenexamen geef je alles in één keer vrij; bij een toets die meetelt loop je het voorstel eerst na. De leerling ziet het resultaat pas na jouw vrijgave.
ToetsChecker is geen examensite: je kijkt er ook je eigen SO's, proefwerken, praktische opdrachten en verslagen mee na, handgeschreven of digitaal, met jouw correctiemodel en feedback per vraag. Een gratis account heeft alle functies en 200 credits per maand, genoeg om ongeveer 100 toetsen te laten nakijken. Maak een gratis account of lees eerst hoe het nakijken werkt.
Hoe ToetsChecker economie per vraagtype nakijkt, lees je op economie toetsen nakijken met AI.
Alle oefentoetsen en eindexamens van dit vak staan op economie oefenen. Wat je op je centraal examen nodig hebt om te slagen, reken je uit met de slaag-zakcalculator.
Veelgestelde vragen
Hoe vaak komt productie en kosten voor in het eindexamen economie vmbo-kb?
In de 7 ingedeelde examens van 2018 tot en met 2024 gaan 49 vragen over productie en kosten, 21% van alle examenvragen. Het onderwerp staat in 7 van die examens.
In welk examen economie vmbo-kb stonden de meeste vragen over productie en kosten?
In het examen van 2023, tijdvak 1, met 17 vragen: 7-18, 28-30, 32, 35.
Hoe oefen ik examenvragen over productie en kosten?
Op deze pagina staan alle vragen over productie en kosten met het antwoord. Je maakt ook de 15 nieuwste vragen online, of die van één jaar, zonder account: het AI-model kijkt ze na, je docent keurt het resultaat goed en je krijgt per vraag feedback.