Eindexamen bedrijfseconomie havo 2025, tijdvak 2: vragen en antwoorden
Alle vragen met het antwoord uit het correctievoorschrift. Opgaven: Opgave 1, Opgave 2, Opgave 3, Opgave 4, Opgave 5, Opgave 6.
Het centraal examen bedrijfseconomie havo 2025, tijdvak 2 telt 29 vragen. De meeste vragen gaan over financiering (9), personeel en organisatie (8) en balans en resultatenrekening (7). De opgaven en het correctievoorschrift staan op examenblad.nl. Met ToetsChecker maakt een klas het examen op papier en doet het AI-model per vraag een nakijkvoorstel met feedback, dat de docent controleert en vrijgeeft.
Onderwerpen in dit examen
| Onderwerp | Vragen | Aantal |
|---|---|---|
| Financiering | 2-4, 14, 17, 19, 21, 24-25 | 9 |
| Personeel en organisatie | 5-7, 13, 22-23, 28-29 | 8 |
| Balans en resultatenrekening | 1, 8-10, 12, 16, 18 | 7 |
| Kostprijs en break-even | 15, 20 | 2 |
| Marketing | 26-27 | 2 |
| Investeren | 11 | 1 |
Vergeleken met andere jaren
Vergeleken met de andere 13 examens bedrijfseconomie havo sinds 2021: dit examen vroeg meer over personeel en organisatie (28% van de vragen, gemiddeld 14%) en financiering (31% van de vragen, gemiddeld 22%). Minder over kostprijs en break-even (7% van de vragen, gemiddeld 16%) en investeren (3% van de vragen, gemiddeld 11%).
Opgaven en correctievoorschrift
De documenten staan op examenblad.nl, de officiële site van het College voor Toetsen en Examens. ToetsChecker haalt ze daar op als je het examen in de vragenbank kiest.
Oefenen als leerling
Een oud examen maken is de beste voorbereiding, maar zonder nakijken weet je niet waar je punten verliest. Met ToetsChecker maak je het examen bedrijfseconomie havo 2025, tijdvak 2 op papier, net als het echte examen, of online als je docent het digitaal klaarzet. Het AI-model kijkt het na volgens het officiële correctievoorschrift. Zodra je docent het resultaat vrijgeeft, zie je per vraag wat goed was en wat er ontbrak.
Nakijken als docent
Start gratis vanaf deze pagina
Maak een gratis account vanaf deze pagina, dan staat het examen bedrijfseconomie havo 2025, tijdvak 2 meteen voor je klaar als correctiemodel, met alle vragen en het correctievoorschrift. Dat kost geen credits.
Laat de klas het examen maken
Op papier, zoals het echte examen: je scant de stapel in één keer of mailt de scan naar je scanadres. Of online, als digitale toetsafname met toezicht; de opgavetekst staat dan als bron bij elke vraag. Afbeeldingen uit het examen gaan niet mee, die staan in de PDF van de opgaven.
Geef de resultaten vrij
Het AI-model kijkt elk examen na volgens het correctievoorschrift en schrijft feedback per vraag. Bij een oefenexamen geef je alles in één keer vrij; bij een toets die meetelt loop je het voorstel eerst na. De leerling ziet het resultaat pas na jouw vrijgave.
ToetsChecker is geen examensite: je kijkt er ook je eigen SO's, proefwerken, praktische opdrachten en verslagen mee na, handgeschreven of digitaal, met jouw correctiemodel en feedback per vraag. Een gratis account heeft alle functies en 200 credits per maand, genoeg om ongeveer 100 toetsen te laten nakijken. Maak een gratis account of lees eerst hoe het nakijken werkt.
Vragen en antwoorden
Hieronder staan de opgaven en vragen van het examen bedrijfseconomie havo 2025, tijdvak 2. Onder elke vraag klap je het antwoord uit het correctievoorschrift open. Probeer de vraag eerst zelf.
Opgave 1
Big Bazar bv was een winkel in goedkope huishoudelijke artikelen, die in hevige concurrentiestrijd was gewikkeld met de koopjesketen Action. De omzet van Big Bazar steeg van € 77,4 miljoen in 2021 naar € 93 miljoen in 2022. De omzet van Action steeg in diezelfde periode met ruim 30%.
Vraag 1 2 punten
Leg met een berekening uit of de procentuele groei van de omzet van Big Bazar in 2022 achterbleef bij die van Action.
Bekijk het antwoord
Voorbeeld van een juist antwoord:
\frac{93 - 77{,}4}{77{,}4} \times 100\% = 20{,}2\%
De omzetgroei van Big Bazar (20,2%) bleef daarmee achter bij de omzetgroei van Action van ruim 30%.
Bij Big Bazar liepen in 2021 en 2022 zowel de verliezen als de schulden op. Het bedrijf verloor marktaandeel en heeft de concurrentiestrijd met Action uiteindelijk verloren.
Vraag 2 1 punt
Leg uit dat oplopende schulden kunnen leiden tot oplopende verliezen.
Bekijk het antwoord
Voorbeelden van een juist antwoord zijn:
- Door oplopende schuld nemen de interestkosten toe, wat leidt tot toename van verlies.
