Eindexamen tekenen, handvaardigheid, textiele vormgeving vwo 2024, tijdvak 1: vragen en antwoorden

Voorbeeld uit het correctievoorschrift:

• vormgeving (een van de volgende): (1p)
  • De tekening bevat wijzigingen of verbeteringen / mist afwerking / heeft een klein formaat en lijkt zo een snelle studie. Werk in deze 'onaffe' staat was destijds niet voor de verkoop bedoeld. / Werk in deze vorm of staat diende voor eigen gebruik van de kunstenaar, bijvoorbeeld als basis voor een schilderij, uitgewerkte tekening of ets.
  • De tekening lijkt vlug gemaakt, om een moment/herinnering vast te leggen voor Rembrandt persoonlijk.
• voorstelling (een van de volgende): (1p)
  • De tekening verbeeldt een intiem / persoonlijk moment (Saskia, zijn eigen vrouw, ligt ziek in bed, in slaapkleding) en daarom lijkt de tekening voor persoonlijk gebruik.
  • Er is geen aanwijzing (attributen, andere personages, handeling) dat het gaat om een genretafereel / een historisch of Bijbels thema en daarom lijkt de tekening voor persoonlijk gebruik.

• De figuur op afbeelding 1 vertoont sterke gelijkenis met Saskia, zoals geportretteerd op figuur 2, waarvan zeker is dat dit een portret is van Saskia. (1)
• De figuur draagt attributen, zoals de bloementooi op haar hoofd en de staf met bloemen in haar hand die verwijzen naar de godin Flora en/of draagt een (voornaam) kostuum dat verwijst naar de godin Flora en/of valt op door de geposeerde houding / voorname pose die past bij een voorstelling van (de godin) Flora. (1)

• drie van de volgende: − Susanna richt haar blik op de hemel / op God, hieruit blijkt haar vroomheid. − Susanna trekt met haar rechterhand haar kleed over haar schoot en toont daarmee haar kuisheid of vroomheid. − Susanna heft haar hand en lijkt de mannen af te weren en toont daarmee haar vroomheid / onschuld. − Susanna heft haar hand op, zweert bij God dat ze niet schuldig is. − Susanna is naakt/ongekleed, waardoor een associatie ontstaat met het paradijs en onschuld. − Susanna is jong / zuiver (heeft een jong gezicht, een gladde huid / is niet getekend door het leven) en dit is op te vatten als een verwijzing naar haar onschuld. − Er valt een sterk (haast bovenaards / onwerkelijk) licht van boven op Susanna (terwijl de ouderlingen meer in de schaduw zitten), waardoor een band tussen Susanna en het hogere wordt gesuggereerd. − Susanna heeft een open houding / ze bedekt haar lichaam niet volledig en/of ze lijkt zich niet bewust van haar omgeving, en dit is op te vatten als een verwijzing naar haar onschuld. per juist antwoord (1) (3)

• Het antwoord moet de volgende strekking hebben: Bal bedoelt dat het Bijbelverhaal een alibi biedt / een excuus vormt om vrouwelijk naakt af te beelden / naar vrouwelijk naakt te kijken (want in een Bijbelse context werd dat geaccepteerd). (1)

• drie van de volgende: − Susanna lijkt zichzelf met deze pose te beschermen tegen blikken / aanraking (arm opsteken, been optrekken, voorover hellen). − Met haar opgestoken linkerhand / linkerarm weert Susanna de blik van de beschouwer (letterlijk) af. − De blik van Susanna vraagt om compassie van de beschouwer (ze kijkt de beschouwer aan). − Het lichaam van Susanna is natuurgetrouw verbeeld / is niet geïdealiseerd. − De duidelijke tekenen van macht en rijkdom van de ouderlingen contrasteren met de angstige houding / kwetsbare naaktheid van Susanna. − Met de rijke uitdossing van de ouderlingen versterkt Rembrandt het beeld van machtige mannen die hun macht misbruiken. − De voyeuristische / loerende blik van de ouderlingen maakt duidelijk dat hier sprake is van grensoverschrijdend gedrag. − De grijpende arm van een van de ouderlingen maakt duidelijk dat hier sprake is van grensoverschrijdend gedrag. − Susanna lijkt met haar doek haar lichaam te willen bedekken. per juist antwoord (1) (3)

