Examenvragen macht en gezag maatschappijwetenschappen vwo (pilot)

28 vragen over macht en gezag uit 3 centrale examens van 2018 tot en met 2019.

Kort antwoord

Macht en gezag komt in 3 van de 3 examens maatschappijwetenschappen vwo (pilot) voor, met 28 vragen (42% van alle examenvragen). Het meest in 2019, tijdvak 1 (11 vragen). Je oefent de vragen online en het AI-model kijkt ze na volgens het correctievoorschrift.

Alle examenvragen over macht en gezag

Per examen de vragen over macht en gezag, nieuwste eerst, met de tekst van de opgave erbij. Onder elke vraag klap je het antwoord uit het correctievoorschrift open.

Oefen de vragen over dit onderwerp online

2019, tijdvak 1: Defensiesamenwerking in Europa

Opgavetekst

Inleiding

In december 2017 is in de Europese Unie (EU) op het gebied van defensie een Permanente Gestructureerde Samenwerkingsovereenkomst (PESCO) opgesteld. Deze opgave gaat over de samenwerking op het gebied van defensie tussen lidstaten binnen de EU en binnen de NAVO.

tekst 3 PESCO

De Europese Unie gaat meer investeren in defensie en ook meer samenwerken op dit terrein. Bij het instellen van de ‘Permanente Gestructureerde Samenwerkingsovereenkomst’ (PESCO) is sprake van een doorbraak op dit gebied. Daar is ook alle aanleiding toe. (…)

“Dreiging vanuit Rusland, geweld in het Midden-Oosten en grote migratiebewegingen in Afrika nopen Europa tot een sterkere defensie”, zo zei minister van Buitenlandse Zaken, Halbe Zijlstra, in Brussel, waar (…) de PESCO werd getekend. Maar ook de brexit (waardoor de EU een militaire mogendheid kwijtraakt), Trump1) (die twijfel zaait over de Amerikaanse bijstandsverplichting) en de verslechterde verhouding met NAVO-bondgenoot Turkije (die Russische raketverdedigingssystemen koopt) spelen een rol. (…)

De aangegane verplichtingen (…) betreffen onder meer doelstellingen voor investeringen in defensie, deelneming aan Europese capaciteitsprojecten en EU-missies en operaties, alsmede het verbeteren van de gereedheid en interoperabiliteit van militaire troepen en capaciteiten.

(…) Federica Mogherini, de buitenlandchef van de Europese Unie, wil dat de EU voortaan gezamenlijk nieuwe wapensystemen ontwikkelt, samen materieel aankoopt en samen operaties uitvoert. Dat is volgens haar niet alleen goedkoper en efficiënter, maar ook de enige manier om een tegenwicht te bieden aan de Amerikanen. Zo zijn inefficiëntie en onnodige doublures in de EU grote problemen. Binnen de EU zijn bijvoorbeeld 17 tanktypes in gebruik, in de Verenigde Staten slechts één; in Europa vliegen twintig verschillende gevechtsvliegtuigen, in de Verenigde Staten zes. (…) PESCO moet ook leiden tot de ontwikkeling van nieuwe militaire technologie, waarbij de nationale defensie-industrieën kennis en belangen bundelen. (…)

Besluitvorming over de inzet van militairen blijft een nationale verantwoordelijkheid. Belangrijk en het nieuwe van PESCO is echter wel dat de verplichtingen die worden aangegaan, niet vrijblijvend maar juridisch bindend zijn en de naleving ervan jaarlijks getoetst wordt. (…)

noot 1 president Trump van de Verenigde Staten

bron: Clingendael Instituut, 2018

Vraag 11 2 punten

Gebruik tekst 3.
De EU heeft twee belangrijke doelen. De PESCO kan een middel zijn om deze doelen te bereiken.
Leg voor een van deze doelen met het kernconcept samenwerking uit dat de PESCO aan dit doel bijdraagt. Gebruik in je uitleg:
− de omschrijving van het kernconcept samenwerking;
− een voorbeeld uit tekst 3 van het kernconcept samenwerking;
− een doel van de EU.

Bekijk het antwoord
  • Uitleg dat de PESCO door samenwerking tot stand komt, met een toepassing van het kernconcept samenwerking en daarvan een voorbeeld uit tekst 3 (bijvoorbeeld de investeringen in nieuwe militaire technologie, r. 51-55) (1p)
  • Uitleg dat de PESCO bijdraagt aan het doel van de EU om economische voorspoed te bevorderen / het doel van de EU om oorlog tussen landen te voorkomen (1p)

Vraag 11 in het hele examen

Vraag 12 2 punten

Gebruik tekst 3.
Er zijn verschillende voorbeelden van globaliseringsprocessen die de autonomie en macht van staten aantasten, zoals internationalisering van militaire macht.
12 Geef een voorbeeld uit tekst 3 van internationalisering van militaire macht.
Leg uit dat dit voorbeeld uit tekst 3 de autonomie en macht van staten aantast. Gebruik in je uitleg de omschrijving van het kernconcept macht.

Bekijk het antwoord
  • Noemt een voorbeeld uit tekst 3 van internationalisering van militaire macht (bijvoorbeeld de deelneming van EU-lidstaten aan Europese capaciteitsprojecten en EU-missies en operaties, r. 27-29) (1p)
  • Uitleg dat het gekozen voorbeeld de autonomie en macht van staten aantast, met een toepassing van het kernconcept macht (1p)

Vraag 12 in het hele examen

Vraag 13 2 punten

Gebruik tekst 3.
Het instellen van de PESCO kan onderbouwd worden vanuit de liberale theorieën.
13 a Geef een reden voor het instellen van de PESCO die past bij de liberale theorieën.
b Verklaar het instellen van de PESCO vanuit de liberale theorieën. Gebruik in je verklaring:
− een kenmerk van de liberale theorieën;
− een voorbeeld uit tekst 3 van het gekozen kenmerk.