- Door oplopende schuld neemt het vertrouwen van investeerders af, waardoor Big Bazar niet meer aan nieuw vermogen kan komen om investeringen te doen, waardoor de afzet en winst dalen.
In de zomer van 2023 waren tientallen faillissementsaanvragen in behandeling van Big Bazar’s schuldeisers die hun geld opeisten. Niet alle schuldeisers van Big Bazar wilden dat Big Bazar failliet verklaard zou worden. Verhuurders van winkelpanden, waarbij Big Bazar enkele maanden huurachterstand had, waren voorstander van het faillissement.
Vraag 3 2 punten
Noem een voordeel en een nadeel van een faillissement van Big Bazar voor de verhuurders van de winkelpanden.
Bekijk het antwoord
Voorbeelden van juiste antwoorden zijn:
- Voordeel: wanneer Big Bazar failliet gaat, kunnen de verhuurders van winkelpanden op zoek naar nieuwe huurders (voor de winkelpanden).
- Nadeel: verhuurders krijgen mogelijk een gedeelte van de nog te ontvangen huur niet meer terug.
Per juist antwoord 1 scorepunt.
In het najaar van 2023 werd Big Bazar door de rechtbank failliet verklaard. De schuldeisers van Big Bazar bestonden onder andere uit banken en de verhuurders van de winkelpanden.
Vraag 4 2 punten
Noem naast de bovengenoemde schuldeisers twee andere groepen stakeholders, waarvoor een faillissement van Big Bazar nadelige gevolgen kan hebben. Geef hierbij aan op welke wijze de genoemde stakeholder wordt benadeeld.
Bekijk het antwoord
Voorbeelden van juiste antwoorden zijn:
- Werknemers: zij verliezen hun baan en inkomen.
- Klanten: zij moeten op zoek naar een andere winkel.
- Leveranciers: zij verliezen een klant.
- Aandeelhouders: zij raken hun inkomen en vermogen kwijt.
- Belastingdienst: zij missen btw-ontvangsten / (vennootschaps)belasting.
Per juist antwoord 1 scorepunt.
Opgave 2
Bij deze opgave horen de informatiebronnen 1 tot en met 3.
Rianah volgt de hbo-opleiding Schuldhulpverlening. Naast haar opleiding verricht zij financieel-administratieve werkzaamheden als vrijwilliger voor de Stichting Voedselbank Voorwaerts. Deze stichting verstrekt wekelijks aan meer dan 800 huishoudens gratis voedselpakketten.
Vraag 5 1 punt
Geef een verklaring waarom Rianah na haar studie waarschijnlijk gemakkelijker een baan kan vinden door het verrichten van vrijwilligerswerk.
Bekijk het antwoord
Voorbeelden van een juist antwoord zijn: Rianah zal na haar studie waarschijnlijk gemakkelijker een baan vinden omdat:
- ze (tijdens haar studie) werkervaring heeft opgedaan.
- ze door vrijwilligerswerk verschillende vaardigheden heeft ontwikkeld.
- ze een netwerk heeft opgebouwd.
In informatiebron 1 zijn delen van de statuten van Stichting Voedselbank Voorwaerts en delen van de statuten van de landelijke Vereniging van Voedselbanken Nederland opgenomen.
Informatiebron 1: Stichting Voedselbank Voorwaerts
De Stichting Voedselbank Voorwaerts in de gemeente Twello is net als de andere 171 plaatselijke voedselbanken in Nederland een zelfstandige organisatie. Alle plaatselijke voedselbanken zijn lid van de landelijke Vereniging van Voedselbanken Nederland, die de reglementen opstelt waaraan leden zich dienen te houden.
In de statuten van de Stichting Voedselbank Voorwaerts is onder andere opgenomen:
Doel. De stichting heeft als doel:
- het bieden van directe voedselhulp aan de armste mensen,
- het tegengaan van verspilling van goed voedsel,
- de voedselbankactiviteiten uit te voeren zonder winstoogmerk.
De stichting tracht haar doel te bereiken door:
- a het uitvoeren van voedselbankactiviteiten in haar werkgebied, bijvoorbeeld door het inzamelen van voedsel (noot 1) bij supermarkten.
- b zich aan te sluiten bij de Vereniging van Voedselbanken Nederland en zich te houden aan de statuten van Voedselbanken Nederland.
noot 1: Een deel van het ingezamelde voedsel is vers voedsel dat tegen de houdbaarheidsdatum aanzit. Meestal wordt het voedsel gratis verstrekt, maar bij tekorten moet de voedselbank het voedsel zelf inkopen bij supermarkten.
De Vereniging van Voedselbanken Nederland. In de statuten van de Vereniging van Voedselbanken Nederland is onder andere opgenomen:
Doel. De vereniging heeft ten doel: voedselbanken in Nederland te ondersteunen bij hun taak. De vereniging tracht dit doel onder meer te bereiken door:
- a het geven van voorlichting aan de aangesloten voedselbanken,
- b het ondersteunen van leden op diverse terreinen,
- c het werven van fondsen en voedsel als aanvulling op het werk van leden.
