Eindexamen bedrijfseconomie havo 2022, tijdvak 3: vragen en antwoorden

In deze opgave blijft de btw buiten beschouwing.

Pen & Papier bv is een webwinkel met een eigen distributiecentrum. De winkel levert kantoorartikelen aan bedrijven. De balans van Pen & Papier per 1 januari 2019 en de inkopen en verkopen over 2019, zijn hieronder weergegeven:

Balans Pen & Papier per 1 januari 2019 (getallen x € 1.000) debet credit Distributiecentrum 260 Eigen vermogen 210 Debiteuren 100 Langlopende lening 200 Voorraad kantoorartikelen 110 Crediteuren 90 Liquide middelen 30

500 500

januari november december totaal tot en met oktober inkopen 2019 (x € 1.000) 932 100 80 1.112 verkopen 2019 (x € 1.000) 1.385 145 150 1.680

Verder is gegeven:

• De inkoopwaarde van de omzet is 70% van de omzet.
• Verkochte kantoorartikelen worden op de dag van de verkoop bij de afnemer afgeleverd.
• Ingekochte kantoorartikelen worden op de dag van de inkoop bij Pen & Papier afgeleverd.
• De verkopen zijn 30% contant en 70% op rekening. De krediettermijn van debiteuren is 1,5 maand.
• Alle inkopen zijn op rekening. De krediettermijn van crediteuren is

1 maand.

• Van alle krediettermijnen wordt volledig gebruikgemaakt.

De directeur van Pen & Papier constateert dat op 31 december 2019 de waarde van de voorraad kantoorartikelen nog steeds relatief hoog is.

De directeur van Pen & Papier wil het saldo van de liquide middelen per

31 december 2019 weten. Hiertoe worden eerst de totale ontvangsten in

2019 met betrekking tot de verkopen bepaald.

De uitgaven van Pen & Papier in 2019 bestaan uit:

• uitgaven als gevolg van de inkopen van de kantoorartikelen
• uitgaven aan bedrijfskosten voor € 482.250.

Pen & Papier heeft behalve ontvangsten uit de verkopen geen andere ontvangsten.

Bij deze opgave horen de informatiebronnen 1 tot en met 3.

Gerrit Roos verkoopt in zijn winkel een breed assortiment aan producten, zoals rookwaren, tijdschriften, wenskaarten, boeken en kantoorartikelen (zie informatiebron 1). Gerrit heeft het winkelpand dat hij huurt enkele jaren geleden intern verbouwd en heeft hierbij onder andere de inventaris vervangen.

Rookwaren vormen het hoofdbestanddeel van Gerrits assortiment. Hij vermoedt dat de afzet van rookwaren door overheidsmaatregelen gaat dalen, waardoor hij ook minder marge van de fabrikant zal krijgen (zie informatiebron 2). Gerrit heeft daarom twijfels over de continuïteit van zijn winkel.

De verhuurder van Gerrits winkelpand is benaderd door een keten van pizzawinkels die geïnteresseerd is in de locatie van Gerrits winkel. De verhuurder ziet de pizzaketen graag als nieuwe huurder. Hij weet dat Gerrit binnenkort met pensioen gaat en misschien wel eerder wil stoppen. Hij doet Gerrit begin oktober 2019 het volgende voorstel:

− Per 1 januari 2020 wordt het huurcontract beëindigd.

• Per 1 januari 2020 wordt de huur van de laatste 3 maanden van 2019 die Gerrit al betaald heeft, aan Gerrit terugbetaald (zie informatiebron 3).
• Op 1 januari 2020 krijgt Gerrit de boekwaarde van de inventaris en de boekwaarde van de interne verbouwing per 1 januari 2020 volledig vergoed wanneer hij stopt.

Wanneer Gerrit ingaat op het voorstel, wordt het winkelpand vanaf

1 januari 2020 verhuurd aan de pizzaketen.

Voordat Gerrit zich verdiept in het voorstel van de verhuurder, gaat Gerrit eerst een SWOT-analyse van zijn zaak uitvoeren. Uit de situatieschets (zie informatiebron 1) komen onder andere twee feiten naar voren: a Gerrit maakt geen gebruik van social media, b een verdere aanscherping van het antirookbeleid door de overheid.

Een SWOT-analyse bestaat uit vier onderdelen: de analyse van Strengths, Weaknesses, Opportunities en Threats.

Vanwege de uitkomst van de SWOT-analyse besluit Gerrit zich verder te verdiepen in het voorstel van de verhuurder van het winkelpand.