Bekijk het antwoord
  • a: noemt een reden voor het instellen van de PESCO die past bij de liberale theorieën (1p)
  • b: verklaring van het instellen van de PESCO vanuit de liberale theorieën, met een kenmerk van de liberale theorieën en een voorbeeld uit tekst 3 waaruit dat kenmerk blijkt (bijvoorbeeld de wederzijdse afhankelijkheid door de dreiging vanuit Rusland, r. 9-11) (1p)

Vraag 13 in het hele examen

tekst 4 Diplomatiek compromis

De opbouw van het Europese defensiebeleid verloopt enorm succesvol, zo is de boodschap van veel Europese politici en diplomaten. (…) Maar niet iedereen gebruikt zulke grote woorden. Simon Coveney, minister van Buitenlandse Zaken in (…) Ierland, bagatelliseerde de samenwerking op defensiegebied toen hij zijn parlement probeerde te overtuigen. “Het verplicht Ierland nergens toe. Er komt een structuur waarbinnen we zelf projecten kiezen om met andere landen samen te werken.” (…) De Europese defensiesamenwerking ziet er dan ook anders uit dan de EU-verdragsteksten het bedoeld hadden. (…) Maar om iedereen te vriend te houden, is er dit jaar een diplomatiek compromis bedacht waarbij de samenwerking ook ‘inclusief’1) is. (…) De toetredingseisen voor Pesco zijn dan ook boterzacht. (…)

noot 1 Dit wil zeggen dat alle EU-lidstaten mee mogen doen.

bron: Trouw, 2017

Vraag 16 2 punten

Gebruik tekst 3 en tekst 4.
De PESCO is een bepaald type machtsbron. In tekst 3 en tekst 4 wordt deze machtsbron verschillend gewaardeerd.
16 a Leg uit welk type machtsbron de PESCO is. Gebruik in je uitleg een omschrijving van het gekozen type machtsbron.
b Leg het verschil in waardering van de PESCO als machtsbron uit. Gebruik in je uitleg:
− een voorbeeld uit tekst 3 van de waardering van het gekozen type machtsbron;
− een voorbeeld uit tekst 4 van de waardering van het gekozen type machtsbron.

Bekijk het antwoord
  • a: uitleg dat de PESCO een politieke machtsbron is, met een toepassing van het begrip politieke machtsbron (1p)
  • b: uitleg dat de PESCO als politieke machtsbron verschillend wordt gewaardeerd, met een voorbeeld uit tekst 3 (de verplichtingen zijn juridisch bindend, r. 61-62) en een voorbeeld uit tekst 4 (de PESCO verplicht Ierland nergens toe, r. 11-12) (1p)

Vraag 16 in het hele examen

Vraag 17 2 punten

Gebruik tekst 4.
Om zoveel mogelijk lidstaten deel te laten nemen aan de PESCO is een diplomatiek compromis gesloten.
17 Leg uit dat het hechten aan de soevereiniteit van EU-lidstaten een reden kan zijn geweest voor het sluiten van dit diplomatiek compromis. Gebruik in je uitleg:
− een omschrijving van het begrip soevereiniteit;
− een voorbeeld uit tekst 4 van soevereiniteit.

Bekijk het antwoord
  • Noemt soevereiniteit als reden voor het sluiten van een diplomatiek compromis, met een toepassing van het begrip soevereiniteit (1p)
  • Uitleg dat het hechten aan soevereiniteit een reden kan zijn voor het sluiten van het diplomatiek compromis, met een voorbeeld uit tekst 4 van soevereiniteit (de lidstaten kunnen elkaar niet dwingen te voldoen aan zware toetredingseisen, r. 23-24) (1p)

Vraag 17 in het hele examen

Vraag 18 2 punten

Gebruik tekst 4.
Voor het instellen van de PESCO is een diplomatiek compromis tussen lidstaten gesloten.
18 Leg het diplomatiek compromis uit vanuit het rationele actor-paradigma. Gebruik in je uitleg:
− een kenmerk van het rationele actor-paradigma;
− informatie uit tekst 4 waaruit het gekozen kenmerk blijkt.

Bekijk het antwoord
  • Uitleg van het diplomatiek compromis vanuit het rationele actor-paradigma, met een kenmerk van het rationele actor-paradigma (de afweging van kosten en baten van deelname) (1p)
  • Informatie uit tekst 4 waaruit een toepassing van het gekozen kenmerk blijkt (boterzachte toetredingseisen, r. 23-24, en alle EU-lidstaten mogen meedoen, r. 22) (1p)

Vraag 18 in het hele examen

2019, tijdvak 1: Burgertoppen in de Streuvelse Vallei

Opgavetekst

Inleiding

Volgens de Vlaamse cultuurhistoricus David Van Reybrouck lijden vrijwel alle westerse samenlevingen aan een zogenaamd ‘democratisch vermoeidheidssyndroom’. Als tekenen daarvan ziet hij dat in de huidige democratie steeds minder gebruikgemaakt wordt van het stemrecht, met name door jongeren, mensen met een migratieachtergrond en lager opgeleiden; kiezers worden grilliger in hun keuze voor politieke partijen, en het ledenaantal van politieke partijen loopt terug. Volgens Van Reybrouck tast dit de legitimiteit van de parlementaire democratie aan. In zijn boek Tegen verkiezingen (2013) pleit Van Reybrouck voor nieuwe vormen van democratie, zoals burgertoppen. Burgertoppen staan los van bestaande politieke besluitvormingsprocessen. Het zijn evenementen waarbij burgers in open dialoog met elkaar praten over maatschappelijke en politieke kwesties en oplossingen. Burgers worden via loting geselecteerd, zodat iedereen een gelijke kans krijgt om mee te doen. Van Reybrouck wil verkiezingen niet per se afschaffen, maar alternatieven ernaast zetten.

Vraag 19 2 punten

Gebruik de inleiding.
In politieke besluitvormingsmodellen wordt onderscheid gemaakt tussen actieve en passieve steun.
19 Geef aan of in de inleiding actieve of passieve steun te herkennen is. Gebruik in je antwoord een voorbeeld uit de inleiding van het gekozen type steun.
Leg uit dat een afname van deze steun de legitimiteit van de parlementaire democratie kan aantasten. Gebruik in je uitleg het gekozen type steun.

Bekijk het antwoord
  • Noemt actieve steun als het herkende type steun, met een voorbeeld uit de inleiding (bijvoorbeeld het gebruikmaken van het stemrecht) (1p)
  • Uitleg dat een afname van actieve steun de legitimiteit van de parlementaire democratie kan aantasten, met een toepassing van het begrip actieve steun (1p)

Vraag 19 in het hele examen

Vraag 20 2 punten

Gebruik de inleiding.
Van Reybrouck vindt dat de democratie kan worden verrijkt met initiatieven zoals burgertoppen. Er zijn zes politieke vereisten voor een grootschalige democratie, zoals inclusief burgerschap.
20 Geef een vereiste waaraan burgertoppen wel voldoen met daarvan een voorbeeld uit de inleiding.
Geef een vereiste waaraan burgertoppen niet voldoen met daarvan een voorbeeld uit de inleiding.
Je mag de vereiste ‘inclusief burgerschap’ niet gebruiken.