• drie van de volgende: − (originaliteit) Kunst moet origineel / vernieuwend zijn. (Niemand doet het. Ik doe het wel.) − (moed) De kunst moet het resultaat zijn van een moedige / confronterende actie (waarbij eventuele schaamte opzij wordt gezet). (Men zegt wel 'ik kan het ook', maar men doet of durft het niet.) − (authenticiteit, echtheid, persoonlijk) De kunst moet een directe relatie hebben met het leven (van de kunstenaar). / Kunst moet persoonlijk zijn: het eigen leven van de kunstenaar staat centraal ("Ze hebben hun bed niet daadwerkelijk getoond." / het bed fungeerde slechts als metafoor) − (kunsthistorische traditie) Het is belangrijk dat het werk deel uitmaakt van een kunsthistorische traditie. ("Er zijn veel kunstenaars die het bed als metafoor of symbool hebben gebruikt.") per juist antwoord (1) (3)

• De antwoorden moeten de volgende strekking hebben (twee van de volgende): − Emin herkent in een specifiek beeld of situatie, in dit geval in haar bed, een kunstwerk. Er is sprake van selectie. − Emin plaatst haar bed in een nieuwe context / isoleert het; ze toont het in een museum of galerie. − Emin vertelt het publiek weliswaar zelf dat ze op het idee kwam voor My Bed vanuit haar persoonlijke situatie, maar dit kan ook een door haar zelf gecreëerde mythe zijn (het is misschien niet helemaal documentair of helemaal niet documentair). − Het kunstwerk My Bed wordt steeds weer opnieuw opgesteld, steeds verder in de tijd, waardoor (vanuit Emin of vanuit tentoonstellingsmakers / critici en/of de beschouwers) herinterpretatie plaats kan vinden en zodoende het werk steeds verder af komt te staan van het eigen leven van Emin (het wordt steeds autonomer). per juist antwoord (1) (2)

Voorbeeld uit het correctievoorschrift:

• voorbeelden (twee van de volgende): (2p)
  • De rommelige lakens en/of nachtkleding staan voor de slapeloosheid / de onrust (uitputting als gevolg van slapeloosheid en angst).
  • De diverse verwondingen aan het gezicht en/of de dikke lip en/of de schurftige wespensteek staan voor de (fysieke) ongemakken / het verouderingsproces van de vrouw.
  • De postoperatieve hechtingen op haar oogleden / oogcorrecties staan voor de pogingen om veroudering tegen te gaan / te vertragen (de twijfel / angsten over verval).

Opmerking Per juist voorbeeld mag 1 scorepunt toegekend worden.

Voorbeeld uit het correctievoorschrift:

• toelichting (een van de volgende): (1p)
  • Rembrandt toont de kwetsbaarheid van Susanna in haar beschermende / afschermende pose / in haar uitdrukking/blik.
  • Rembrandt laat Susanna de beschouwer aankijken / vraagt de beschouwer om onderdeel te worden van de gebeurtenis en mee te leven (compassie te tonen).
  • Rembrandt toont geen geïdealiseerd portret, waardoor de kijker zich beter kan inleven / identificeren.
  • Rembrandt creëert een intieme sfeer / een sfeer van spanning door lichtval en schaduwwerking, waardoor de beschouwer sterk betrokken raakt bij de gebeurtenis.

• Voorbeeld van een juist antwoord: Door haar gehavende gezicht / haar persoonlijke / heftige ervaringen te tonen / nadrukkelijk de ruimte te geven in een tentoonstelling, nodigt Emin het publiek uit om mee te leven / aandacht te hebben voor deze gevoelens van Emin zelf (of voor vergelijkbare ervaringen / gevoelens / het lijden van anderen). (1)

• drie van de volgende: − (materiaal) gebruik van moderne materialen zoals beton, ijzer en glas − (vliesgevel) veel grote ramen / wanden van glas − (licht, lucht, ruimte) Het gebouw is zo (ruim) ontworpen dat er vrij spel van licht en lucht mogelijk is. Zo kunnen enkele ramen open (ventilatie) en is het dak gedeeltelijk van glas. − (vorm) gebruik van geometrische vormen / een strakke vormentaal − Het logo AEG is opgenomen / gevormd in het materiaal. − De letters van het logo AEG zijn sober vormgegeven. − het gebruik van prefab-elementen / een prefab-constructie − (ruimte, constructie) een enorme overspanning / hal door toepassing van stalen / ijzeren skeletconstructie per juist antwoord (1) (3)

