Examenvragen arbeidsmarkt economie vmbo-kb
39 vragen over arbeidsmarkt uit 7 centrale examens van 2018 tot en met 2024.
Arbeidsmarkt komt in 7 van de 7 examens economie vmbo-kb voor, met 39 vragen (16% van alle examenvragen). Het meest in 2019, tijdvak 1 (11 vragen). Je oefent de vragen online en het AI-model kijkt ze na volgens het correctievoorschrift.
Alle examenvragen over arbeidsmarkt
Per examen de vragen over arbeidsmarkt, nieuwste eerst, met de tekst van de opgave erbij. Onder elke vraag klap je het antwoord uit het correctievoorschrift open.
Oefen de vragen over dit onderwerp online
2024, tijdvak 1: Retour Nederland
Opgavetekst
Bij de beantwoording van de vragen in deze opgave moet je soms gebruikmaken van informatiebron 1 en 2 in de bijlage.
Peru is een ontwikkelingsland in Zuid-Amerika. Een groot deel van de Peruanen leeft onder de armoedegrens. Goud is het tweede exportproduct van het land.
Gebruik informatiebron 1.
Informatiebron 1: de waarde van de import en export van goederen van Peru in 2020
| export | import | |
|---|---|---|
| totaal goederen | $ 40,5 miljard | $ 34,7 miljard |
| kopererts | $ 9,23 miljard | |
| goud | $ 6,44 miljard |
Na afloop van het project wil Jim met zijn nieuwe Peruaanse vriendin terug naar Nederland. Arbeid en gezinsvorming zijn de belangrijkste motieven voor mensen om te emigreren.
Gebruik informatiebron 2.
Vraag 5 2 punten
Bereken het percentage immigranten dat in 2018 als motief arbeid had. Schrijf je berekening op.
Vlakkendiagram van de immigratiemotieven naar Nederland in 2008 en 2018, met de aantallen van 2018 per motief. Bekijk in Bijlage, pagina 2
Bekijk het antwoord
voorbeeld van een juiste berekening:
totaal: 57.830 + 51.540 + 32.585 + 12.855 + 36.250 = 191.060 immigranten
57.830 / 191.060 × 100% = 30,3%
Opmerking
Een andere manier van afronden niet fout rekenen.
Vraag 6 1 punt
Arbeid is een belangrijk immigratiemotief om naar Nederland te komen. Wat is het effect van de komst van immigranten op de Nederlandse arbeidsmarkt?
Bekijk het antwoord
Antwoord: D
D
Vraag 7 1 punt
Immigranten, zoals Duitsers en Polen, blijven korter in Nederland dan immigranten uit andere landen.
Duitsers en Polen kunnen relatief makkelijk in Nederland studeren of werken, want in de EU is sprake van een vrij verkeer van ...
Bekijk het antwoord
Antwoord: D
D
2024, tijdvak 1: Boer Bauer
Opgavetekst
Bij de beantwoording van de vragen in deze opgave moet je soms gebruikmaken van informatiebron 5 in de bijlage.
In de afgelopen jaren is het aantal varkensboeren in Nederland sterk afgenomen. Dit komt door de steeds strengere milieueisen waaraan deze boerderijen moeten voldoen. Ook varkensboer Jan Bauer wil stoppen met zijn bedrijf.
Vraag 17 1 punt
De werkgelegenheid in Nederland neemt af doordat varkensboeren, zoals Bauer, stoppen met hun varkensboerderijen.
Maak van onderstaande zinnen een economisch juiste tekst door de juiste woorden te kiezen.
Doe het zo: Noteer de nummers (1) en (2) op je antwoordblad. Vul bij de nummers de juiste woorden in. Kies uit de woorden die tussen haakjes staan.
Doordat varkensboeren stoppen met produceren ontstaat er ...(1)... (conjuncturele / structurele) werkloosheid. Tegelijkertijd is de vraag naar varkensvlees in Nederland gedaald, hierdoor ontstaat ...(2)... (conjuncturele / structurele) werkloosheid.
Bekijk het antwoord
- (1) structurele
- (2) conjuncturele
2024, tijdvak 1: Marokko
Opgavetekst
Bij de beantwoording van de vragen in deze opgave moet je soms gebruikmaken van informatiebron 6 in de bijlage.
Marokko is een land in het noordwesten van Afrika. Het land heeft een bovengemiddelde economische groei en is daarmee inmiddels de zesde economie van Afrika.
In 2021 bedroeg het nationaal inkomen van Marokko € 100,38 miljard. Het land had toen 35 miljoen inwoners. In Nederland was in datzelfde jaar het nationaal inkomen per hoofd van de bevolking € 47.800.
Renault heeft in Marokko zo'n 11.000 mensen in dienst. De werkgelegenheid die ontstaat door de aanwezigheid van Renault is echter veel groter dan deze 11.000 banen.
Vraag 26 1 punt
Verklaar dat de werkgelegenheid in Marokko door de aanwezigheid van Renault groter is dan de 11.000 banen bij Renault zelf.