Bekijk het antwoord
  • Noemt een vereiste voor een grootschalige democratie waaraan burgertoppen wel voldoen, met een voorbeeld uit de inleiding (vrijheid van meningsuiting / vrijheid van vereniging of gelijke rechten voor alle burgers, bijvoorbeeld het praten in open dialoog over maatschappelijke en politieke kwesties) (1p)
  • Noemt een vereiste voor een grootschalige democratie waaraan burgertoppen niet voldoen, met een voorbeeld uit de inleiding (gekozen vertegenwoordiging die de regering controleert / vrije, eerlijke en regelmatige verkiezingen waarbij volksvertegenwoordigers worden gekozen, bijvoorbeeld dat deelname via loting tot stand komt) (1p)

Vraag 20 in het hele examen

Vraag 21 1 punt

Gebruik de inleiding.
Leg uit dat burgertoppen, volgens Van Reybrouck, kunnen bijdragen aan democratisering. Gebruik in je uitleg:
− de omschrijving van het kernconcept democratisering;
− informatie uit de inleiding om democratisering te illustreren.

Bekijk het antwoord
  • Uitleg dat burgertoppen, volgens Van Reybrouck, kunnen bijdragen aan democratisering, met een toepassing van het kernconcept democratisering en informatie uit de inleiding om dit te illustreren (bijvoorbeeld burgers met minder macht, zoals lager opgeleiden, krijgen meer medezeggenschap) (1p)

Vraag 21 in het hele examen

tabel 2 Tevredenheid over politiek, personen van 18 jaar en ouder, 1992-2016/’17 (in procenten)

199220002008/’092012/’132014/’152016/’17
In hoeverre bent u tevreden over de wijze waarop de democratie in Nederland functioneert?--79716968
Hoe tevreden bent u over het algemeen met wat de Nederlandse regering doet?-7775636165
In hoeverre bent u het eens met de volgende stelling: Kamerleden letten te veel op het belang van enkele machtige groepen in plaats van op het algemeen belang585856606562

Toelichting
In tabel 2 staat het percentage respondenten dat ‘zeer’ en ‘tamelijk’ tevreden heeft geantwoord op de vraag ‘In hoeverre bent u tevreden over de wijze waarop de democratie in Nederland functioneert?’ en ‘zeer’ en ‘min of meer’ tevreden in antwoord op de vraag ‘Hoe tevreden bent u over het algemeen met wat de Nederlandse regering doet?’ en het percentage respondenten dat heeft aangegeven het ‘zeer eens’ en ‘eens’ te zijn met de stelling.

naar: SCP, 2017

Vraag 22 3 punten

Gebruik tabel 2.
De legitimiteit van onze parlementaire democratie kan afgelezen worden aan tevredenheid van burgers over de politiek. Er zijn drie kenmerken van politiek te onderscheiden, zoals polity.
22 a Geef de twee andere kenmerken van politiek.
b Leg voor deze twee kenmerken van politiek uit in welke richting de tevredenheid daarover zich de afgelopen jaren heeft ontwikkeld. Gebruik in je uitleg:
− deze twee kenmerken van politiek;
− voor elk van deze twee kenmerken van politiek een indicator uit tabel 2 van de tevredenheid daarover;
− informatie uit tabel 2 over de ontwikkeling van de tevredenheid over elk kenmerk van politiek.

Bekijk het antwoord
  • a: noemt de twee andere kenmerken van politiek: policy (beleid) en politics (machtsstrijd) (1p)
  • b: uitleg dat het kenmerk policy te herkennen is in wat de regering doet, met informatie uit tabel 2 over de ontwikkeling van de tevredenheid daarover (afnemend vanaf 2000, in 2016/’17 weer toenemend) (1p)
  • b: uitleg dat het kenmerk politics te herkennen is in de aandacht van Kamerleden voor de belangen van machtige groepen versus het algemeen belang, met informatie uit tabel 2 over de ontwikkeling van de tevredenheid daarover (1p)

Bij het kenmerk politics geeft tabel 2 het percentage dat het eens is met de stelling. De tevredenheid daarover is het tegenovergestelde: 100 min dat percentage, dus 42 (1992), 42 (2000), 44 (2008/’09), 40 (2012/’13), 35 (2014/’15) en 38 (2016/’17). Het voorbeeld in het correctievoorschrift gaat van die tevredenheid uit. Een antwoord dat het verloop van de tevredenheid juist beschrijft, krijgt het punt, ook als het de tabelwaarden als instemming noemt.

Vraag 22 in het hele examen

tabel 3 Leeftijdsverdeling van de bevolking, de raadsleden en de deelnemers aan de burgertop in drie gemeenten in de Streuvelse Vallei, 2017 (in procenten)

16-2930-4950+totaal
Streuvel
bevolking322345100
raadsleden52570100
deelnemers burgertop172360100
Laag Zoerden
bevolking351550100
raadsleden51580100
deelnemers burgertop202555100
Streuveldam
bevolking303040100
raadsleden102070100
deelnemers burgertop202555100

Deze bron is fictief.

Vraag 23 2 punten

Gebruik tabel 3.
Het afspiegelingsmodel is een model voor politieke representatie. Tabel 3 gaat over de gemeenten in de Streuvelse Vallei waar een burgertop heeft plaatsgevonden.
23 Leg uit of het afspiegelingsmodel beter benaderd wordt in de onderzochte burgertoppen dan in de gemeenteraden. Gebruik in je uitleg:
− een kenmerk van het afspiegelingsmodel;
− informatie uit tabel 3 over de bevolking, raadsleden en deelnemers aan de burgertoppen.

Bekijk het antwoord
  • Uitleg dat de burgertoppen het afspiegelingsmodel beter benaderen dan de gemeenteraden, met een kenmerk van het afspiegelingsmodel (de volksvertegenwoordiging is een zo goed mogelijke afspiegeling van de bevolking) (1p)
  • Vergelijking van de vertegenwoordiging van de leeftijdsgroepen onder de raadsleden en onder de deelnemers aan de burgertoppen, met informatie uit tabel 3 daarover (bij de burgertoppen zijn jongeren minder ondervertegenwoordigd en ouderen minder oververtegenwoordigd dan in de gemeenteraad) (1p)

Vraag 23 in het hele examen

2019, tijdvak 2: Goud

Opgavetekst

Inleiding

(1) Goud wordt al duizenden jaren als waardevol metaal gezien en kent in al die tijd uiteenlopende toepassingen. Al in het oude Egypte was goud een ruilmiddel. Tot in de twintigste eeuw na Christus is goud gebruikt in munten. Inmiddels zijn munten niet meer direct gekoppeld aan een goudwaarde. Toch bezitten centrale banken nog steeds goud, als noodvoorraad. Goud zit ook in waardevolle sieraden, zoals in de trouwringen die pasgehuwden elkaar omdoen.