• drie van de volgende: − De hal en het dak laten door de grote ramen veel daglicht toe, wat goed is voor het zicht en/of de gezondheid van de arbeiders. − De sterke (skelet)constructie maakt een ononderbroken ruimte mogelijk waarin een hijsconstructie (langs rails) zware onderdelen kan transporteren. − De bovenste ramen kunnen open / de ruimte is zo ontworpen dat deze goed geventileerd kan worden, wat goed is voor de gezondheid van de arbeiders. − De hal is groot / ruim / open en biedt de arbeiders overzicht / zicht op het gehele werkproces / productieproces, wat goed is voor de betrokkenheid en/of het begrip van de arbeiders (samen werken aan een product). − De hal is dermate groot / open dat hij voldoende ruimte biedt om veilig aan machines/machineonderdelen te werken. − De hal is groot en biedt voldoende ruimte om een opgeruimde en/of schone werkomgeving te creëren voor de arbeiders. per juist antwoord (1) (3)

Voorbeeld uit het correctievoorschrift:

De antwoorden moeten de volgende strekking hebben:

• stijl (een van de volgende): (1p)
  • De stijl van de loods is strak en sober / modernistisch en die stijl past bij de minimal art van de installatie.
  • De stijl van de hal is (streng) geometrisch, met een balkenstructuur in het plafond, een geometrische indeling van de raampartijen en rechthoekige vloerplaten. Dit sluit aan bij de vormgeving van de rechthoekige balken / blokken van Judd.
  • De regelmatige herhaling / ordening van de ramen / elementen in de loods komt overeen met de herhaling / ordening van elementen in het werk van Judd.
• voormalige functie (een van de volgende): (1p)
  • De loods als opslagplaats / verzamelplaats voor goederen past bij de installatie die bestaat uit een tentoonstelling van 100 elementen / objecten.
  • De loods was een opslagplaats van militair materieel dat vaak van staal is (bijvoorbeeld metalen kisten / containers) en dat past bij de verzameling van metalen / aluminium objecten van Judd.
  • De loods diende oorspronkelijk om grote hoeveelheden (series) van militair materieel op te slaan, het seriële / streng geordende karakter van Judds werk sluit daarop aan.

• De antwoorden moeten de volgende strekking hebben: • Judd lijkt geen scheiding aan te brengen tussen zijn privéleven en het publieke: spullen/meubels als een tafel om aan te eten, zijn bed en zijn kunstwerken worden gecombineerd in één ruimte die ook toegankelijk is voor publiek. (1) of • Judd voert zijn minimalistische esthetiek en principes niet alleen door in zijn kunstwerken, maar ook in zijn (zelfgemaakte) meubels voor privégebruik / in de inrichting van gecombineerde woon-werk- expositieruimtes. (1) • Judd stemt het formaat / de plaatsing van de meubels / bedden af op de architectonische ruimte; hij plaatst de meubels in het grid op de vloer en/of gebruikt 'eerlijk' materiaal (onbehandeld, zonder ornament), zoals ook de loods puur functioneel is. Het lijkt te gaan om een totaalconcept van volumes en ruimtes waarin objecten en architectuur als één worden beschouwd. (1) (2)

Voorbeeld uit het correctievoorschrift:

• vergroting aandacht voor zijn werk (een van de volgende): (1p)
  • (monumentaal, groot werk) Judd kon in Marfa (waar voldoende ruimte was) werk op veel grotere schaal maken dan mogelijk was in New York / op de gebruikelijke tentoonstellingslocaties, en dat draagt bij aan nieuwe belangstelling voor zijn werk.
  • (licht / ruimte) Op de locatie in de dunbevolkte woestijn weet Judd de werken optimaal tot hun recht te laten komen (bijvoorbeeld door de bijzondere werking van licht en ruimte), wat de impact op de bezoeker vergroot en aandacht trekt.
• vergroting aandacht voor zijn kunstenaarschap (een van de volgende): (1p)
  • Judd realiseerde met zijn verbouwde loodsen zijn eigen woon-/werkgebied / een eigen 'museum', en dit kan leiden tot nieuw publiek dat geïnteresseerd is in de werkpraktijk én het leven van de kunstenaar.
  • Met zijn verhuizing uit 'het centrum van de kunst' kan Judd de aandacht trekken, doordat het beeld ontstaat van een excentrieke / eigenzinnige, antiburgerlijke (en daarmee) 'geniale' kunstenaar (hij voldoet aan de mythe van de kunstenaar bohémien of de romantische kunstenaar).