Vraag 6 1 punt
Is de Stichting Voedselbank Voorwaarts een commerciële of niet-commerciële organisatie? Licht het antwoord toe.
Bekijk het antwoord
Een niet-commerciële organisatie, want de organisatie streeft niet naar winst / want het is een stichting.
Het hoogste besluitvormingsorgaan van een stichting is anders dan dat van een vereniging.
Vraag 7 2 punten
Noem het hoogste besluitvormingsorgaan van een stichting en van een vereniging. Neem de onderstaande letters over op je antwoordblad en noteer het hoogste besluitvormingsorgaan.
- a stichting:
- b vereniging:
Bekijk het antwoord
- a (stichting): het (algemeen) bestuur
- b (vereniging): algemene ledenvergadering
Het bestuur van Stichting Voedselbank Voorwaerts maakt zich in januari 2024 zorgen over de verslechterde economie in Nederland en de gevolgen daarvan voor de reeds opgestelde exploitatiebegroting van de voedselbank voor het jaar 2024 (zie informatiebron 2). Verwacht wordt dat:
- supermarkten aan hun klanten vaker korting geven op vers voedsel waarvan de houdbaarheidsdatum in zicht komt.
- er tegenvallers zijn bij de geldelijke opbrengsten en kosten van de voedselbank.
- de strengere milieueisen voor stadsverkeer de voedselbank zullen dwingen om een nieuwe milieuvriendelijke transportauto aan te schaffen.
Bij het opstellen van de exploitatiebegroting van 2024 is met bovenstaande factoren geen rekening gehouden.
Informatiebron 2: Balans en exploitatiebegroting van Voedselbank Voorwaerts
Balans 1 januari 2024:
| Debet | Bedrag | Credit | Bedrag |
|---|---|---|---|
| Vaste activa | Eigen vermogen | ||
| Inventaris | 37.000 | Reserves | 178.750 |
| Transportauto | 8.250 | Langlopende schulden | |
| Onderhandse lening | 65.000 | ||
| Vlottende activa | Kortlopende schulden | ||
| Vorderingen en overlopende activa | 7.500 | Overige schulden en overlopende passiva | 64.000 |
| Liquide middelen | 255.000 | ||
| Totaal | 307.750 | Totaal | 307.750 |
De oorspronkelijke, nog niet door Rianah aangepaste exploitatiebegroting voor 2024:
| Exploitatiebegroting 2024 | Bedrag |
|---|---|
| Opbrengsten | |
| Giften particulieren | 97.000 |
| Giften stichtingen e.d. | 79.400 |
| Sponsoring bedrijven | 65.000 |
| Subsidies | 64.000 |
| Bijdrage Voedselbank Nederland | 8.100 |
| Overige opbrengsten | 400 |
| Totale opbrengsten | 313.900 |
| Kosten | |
| Huisvestingskosten | 32.000 |
| Afschrijvingskosten transportauto | 4.800 |
| Overige autokosten | 13.000 |
| Kantoorkosten | 8.300 |
| Kosten uitgiftepunten | 7.700 |
| Inkoopwaarde uitgedeeld voedsel | 155.000 |
| Exploitatiekosten | 12.900 |
| Overige kosten | 56.600 |
| Totale kosten | 290.300 |
| Resultaat | 23.600 |
Vraag 8 1 punt
Geef een argument dat het vaker geven van korting aan klanten door supermarkten op vers voedsel, waarvan de houdbaarheidsdatum in zicht komt, een tegenvaller voor de voedselbanken kan zijn.
Bekijk het antwoord
Voorbeeld van een juist antwoord:
Door het vaker geven van kortingen kunnen de supermarkten deze goederen toch nog verkopen aan de klanten, waardoor er minder voedseloverschotten zijn (en er minder naar de voedselbanken gaat).
Vraag 9 2 punten
Geef een voorbeeld van tegenvallende opbrengsten en van tegenvallende kosten van Voedselbank Voorwaerts door de verslechterde economie (zie informatiebron 2). Licht beide voorbeelden toe.
Bekijk het antwoord
Voorbeelden van juiste antwoorden zijn:
Tegenvaller aan de opbrengstenkant:
- De afzet daalt en bedrijven moeten besparen op kosten van sponsoring.
- Huishoudens / organisaties hebben minder inkomsten en zullen daardoor lagere giften / minder donaties doen.
Tegenvaller aan de kostenkant:
- Bedrijven zullen om kosten te besparen minder voedsel doneren waardoor de inkoopwaarde van (gratis) uitgedeeld voedsel toeneemt.
- Huishoudens hebben een lager inkomen, waardoor er meer klanten bij de voedselbanken komen, wat leidt tot hogere kosten voor de inkoop van voedsel / toename van de inkoopwaarde van (gratis) uitgedeeld voedsel.
Opmerkingen: per juiste tegenvaller met juiste toelichting aan de opbrengstenkant 1 scorepunt toekennen; per juiste tegenvaller met juiste toelichting aan de kostenkant 1 scorepunt toekennen.