Foto van een monteur die aan de motor van een auto werkt. Bekijk in Opgaven, pagina 9
Bekijk het antwoord
voorbeeld van een juiste verklaring:
Er zijn veel toeleveringsbedrijven die zich in de buurt van de Renaultfabrieken hebben gevestigd. Dat levert ook werkgelegenheid op.
2024, tijdvak 1: Personeelstekort
Opgavetekst
Bij de beantwoording van de vragen in deze opgave moet je soms gebruikmaken van informatiebron 8 in de bijlage.
Restauranteigenaar Ayla heeft een probleem. Zij kan heel moeilijk personeel vinden. Ze is niet de enige. De hele horecasector heeft dit probleem.
Vraag 35 2 punten
In de horeca is sprake van personeelstekort.
Maak van onderstaande zinnen een economisch juiste tekst door de juiste woorden te kiezen.
Doe het zo: Noteer de nummers (1) en (2) op je antwoordblad. Vul bij de nummers de juiste woorden in. Kies uit de woorden die tussen haakjes staan.
Van personeelstekort is sprake als het aanbod van arbeid ...(1)... (groter / kleiner) is dan de vraag naar arbeid. Er is dan sprake van een ...(2)... (krappe / ruime) arbeidsmarkt.
Bekijk het antwoord
- (1) kleiner
- (2) krappe
Door personeelstekort staan er minder tafels op haar terras. De afzet is hierdoor gedaald met 15%.
Gebruik informatiebron 8.
Informatiebron 8: financiële gegevens per maand, voor het personeelstekort
| afzet | gemiddelde verkoopprijs | gemiddelde inkoopprijs | |
|---|---|---|---|
| menu's | 3.500 | € 29 | € 15 |
| drankjes | 10.000 | € 3,50 | € 1,50 |
Vraag 36 2 punten
Bereken hoeveel omzet per maand het restaurant gemiddeld misloopt door het personeelstekort. Schrijf je berekening op.
Bekijk het antwoord
voorbeeld van een juiste berekening:
gemiste afzet menu's: 0,15 × 3.500 = 525
gemiste afzet drankjes: 0,15 × 10.000 = 1.500
525 × € 29 = € 15.225
1.500 × € 3,50 = € 5.250
gemiste omzet € 15.225 + € 5.250 = € 20.475
2023, tijdvak 1: Tata Steel in zwaar weer
Opgavetekst
uit een krant, april 2020:
Onrust bij staalproducent Tata Steel
Tata Steel in IJmuiden produceert jaarlijks meer dan zeven miljoen ton staal. Dat staal wordt gebruikt voor de productie van auto’s, koelkasten, fornuizen, blikjes en vele andere producten. Door overproductie op de internationale staalmarkt dalen de prijzen van staal. Om te blijven bestaan zal Tata Steel moeten bezuinigen of anders gaan produceren. Daardoor dreigt ontslag voor vele werknemers.
Vraag 33 1 punt
Om te blijven bestaan overweegt de directie van Tata Steel de productie te verplaatsen naar lagelonenlanden. Hierdoor zullen werknemers in Nederland worden ontslagen.
Maak van onderstaande zinnen een economisch juiste tekst door de juiste woorden te kiezen.
Doe het zo: Noteer de nummers (1) en (2) op je antwoordblad. Vul bij de nummers de juiste woorden in. Kies uit de woorden die tussen haakjes staan.
Door de verplaatsing van de productie naar lagelonenlanden neemt …(1)… (het aanbod van / de vraag naar) arbeid in Nederland af. Deze verplaatsing veroorzaakt …(2)… (conjuncturele / structurele) werkloosheid in Nederland.
Bekijk het antwoord
- (1) de vraag naar
- (2) structurele
Vraag 34 1 punt
De vakbonden stellen voor om de werkweek van werknemers in te korten van 40 uur naar 36 uur.
Maak van onderstaande zinnen een economisch juiste tekst door de juiste woorden te kiezen.
Doe het zo: Noteer de nummers (1) en (2) op je antwoordblad. Vul bij de nummers de juiste woorden in. Kies uit de woorden die tussen haakjes staan.
Door de werkweek in te korten wordt dezelfde productie door …(1)… (meer / minder) werknemers gedaan. Daardoor hoeven er …(2)… (meer / minder) werknemers ontslagen te worden.
Bekijk het antwoord
- (1) meer
- (2) minder
Vraag 36 2 punten
Door de werknemers van Tata Steel wordt nu 320.400 uur per jaar gewerkt.
Bereken de toename van het aantal volledige banen als een volledige baan vermindert van 40 naar 36 uur per week. Schrijf je berekening op.
Bekijk het antwoord
voorbeeld van een juiste berekening:
\frac{320.400 \text{ uren}}{40} = 8.010 \text{ arbeidsplaatsen}
\frac{320.400 \text{ uren}}{36} = 8.900 \text{ arbeidsplaatsen}
toename van 890 arbeidsplaatsen
Vraag 37 1 punt
Als het aantal uren in de werkweek daalt met 10% wil Tata Steel ook de lonen laten dalen met 10%. De productie daalt immers ook met 10%.