Eis die Gerrit aan het voorstel stelt

Gerrit gaat in op het voorstel als er na liquidatie van zijn winkel (vergoeding van de boekwaarde van de inventaris en interne verbouwing, verkoop voorraden, inning van debiteuren en terugbetaling vooruitbetaalde huur en afbetaling van schulden) op

1 januari 2020 voldoende liquide middelen zijn om de twee jaar tot aan zijn pensioen financieel te overbruggen. Hij denkt daar gedurende deze twee jaren € 900 per maand voor nodig te hebben.

Vergoeding van de boekwaarde van de inventaris en interne verbouwing per 1 januari 2020

Verkoop voorraden, inning van debiteuren en terugbetaling vooruitbetaalde huur per 1 januari 2020

Gerrit verwacht dat hij bij de liquidatie op 1 januari 2020 niet het volledige bedrag voor de waarde van zijn voorraad van 31 december 2019 zal ontvangen. Hij gaat van de volgende inbare percentages per 1 januari 2020 uit.

Voorraad

• Tijdschriften e.d. 100% (terug naar de uitgever)
• Rookwaren 70%
• Kantoorartikelen 40%

De vorderingen op de debiteuren worden volledig ontvangen.

Betaling van de schulden per 1 januari 2020

Bij liquidatie op 1 januari 2020 zal Gerrit nog aan drie verplichtingen voldoen:

• het volledig verschuldigde bedrag aan zijn leveranciers,
• de bedragen aan aflossing en interest die hij per 31 december 2019 nog schuldig is aan de bank en
• de per saldo af te dragen btw betalen.

Conclusie

Gerrit heeft inmiddels voldoende informatie om te bezien of er na de financiële afwikkelingen € 900 per maand beschikbaar is voor de overbrugging van de twee jaar tot aan zijn pensioen.

Op 1 januari 2019 heeft Micran een huis gekocht. Hij heeft bij de bank een hypothecaire lening afgesloten van € 270.000 met een looptijd van

360 maanden. De interest is 0,3% per maand en wordt tegelijkertijd met de aflossing aan het einde van elke maand betaald. Voor 2019 zijn de interestuitgaven van Micran aan de bank als gevolg van de hypothecaire lening gegeven:

interestuitgaven aan de bank in euro’s januari 810,00 februari 807,75 maart 805,50 april 803,25 mei 801,00 juni 798,75 juli 796,50 augustus 794,25 september 792,00 oktober 789,75 november 787,50 december 785,25 totaal 2019 9.571,50

Micran had bij het afsluiten van de hypothecaire lening de keuze uit een hypothecaire lening met lineaire aflossing en een hypothecaire lening met aflossing op basis van annuïteiten.

Met het oog op de klimaatdoelstellingen worden woningen steeds vaker verduurzaamd. Micran wil zijn huis ook verduurzamen. Voor de financiering van de investering in isolatie en warmtepomp denkt hij een bedrag van € 15.000 nodig te hebben. Daarvoor wil hij zijn hypothecaire lening verhogen. De bank is alleen onder bepaalde voorwaarden hiertoe bereid.

Tante Beth wil € 5.000 schenken aan of haar nichtje Phillippa of aan het Wereld Natuur Fonds (WNF). Beth heeft zich verdiept in de wetgeving rond schenken.

Schenken

Er is volgens de wet sprake van schenken indien er sprake is van een overeenkomst om niet.

Vrijstelling schenkbelasting

relatie met de schenker bedrag vrijstelling (pleeg)kind € 5.428 kleinkind € 2.173 overig € 2.173 ANBI1) bedrag van de schenking

noot 1 ANBI = Algemeen Nut Beogende Instelling

Tarieven schenkbelasting

waarde schenking (pleeg)kind kleinkinderen en overige (na vrijstelling) achterkleinkinderen over de eerste 10% 18% 30% € 124.727 over het meerdere 20% 36% 40%

Tante Beth vindt het Wereld Natuur Fonds (WNF) een goed doel. Het WNF is een stichting die geld inzamelt voor het behoud van flora en fauna. Het Wereld Natuur Fonds is geregistreerd als ANBI.

Als tante Beth het geld aan het WNF geeft, kan dat op drie manieren: a via de collecte langs de deur b via de telefoon een donatie doorgeven c via de website van WNF knuffels en boeken kopen.

Tante Beth kiest voor een schenking aan het WNF.

Bij deze opgave horen de informatiebronnen 4 tot en met 6.

Adnane heeft te maken met de volgende financiële gebeurtenissen:

datum leeftijd Adnane financiële gebeurtenis 1-9-1997 geboorte ouders openen Groeirekening 1-9-2015 18

• beëindiging Groeirekening
• starten studie en studievoorschot van DUO 1-9-2019 22 afgestudeerd met opgebouwd studievoorschot van DUO 1-9-2021 24 voornemen om huis te kopen

Openen groeirekening

De ouders van Adnane hebben bij de geboorte van Adnane geld gestort op de Groeirekening van de RegioBank, zodat Adnane hiermee later een deel van zijn eventuele studie kan betalen. In informatiebron 4 is informatie over deze Groeirekening opgenomen.