(2) In vroegere eeuwen werden aan goud magische krachten toegekend, zoals door beoefenaars van de alchemie in de middeleeuwen: een combinatie van magie en wetenschap. Deze voorlopers van de natuurwetenschappers hebben geprobeerd andere materialen in goud te veranderen. Vanuit huidige wetenschappelijke inzichten uit de nucleaire fysica over de opbouw van atomen van goud is te verklaren dat hen dat nooit gelukt is.

(3) Goud wordt gewonnen in goudmijnen, onder andere in Suriname. De handel in goud is internationaal. In juni 2017 heeft Nederland het initiatief tot het Convenant Verantwoord Goud genomen. Deze opgave gaat over sociale en politieke aspecten van goud, goudwinning en goudhandel.

Vraag 6 1 punt

Gebruik tekst 1. Econoom De Soto beschrijft in tekst 1 het functioneren van de goudzoekerswet. Leg uit dat het functioneren van de goudzoekerswet verklaard kan worden vanuit het rationele actor-paradigma. Gebruik in je uitleg: een kenmerk van het rationele actor-paradigma; een voorbeeld uit tekst 1 van het gekozen kenmerk.

Bekijk het antwoord
  • Een uitleg dat het functioneren van de goudzoekerswet verklaard kan worden vanuit het rationele actor-paradigma, met een rationele afweging tussen kosten en baten of met streven naar nutmaximalisatie, en daarvan een voorbeeld uit tekst 1 (bijvoorbeeld: de goudzoekerswet is efficiënt in het maximaliseren van economische voordelen en het minimaliseren van conflict) (1p)

Vraag 6 in het hele examen

Vraag 8 3 punten

Ondanks dat goud een zeer waardevol metaal is, behoren veel landen met goudvelden tot de economisch minder ontwikkelde landen. In theorieën over (onder)ontwikkeling van landen worden evolutionaire theorieën en afhankelijkheidstheorieën onderscheiden. Er zijn maatregelen te bedenken om goudwinning meer ten goede te laten komen aan de economische ontwikkeling van het land dat goud wint. Een maatregel kan zijn: het vragen van een hogere goudprijs. a Leg uit dat het nemen van deze maatregel niet aannemelijk is, geredeneerd vanuit de afhankelijkheidstheorieën. Gebruik in je uitleg een kenmerk van de afhankelijkheidstheorieën. b Formuleer een andere maatregel om de economische ontwikkeling van het land dat goud wint te bevorderen, geredeneerd vanuit de evolutionaire theorieën. Leg uit dat het nemen van jouw maatregel wel aannemelijk is, geredeneerd vanuit de evolutionaire theorieën. Gebruik in je uitleg een kenmerk van de evolutionaire theorieën.

Bekijk het antwoord
  • a: Een uitleg dat het vragen van een hogere goudprijs door het land dat goud wint niet aannemelijk is, met een toepassing van een kenmerk van de afhankelijkheidstheorieën (bijvoorbeeld: de machtsverhoudingen tussen meer en minder ontwikkelde landen zijn scheef, dus het land dat goud wint kan geen hogere goudprijs afdwingen) (1p)
  • b: Een maatregel om goudwinning ten goede te laten komen aan de economische ontwikkeling van het land dat goud wint, waarin een kenmerk van de evolutionaire theorieën te herkennen is (bijvoorbeeld: het innoveren en moderniseren van goudwinningsmethoden) (1p)
  • b: Een uitleg dat het nemen van de geformuleerde maatregel wel aannemelijk is, met een toepassing van een kenmerk van de evolutionaire theorieën (bijvoorbeeld: staten ontwikkelen zich volgens een patroon van geleidelijkheid en moeten zich nog moderniseren) (1p)

Vraag 8 in het hele examen

tekst 2 Convenant Verantwoord Goud

De Nederlandse goudsector tekende gisteren een convenant. Ondertekenaars zijn onder andere producenten van elektronica en sieraden, recyclers, de koepels van juweliers en goudsmeden, maar ook maatschappelijke organisaties als Unicef en Solidaridad. Minister Ploumen (Ontwikkelingssamenwerking) nam het initiatief voor het convenant. Zij spreekt van een belangrijke dag en roept alle bedrijven in de Nederlandse goudsector op om zich bij het convenant aan te sluiten. (…)

Bij het winnen van goud komen mensenrechtenschendingen voor. Met name in de kleinschalige mijnbouw ontbreken wet- en regelgeving. (…) Het winnen van goud is bovendien schadelijk voor het milieu en ongezond. Dagelijks worden er tien miljoen mensen in goudmijnen blootgesteld aan kwik. In zwakke staten worden met de goudwinning ook vaak milities en rebellengroeperingen gefinancierd. Het convenant, het eerste in de sector, wil daaraan een einde maken.

De ondertekenaars moeten met hun leveranciers rond de tafel gaan zitten. Deze moeten, onder andere met een certificaat, kunnen aantonen dat het goud op een verantwoorde manier is gewonnen. Dat maakt een einde aan de huidige praktijk, waarbij het vaak moeilijk is te achterhalen waar het goud vandaan komt en onder welke omstandigheden het gewonnen is. (…) [De] ondertekenaars gaan proberen ook grote bedrijven als Apple en Siemens voor het probleem te interesseren, via internationale netwerken als het Partnership for Responsible Minerals.

noot 1 Partnership for Responsible Minerals = een internationaal netwerk van bedrijven, organisaties en overheden – met onder meer Amerikaanse elektronicabedrijven (zoals Apple en Siemens) en het ministerie van Buitenlandse Zaken van het Verenigd Koninkrijk – dat wil bijdragen aan betere sociale en economische voorwaarden voor mijnwerkers en lokale gemeenschappen van mijnwerkers.

bron: Trouw, 2017

Vraag 9 1 punt

Gebruik tekst 2. Tekst 2 is een artikel uit de krant Trouw over het initiatief voor het Convenant Verantwoord Goud van voormalig minister Ploumen van Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking. Het initiatief van de minister kan gezien worden als een mediastrategie. De begrippen ‘framen’ en ‘primen’ beschrijven verschillende mediastrategieën. Leg uit dat de minister gebruik gemaakt kan hebben van ‘primen’. Gebruik in je uitleg: een omschrijving van het begrip ‘primen’; een voorbeeld uit tekst 2 om ‘primen’ te illustreren.