De vakbond eist dat het loon per werknemer gelijk blijft.
De directie van Tata Steel zegt dat dit niet kan, omdat dan de concurrentiepositie van Tata Steel verslechtert.
Hieronder staan drie economische verschijnselen:
- 1 De arbeidsproductiviteit stijgt niet.
- 2 De loonkosten per gewerkt uur stijgen.
- 3 De kostprijs van staal stijgt.
In welke regel staan de verschijnselen in de volgorde volgens de gedachtegang van de directie van Tata Steel?
Bekijk het antwoord
Antwoord: C
C
Vraag 38 1 punt
Als Tata Steel in Nederland gaat sluiten zal dit betekenen dat ook de werkgelegenheid bij andere bedrijven in de regio IJmuiden zal afnemen.
Leg uit waarom de werkgelegenheid ook bij andere bedrijven in de regio IJmuiden zal afnemen als Tata Steel sluit.
Bekijk het antwoord
voorbeelden van een juiste uitleg:
- Andere bedrijven in de regio zijn toeleveranciers / afhankelijk van Tata Steel. Als de orders van Tata Steel afnemen, neemt bij deze bedrijven de productie af (en neem de werkgelegenheid af).
- Het inkomen van werknemers die werkloos worden, zal dalen. De bestedingen van ex-werknemers in de regio zullen dalen, waardoor de inkomsten / productie van andere bedrijven ook zal afnemen (en neemt de werkgelegenheid af).
2022, tijdvak 1: Economie groeit door shoppers
Vraag 5 1 punt
Als de economische groei aanhoudt, zullen er vergeleken met de jaren daarvoor, in verhouding meer vaste arbeidscontracten dan tijdelijke arbeidscontracten worden aangeboden.
→ Verklaar dat er, in tijden van aanhoudende economische groei, in verhouding vaker vaste arbeidscontracten worden aangeboden dan tijdelijke arbeidscontracten.
Bekijk het antwoord
- Verklaring: de werkgever wil de werknemer aan zich binden (1p)
Vraag 6 2 punten
Volgens Amira is er nog meer aan de hand. Zij voorspelt dat de verborgen werkloosheid daalt in tijden van economische groei, terwijl de geregistreerde werkloosheid stijgt.
→ Maak van onderstaande zinnen een economisch juiste tekst door de juiste woorden te kiezen.
Doe het zo: Noteer de nummers (1), (2) en (3) op je antwoordblad. Vul bij de nummers de juiste woorden in. Kies uit de woorden die tussen haakjes staan.
Door economische groei ontstaat ___ (meer / minder) vraag naar arbeid.
Werkzoekenden die zich eerst ___ (niet / wel) hadden geregistreerd, gaan zich nu ___ (niet / wel) laten registreren. Daardoor stijgt de geregistreerde werkloosheid.
Bekijk het antwoord
- Vult de drie woorden juist in: (1) meer, (2) niet, (3) wel (2p)
Drie juist 2 punten, twee juist 1 punt, een of geen juist 0 punten. De juiste antwoorden zijn: (1) meer, (2) niet, (3) wel.
2022, tijdvak 1: Een nieuwe gitaar
Opgavetekst
informatiebron 2 bruto minimum(jeugd)loon bij volledige baan van 40 uur, 1 januari 2020
| leeftijd | per week |
|---|---|
| 21 jaar en ouder | € 381,60 |
| 20 jaar | € 305,29 |
| 19 jaar | € 228,96 |
| 18 jaar | € 190,80 |
Vraag 7 2 punten
Bij de beantwoording van de vragen in deze opgave moet je soms gebruikmaken van informatiebron 2 en 3 in de bijlage.
Yair (22 jaar) is klaar met zijn mbo-muziekopleiding artiest. Hij is singer-songwriter-gitarist en droomt van een solocarrière in de muziek. Op het moment heeft hij een baantje bij supermarkt HIT en verdient daarmee het minimumloon.
− Yair werkt van maandag tot en met vrijdag van 8.00 tot 14.00 uur in de supermarkt, met elke dag een uur pauze.
− Elke zaterdag werkt hij ook van 8.00 tot 12.30 uur, met een half uur pauze.
− In de pauzes wordt Yair niet doorbetaald.
Gebruik informatiebron 2.
Een volledige baan bij supermarkt HIT is 40 uur per week.
→ Bereken het bruto loon van Yair per week. Schrijf je berekening op.
Bekijk het antwoord
- Berekent het gemiddeld aantal uren per week: maandag t/m vrijdag 5 × 5 uur = 25 uur, zaterdag 4 uur, totaal 29 uur (1p)
- Berekent het inkomen per week van Yair: 29/40 × € 381,60 = € 276,66 (1p)
Afrondingsverschillen niet fout rekenen.
2021, tijdvak 1: De tussenbaan
Vraag 1 1 punt
Bij de beantwoording van de vragen in deze opgave moet je soms gebruikmaken van informatiebron 1 en 2 in de bijlage.