Volgens Rianah zijn zowel de liquiditeitspositie als de solvabiliteitspositie van Voedselbank Voorwaerts op 1 januari 2024 voldoende. Rianah concludeert daaruit dat de voedselbank financieel gezond is.
Vraag 10 2 punten
Bereken zowel een solvabiliteits- als een liquiditeitskengetal per 1 januari 2024 voor Voedselbank Voorwaerts (zie informatiebron 2). Vul de uitwerkbijlage bij deze vraag in.
Bekijk het antwoord
Voorbeeld van een juiste berekening van de solvabiliteit (EV = eigen vermogen, VV = vreemd vermogen, TV = totaal vermogen):
\frac{EV}{VV} \times 100\% = \frac{178.750}{65.000 + 64.000} \times 100\% = 139\%
of:
\frac{VV}{TV} \times 100\% = \frac{65.000 + 64.000}{307.750} \times 100\% = 42\%
Liquiditeit per 1 januari 2024:
\frac{7.500 + 255.000}{64.000} = 4{,}1
Het bestuur is het niet helemaal eens met Rianah over de financiële gezondheid van de voedselbank. Het bestuur vraagt Rianah de reeds opgestelde exploitatiebegroting voor 2024 aan te passen waarbij ze rekening moet houden met:
- een daling van € 30.000 van de opbrengsten.
- een stijging van de afschrijvingskosten als gevolg van de aanschaf van de nieuwe transportauto.
- een stijging van € 15.000 van de totale bedrijfskosten exclusief de afschrijvingskosten van de nieuwe transportauto.
Rianah neemt in haar berekeningen mee dat op 1 april 2024 de nieuwe transportauto in gebruik wordt genomen en de huidige transportauto op dezelfde datum tegen de balanswaarde wordt verkocht (zie informatiebron 3).
Informatiebron 3: Vervanging transportauto
| huidige transportauto | nieuwe transportauto | |
|---|---|---|
| aanschafdatum | 1 januari 2015 | 1 april 2024 |
| aanschafprijs | € 51.450 | € 75.000 |
| levensduur | 10 jaar | 10 jaar |
| restwaarde | € 3.450 | € 11.400 |
| afschrijving | lineair, maandelijks gelijk bedrag | lineair, maandelijks gelijk bedrag |
De huidige transportauto wordt tegen de balanswaarde per 1 april 2024 verkocht.
Vraag 11 3 punten
Bereken met welk bedrag de post ‘afschrijvingskosten transportauto’ op de aangepaste exploitatiebegroting van 2024 moet worden opgenomen (zie informatiebronnen 2 en 3).
Bekijk het antwoord
Afschrijving op de nieuwe transportauto:
\frac{75.000 - 11.400}{10} \times \frac{9}{12} = 4.770
Afschrijving op de huidige transportauto:
4.800 \times \frac{3}{12} = 1.200
Totale afschrijving transportauto: 4.770 + 1.200 = € 5.970
Opmerkingen: voor elke fout 1 scorepunt in mindering brengen. Wanneer een leerling 75.000 - 11.400 / 10 = € 6.360 als antwoord heeft, 1 scorepunt toekennen.
Rianah heeft de exploitatiebegroting aangepast en het nieuwe, verwachte resultaat over 2024 berekend. Het eigen vermogen van de Voedselbank moet, volgens het reglement van de Vereniging van Voedselbanken Nederland, minimaal € 150.000 zijn.
Vraag 12 3 punten
Leg met behulp van een berekening uit of het verwachte eigen vermogen per 31 december 2024 voldoet aan het reglement van de Vereniging van Voedselbanken Nederland. Vul de uitwerkbijlage bij deze vraag in.
Bekijk het antwoord
Aangepast resultaat 2024:
23.600 - 30.000 - 15.000 - (5.970 - 4.800) = -22.570
of: 23.600 - 30.000 - 15.000 - (4.770 - 3.600) = -22.570 (negatief).
Eigen vermogen per 31-12-2024:
178.750 - 22.570 = 156.180
Conclusie: € 156.180 > € 150.000, het eigen vermogen voldoet aan de eis van de vereniging.
Opgave 3
Op 1 februari 2025 opent tattooshop Too4You vof haar deuren. Too4You is eigendom van Inge Piers en Bart van Vulpen. Inge heeft getwijfeld tussen een vof en een bv als ondernemingsvorm.
Vraag 13 1 punt
Noem het verschil met betrekking tot juridische aansprakelijkheid voor de eigenaren tussen een bv en een vof.
Bekijk het antwoord
Voorbeeld van een juist antwoord:
Bij een vof is iedere vennoot hoofdelijk / privé aansprakelijk voor alle schulden van de vof en bij de bv (zijn de aandeelhouders dat) niet.
Inge en Bart hebben een pand gehuurd. De benodigde investeringen in onder andere een tattoo-machine, een behandelstoel, inkt en desinfectiemateriaal, ter waarde van in totaal € 39.000, zijn in de verhouding 2:1 gefinancierd met eigen vermogen en kort vreemd vermogen, omdat de bank niet met lang vreemd vermogen wil financieren.
Op 1 februari 2025 stelt Too4You de openingsbalans op.