Voorbeeld uit het correctievoorschrift:

• constructie (een van de volgende): (1p)
  • De constructie lijkt te bestaan uit acht stevige dragers/stapels die op betonnen vloerdelen staan (stilstand), maar de vormen/stapels zijn zo scheef dat ze elk moment uit elkaar lijken te kunnen schuiven (dynamiek).
  • De (skelet)constructie van staande delen / verticale lijnen en liggende delen / horizontale lijnen veronderstelt voldoende stabiliteit (stilstand), maar de schuine / scheve stand van de verschillende platen / balken wekt de indruk van instabiliteit (dynamiek).
• compositie (een van de volgende): (1p)
  • De compositie is in grote lijnen symmetrisch (stilstand), maar de vormen/stapelingen bevatten afgeschuinde hoeken / diagonale lijnen / bevatten draaiingen (dynamiek).
  • De compositie bestaat uit een regelmatige herhaling van stapelingen van hetzelfde formaat (stilstand), maar het geheel wordt gekenmerkt door een spel van draaiingen en diagonale lijnen en/of open en gesloten vormen en/of onregelmatige hoekige vormen (dynamiek).
  • De compositie bevat een stabiele kern in de vorm van een stevige rechthoek en/of bestaat uit een regelmatige herhaling van horizontale en verticale richtingen (stilstand), maar wordt omringd door veel diagonale / onderbroken lijnen (dynamiek).

• Een juist antwoord bevat de volgende elementen: • een pre-iconografische beschrijving (van bijvoorbeeld puin, losse draden, scheve bouwsels, gaten in het plafond) (1) • een iconografische beschrijving en interpretatie van Verwoest Huis Op Noord waarin aan de beschrijving betekenis wordt toegekend op basis van de vanitassymboliek (1) • een iconologische interpretatie die de eerste twee elementen in een (hedendaagse) cultuurhistorische context plaatst (1) voorbeeld van een juist antwoord: • (pre-iconografische beschrijving) In Verwoest Huis Op Noord vallen de gebroken plafonds, gapende gaten en losse draden op, terwijl er ook nieuwe, weliswaar scheve, constructies zijn gebouwd die kapotte plafonds ondersteunen. (1) • (iconografische beschrijving en interpretatie) De gaten en breuken zijn te zien als (hedendaagse) vanitassymbolen die verwijzen naar de kwetsbaarheid en/of vergankelijkheid van het menselijk bestaan. (1) en/of • Het slopen en hergebruiken van materialen in nieuwe constructies verwijst naar de dood / kringloop van het leven (uit de oude levens / woningen ontstaan weer nieuwe vormen). (1) • (iconologische interpretatie) Anno nu lijkt het verwoeste huis te staan voor veranderingen in de maatschappij. Door middel van een sloophamer maken (sociale) portiekwoningen plaats voor moderne woningen / (luxe) appartementen / bedrijventerreinen. Het toont de beschouwer restjes van de levens van de oude bewoners en daardoor wordt de beschouwer zich bewust van vergankelijkheid (van het leven). (1) of • Anno nu lijkt het verwoeste huis te staan voor de gevolgen van oorlog of klimaatverandering, die verwoestende effecten kunnen hebben op het leven van mensen (en de scheve pijlers of diagonale geplaatste balken kunnen gezien worden als pogingen van de mens om keer op keer een nieuw bestaan op te bouwen / het verval tegen te gaan / een circulaire samenleving te creëren.) (1) (3)

• Vanuit de marxistische benadering is Verwoest Huis Op Noord te zien als (een van de volgende): − een portret van de arbeider, waarin de aandacht wordt gericht op de armoedige / kwetsbare sociale en/of economische (leef)omstandigheden van de arbeider, waarvan de wankele constructies getuigen. − een kritiek op het kapitalistische systeem, waarin onvoldoende oog voor goede volkshuisvesting is, waardoor de huizen in verval raakten. (1)

• De kunstinstallaties van Teeuwen getuigen van (maatschappelijk) engagement: ze transformeren (een) bestaande architectuur / orde, en daarmee wil de kunstenaar vragen oproepen over het menselijk bestaan / over sociale processen en/of geschiedenissen (1)
• terwijl de kunstwerken / installaties van Judd getuigen van zijn belangstelling voor esthetica / formele aspecten / abstracte kunst / conceptuele vraagstukken (als vlak en ruimte): de kunstwerken verwijzen naar hun eigen status als esthetisch object in de ruimte en/of ze verhouden zich tot de directe (leef)omgeving (van de kunstenaar), andere objecten / de ruimte / architectuur. (1)