Moira is blij, want zij is aangenomen bij een supermarkt. Na het gesprek kreeg zij een arbeidsovereenkomst en een cao (collectieve arbeidsovereenkomst) mee. Met haar oudere zus Mimi leest ze de papieren door.
Maak van onderstaande zinnen een economisch juiste tekst door de juiste woorden te kiezen.
Doe het zo: Noteer de nummers (1) en (2) op je antwoordblad. Vul bij de nummers de juiste woorden in. Kies uit de woorden die tussen haakjes staan.
Bekijk het antwoord
- 1. uitvoerende
- 2. wit
informatiebron 1 toeslagen ’s avonds en in het weekend
| toeslag | ||
|---|---|---|
| maandag t/m vrijdag | 20.00-21.00 | 30% |
| 21.00-24.00 | 50% | |
| zaterdag | 18.00-24.00 | 50% |
| zondag | 00.00-24.00 | 100% |
Vraag 2 2 punten
Bij de beantwoording van de vragen in deze opgave moet je soms gebruikmaken van informatiebron 1 en 2 in de bijlage.
Moira is blij, want zij is aangenomen bij een supermarkt. Na het gesprek kreeg zij een arbeidsovereenkomst en een cao (collectieve arbeidsovereenkomst) mee. Met haar oudere zus Mimi leest ze de papieren door.
Mimi is benieuwd naar de huidige arbeidsvoorwaarden van de supermarkt. Toen zij bij dezelfde supermarkt werkte, werden de toeslagen voor avondwerk en weekendwerk net afgeschaft. Mimi: “Dat scheelde veel loon.”
Mimi werkte op zaterdagavond van 18.00 uur tot 21.00 uur en op zondag van 14.00 uur tot 18.00 uur. Het uurloon van Mimi bedroeg € 4. Na de afschaffing van de toeslagen werd het uurloon € 5.
Gebruik informatiebron 1.
Bereken het bedrag dat Mimi per week minder ging verdienen na afschaffing van de toeslagen en verhoging van het uurloon. Schrijf je berekening op.
Bekijk het antwoord
- Berekent het verlies aan toeslagen: (3 × € 4 × 0,5) + (4 × € 4 × 1) = € 22 minder. (1p)
- Berekent de meerverdienst door het hogere uurloon: 7 × € 1 = € 7 meer, en per saldo € 22 − € 7 = € 15 minder verdienen. (1p)
informatiebron 2 de ideale contractvorm: flex(ibel) of vast?

Er zijn in Nederland 873.000 werkende jongeren van 17-21 jaar.
Infographic met de titel ‘De ideale contractvorm’, met per leeftijdsgroep het percentage bij een flex-contract en bij een vast contract.
Flex-contract: 17-21 jaar 72,1%; 22-26 jaar 56,8%; 27-31 jaar 29,4%; 32-36 jaar 25,0%.
Vast contract: 17-21 jaar 27,9%; 22-26 jaar 43,2%; 27-31 jaar 70,6%; 32-36 jaar 75,0%.
Vraag 3 1 punt
Bij de beantwoording van de vragen in deze opgave moet je soms gebruikmaken van informatiebron 1 en 2 in de bijlage.
Moira is blij, want zij is aangenomen bij een supermarkt. Na het gesprek kreeg zij een arbeidsovereenkomst en een cao (collectieve arbeidsovereenkomst) mee. Met haar oudere zus Mimi leest ze de papieren door.
In de supermarktbranche wordt vaak gewerkt met flexibele contracten (flexcontracten), meestal door jongeren in de leeftijd van 17-26 jaar. Oudere jongeren hebben liever een vast contract.
Gebruik informatiebron 2.
Bereken hoeveel werkende jongeren van 17-21 jaar liever een vast contract hebben dan een flexcontract. Schrijf je berekening op.
Bekijk het antwoord
- Berekent het aantal werkende jongeren van 17-21 jaar dat liever een vast contract heeft: 873.000 × 0,279 = 243.567. (1p)
Vraag 4 1 punt
Bij de beantwoording van de vragen in deze opgave moet je soms gebruikmaken van informatiebron 1 en 2 in de bijlage.
Moira is blij, want zij is aangenomen bij een supermarkt. Na het gesprek kreeg zij een arbeidsovereenkomst en een cao (collectieve arbeidsovereenkomst) mee. Met haar oudere zus Mimi leest ze de papieren door.
Geef een reden waarom jongeren die ouder zijn dan 26 jaar liever een vast contract aangaan met een werkgever.
Bekijk het antwoord
- Noemt een juiste reden, bijvoorbeeld: de oudere jongeren hebben meestal meer financiële verplichtingen; of: de oudere jongeren willen meer zekerheid over hun inkomen. (1p)
Vraag 5 1 punt
Bij de beantwoording van de vragen in deze opgave moet je soms gebruikmaken van informatiebron 1 en 2 in de bijlage.
Moira is blij, want zij is aangenomen bij een supermarkt. Na het gesprek kreeg zij een arbeidsovereenkomst en een cao (collectieve arbeidsovereenkomst) mee. Met haar oudere zus Mimi leest ze de papieren door.
