Eindexamen bedrijfseconomie havo 2021, tijdvak 3: vragen en antwoorden

Op 19 maart 2019 ziet de stamboom van de familie De Groot, na het overlijden van Trudy op 18 maart 2019, er als volgt uit:

ouders:

kinderen:

kleinkinderen:

† betekent overleden.

Op het moment van overlijden van Trudy was haar vermogen € 180.000. Trudy had geen testament opgemaakt. Alle erfgenamen zullen de erfenis zuiver aanvaarden.

Wettelijke regels erfenis

Indien er geen testament is opgemaakt, zal de erfenis bij het overlijden van een ouder als volgt verdeeld worden.

• De helft van het totale gezamenlijke vermogen (bezittingen minus schulden), gemeten op het moment van overlijden, komt ten gunste aan de langstlevende: dit is meestal de partner.
• Indien de partner al is overleden, valt de erfenis toe aan de kinderen met een gelijk kindsdeel.
• Indien een van de kinderen al is overleden, wordt het kindsdeel gelijkelijk verdeeld onder de kinderen van dat overleden kind.

Over het erfdeel moet erfbelasting worden afgedragen. Dat gebeurt op basis van onderstaande tabellen.

Vrijstelling erfbelasting

relatie met de overledene bedrag vrijstelling partner € 650.912 kind of kleinkind € 20.615 ouder € 48.965 overige erfgenamen € 2.173

Tarieven erfbelasting

waarde erfenis partner en kleinkinderen en overige (na vrijstelling) kind achterkleinkinderen erfgenamen zoals broer en zus over de eerste 10% 18% 30% € 124.727 over het 20% 36% 40% meerdere

Trudy en Marleen hadden ruzie. Daarom overwoog Trudy om Marleen te onterven. Trudy had dat echter niet vastgelegd in een testament.

Bij deze opgave horen de informatiebronnen 1 tot en met 3.

In deze opgave blijft de btw buiten beschouwing.

BJones bv is een modeketen met vijf fysieke winkels en een distributiecentrum. Alleen het distributiecentrum is in eigen bezit van BJones. De winkels zijn gehuurd. Bridget is per 1 januari 2018 directeur en enige aandeelhouder. Bridget stelt een SWOT-analyse van BJones op om het toekomstperspectief van het bedrijf te kunnen vergroten. In de SWOT-analyse staat onder andere:

• het veranderende koopgedrag van consumenten: consumenten doen vaker online aankopen en minder vaak aankopen in fysieke winkels
• de hoge personeelskosten van BJones: het personeelsbestand is te groot

Een SWOT-analyse bestaat uit vier onderdelen: de analyse van Strengths, Weaknesses, Opportunities en Threats.

Het veranderende koopgedrag van consumenten heeft geleid tot een daling van de omzet en de winst in de kledingbranche. Hoewel ook BJones heeft gemerkt dat de omzet en winst zijn gedaald, is er pas sinds het vierde kwartaal van 2019 sprake van een gestegen faillissementsrisico bij BJones.

In informatiebron 1 is de balans per 31 december 2019 van BJones opgenomen. Voor de inschatting van het faillissementsrisico wordt onder andere de liquiditeitspositie berekend door middel van de quick ratio. Deze is in het algemeen geschikter dan de current ratio.

Op 1 oktober 2019 was de quick ratio 0,64.

BJones heeft verplichtingen met betrekking tot onroerend goed die niet uit de balans van BJones blijken, maar wel het faillissementsrisico vergroten.

Surseance van betaling?

Vanwege de hoge personeelskosten en het verhoogde faillissementsrisico wil Bridget begin december 2019 surseance van betaling aanvragen. Ze verwacht bij toekennen van surseance van betaling dat ze het overtollige personeel kan ontslaan. De accountant geeft aan dat surseance van betaling hiervoor geen geschikt middel is.

Faillissement en doorstart

Aangezien Bridget geen toekomst ziet voor het bedrijf zoals het nu is, vraagt zij eind december 2019 faillissement aan. Per 1 januari 2020 is BJones failliet verklaard. Vanaf dat moment wordt er door de curator gekeken of BJones overgenomen kan worden en vervolgens een doorstart kan maken.