Bekijk het antwoord
  • Een uitleg dat de minister gebruik gemaakt kan hebben van ‘primen’, met een toepassing van het begrip ‘primen’ en daarvan een voorbeeld uit tekst 2 (bijvoorbeeld: door te spreken van een belangrijke dag en bedrijven op te roepen zich bij het convenant aan te sluiten, of door het eerste convenant in de sector te initiëren, waarmee de minister zich presenteert als eigenaar van dit thema) (1p)

Vraag 9 in het hele examen

Vraag 10 3 punten

Gebruik tekst 2. Met het Convenant Verantwoord Goud probeert Nederland bij te dragen aan de oplossing van een internationaal vraagstuk. Internationale verhoudingen kunnen worden verklaard met verschillende theorieën, zoals de liberale theorieën. In de liberale theorieën ligt de nadruk op de actoren en op samenwerking. Leg uit dat de samenwerking die de Nederlandse staat wil aangaan met het Convenant Verantwoord Goud past bij de benadering van internationale samenwerking volgens de liberale theorieën. Gebruik in je uitleg: het kenmerk samenwerking volgens de liberale theorieën; de omschrijving van het kernconcept samenwerking; een voorbeeld uit tekst 2 van het kernconcept samenwerking; belangrijke actoren in de internationale verhoudingen volgens de liberale theorieën; een voorbeeld uit tekst 2 van deze actoren.

Bekijk het antwoord
  • Een toepassing van het kenmerk internationale samenwerking van de liberale theorieën op het convenant (bijvoorbeeld: internationale samenwerking, zoals met een convenant, kan bijdragen aan vooruitgang, zoals een meer verantwoorde goudsector) (1p)
  • Een uitleg dat de Nederlandse staat met het convenant samenwerking aangaat, met een toepassing van het kernconcept samenwerking en daarvan een voorbeeld uit tekst 2 (bijvoorbeeld: nationale en internationale partijen uit de goudsector stemmen hun handelen op elkaar af om mensenrechten en milieu te respecteren) (1p)
  • Een uitleg dat ook andere actoren dan staten betrokken worden bij het convenant, met daarvan een voorbeeld uit tekst 2 (bijvoorbeeld: internationale bedrijven als Apple en Siemens, via het Partnership for Responsible Minerals) (1p)

Vraag 10 in het hele examen

Vraag 11 2 punten

Gebruik tekst 2. De initiator van het Convenant Verantwoord Goud, voormalig minister Ploumen, is lid van een sociaaldemocratische partij. Leg uit dat het convenant past bij een sociaaldemocratische opvatting over globalisering. Gebruik in je uitleg: een sociaaldemocratische opvatting over globalisering; een voorbeeld uit tekst 2 bij de gekozen opvatting.

Bekijk het antwoord
  • Een uitleg dat het convenant past bij een sociaaldemocratische opvatting over globalisering, met deze opvatting (bijvoorbeeld: ongelijkheid moet bestreden worden met internationale overeenkomsten) (1p)
  • Een voorbeeld uit tekst 2 bij de gekozen sociaaldemocratische opvatting (bijvoorbeeld: de ondertekenaars willen met het convenant een einde maken aan sociale onrechtvaardigheid, zoals ongezonde arbeidsomstandigheden bij goudwinning) (1p)

Vraag 11 in het hele examen

2019, tijdvak 2: Deeltijdklem

Opgavetekst

figuur 1 Arbeidsduur in uren per week van werkenden (20-35 jaar), naar geslacht en Europees land, 2015

Arbeidsduur in uren per week van werkenden (20-35 jaar), naar geslacht en Europees land, 2015
figuur 1 bron: SCP, 2018

Spreidingsdiagram met een bolletje per Europees land. Horizontale as: mannen, van 25 tot 45 uur per week. Verticale as: vrouwen, van 25 tot 45 uur per week. De stippellijn loopt diagonaal door de grafiek. Afleesbaar: Frankrijk (FR, open bolletje) ligt op ongeveer 38 uur bij de mannen en ongeveer 35 uur bij de vrouwen. Nederland (NL, open bolletje) ligt op ongeveer 37 uur bij de mannen en ongeveer 29 uur bij de vrouwen.

noot 1 Gemiddelden zijn berekend voor vrouwen en mannen van 20 tot en met 35 jaar met betaald werk (ten minste 1 uur per week).
noot 2 Verschillen tussen vrouwen en mannen zijn voor alle landen significant (p<0,05).

Toelichting: In figuur 1 wordt het aantal uren per week dat werkende mannen van 20 tot en met 35 jaar betaald werk hebben afgezet tegen het aantal uren per week dat werkende vrouwen van 20 tot en met 35 jaar betaald werk hebben, in Europese landen in 2015. Uit figuur 1 is af te lezen dat Franse werkende mannen 38 uur per week werken, terwijl Franse werkende vrouwen bijna 35 uur per week werken. Elk bolletje is een (ander) Europees land.

Vraag 13 2 punten

Gebruik figuur 1. In de stippellijn is een politieke ideologie te herkennen. Politieke ideologieën kunnen ingedeeld worden naar politieke dimensies, zoals progressief/conservatief. Leg uit dat in de stippellijn in figuur 1 een ideologie te herkennen is. Gebruik in je uitleg de omschrijving van het kernconcept ideologie. Leg uit of in de stippellijn in figuur 1 een progressieve of een conservatieve ideologie te herkennen is. Gebruik in je uitleg omschrijvingen van de begrippen progressief en conservatief.

Bekijk het antwoord
  • Een uitleg dat in de stippellijn in figuur 1 een ideologie te herkennen is, met een toepassing van het kernconcept ideologie en de stippellijn als voorbeeld daarvan (bijvoorbeeld: de stippellijn beeldt een idee uit over een meest wenselijke verhouding, namelijk een gelijk aantal uren betaald werk voor werkende mannen en vrouwen) (1p)
  • Een uitleg dat in de stippellijn in figuur 1 een progressieve ideologie te herkennen is, met een toepassing van de begrippen progressief en conservatief (bijvoorbeeld: een conservatieve ideologie is te herkennen in een traditionele arbeidsparticipatie volgens het kostwinnersgezin, een progressieve in een gelijke arbeidsparticipatie van mannen en vrouwen) (1p)

Vraag 13 in het hele examen

Vraag 17 2 punten

Gebruik tekst 3. Volgens Plantenga is de pedagogische kwaliteit van de Nederlandse kinderopvang, in vergelijking met andere landen, van een matig niveau. In overheidsbeleid worden kwaliteitseisen voor de kinderopvang vastgelegd. In politieke besluitvormingsmodellen die in beleid resulteren wordt onderscheid gemaakt tussen actieve steun en passieve steun. Leg uit dat de normatieve identificatie van Nederlandse ouders bijdraagt aan passieve steun voor het huidige overheidsbeleid voor kinderopvang. Gebruik in je uitleg: een omschrijving van het begrip normatieve identificatie; een voorbeeld uit tekst 3 van het begrip normatieve identificatie; een omschrijving van het begrip passieve steun.