Sinds kort kent de supermarkt-cao een nieuw soort baan: de tussenbaan. De tussenbaan is een arbeidscontract voor de duur van maximaal vier jaar. De werknemer met een tussenbaan krijgt € 175 per jaar extra uitbetaald op een speciale bankrekening, bedoeld voor scholing.
Geef een reden waarom scholing juist voor de werknemer met een tussenbaan belangrijk is.
Bekijk het antwoord
- Noemt een juiste reden, bijvoorbeeld: deze werknemer weet zeker dat na maximaal vier jaar zijn / haar baan stopt; scholing vergroot de kansen op werk hierna voor deze werknemer. (1p)
Vraag 6 1 punt
Bij de beantwoording van de vragen in deze opgave moet je soms gebruikmaken van informatiebron 1 en 2 in de bijlage.
Moira is blij, want zij is aangenomen bij een supermarkt. Na het gesprek kreeg zij een arbeidsovereenkomst en een cao (collectieve arbeidsovereenkomst) mee. Met haar oudere zus Mimi leest ze de papieren door.
Sinds kort kent de supermarkt-cao een nieuw soort baan: de tussenbaan. De tussenbaan is een arbeidscontract voor de duur van maximaal vier jaar. De werknemer met een tussenbaan krijgt € 175 per jaar extra uitbetaald op een speciale bankrekening, bedoeld voor scholing.
Een tussenbaan biedt voor de supermarkt het voordeel van een flexibel contract en het voordeel van een vast contract.
Noem een voordeel voor de supermarkt van een vast contract voor een werknemer.
Bekijk het antwoord
- Noemt een juist voordeel voor de supermarkt, bijvoorbeeld: de supermarkt heeft meer ervaren personeel; de supermarkt behoudt meer gemotiveerde werknemers; de kans op vertrek van werknemers op korte termijn is kleiner. (1p)
Vraag 7 1 punt
Bij de beantwoording van de vragen in deze opgave moet je soms gebruikmaken van informatiebron 1 en 2 in de bijlage.
Moira is blij, want zij is aangenomen bij een supermarkt. Na het gesprek kreeg zij een arbeidsovereenkomst en een cao (collectieve arbeidsovereenkomst) mee. Met haar oudere zus Mimi leest ze de papieren door.
Mimi: “Ik denk dat op den duur alle vaste contracten zullen verdwijnen in de supermarktbranche. Producten zouden goedkoper kunnen worden en dat is gunstig voor de koopkracht van consumenten.”
Hieronder staan vijf economische verschijnselen:
1 Vaste contracten verdwijnen in de supermarktbranche.
2 De supermarktbranche wil de nettowinst gelijk houden.
3 De loonkosten in de supermarktbranche kunnen dalen.
4 De verkoopprijzen in de supermarktbranche kunnen dalen.
5 De koopkracht van consumenten kan toenemen.
In welke regel staan deze verschijnselen zo dat ze de gedachtegang van Mimi juist weergeven?
Bekijk het antwoord
Antwoord: C
2021, tijdvak 2: Pop-upstore
Vraag 13 2 punten
Het gaat zo goed met Nina’s winkels dat ze zelfstandig ondernemer wordt en haar baan als werknemer opgeeft.
In onderstaande tabel staan kenmerken van een werknemer en een zelfstandig ondernemer.
Zijn onderstaande kenmerken van toepassing op een werknemer of een zelfstandig ondernemer?
Doe het zo: Noteer de cijfers van de kenmerken (1, 2, 3, 4, 5) en zet achter elk cijfer de juiste letter (a of b).
kenmerken
a werknemer
of
b zelfstandig ondernemer
1 kan eigen werktijden bepalen
2 heeft recht op werkstaking
3 heeft recht op vakantiedagen
4 de beloning is winst
5 heeft recht op minimumloon
Bekijk het antwoord
- Kent de kenmerken juist toe, a is werknemer en b is zelfstandig ondernemer: 1 b, 2 a, 3 a, 4 b, 5 a (2p)
Vijf of vier juist: 2 punten. Drie of twee juist: 1 punt. Een of geen juist: 0 punten.
2019, tijdvak 1: Maxine wil werken
Vraag 1 2 punten
Maxine verloor haar baan tijdens de economische crisis. Haar bedrijf verkocht minder producten. Zij is nu al drie jaar werkloos en op zoek naar een baan.
Maak van onderstaande zinnen een economisch juiste tekst door de juiste woorden te kiezen.
Doe het zo: Noteer de nummers (1), (2) en (3) op je antwoordblad. Vul bij de nummers de juiste woorden in. Kies uit de woorden die tussen haakjes staan.
De werkloosheid van Maxine was een gevolg van te weinig …(1)… (aanbod van / vraag naar) producten en wordt …(2)… (conjuncturele / structurele) werkloosheid genoemd. Als werkzoekende behoort Maxine tot de …(3)… (aanbieders / vragers) op de arbeidsmarkt.