Investeringsbedrijf Darcy nv overweegt BJones over te nemen voor € 325.000 en een doorstart te maken. De doorstart omvat:

• het sluiten van de huidige winkels
• het handhaven van de merknaam BJones
• een herpositionering: online verkoop

In informatiebron 2 staat een plan voor deze herpositionering uitgewerkt. Daarin is een overzicht opgenomen van de verwachte omzet na de herpositionering. Bij de online verkopen moet Darcy nog beslissen over de omvang van het assortiment en de levertijd. Darcy kiest voor:

• een groot assortiment
• een levertijd van 2 dagen

Verwacht resultaat na herpositionering

In informatiebron 3 staat een overzicht van te verwachten kosten voor BJones in het eerste jaar (1 april 2020 tot en met 31 maart 2021) na de doorstart.

Darcy wil per 1 april 2020 met BJones een doorstart maken als het verwachte bedrijfsresultaat als percentage van de investering (€ 325.000) in het eerste jaar na de doorstart hoger zal zijn dan 30%.

In deze opgave is het btw-tarief 21%.

Vink is een webshop in kantoorartikelen en heeft als rechtsvorm de eenmanszaak.

Van Vink is de onderstaande balans per 1 december 2019 gegeven.

debet (getallen x € 1) credit Vaste activa Eigen vermogen 3.866 Inventaris 3.250 Lang vreemd vermogen Vlottende activa Banklening 2.500 Voorraad 500 Vooruitbetaalde Kort vreemd huur 1.200 vermogen Debiteuren 137 Crediteuren 847 Te vorderen btw 126 Te betalen btw 600 Liquide middelen 2.600 7.813 7.813

Op de balans van Vink staat de balanspost Vooruitbetaalde huur. Deze balanspost hoort tot de overlopende posten.

Vink stelt maandelijks een balans en een winst- en verliesrekening op. In december 2019 moeten de onderstaande gegevens nog in de boekhouding worden verwerkt.

a de inkoop van kantoorartikelen in december 2019 voor € 992,20 inclusief btw De betaling is in januari 2020. b de betaling van de annuïteit van december 2019 met betrekking tot de banklening De maandelijkse annuïteit is € 53 en is gebaseerd op een interestvergoeding van 0,2% per maand. c een privéopname van € 2.000 van de bank in december d de huurkosten van december Op 1 november is de huur voor drie maanden vooruitbetaald per bank. e de aanschaf op 1 december van inventaris voor € 3.267 inclusief btw De betaling is contant. Op deze inventaris wordt maandelijks in vijf jaar lineair afgeschreven tot een restwaarde van 0.

In deze opgave is het btw-tarief 21%.

CosmoSub bv is een organisatie die abonnementen op cosmeticaproducten aan consumenten verkoopt. De abonnementhouders krijgen elke maand een cosmeticaproduct naar keuze. De afnemers betalen voor het abonnement aan CosmoSub € 12,10 inclusief btw op elke eerste dag van de maand en krijgen het cosmeticaproduct vervolgens één week later thuisbezorgd.

Hieronder zijn de gedeeltelijk ingevulde balansen, het overzicht van ontvangsten en uitgaven en de winst- en verliesrekening van CosmoSub gegeven.

Balansen (getallen x € 1) CosmoSub

31 31 31 31 december december december december

2019 2018 2019 2018 debet credit Gebouwen 330.000 300.000 Aandelenkapitaal 100.000 100.000 Voorraad cosmetica- producten …(a)… 50.000 Reserves 35.000 30.000

Te vorderen btw …(b)... 5.000 6%-Banklening …….. 250.000 Liquide middelen 80.000 66.450 Crediteuren 36.300 24.200 Nog te betalen interest 6%- Banklening 9.000 11.250 …………………. ………… ………… Te betalen btw 17.010 6.000 ………………… ……….. ……….. ………….. ……….. ……….. …………

(gedeeltelijk) overzicht van ontvangsten en uitgaven (getallen x € 1) over 2019 ontvangsten uitgaven abonnementen 217.800 inkopen cosmeticaproducten 133.100 interest 6%-Banklening 15.000 aflossing 6%-Banklening ………

(gedeeltelijke) winst- en verliesrekening (getallen x € 1) over 2019 opbrengsten kosten abonnementen 180.000 inkoopwaarde van de omzet 108.000 interestkosten 6%-Banklening ……….

In het overzicht van ontvangsten en uitgaven staat bij ‘abonnementen’ een bedrag van € 217.800, terwijl dit op de winst- en verliesrekening € 180.000 is.

Elk jaar worden op 1 april de jaarlijkse lineaire aflossing en de interest van de 6%-Banklening van de voorafgaande twaalf maanden betaald.