Bekijk het antwoord
  • Een uitleg van de normatieve identificatie van Nederlandse ouders, met een toepassing van het begrip normatieve identificatie en een voorbeeld uit tekst 3 van gedeelde normen over kinderopvang (bijvoorbeeld: in Nederland getuigt het van slecht ouderschap als ouders hun kinderen vijf dagen per week naar de crèche brengen) (1p)
  • Een uitleg dat deze normatieve identificatie bijdraagt aan passieve steun voor het huidige overheidsbeleid voor kinderopvang, met een toepassing van het begrip passieve steun (bijvoorbeeld: er ontbreekt aanleiding tot protest tegen de mindere pedagogische kwaliteit, of het stilzwijgend accepteren van regels) (1p)

Vraag 17 in het hele examen

Vraag 18 2 punten

In 2017 heeft de Europese Commissie een voorstel voor een Europese richtlijn gedaan voor meer en betere kinderopvang om werkende ouders te ondersteunen. Het voorstel is onder meer gericht aan de Raad van de Europese Unie. De voorzitter van de Europese Raad wil hierover een akkoord bereiken. Nederland steunt het voorstel niet. Geef aan wie bij de behandeling van dit voorstel namens Nederland zitting neemt in de Raad van de Europese Unie. Leg met het begrip soevereiniteit uit dat Nederland het voorstel niet hoeft te steunen.

Bekijk het antwoord
  • De verantwoordelijke Nederlandse minister (bijvoorbeeld: de Nederlandse minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid) (1p)
  • Een uitleg dat Nederland het voorstel voor een Europese richtlijn voor de kinderopvang niet hoeft te steunen, met een toepassing van het begrip soevereiniteit (Nederland kan autonoom beslissen over de wet- en regelgeving rondom kinderopvang en is daarvoor niet ondergeschikt aan andere EU-landen) (1p)

Vraag 18 in het hele examen

2019, tijdvak 2: Meisjes in sub-Sahara-Afrika

Opgavetekst

Inleiding

In 2017 publiceerde het Bevolkingsfonds van de Verenigde Naties (VN) een onderzoeksrapport over armoede onder meisjes en vrouwen in onder andere sub-Sahara-Afrika. Sub-Sahara-Afrika is de benaming van Afrikaanse landen ten zuiden van de Sahara. De armoede van deze meisjes en vrouwen is niet alleen een economisch vraagstuk; vele andere vraagstukken hangen ermee samen, zoals sociale kwetsbaarheid en gebrek aan onderwijs. Deze opgave gaat het armoedevraagstuk van meisjes in sub-Sahara-Afrika.

Vraag 19 2 punten

Gebruik de inleiding. De VN-lidstaten werken samen op verschillende gebieden, zoals onderzoek naar maatschappelijke en culturele ontwikkelingen. Geef aan onder welk ander samenwerkingsgebied van de VN het onderzoeksrapport valt. Leg uit dat het onderzoeksrapport een machtsbron is van de VN. Gebruik in je uitleg een type machtsbron.

Bekijk het antwoord
  • Het VN-samenwerkingsgebied: mensenrechten (1p)
  • Een uitleg dat het onderzoeksrapport een cognitieve machtsbron is, met een toepassing van het begrip cognitieve machtsbron (bijvoorbeeld: het rapport bevat waardevolle kennis waarmee de VN druk kan uitoefenen op de lidstaten in sub-Sahara-Afrika om de positie van meisjes en vrouwen te verbeteren) (1p)

Vraag 19 in het hele examen

2018, tijdvak 1: Het Arctisch gebied

Opgavetekst

Tekst 2 Arctische Raad

Wat is de Arctische Raad?
De Arctische Raad is het belangrijkste (…) forum voor het stimuleren van samenwerking, coördinatie en interactie tussen de Arctische staten (het noordpoolgebied), de inheemse bevolking en andere bewoners. De Raad houdt zich bezig met gemeenschappelijke kwesties en met name met onderwerpen als duurzame ontwikkeling en milieubescherming in het noordpoolgebied.

Wie nemen er deel?
In de Verklaring van Ottawa zijn de volgende landen opgenomen als leden van de Arctische Raad: Canada, Denemarken, Finland, IJsland, Noorwegen, Rusland, Zweden en de Verenigde Staten. Daarnaast zijn er zes organisaties die de inheemse bevolking van het noordpoolgebied vertegenwoordigen, die de status van Permanente Deelnemer hebben. De categorie Permanente Deelnemer is in het leven geroepen om actieve deelname van en afstemming met de inheemse bevolking van het noordpoolgebied binnen de Raad te waarborgen. (…) Landen die niet tot het noordpoolgebied behoren evenals intergouvernementele, interparlementaire, mondiale, regionale en niet-overheidsinstellingen kunnen de status van observator krijgen als de Raad vaststelt dat zij een bijdrage kunnen leveren aan zijn werk. Deze observatoren leveren vooral een bijdrage binnen werkgroepen. (…)

Hoe werkt het?
De analyses en aanbevelingen van de Raad worden gedaan door de werkgroepen. Beslissingen van de Arctische Raad worden genomen op basis van consensus tussen de acht Arctische Staten met intensieve raadpleging en betrokkenheid van de Permanente Deelnemers. (…)

Wat doet de Raad niet?
De Arctische Raad is een forum en heeft geen programmabudget. Alle projecten en initiatieven worden gesponsord door een of meer lidstaten. Sommige projecten ontvangen ook steun van andere entiteiten. De Arctische Raad legt haar richtlijnen, analyses en aanbevelingen niet op en kan dat ook niet. Die verantwoordelijkheid ligt bij elke individuele Arctische Staat. Het mandaat van de Arctische Raad zoals beschreven in de Verklaring van Ottawa sluit militaire veiligheid expliciet uit.

bron: www.arctic-council.org, 2015

Vraag 14 1 punt

Deze opgave gaat over de betrekkingen tussen staten en organisaties in het noordpoolgebied, ook wel het Arctisch gebied genoemd.

Gebruik tekst 2.
In tekst 2 staat hoe de Arctische Raad is georganiseerd.

  • Is de Arctische Raad een voorbeeld van supranationale of intergouvernementele samenwerking?
  • Geef het citaat uit tekst 2 waar deze vorm van samenwerking uit blijkt.
Bekijk het antwoord
  • Noemt intergouvernementele samenwerking en geeft het citaat uit tekst 2 waaruit dat blijkt: “Beslissingen van de Arctische Raad worden genomen op basis van consensus tussen de acht Arctische Staten”. (1p)

Vraag 14 in het hele examen

Vraag 15 4 punten

Deze opgave gaat over de betrekkingen tussen staten en organisaties in het noordpoolgebied, ook wel het Arctisch gebied genoemd.