• twee van de volgende: − De / elke kap van de lamp bestaat uit een gebogen metalen (aluminium) strook die (met de hand) aan elkaar gelast is. − De verbindingen tussen metalen onderdelen zijn zichtbaar gelast en/of met een plaatje en (pop)nagels / schroeven aan elkaar gemaakt. − De lamp is op een ruwe manier afgewerkt (zoals de rand van de kap). per juist antwoord (1) (2)

Voorbeeld uit het correctievoorschrift:

• twee voorbeelden, bijvoorbeeld: (2p)
  • Het servies met de voorstelling van 'recycling van slaven' is onderdeel van de installatie Board Room (autonome kunst). De eettafel en het servies kunnen echter ook gewoon gebruikt worden (toegepaste kunst).
  • Het model/de maquette van de krachtcentrale is een architectuurontwerp, waarvan de Board Room weer een afgeleide is.
  • Het concept van een boomdiagram vormt de basis voor een toegepast werk, zoals de vloerlamp Statistocrat en voor een autonome sculptuur, zoals die op figuur 9.

Opmerking Per juist voorbeeld mag 1 scorepunt toegekend worden.

• drie van de volgende: − Het leven en werken in een 'hoogoven' / in een omgeving van staal lijkt onnatuurlijk en/of ongezond en/of onmenselijk. − Als een soort toekomstbeeld lijkt Blast Furnace een schrikbeeld van een wereld die totaal uitgeput is geraakt / waarin natuur niet meer bestaat. − Als woon- en werkplaats van een groep / stam (metaalarbeiders) jaagt Blast Furnace angst aan voor één dominante groep die het leven / de productie beheerst en/of voor een ideologie die overheerst (waarin weinig sociale interactie is met anderen / andersdenkenden). − Blast Furnace versterkt het gevoel van een hogedrukpan / van een spanningsvolle omgeving (er is geen ruimte om tot rust te komen). − In Blast Furnace leven arbeiders in isolement / gevangenschap. − In Blast Furnace is er geen scheiding tussen privé en werk / geen privacy / geen ruimte om je af te zonderen. − Blast Furnace is een kleurloze / sombere omgeving die zorgt voor een naargeestige leef- en werkomgeving. per juist antwoord (1) (3)

• De antwoorden moeten de volgende strekking hebben (twee van de volgende): − (escapisme) Blast Furnace en de ruwe, fysieke (andere) wereld waar het in thuishoort, is op te vatten als een teken van verzet tegen de huidige gedigitaliseerde maatschappij / als een tegenbeeld van de complexe geglobaliseerde samenleving. − (verlangen naar puurheid / authenticiteit / onafhankelijkheid / vrijheid) Blast Furnace is te beschouwen als een ideaalbeeld van authentiek / puur / eenvoudig wonen en werken, waar mensen onafhankelijk opereren van anderen / zelfvoorzienend en/of vrij kunnen zijn, los van autoriteiten en instanties. − (verheerlijken van het verleden / het ambacht) Het uit staal opgebouwde object / het door de hand aangedreven Blast Furnace is te beschouwen als een ambachtelijk object waaruit het verlangen naar vervlogen tijden (het begin van de industriële revolutie) spreekt. − (hang naar het duistere) De donkere / roestige uitstraling van de hoogoven (Blast Furnace) is te zien als de (romantische) hang naar 'het duistere' / 'verval'; als een terugkeer naar de beginjaren van de industriële revolutie, die in veel opzichten zwaar / onplezierig was. − (aandacht voor het gevoel) Uit Blast Furnace en het project waar het onderdeel van is, spreekt een sterk verlangen dat niet-rationeel is, maar dat zoekt naar een gevoel van verbondenheid. per juist antwoord (1) (2)

• Het antwoord moet de volgende strekking hebben: De modernistisch-avantgardistische kunstenaar positioneert zich als een kunstenaar die zich met zijn/haar werk (al dan niet kritisch) verhoudt tot de samenleving en/of zich richt op de toekomst. Op basis van zijn maatschappijkritische en/of aanstootgevende en/of utopische of dystopische wereldbeelden (schrikbeelden) kan Van Lieshout gezien worden als een representant van dit kunstenaarstype. (1)