Bekijk het antwoord
- Vult de drie juiste woorden in: (1) vraag naar, (2) conjuncturele, (3) aanbieders (2p)
Indien drie juist 2 punten; indien twee juist 1 punt; indien één of geen juist 0 punten.
informatiebron 1 arbeidscontract Maxine (gedeeltelijk)
Beter Fiets, gevestigd te Asten en
Maxine ter Voorde, woonachtig te Asten,
verklaren hierbij een arbeidscontract aan te gaan onder de volgende voorwaarden:
Artikel 1
Werknemer treedt met ingang van 01-06-2019 bij werkgever in dienst in de functie van verkoper. Het arbeidscontract wordt aangegaan voor de duur van een jaar.
Artikel 5
Werkgever en werknemer spreken af dat de werknemer minimaal 20 uren per week betaald krijgt, ook als de werknemer minder dan 20 uren per week werkt.
Artikel 9
Werknemer ontvangt een bruto-uurloon van € 9,50.
informatiebron 2 overzicht van de gewerkte uren van Maxine in de afgelopen drie weken
| Week | Gewerkte uren |
|---|---|
| week 1 | 20 uren |
| week 2 | 26 uren |
| week 3 | 20 uren |
Vraag 2 1 punt
Maxine verloor haar baan tijdens de economische crisis. Haar bedrijf verkocht minder producten. Zij is nu al drie jaar werkloos en op zoek naar een baan.
Gelukkig krijgt Maxine hulp bij het zoeken naar een baan.
Welke instantie bemiddelt in Nederland tussen vragers naar en aanbieders van werk?
Gebruik informatiebron 1 en 2.
Bekijk het antwoord
Antwoord: D
Vraag 3 1 punt
Maxine verloor haar baan tijdens de economische crisis. Haar bedrijf verkocht minder producten. Zij is nu al drie jaar werkloos en op zoek naar een baan.
Maxine solliciteert op een vacature bij fietsenwinkel Beter Fiets en wordt aangenomen. Zij krijgt een flexibel arbeidscontract: het arbeidscontract is …
Gebruik informatiebron 1 en 2.
Bekijk het antwoord
Antwoord: A
Vraag 5 1 punt
Maxine verloor haar baan tijdens de economische crisis. Haar bedrijf verkocht minder producten. Zij is nu al drie jaar werkloos en op zoek naar een baan.
Voor Beter Fiets heeft een arbeidscontract met vaste uren financiële nadelen vergeleken met een contract met variabele uren.
Noem een financieel nadeel voor Beter Fiets van een arbeidscontract met vaste uren vergeleken met een arbeidscontract met variabele uren.
Bekijk het antwoord
- Noemt een juist financieel nadeel voor Beter Fiets, bijvoorbeeld: als Beter Fiets haar voor meer uren vast aanneemt, moet Beter Fiets haar altijd deze uren uitbetalen, ook al is er geen werk voor haar (1p)
Vraag 6 1 punt
Maxine verloor haar baan tijdens de economische crisis. Haar bedrijf verkocht minder producten. Zij is nu al drie jaar werkloos en op zoek naar een baan.
Volgens de vakbonden zijn er ook belangrijke financiële nadelen verbonden aan tijdelijke arbeidscontracten voor werknemers.
Noem een financieel nadeel van tijdelijke arbeidscontracten voor werknemers.
Bekijk het antwoord
- Noemt een juist financieel nadeel van tijdelijke arbeidscontracten voor werknemers, bijvoorbeeld: werknemers hebben minder inkomenszekerheid (door minder baanzekerheid), of werknemers kunnen moeilijker een huis kopen (door minder baanzekerheid) (1p)
2019, tijdvak 1: Made in China
Vraag 19 2 punten
Nog niet zo lang geleden was China een lagelonenland. Om die reden vestigden ook Nederlandse bedrijven zich in dat land. De werkloosheid nam daardoor in Nederland toe.
Leidt de verplaatsing van Nederlandse bedrijven naar China tot conjuncturele of structurele werkloosheid in Nederland? Maak een keuze en verklaar je antwoord.
Bekijk het antwoord
- Kiest voor structurele werkloosheid (1p)
- Verklaart dat deze werkloosheid het gevolg is van een verandering in de productiestructuur (1p)
Vraag 20 1 punt
In de laatste tien jaar zijn de lonen in China sterk gestegen.
In welke situatie op de arbeidsmarkt zullen de lonen stijgen?
Bekijk het antwoord
Antwoord: C
informatiebron 5 het uurloon van een fabrieksarbeider in verschillende landen tussen 2005 en 2016 in US dollar

Lijndiagram. Per land een lijn van het uurloon in 2005 (linker as) naar 2016 (rechter as), in US dollar. De lijn van China is dikker en is aangegeven met een cirkel met sterren en het label x3. Afgelezen waarden in US dollar:
| Land | 2005 | 2016 |
|---|---|---|
| Portugal | 6,3 | 4,5 |
| China | 1,2 | 3,6 |
| Brazilië | 2,9 | 2,7 |
| Argentinië | 2,1 | 2,5 |
| Mexico | 2,2 | 2,1 |
| Thailand | 1,4 | 2,0 |
| Colombia | 1,4 | 1,7 |
Vraag 21 1 punt
Zeker in vergelijking met andere landen zijn de lonen van fabrieksarbeiders in China spectaculair gestegen.