Gebruik tekst 2.
Er zijn verschillende machtsbronnen te onderscheiden, zoals economische.

Beredeneer met een ander soort machtsbron welke raad meer macht heeft: de Arctische Raad of de VN Veiligheidsraad. Gebruik in je redenering:

  • een kenmerk van de VN Veiligheidsraad;
  • een kenmerk van de Arctische Raad uit tekst 2;
  • de omschrijving van de gekozen soort machtsbron;
  • het kernconcept macht.

Noem in je antwoord de naam van de soort machtsbron.

Bekijk het antwoord
  • Noemt een kenmerk van de VN Veiligheidsraad waaruit blijkt dat deze raad over een politieke machtsbron beschikt. (1p)
  • Noemt een kenmerk van de Arctische Raad uit tekst 2 waaruit blijkt dat deze raad niet over een politieke machtsbron beschikt. (1p)
  • Benoemt het verschil tussen de twee raden, met gebruik van de omschrijving van politieke machtsbronnen. (1p)
  • Trekt de conclusie dat de VN Veiligheidsraad meer macht heeft dan de Arctische Raad, met gebruik van het kernconcept macht. (1p)

Vraag 15 in het hele examen

Vraag 16 4 punten

Deze opgave gaat over de betrekkingen tussen staten en organisaties in het noordpoolgebied, ook wel het Arctisch gebied genoemd.

Gebruik tekst 2.
Verhoudingen tussen staten kunnen verklaard worden met behulp van theorieën.

  • Noem twee kenmerken van liberale theorieën die te herkennen zijn in de verhoudingen tussen staten zoals beschreven in tekst 2.
  • Leg voor elk kenmerk uit dat het te herkennen is in tekst 2. Gebruik in je uitleg bij elk kenmerk een voorbeeld uit tekst 2.
Bekijk het antwoord
  • Noemt een eerste kenmerk van liberale theorieën dat te herkennen is in de verhoudingen tussen staten zoals beschreven in tekst 2. (1p)
  • Noemt een tweede kenmerk van liberale theorieën dat te herkennen is in de verhoudingen tussen staten zoals beschreven in tekst 2. (1p)
  • Legt het eerste kenmerk uit met een voorbeeld uit tekst 2. (1p)
  • Legt het tweede kenmerk uit met een voorbeeld uit tekst 2. (1p)

Vraag 16 in het hele examen

Vraag 17 2 punten

Deze opgave gaat over de betrekkingen tussen staten en organisaties in het noordpoolgebied, ook wel het Arctisch gebied genoemd.

Gebruik tekst 2.
Leg uit dat er een verschil is tussen representatie en representativiteit van de Arctische inheemse bevolking bij de besluitvorming in de Arctische Raad. Gebruik in je uitleg:

  • de kernconcepten representatie en representativiteit;
  • bij elk kernconcept een voorbeeld uit tekst 2.
Bekijk het antwoord
  • Gebruikt het kernconcept representatie met een voorbeeld uit tekst 2. (1p)
  • Gebruikt het kernconcept representativiteit met een voorbeeld uit tekst 2. (1p)

Vraag 17 in het hele examen

Vraag 18 2 punten

Deze opgave gaat over de betrekkingen tussen staten en organisaties in het noordpoolgebied, ook wel het Arctisch gebied genoemd.

Gebruik tekst 2.
Leg uit dat de Arctische Raad een politieke institutie is. Gebruik in je uitleg:

  • het kernconcept politieke institutie;
  • een voorbeeld van het kernconcept politieke institutie uit tekst 2.
Bekijk het antwoord
  • Gebruikt het kernconcept politieke institutie: de Arctische Raad heeft vastgelegde, geformaliseerde regels die de verhouding tussen staten en organisaties bij politieke besluiten bepalen. (1p)
  • Geeft een voorbeeld uit tekst 2 van het kernconcept politieke institutie, bijvoorbeeld dat de Permanente Deelnemers bij besluitvorming actief moeten worden geraadpleegd en betrokken. (1p)

Vraag 18 in het hele examen

Vraag 20 1 punt

Deze opgave gaat over de betrekkingen tussen staten en organisaties in het noordpoolgebied, ook wel het Arctisch gebied genoemd.

Gebruik tekst 3.
De CLCS is de Commission on the Limits of the Continental Shelf. Deze commissie doet aanbevelingen over de vaststelling van de buitengrenzen van het continentaal plat. Stel dat je onderzoekt of de CLCS politiek gezag heeft.

Formuleer een onderzoeksvraag om te onderzoeken of de CLCS politiek gezag heeft. Gebruik in je onderzoeksvraag de omschrijving van het begrip politiek gezag. Je mag de woorden ‘politiek’ en ‘gezag’ niet gebruiken.

Bekijk het antwoord
  • Formuleert een onderzoeksvraag om te onderzoeken of de zeggenschap van de CLCS als legitiem wordt beschouwd. (1p)

Geen scorepunt toekennen als de woorden ‘politiek’ of ‘gezag’ zijn gebruikt.

Vraag 20 in het hele examen

2018, tijdvak 1: De opmars van de robot

Opgavetekst

Tekst 4 Econoom Richard Freeman over het robottijdperk

Mijn stelling is eenvoudig: ongeacht of de technologische vooruitgang arbeidsbesparend, kapitaalbesparend, skill-biased is of niet, en ongeacht hoe snel robots of andere machines de menselijke kennis en kunde evenaren of overtreffen, het effect van de nieuwe technologieën op het welzijn van mensen in de hele wereld wordt bepaald door de vraag wie de eigenaar is van de nieuwe technologieën.
Een gedachte-experiment laat zien waarom de eigendomsvraag zo belangrijk is.
Stel je voor dat we robots/machines creëren die onze werkzaamheden zo goed kunnen nabootsen dat ze ons geheel zouden kunnen vervangen en dat ze zouden verdienen wat wij nu verdienen. Zouden we dan beter of slechter af zijn? Als we zelf eigenaar zouden zijn van onze plaatsvervangers, zouden we onze huidige inkomsten hebben, plus de vrijgekomen tijd die we naar believen kunnen besteden.
We zouden ook een andere productieve activiteit kunnen zoeken, eventueel tegen een lager loon. Dus zouden we beter af zijn. Echter, als anderen de robots zouden bezitten, zouden wij werkloos zijn en op zoek moeten naar ander werk tegen minder betaling. De eigenaars van de robots zouden de beloning opstrijken van de machines waaraan we onze baan zijn kwijtgeraakt. (…) Zij zouden beter af zijn, wij slechter.

noot 1 skill-biased = technologische vooruitgang die bepaalde vaardigheden bevoordeelt

bron: www.wrr.nl, 2015

Vraag 25 2 punten

Deze opgave gaat over de gevolgen van het gebruik van robots en andere machines in de samenleving.