Vraag 14 2 punten
Geef twee voorbeelden van kort vreemd vermogen die op de openingsbalans van Too4You kunnen staan. Leg voor ieder voorbeeld uit waarom dit kort vreemd vermogen is.
Bekijk het antwoord
Voorbeelden van juiste antwoorden zijn:
- Crediteuren, want leveranciers moeten binnen enkele maanden worden betaald.
- Rekening courantkrediet, want dit krediet moet binnen een jaar worden afgelost.
Opmerkingen: per juist antwoord met bijbehorende toelichting 1 scorepunt toekennen. Te betalen btw / af te dragen btw levert geen scorepunt op.
De kosten van Too4You bestaan uit variabele en constante kosten. De constante kosten zijn € 2.500 per maand. De variabele kosten zijn 12,5% van de omzet.
Inge en Bart vragen zich af welk resultaat ze over februari (4 weken) zullen behalen:
- De verwachte omzet is in de eerste 3 weken van februari € 6.000 in totaal.
- De verwachte verkopen in de laatste week van februari zijn € 2.420 inclusief 21% btw. De ene helft van de verwachte verkopen wordt contant ontvangen en de andere helft zal in maart worden ontvangen.
Vraag 15 3 punten
Bereken het verwachte resultaat over februari 2025.
Bekijk het antwoord
Omzet februari:
6.000 + \frac{2.420}{1{,}21} = 8.000
Resultaat februari:
8.000 - 0{,}125 \times 8.000 - 2.500 = 4.500
Het verwachte resultaat over februari 2025 is € 4.500. Opmerking: voor elke fout 1 scorepunt in mindering brengen.
Bart heeft 40% van het eigen vermogen ingebracht en Inge 60% van het eigen vermogen. Het resultaat wordt naar rato van het ingebrachte vermogen verdeeld. Over het resultaat wordt 36% inkomstenbelasting betaald door iedere vennoot.
Vraag 16 2 punten
Bereken of de verdeling van het resultaat over februari 2025 na inhouding van inkomstenbelasting voor Inge voldoende is om op 1 maart 2025 een privé-uitgave te doen van € 1.700.
Bekijk het antwoord
Het resultaat is voldoende, want:
0{,}60 \times 4.500 \times (1 - 0{,}36) = 1.728 > 1.700
Inge kan dus de privé-uitgave van € 1.700 doen.
Opgave 4
In deze opgave blijven de belastingen buiten beschouwing.
Nettie Laat is eigenaar van SuperWebsite. Dit bedrijf staat bij de Kamer van Koophandel ingeschreven als eenmanszaak. SuperWebsite heeft klanten die een jaarabonnement hebben voor het onderhoud van hun website. Er kunnen alleen jaarabonnementen worden afgesloten voor een bedrag van € 4.000.
Bij het opstellen van de balans van SuperWebsite per 31 december 2024 moeten nog enkele financiële feiten van die dag worden verwerkt:
- a Een nieuwe klant sluit op 31 december 2024 een jaarabonnement voor het onderhoud van de website af bij SuperWebsite. Op dezelfde dag betaalt de klant het abonnementsgeld voor 2025 vooruit.
- b SuperWebsite betaalt op 31 december 2024 de verzekeringspremie voor schade door brand voor heel 2025 vooruit, omdat het bedrijf dan van de verzekeraar een korting krijgt. De jaarlijkse verzekeringspremie na aftrek van korting bedraagt € 1.700.
Nettie betaalde voorheen de verzekeringspremie maandelijks. Ze vraagt zich af waarom de verzekeraar een korting aanbiedt aan haar bedrijf als ze de verzekeringspremie vooruitbetaalt.
Vraag 17 1 punt
Geef een reden voor de verzekeraar om korting aan te bieden aan SuperWebsite bij vooruitbetaling van de verzekeringspremie.
Bekijk het antwoord
Voorbeelden van een juist antwoord zijn:
- De verzekeraar heeft minder risico op wanbetaling.
- De verzekeraar kan de ontvangen gelden tegen een hoger rendement beleggen.
SuperWebsite past het periodetoerekeningsstelsel toe.
Vraag 18 3 punten
Noteer de gevolgen van de twee bovenstaande financiële feiten (a en b) voor de balans van SuperWebsite van 31 december 2024. Vul de uitwerkbijlage bij deze vraag in.
Bekijk het antwoord
Mutatiebalans financieel feit a (getallen x € 1):
| Balanspost (debet) | +/- | Bedrag | Balanspost (credit) | +/- | Bedrag |
|---|---|---|---|---|---|
| Liquide middelen | + | 4.000 | Vooruitontvangen bedragen / abonnementsgelden | + | 4.000 |
| Totaal | + | 4.000 | Totaal | + | 4.000 |
Mutatiebalans financieel feit b (getallen x € 1):
| Balanspost (debet) | +/- | Bedrag | Balanspost (credit) | +/- | Bedrag |
|---|---|---|---|---|---|
| Vooruitbetaalde (verzekerings-)premie / bedragen | + | 1.700 | |||
| Liquide middelen | - | 1.700 | |||
| Totaal | 0 |
Opmerking: als het bedrag bij totaal is vergeten, dit niet fout rekenen.