Gebruik informatiebron 5.
Welke juiste conclusie kun je trekken uit de grafiek?
Bekijk het antwoord
Antwoord: B
Vraag 22 1 punt
In de hoogontwikkelde kustprovincie Fujian is sprake van een tekort aan arbeidskrachten, terwijl in andere provincies werkloosheid heerst. Het leven in Fujian is te duur in verhouding tot de lonen. De Chinese overheid heeft in Fujian de minimumlonen in 2016 met 25% verhoogd.
Noem een reden waarom de overheid het minimumloon in Fujian heeft verhoogd met 25%.
Bekijk het antwoord
- Noemt een juiste reden, bijvoorbeeld: met een verhoging van het minimumloon wil de overheid meer werknemers overhalen om in Fujian te komen werken; of: met een verhoging van het minimumloon wil de overheid meer werknemers een beter bestaan bieden (in deze dure provincie) (1p)
Vraag 23 2 punten
De lonen van Chinese werknemers stijgen sterk in de laatste jaren. Voor de werkgelegenheid in China is dit gunstig.
Leg in twee stappen uit dat verhoging van de lonen gunstig is voor de werkgelegenheid in China.
Bekijk het antwoord
- Noemt dat Chinese werknemers (in koopkracht op vooruit gaan en) meer gaan besteden (1p)
- Noemt dat daardoor de productie stijgt (1p)
Vraag 24 2 punten
De Chinese beroepsbevolking krimpt en vergrijst tegelijkertijd. Daarom stimuleert de Chinese overheid het gebruik van robots in industriële bedrijven.
Maak van de zinnen een economisch juiste tekst door de juiste woorden te kiezen.
Doe het zo: Noteer de nummers (1), (2) en (3) op je antwoordblad. Vul bij de nummers de juiste woorden in. Kies uit de woorden die tussen haakjes staan.
Door meer robots te gebruiken wordt een bedrijf …(1)… (arbeidsintensiever / kapitaalintensiever) en kan de arbeidsproductiviteit …(2)… (afnemen / toenemen). De loonkosten per product zullen dan bij een gelijkblijvend uurloon …(3)… (afnemen / toenemen).
Bekijk het antwoord
- Vult de juiste woorden in: (1) kapitaalintensiever, (2) toenemen, (3) afnemen (2p)
Drie juist 2 punten; twee juist 1 punt; één of geen juist 0 punten.
2018, tijdvak 1: Kom in de bouw
Vraag 27 1 punt
In de crisisjaren van 2008 tot 2015 zijn er in de bouw ruim 80.000 arbeidsjaren verloren gegaan. Wat verstaan we onder een arbeidsjaar?
Bekijk het antwoord
Antwoord: D
Vraag 28 2 punten
Maak van onderstaande zinnen een economisch juiste tekst door de juiste woorden te kiezen. Door de economische crisis zijn de bestedingen in Nederland (1) ___ (afgenomen / toegenomen). Hierdoor (2) ___ (daalde / steeg) de vraag naar arbeid en ontstond er (3) ___ (conjuncturele / structurele) werkloosheid.
Bekijk het antwoord
- Vult de drie gaten juist in: (1) afgenomen, (2) daalde, (3) conjuncturele (2p)
Puntentabel uit het correctievoorschrift: indien drie juist 2; indien twee juist 1; indien één of geen juist 0.
Informatiebron 7 Werkgelegenheid in de bouw in arbeidsjaren
| Jaren | 2008 | 2014 | 2015 |
|---|---|---|---|
| vaste werknemers | 364 | 279 | 276 |
| zelfstandigen | 97 | 104 | 109 |
| uitzendkrachten | 20 | 17 | 21 |
| totaal | 481 | 400 | 406 |
(× 1.000)
Vraag 29 1 punt
De productie in de bouw groeide in 2015 ten opzichte van 2014 met 7%. Toch is de werkgelegenheid in de bouw niet met 7% gegroeid. Bereken in één decimaal de procentuele groei van de werkgelegenheid in de bouw in 2015 ten opzichte van 2014. Schrijf je berekening op.
Bekijk het antwoord
- Berekent de groei: 6.000 : 400.000 ⋅ 100% = 1,5% (1p)
Vraag 30 1 punt
De groei van de werkgelegenheid in 2015 in de bouw levert vooral meer werk op voor uitzendkrachten. Noem een reden waarom bouwbedrijven in 2015 eerder voor uitzendkrachten kiezen dan voor vaste werknemers.
Bekijk het antwoord
- Noemt een juiste reden, bijvoorbeeld: bouwbedrijven twijfelen of de economische groei aanhoudt; of: ze nemen liever mensen aan die gemakkelijker zijn te ontslaan. (1p)
Vraag 31 2 punten
In de toekomst worden er problemen verwacht op de arbeidsmarkt voor de bouw. Werkgevers in de bouw proberen het werken in de bouw voor werknemers aantrekkelijker te maken. Noem twee maatregelen waardoor werken in de bouw voor werknemers aantrekkelijker kan worden.