Half januari 2020 verrekent CosmoSub de te vorderen btw en de te betalen btw over het vierde kwartaal van 2019 met de Belastingdienst. Op de eerste dag van de maanden oktober, november en december van 2019 had CosmoSub respectievelijk 2.600, 2.700 en 2.800 betalende abonnees. Verder is gegeven dat:

• in 2019 de inkoopwaarde van de omzet 60% van de omzet is.
• in de maanden van het vierde kwartaal van 2019 de inkopen exclusief btw gelijk zijn aan de inkoopwaarde van de omzet.

Bij deze opgave hoort informatiebron 4.

In deze opgave blijft de btw buiten beschouwing.

Adviesbureau Advice4U heeft een werknemer in dienst genomen. Deze heeft voor zijn werk een auto van de zaak nodig. Advice4U wil voor deze medewerker vanwege milieuoverwegingen een elektrische auto aanschaffen, maar dit mag niet tot hogere totale jaarlijkse kosten voor Advice4U leiden dan wanneer een benzineauto zou worden aangeschaft.

Advice4U heeft twee vergelijkbare auto’s geselecteerd: één benzineauto en één elektrische auto. Omdat een elektrische auto via het elektriciteitsnet opgeladen moet worden, zal bij de keuze voor de elektrische auto ook een laadpaal worden aangeschaft die op het terrein van Advice4U zal worden geïnstalleerd.

De verzamelde informatie van de twee auto’s en de laadpaal is opgenomen in informatiebron 4.

Opvallend is dat op de elektrische auto jaarlijks met een hoger percentage wordt afgeschreven dan op de benzineauto. Een verklaring hiervoor is de verwachte ontwikkeling van technologieën voor elektrische auto’s.

Bij de aanschaf van de benzineauto wordt BPM (belasting op personenauto’s en motorrijwielen) geheven. De door Advice4U geselecteerde benzineauto heeft een CO 2-uitstoot van 125 gram per kilometer.

Advice4U verwacht dat de auto 50.000 kilometer per jaar zal rijden.

Advice4U kiest dus voor de elektrische auto. Een financieel medewerker van Advice4U geeft echter aan dat er niet is gekeken naar de optie om de elektrische auto met laadpaal te leasen in plaats van aan te schaffen. Aan de leasemaatschappij zal Advice4U een maandelijks leasebedrag moeten betalen. In dit leasebedrag zitten de afschrijvingskosten en de overige kosten voor onderhoud, wegenbelasting, verzekering en financiering.

Uit informatie van de leasemaatschappij blijkt dat het leasebedrag van de elektrische auto met laadpaal € 12.000 per jaar is. De financieel medewerker van Advice4U stelt dat, ongeacht het aantal kilometers, het leasen van de elektrische auto met laadpaal tot minder jaarlijkse kosten leidt dan wanneer deze wordt aangeschaft.

In de uitwerkbijlage bij vraag 26 is het verloop van de jaarlijkse kosten bij het aanschaffen van de elektrische auto met laadpaal weergegeven.

In deze opgave blijven de belastingen buiten beschouwing.

Erkun is een zelfstandig ondernemer zonder personeel (zzp’er) in de zorg. Omdat hij als zzp’er geen verplicht pensioen opbouwt, is Erkun in 2012 zelf begonnen met beleggen en sparen voor zijn ‘oude dag’.

Beleggingen in aandelen en obligaties

Het onderstaande overzicht geeft informatie over zijn beleggingen.

nominale beurskoers vergoeding beurskoers aantal op totale waarde per over 2019 per 1 januari waarde op per aandeel en per aandeel en 2019 en 31 aandeel obligatie aandeel en obligatie op 31 december en per op per op 31 december 2019 obligatie 1 januari obligatie december 2019

2019 2019 aandelen € 0,10 € 20 € 0,50 € 22 500 …….. obligaties € 500 101% van 4% 103% van 10 …….. de de nominale nominale waarde waarde

De vergoedingen over 2019 uit deze vermogenstitels zijn uitgekeerd op

31 december 2019.

Door het beleggen in aandelen en obligaties loopt Erkun risico.

Spaarrekening

Bij het openen van de spaarrekening op 1 januari 2012 heeft Erkun eenmalig een bedrag gestort. Op 31 december wordt jaarlijks de samengestelde interest van 2% bijgeschreven. Er zijn door Erkun geen opnames en stortingen gedaan. Het bedrag op zijn spaarrekening op 31 december 2019 na bijschrijving van de interest is € 22.440.

Erkun wil het risico op zijn beleggingen verlagen door in 2020 zijn aandelen te verkopen en het vrijgekomen geld te beleggen in een beleggingsfonds in plaats van zelf te beleggen.