Nettie wil met SuperWebsite meer klanten trekken en investeert daarom per 1 januari 2025 in een nieuwe server met meer opslagcapaciteit. Om de server te financieren, heeft Nettie op 1 januari 2025 een lening van € 20.000 op basis van annuïtaire aflossing afgesloten bij de bank:
- looptijd: 4 jaar
- interestpercentage: 3% per half jaar
- annuïteit € 2.849,13 per half jaar
De annuïteit wordt achteraf betaald, voor het eerst op 30 juni 2025 en vervolgens op 31 december 2025.
Vraag 19 2 punten
Bereken de totale interestkosten over 2025.
Bekijk het antwoord
Interest over het eerste half jaar:
20.000 \times 0{,}03 = 600
Interest over het tweede half jaar:
(20.000 - (2.849{,}13 - 600)) \times 0{,}03 = 532{,}53
Totale interestkosten: 600 + 532,53 = € 1.132,53
Voor 2025 zijn de verwachte constante kosten € 16.000, exclusief de interestkosten van de banklening. De variabele kosten zijn € 150 per jaarabonnement. Nettie wil weten hoeveel jaarabonnementen het bedrijf moet verkopen om in 2025 een resultaat van € 40.000 te behalen.
Vraag 20 2 punten
Bereken hoeveel jaarabonnementen er verkocht moeten worden om in 2025 een resultaat van minimaal € 40.000 te behalen. Rond af op hele jaarabonnementen.
Bekijk het antwoord
\frac{16.000 + 1.132{,}53 + 40.000}{4.000 - 150} = 14{,}8
Er moeten 15 jaarabonnementen verkocht worden.
Opmerkingen: voor elke fout 1 scorepunt in mindering brengen. Er dient op hele jaarabonnementen te worden afgerond om 2 scorepunten te kunnen behalen.
Opgave 5
Bij deze opgave horen de informatiebronnen 4 tot en met 6.
Tom en Rita Verkerk zijn op 1 mei 1995 getrouwd in gemeenschap van goederen. In 1999 is hun dochter Lisa geboren. Het huwelijk houdt geen stand en de scheiding wordt uitgesproken op 1 januari 2025.
Op 1 januari 2025 verkopen Tom en Rita hun appartement en verdelen zij hun vermogen na de afhandeling van de scheiding (zie informatiebron 4).
Informatiebron 4: Vermogen Tom en Rita
Het vermogen van Tom en Rita bestaat uit het verschil tussen de gezamenlijke bezittingen en hun gezamenlijke schuld.
Gezamenlijke bezittingen:
- appartement, gekocht op 1 januari 2016 voor € 115.000. De waardestijging van het appartement is 2% per jaar ten opzichte van het voorgaande jaar.
- waarde overige bezittingen op 1 januari 2025: € 10.000
Gezamenlijke schuld:
Op 1 januari 2016 hebben Tom en Rita een hypothecaire lening afgesloten van € 115.000 met lineaire aflossingen. De looptijd van deze lening is 30 jaar en het interestpercentage is 1,98% per jaar. De interest wordt een keer per jaar achteraf betaald, voor het eerst op 31 december 2016. Op dezelfde datum wordt de aflossing betaald.
Vraag 21 3 punten
Bereken het vermogen van Rita per 1 januari 2025 na verkoop van het appartement en verdeling van het vermogen.
Bekijk het antwoord
Waarde appartement op 1 januari 2025:
115.000 \times 1{,}02^{9} = 137.435{,}65
Schuldrest hypothecaire lening op 1 januari 2025:
115.000 - \frac{115.000}{30} \times 9 = 80.500
Gezamenlijk vermogen na verkoop en aflossing:
137.435{,}65 - 80.500 + 10.000 = 66.935{,}65
Vermogen van Rita na de scheiding:
\frac{66.935{,}65}{2} = 33.467{,}82
Rita gaat na de scheiding op zoek naar een nieuwe woning. Haar scheidingsadvocaat raadt haar aan om naar een sociale huurwoning te zoeken. Dat zijn woningen die beschikbaar zijn voor mensen met een lager inkomen. Rita denkt dat ze daarvoor in aanmerking komt, omdat haar toetsingsinkomen (inkomen uit arbeid en alimentatie) over 2025 lager is dan € 44.035 (zie informatiebron 5).
Informatiebron 5: Toetsingsinkomen Rita
Om in aanmerking te komen voor een sociale huurwoning, moet het toetsingsinkomen lager zijn dan € 44.035. Het toetsingsinkomen is het inkomen per jaar uit werk en alimentatie. Over dit inkomen moet inkomstenbelasting worden betaald.
Inkomen uit werk:
Rita werkt als kapster voor een kapperszaak en wordt betaald volgens de kappers-cao. Haar bruto basisuurloon is € 15. Rita werkt 8 uur per dag. Ze heeft een bruto basisloon van € 2.274 per maand. Dit bruto basisloon is exclusief toeslagen.
Rita heeft naast haar bruto basisloon recht op twee toeslagen:
- een diplomatoeslag van € 14,92 per maand
- een zondagstoeslag van 25% over haar bruto basisuurloon wanneer zij op een zondag werkt. Van haar werkdagen in 2025 vallen er 16 op een zondag.