• een van de volgende: − Het nieuwe beleid, sinds begin 21e eeuw, gaat ervan uit dat de kunstenaar zich meer dan voorheen als cultureel ondernemer opstelt / naast subsidie alternatieve bronnen van inkomsten aanboort (en niet volledig leunt op subsidie van de overheid). − De bijdrage van het Mondriaan Fonds (als uitvoerder van het overheidsbeleid met betrekking tot subsidieverstrekking aan beeldende kunst en vormgeving) aan een internationale tentoonstelling van AVL (in New York) kan gezien worden als het promoten van Nederlandse kunst in het buitenland / als een investering in de internationale bekendheid van Joep van Lieshout/AVL, wat bijdraagt aan de versterking van Van Lieshouts positie op de kunstmarkt en/of waardoor een brug wordt geslagen naar (een nieuw publiek in) de samenleving. (1)

• drie van de volgende: − de 'pinakels' van de trapleuning − de (gemetselde) spitsboog − de middeleeuwse dakconstructie − de rijke / complexe / geometrische versiering van het plafond − de accentuering van het verticale door de ornamentiek in de balustrade en/of trapleuning in de vorm van verticale profielen en/of hoog geplaatste cirkelgaten en/of de langgerekte hoofbaluster / spil − de ruitvorm van de lampen / lantaarns − het gebruik van glas in lood bij de lantaarns per juist antwoord (1) (3)

• twee van de volgende: − de vormgeving van de kast, waarin veel aandacht is voor ambachtelijk timmerwerk / schrijnwerk / houtbewerking (bijvoorbeeld de gebogen plint van de kast) − de decoratieve, op de natuur geïnspireerde vormen / motieven op het behang − de vlakke/decoratieve stijl van de panelen − het kleurgebruik: veel groen en blauw en/of het gebruik van gedempte kleuren − de beschildering / figuratieve voorstelling op de kast (een combinatie van schilderkunst en houtbewerking) per juist antwoord (1) (2)

• drie van de volgende: − (samenwerking) de samenwerking van meerdere kunstenaars en ambachtslieden en/of het samenwerken aan een totaalkunstwerk − (geen onderscheid tussen de kunsten) Er wordt geen onderscheid gemaakt tussen toegepaste kunst en autonome kunst. (De decoratieve patronen voegen evenveel waarde toe aan de ruimte als de schilderingen.) − (hoge kwaliteit) Het idee dat de kunsten een bijdrage leveren aan de verhoging van de kwaliteit van het dagelijks leven: in deze eetkamer voor een museum is veel aandacht geschonken aan de vormgeving en decoratie. − (ambachtelijke vervaardiging) De decoraties zijn ambachtelijk vervaardigd of aangebracht. − (specialisme) Kunstenaars kunnen zich binnen de samenwerking richten op hun specialisme. per juist antwoord (1) (3)

• een van de volgende: − Kwalitatief hoogwaardige producten vragen om vakmanschap / om gespecialiseerde werknemers en die zijn niet in grote getale voorhanden. − De handgemaakte producten waren zeer arbeidsintensief om te maken en daarom voor de meeste mensen te duur. / De producten waren alleen betaalbaar voor de elite, waardoor het aan voldoende vraag ontbrak. (1)

• twee van de volgende: − kritiek op de hiërarchie in de bedrijfsvoering: Van Lieshout blijft het creatieve genie / de baas van het atelier, zijn medewerkers zijn uitvoerders van zijn ontwerpen. In de firma van Morris was de verhouding tussen ontwerper, kunstenaar en ondernemer meer gelijkwaardig. − kritiek op de belangstelling voor industrie: Voor Van Lieshout is het werken met industriële materialen en technieken een bron van inspiratie, terwijl Morris zich juist verzette tegen die industriële productie. − kritiek op het overwegend autonome karakter van het werk: De producten van AVL zijn het uitvloeisel van het autonome werk van Van Lieshout (dat staat centraal in zijn oeuvre). Bij de firma van Morris staat alles in dienst van de toegepaste vormgeving. − kritiek op de afwerking en/of materiaalkeuze: Van Lieshout gebruikt goedkope, in massa geproduceerde materialen (polyester, staal en aluminium), terwijl Morris een voorkeur had voor exclusieve / kostbare materialen (zoals palissander, ebbenhout en ivoor). − kritiek op het ontbreken van decoratieve elementen: De producten van AVL geven geen blijk van ambachtelijk vakmanschap. Bij de firma van Morris is de ambachtelijke kwaliteit van decoratieve elementen juist een aandachtspunt. per juist antwoord (1) (2)