Gebruik tekst 5.
Het Rathenau Instituut heeft in opdracht van de Tweede Kamer onderzoek gedaan naar robotisering. In tekst 5 staat een aantal aanbevelingen van het Rathenau Instituut aan de Tweede Kamer voor beleid rondom robotisering.

Leg uit welke politieke stroming het meest te herkennen is in de aanbevelingen in tekst 5. Gebruik in je uitleg:

  • een uitgangspunt van de gekozen stroming;
  • een voorbeeld uit tekst 5.

Noem in je antwoord de naam van de gekozen stroming.

Bekijk het antwoord
  • Noemt de socialistische of sociaaldemocratische stroming en legt uit met het uitgangspunt gelijkwaardigheid of sociale gelijkheid bij het gebruik van ICT. (1p)
  • Geeft een voorbeeld uit tekst 5 bij dat uitgangspunt, bijvoorbeeld innovaties voor arme bevolkingsgroepen. (1p)

Vraag 25 in het hele examen

Tekst 6 Werken aan de robotsamenleving

In de Tweede Kamer, specifiek in de Vaste Commissie voor Sociale Zaken en Werkgelegenheid, werd de noodzaak gevoeld om meer inzicht te krijgen in de gevolgen van de technologische ontwikkelingen voor de arbeidsmarkt. Men wilde proactief met dit belangrijke onderwerp aan de slag gaan. De Tweede Kamer heeft zodoende het Rathenau Instituut gevraagd een rapportage op te stellen waaruit duidelijk wordt, wat er vanuit de wetenschap bekend is over de invloed van technologische ontwikkelingen op de arbeidsmarkt, en op de welvaart in de loop der tijd. Een dergelijke studie is belangrijk om de inzichten uit de wetenschap en de lessen uit de geschiedenis te gebruiken als basis voor het politieke debat. Zo kunnen bepaalde ‘mythes’ ontkracht, en blinde vlekken ingekleurd worden.

bron: Rathenau Instituut, 2015

Vraag 26 2 punten

Deze opgave gaat over de gevolgen van het gebruik van robots en andere machines in de samenleving.

Gebruik tekst 6.
Het proces van politieke besluitvorming in bijvoorbeeld de Tweede Kamer kan beschreven worden met verschillende modellen. Het systeemmodel onderscheidt verschillende fasen en subfasen in het proces van politieke besluitvorming.

  • Welke fase uit het systeemmodel is te herkennen bij de politieke besluitvorming in tekst 6?
  • Leg uit welke rol het Rathenau Instituut heeft in dit politieke besluitvormingsproces in tekst 6. Gebruik in je uitleg een subfase binnen de gekozen fase uit het systeemmodel.
Bekijk het antwoord
  • Noemt de fase van omzetting (conversie) uit het systeemmodel. (1p)
  • Legt uit dat het Rathenau Instituut informatie verschaft voor de subfase beleidsvoorbereiding, binnen de gekozen fase. (1p)

Vraag 26 in het hele examen

Hoe vaak macht en gezag in het examen komt

Vragen over macht en gezag per centraal examen maatschappijwetenschappen vwo (pilot). Elke vraag is eenmalig door een AI-model bij een onderwerp ingedeeld; per vraag kan dat afwijken.
ExamenVragenAantalAandeel
2019, tijdvak 111-13, 16-231150%
2019, tijdvak 26, 8-11, 13, 17-19943%
2018, tijdvak 114-18, 20, 25-26833%

In 3 van de 3 ingedeelde examens maatschappijwetenschappen vwo (pilot) staat een vraag over macht en gezag, samen 28 vragen (42% van alle examenvragen). De meeste stonden in 2019, tijdvak 1: 11 vragen.

Oefenen met macht en gezag

Maak de 15 nieuwste examenvragen over macht en gezag online, zonder account, of kies de vragen uit één jaar (2019 en 2018). Het AI-model kijkt ze na volgens het correctievoorschrift, je docent keurt het resultaat goed en je krijgt per vraag je punten en feedback in je mail.

Oefen de vragen over macht en gezag

Andere onderwerpen maatschappijwetenschappen vwo (pilot)

Macht en gezag op andere niveaus

Nakijken als docent

  1. Kies het examen in de vragenbank

    In de vragenbank van ToetsChecker staat elk examen maatschappijwetenschappen vwo (pilot) onder Eindexamens. Je neemt de examenvragen over in een eigen toets, alles of een selectie, of je leest het examen met het correctievoorschrift in als correctiemodel.

  2. Laat de klas het examen maken

    Op papier, zoals het echte examen: je scant de stapel in één keer of mailt de scan naar je scanadres. Of online, als digitale toetsafname met toezicht; de opgavetekst staat dan als bron bij elke vraag. Afbeeldingen uit het examen gaan niet mee, die staan in de PDF van de opgaven.

  3. Geef de resultaten vrij

    Het AI-model kijkt elk examen na volgens het correctievoorschrift en schrijft feedback per vraag. Bij een oefenexamen geef je alles in één keer vrij; bij een toets die meetelt loop je het voorstel eerst na. De leerling ziet het resultaat pas na jouw vrijgave.

ToetsChecker is geen examensite: je kijkt er ook je eigen SO's, proefwerken, praktische opdrachten en verslagen mee na, handgeschreven of digitaal, met jouw correctiemodel en feedback per vraag. Een gratis account heeft alle functies en 200 credits per maand, genoeg om ongeveer 100 toetsen te laten nakijken. Maak een gratis account of lees eerst hoe het nakijken werkt.

Alle oefentoetsen en eindexamens van dit vak staan op maatschappijwetenschappen oefenen. Wat je op je centraal examen nodig hebt om te slagen, reken je uit met de slaag-zakcalculator.

Veelgestelde vragen

Hoe vaak komt macht en gezag voor in het eindexamen maatschappijwetenschappen vwo (pilot)?

In de 3 ingedeelde examens van 2018 tot en met 2019 gaan 28 vragen over macht en gezag, 42% van alle examenvragen. Het onderwerp staat in 3 van die examens.

In welk examen maatschappijwetenschappen vwo (pilot) stonden de meeste vragen over macht en gezag?

In het examen van 2019, tijdvak 1, met 11 vragen: 11-13, 16-23.

Hoe oefen ik examenvragen over macht en gezag?

Op deze pagina staan alle vragen over macht en gezag met het antwoord. Je maakt ook de 15 nieuwste vragen online, of die van één jaar, zonder account: het AI-model kijkt ze na, je docent keurt het resultaat goed en je krijgt per vraag feedback.