Sparen kan vrijwillig of verplicht zijn en vrij opneembaar of niet vrij opneembaar zijn. Sparen op de Groeirekening van de RegioBank is a verplicht, vrij opneembaar b verplicht, niet vrij opneembaar c vrijwillig, vrij opneembaar d vrijwillig, niet vrij opneembaar

Bij de geboorte van Adnane is door zijn ouders € 7.200 op de Groeirekening gestort. Toen Adnane op 1 september 2010 naar de havo ging, is er nog een keer € 3.600 op deze rekening gestort. Daarnaast waren er geen andere stortingen of opnames.

Studeren

Op 1 september 2015 ging Adnane Commerciële Economie studeren aan de Haagse Hogeschool. In plaats van te gaan studeren had Adnane er ook voor kunnen kiezen om fulltime te gaan werken.

Omdat Adnane tijdens zijn studie meer geld uitgaf dan dat hij met zijn bijbaantje in de horeca verdiende, moest hij gebruikmaken van het opgebouwde saldo van zijn spaarrekening of van een studievoorschot bij DUO (zie informatiebron 4). Adnane koos ervoor om gebruik te maken van een studievoorschot in plaats van zijn opgebouwde saldo op de spaarrekening.

Afgestudeerd

Adnane is op 1 september 2019 afgestudeerd en heeft toen direct een baan gevonden als verkoper bij Brugman bv. Pas na 2 jaar, vanaf

1 september 2021, begint hij met terugbetalen van zijn studievoorschot. Het opgebouwde studievoorschot van Adnane bedraagt op het moment van terugbetalen € 10.525,22.

Voornemen om een huis te kopen

Per 1 september 2021 wil Adnane een woning kopen. Vanwege de lage hypotheekrente van 2,25% per jaar is het volgens hem interessanter om een huis te kopen dan te huren. Hij heeft een woning gezien van € 130.000 en gaat onderzoeken of hij die kan financieren met een hypothecaire lening. Zo ja, dan gaat hij de woning kopen.

De geldverstrekker kijkt voor de maximale hypotheek naar het inkomen en uit welke soort arbeidsrelatie het inkomen komt. Een deel van het contract van Adnane staat in informatiebron 5.

Vervolgens wordt op basis van een schema van het Nibud (zie informatiebron 6) de maximale financieringslast berekend.

Gegeven zijn de onderstaande balansen van winkelketen Blokker bv na winstverdeling (getallen x € 1.000).

debet balansen van winkelketen Blokker bv na credit winstverdeling (getallen x € 1.000)

31 31 31 31 december december december december

2017 2016 2017 2016 Immateriële Eigen vaste activa 10.100 26.100 vermogen 19.000 363.500 Materiële vaste activa 84.200 202.100 Voorzieningen 45.400 86.100 Financiële Onderhandse vaste activa 44.500 52.400 lening 146.700 Overig lang vreemd Voorraad 197.700 371.700 vermogen 35.000 183.300

Debiteuren 22.800 28.400 Crediteuren 83.100 145.900 Overig kort Overige vreemd vorderingen 43.900 84.100 vermogen 115.800 191.200 Liquide middelen 41.800 205.200 445.000 970.000 445.000 970.000

In de loop van 2017 werd een faillissement van de winkelketen voorkomen door het verstrekken van een langlopende onderhandse lening door de eigenaar, de familie Blokker, aan de winkelketen Blokker bv. Door deze lening verbeterde op het moment van verstrekken de current ratio van Blokker.

Op 13 november 2018 werd de 122 jaar oude winkelketen Blokker door de familie Blokker te koop aangeboden. Volgens hoogleraar e-marketing Cor Molenaar heeft de winkelketen de gevolgen van het internettijdperk niet goed ingeschat, waardoor de verkopen via hun webwinkel achterbleven.

De problemen waren al jaren bekend bij Blokker bv. In het jaarverslag over 2014 kondigde Blokker bv een strategiewijziging aan waarbij de klant meer centraal moest komen te staan en formuleerde daarbij een kritische succesfactor (KSF) met bijbehorende kritische prestatie-indicatoren (KPI’s): “We staan dicht bij de klant met eigentijdse formules: de wensen van onze klanten vervullen in onderscheidende winkels en producten tegen een redelijke prijs en met de hoogste service aanbieden. Door ook op social media en via onze klantenservice de vinger aan de pols te houden, staan wij steeds dichter bij de klant. We gaan leveren aan de klant waar en wanneer de klant dat wil, snel, makkelijk en zo kostenefficiënt mogelijk”.