Rita heeft ook recht op vakantiegeld van 8% over het totaal van bruto basisloon en diploma- en zondagstoeslag. Maandelijks ontvangt Rita 1/12e deel van het jaarinkomen uit werk.
Inkomen uit alimentatie:
Bij de scheiding is afgesproken dat Tom alimentatie betaalt aan Rita. De alimentatie is vastgesteld op € 300 bruto per maand. De alimentatie wordt aan het einde van de maand betaald.
Vraag 22 4 punten
Toon aan dat Rita op basis van haar toetsingsinkomen in aanmerking komt voor een sociale huurwoning.
Bekijk het antwoord
Inkomen uit arbeid per jaar:
\left((2.274 + 14{,}92) \times 12 + 16 \times 8 \times 15 \times 0{,}25\right) \times 1{,}08 = 30.182{,}80
Inkomen uit alimentatie per jaar: 300 x 12 = 3.600,00
Totaal toetsingsinkomen: € 33.782,80. Dit is lager dan € 44.035, dus Rita komt in aanmerking voor een sociale huurwoning.
Opmerking: voor elke fout 1 scorepunt in mindering brengen.
Op de website van de woningcorporatie wordt een sociale huurwoning aangeboden met een huurprijs van € 800 per maand. De scheidingsadvocaat van Rita raadt haar aan om op de website van de belastingdienst te kijken, omdat Rita recht kan hebben op toeslagen (zie informatiebron 6).
Informatiebron 6: Toeslagen van de overheid
| Soorten toeslagen | Toeslag per maand in 2025 | Voorwaarden om in aanmerking te komen voor de toeslag |
|---|---|---|
| Zorgtoeslag | € 50 | Het toetsingsinkomen (noot 1) van de aanvrager van de toeslag is lager dan € 38.520 per jaar. Het vermogen van de aanvrager van de toeslag is per 1 januari 2025 lager dan € 126.000. |
| Huurtoeslag | € 65 | De huurprijs van de woning waar de aanvrager toeslag voor vraagt, is lager dan € 808 per maand. Het toetsingsinkomen (noot 1) van de aanvrager van de toeslag is lager dan € 44.035 per jaar. Het vermogen van de aanvrager van de toeslag is per 1 januari 2025 lager dan € 33.748. |
| Kindgebonden budget | € 458 | De aanvrager moet een minderjarig kind hebben. Het toetsingsinkomen (noot 1) van de aanvrager van de toeslag is lager dan € 70.000 per jaar. Het vermogen van de aanvrager van de toeslag is per 1 januari 2025 lager dan € 127.000. |
noot 1: toetsingsinkomen zoals berekend bij vraag 22.
Vraag 23 2 punten
Geef voor elke toeslag uit informatiebron 6 aan of Rita hiervoor in aanmerking komt. Motiveer het antwoord.
Bekijk het antwoord
- Zorgtoeslag: ja, haar toetsingsinkomen (€ 33.782,80) is lager dan € 38.520, haar vermogen per 2 januari 2025 (€ 33.467,82) is lager dan € 126.000.
- Huurtoeslag: ja, de huur van € 800 is lager dan € 808, het toetsingsinkomen (€ 33.782,80) is lager dan € 44.035 en het vermogen per 2 januari 2025 (€ 33.467,82) is lager dan € 33.748.
- Kindgebonden budget: nee, want het kind van Rita is geboren in 1999 en dus meerderjarig / volwassen.
Indien drie antwoorden volledig juist gemotiveerd: 2 scorepunten. Indien twee antwoorden volledig juist gemotiveerd: 1 scorepunt. Indien een of geen antwoord volledig juist gemotiveerd: 0 scorepunten.
Over haar bruto-inkomen uit werk en alimentatie betaalt Rita 16,7% belasting. Over haar vermogen en eventuele toeslagen van informatiebron 6 hoeft ze geen belasting te betalen. Rita berekent wat ze maximaal aan huur kan betalen op basis van haar inkomen en zonder dat ze haar spaarrekening hoeft aan te spreken. Ze begroot haar totale uitgaven exclusief huur op € 1.600 per maand.
Vraag 24 1 punt
Geef een reden dat het financieel onverstandig is om structureel een deel van de huur met spaargeld te betalen.
Bekijk het antwoord
Voorbeelden van een juist antwoord zijn:
- De spaarrekening is dan na een tijdje leeg, terwijl Rita nog wel extra middelen / geld nodig heeft om de huur te betalen.
- Door je spaargeld te gebruiken om huur te betalen, verminder je je financiële buffer (voor noodgevallen).
Vraag 25 3 punten
Bereken of Rita de huur van de aangeboden woning kan betalen zonder dat haar spaarrekening moet worden aangesproken.
Bekijk het antwoord
Inkomen na belasting per jaar:
33.782{,}80 \times (1 - 0{,}167) = 28.141{,}07
Inkomen per maand:
\frac{28.141{,}07}{12} = 2.345{,}09
2.345{,}09 + 50 + 65 = 2.460{,}09 > 2.400 \quad (1.600 + 800)
Ja, Rita kan de huur van de woning betalen, zonder haar spaarrekening te hoeven aanspreken.