Bekijk het antwoord
- Noemt twee juiste maatregelen, bijvoorbeeld: verhoging van de lonen; verbetering van de pensioenregeling; verhoging van het aantal vakantiedagen; aanbieden auto van de zaak; verbetering van de arbeidsomstandigheden; aanbieden vast arbeidscontract (2p)
Per juiste maatregel 1 punt, tot maximaal 2.
Hoe vaak arbeidsmarkt in het examen komt
| Examen | Vragen | Aantal | Aandeel |
|---|---|---|---|
| 2024, tijdvak 1 | 5-7, 17, 26, 35-36 | 7 | 18% |
| 2023, tijdvak 1 | 33-34, 36-38 | 5 | 14% |
| 2022, tijdvak 1 | 5-7 | 3 | 10% |
| 2021, tijdvak 1 | 1-7 | 7 | 18% |
| 2021, tijdvak 2 | 13 | 1 | 4% |
| 2019, tijdvak 1 | 1-3, 5-6, 19-24 | 11 | 37% |
| 2018, tijdvak 1 | 27-31 | 5 | 14% |
In 7 van de 7 ingedeelde examens economie vmbo-kb staat een vraag over arbeidsmarkt, samen 39 vragen (16% van alle examenvragen). De meeste stonden in 2019, tijdvak 1: 11 vragen. In de examens van 2022 tot en met 2024 ging 14% van de vragen over arbeidsmarkt, daarvoor 18%. Het onderwerp krijgt de laatste jaren minder ruimte.
Oefenen met arbeidsmarkt
Maak de 15 nieuwste examenvragen over arbeidsmarkt online, zonder account, of kies de vragen uit één jaar (2022, 2021, 2019 en 2018). Het AI-model kijkt ze na volgens het correctievoorschrift, je docent keurt het resultaat goed en je krijgt per vraag je punten en feedback in je mail.
Oefen de vragen over arbeidsmarkt
Andere onderwerpen economie vmbo-kb
- Internationale handel
- Inkomen en consumptie
- Productie en kosten
- Marktvormen
- Vraag en aanbod
- Overheid en belastingen
- Geld en inflatie
- Conjunctuur
Arbeidsmarkt op andere niveaus
- Examenvragen arbeidsmarkt economie havo
- Examenvragen arbeidsmarkt economie vmbo-bb
- Examenvragen arbeidsmarkt economie vmbo-gl/tl
- Examenvragen arbeidsmarkt economie vwo
Nakijken als docent
Kies het examen in de vragenbank
In de vragenbank van ToetsChecker staat elk examen economie vmbo-kb onder Eindexamens. Je neemt de examenvragen over in een eigen toets, alles of een selectie, of je leest het examen met het correctievoorschrift in als correctiemodel.
Laat de klas het examen maken
Op papier, zoals het echte examen: je scant de stapel in één keer of mailt de scan naar je scanadres. Of online, als digitale toetsafname met toezicht; de opgavetekst staat dan als bron bij elke vraag. Afbeeldingen uit het examen gaan niet mee, die staan in de PDF van de opgaven.
Geef de resultaten vrij
Het AI-model kijkt elk examen na volgens het correctievoorschrift en schrijft feedback per vraag. Bij een oefenexamen geef je alles in één keer vrij; bij een toets die meetelt loop je het voorstel eerst na. De leerling ziet het resultaat pas na jouw vrijgave.
ToetsChecker is geen examensite: je kijkt er ook je eigen SO's, proefwerken, praktische opdrachten en verslagen mee na, handgeschreven of digitaal, met jouw correctiemodel en feedback per vraag. Een gratis account heeft alle functies en 200 credits per maand, genoeg om ongeveer 100 toetsen te laten nakijken. Maak een gratis account of lees eerst hoe het nakijken werkt.
Hoe ToetsChecker economie per vraagtype nakijkt, lees je op economie toetsen nakijken met AI.
Alle oefentoetsen en eindexamens van dit vak staan op economie oefenen. Wat je op je centraal examen nodig hebt om te slagen, reken je uit met de slaag-zakcalculator.
Veelgestelde vragen
Hoe vaak komt arbeidsmarkt voor in het eindexamen economie vmbo-kb?
In de 7 ingedeelde examens van 2018 tot en met 2024 gaan 39 vragen over arbeidsmarkt, 16% van alle examenvragen. Het onderwerp staat in 7 van die examens.
In welk examen economie vmbo-kb stonden de meeste vragen over arbeidsmarkt?
In het examen van 2019, tijdvak 1, met 11 vragen: 1-3, 5-6, 19-24.
Hoe oefen ik examenvragen over arbeidsmarkt?
Op deze pagina staan alle vragen over arbeidsmarkt met het antwoord. Je maakt ook de 15 nieuwste vragen online, of die van één jaar, zonder account: het AI-model kijkt ze na, je docent keurt het resultaat goed en je krijgt per vraag feedback.