Opgave 6
- a. Geen fast-fashion: fabrikanten plannen efficiënt, er is weinig voorraad over.
- b. Klein servicekantoor waar we zo veel mogelijk zelf doen.
- c. Eenvoudige winkels zonder paskamers.
- d. Slim vervoerd over water.
Zeeman textielSupers bv is een keten van textielwinkels die in 7 landen actief is met 1.300 fysieke winkels en in ieder land een webshop heeft. Zeeman onderneemt op een maatschappelijk verantwoorde manier.
Vraag 26 2 punten
Noem de drie p’s van maatschappelijk verantwoord ondernemen.
Bekijk het antwoord
Voorbeelden van juiste antwoorden zijn:
- people
- planet
- profit
Indien drie antwoorden juist: 2 scorepunten. Indien twee antwoorden juist: 1 scorepunt. Indien een of geen antwoord juist: 0 scorepunten.
Zeeman biedt een basic T-shirt aan tegen een verkoopprijs van € 3,49 terwijl de prijzen bij andere merken rond de € 24,95 liggen. Dit is een vorm van prijsbeleid.
Vraag 27 2 punten
Leg met behulp van bovenstaande tekst en afbeelding voor twee andere marketingmixinstrumenten uit hoe Zeeman deze inzet.
Bekijk het antwoord
Voorbeelden van juiste antwoorden zijn:
- product(beleid): een basic T-shirt
- plaats(beleid): 1.300 winkels in 7 landen / fysieke winkels en webshop
- promotie(beleid): de poster met Zeemanshirt
Per juiste p met juiste toelichting 1 scorepunt toekennen.
De mens als onderdeel van het mvo-beleid van Zeeman
Zeeman stelt de mens centraal in het leiderschap, de cultuur en het personeelsbeleid. Het uitgangspunt van Zeeman is om een aantrekkelijke werkgever te zijn die zich inzet voor de medewerkers. Zeeman heeft een online leeromgeving ontwikkeld met online trainingen voor werknemers.
Vraag 28 1 punt
Noem de beloningsvorm waaronder het aanbieden van een online leeromgeving aan het personeel valt.
Bekijk het antwoord
Voorbeelden van een juist antwoord zijn:
- mogelijkheid tot het volgen van opleidingen
- professionele ontwikkeling
- aanbieden van carrièreperspectief
Diversiteit is een belangrijk onderdeel van het mvo-beleid van Zeeman. Bij het in dienst nemen van personeel houdt Zeeman rekening met de diversiteit van het personeelsbestand.
Vraag 29 2 punten
Noem twee maatregelen die Zeeman bij de sollicitatieprocedure kan inzetten om diversiteit te bevorderen.
Bekijk het antwoord
Voorbeelden van juiste antwoorden zijn:
- door sollicitaties te anonimiseren
- door actief te werven via media die door ondervertegenwoordigde groepen worden gebruikt
- door het uitnodigen van kandidaten met een afstand tot de arbeidsmarkt
Per juist antwoord 1 scorepunt.
Bron: College voor Toetsen en Examens, centraal examen havo Bedrijfseconomie 2025, tijdvak 2. Figuren en de exacte opmaak staan in het originele examen.
Andere examens bedrijfseconomie havo
- 2026, tijdvak 1
- 2026, tijdvak 2
- 2025, tijdvak 1
- 2024, tijdvak 1
- 2024, tijdvak 2
- 2023, tijdvak 1
- 2023, tijdvak 2
- 2022, tijdvak 1
- 2022, tijdvak 2
- 2022, tijdvak 3
- 2021, tijdvak 1
- 2021, tijdvak 2
- 2021, tijdvak 3
Veelgestelde vragen
Hoeveel vragen heeft het eindexamen bedrijfseconomie havo 2025, tijdvak 2?
Het centraal examen bedrijfseconomie havo 2025, tijdvak 2 telt 29 vragen. De meeste vragen gaan over financiering (9), personeel en organisatie (8) en balans en resultatenrekening (7).
Wat zijn de antwoorden van het examen bedrijfseconomie havo 2025, tijdvak 2?
Op deze pagina staat bij elke vraag het antwoord uit het officiële correctievoorschrift van het College voor Toetsen en Examens, met de punten per onderdeel. Bij meerkeuzevragen staat de juiste letter erbij.
Waar vind ik het correctievoorschrift van bedrijfseconomie havo 2025, tijdvak 2?
Het correctievoorschrift staat op examenblad.nl, de site van het College voor Toetsen en Examens (https://www.examenblad.nl/2025/havo/documenten/cse-2/ha-0400-a-25-2-c).
Hoe oefen ik met het examen bedrijfseconomie havo 2025, tijdvak 2 en krijg ik feedback?
Vraag je docent om het examen als oefentoets klaar te zetten in ToetsChecker. Je maakt het op papier of online, en het AI-model kijkt het na volgens het correctievoorschrift, met feedback per vraag. Je docent geeft het resultaat daarna vrij.