Eindexamen aardrijkskunde vmbo-gl/tl 2019, tijdvak 1: vragen en antwoorden
Alle vragen met het antwoord uit het correctievoorschrift. Opgaven: Weer en klimaat, Weer en klimaat, Water, Bevolking en ruimte.
Het centraal examen aardrijkskunde vmbo-gl/tl 2019, tijdvak 1 telt 42 vragen. De meeste vragen gaan over weer en klimaat (11), water en rivieren (10) en bevolking en migratie (8). De opgaven en het correctievoorschrift staan op examenblad.nl. Met ToetsChecker maakt een klas het examen op papier en doet het AI-model per vraag een nakijkvoorstel met feedback, dat de docent controleert en vrijgeeft.
Onderwerpen in dit examen
| Onderwerp | Vragen | Aantal |
|---|---|---|
| Weer en klimaat | 1-2, 4-8, 10-13 | 11 |
| Water en rivieren | 14, 17, 20-26, 28 | 10 |
| Bevolking en migratie | 29-31, 34-35, 37-38, 40 | 8 |
| Nederland: wonen en water | 3, 15-16, 18-19 | 5 |
| Verstedelijking | 32-33, 36, 41-42 | 5 |
| Landbouw en voedsel | 9, 27 | 2 |
| Energie en grondstoffen | 39 | 1 |
Vergeleken met andere jaren
De verdeling over de onderwerpen ligt dicht bij het gemiddelde van de andere 17 examens aardrijkskunde vmbo-gl/tl sinds 2018. Geen enkel onderwerp wijkt meer dan zes procentpunten af.
Opgaven en correctievoorschrift
De documenten staan op examenblad.nl, de officiële site van het College voor Toetsen en Examens. ToetsChecker haalt ze daar op als je het examen in de vragenbank kiest.
Oefenen als leerling
Een oud examen maken is de beste voorbereiding, maar zonder nakijken weet je niet waar je punten verliest. Met ToetsChecker maak je het examen aardrijkskunde vmbo-gl/tl 2019, tijdvak 1 op papier, net als het echte examen, of online als je docent het digitaal klaarzet. Het AI-model kijkt het na volgens het officiële correctievoorschrift. Zodra je docent het resultaat vrijgeeft, zie je per vraag wat goed was en wat er ontbrak.
Nakijken als docent
Start gratis vanaf deze pagina
Maak een gratis account vanaf deze pagina, dan staat het examen aardrijkskunde vmbo-gl/tl 2019, tijdvak 1 meteen voor je klaar als correctiemodel, met alle vragen en het correctievoorschrift. Dat kost geen credits.
Laat de klas het examen maken
Op papier, zoals het echte examen: je scant de stapel in één keer of mailt de scan naar je scanadres. Of online, als digitale toetsafname met toezicht; de opgavetekst staat dan als bron bij elke vraag. Afbeeldingen uit het examen gaan niet mee, die staan in de PDF van de opgaven.
Geef de resultaten vrij
Het AI-model kijkt elk examen na volgens het correctievoorschrift en schrijft feedback per vraag. Bij een oefenexamen geef je alles in één keer vrij; bij een toets die meetelt loop je het voorstel eerst na. De leerling ziet het resultaat pas na jouw vrijgave.
ToetsChecker is geen examensite: je kijkt er ook je eigen SO's, proefwerken, praktische opdrachten en verslagen mee na, handgeschreven of digitaal, met jouw correctiemodel en feedback per vraag. Een gratis account heeft alle functies en 200 credits per maand, genoeg om ongeveer 100 toetsen te laten nakijken. Maak een gratis account of lees eerst hoe het nakijken werkt.
Vragen en antwoorden
Hieronder staan de opgaven en vragen van het examen aardrijkskunde vmbo-gl/tl 2019, tijdvak 1. Onder elke vraag klap je het antwoord uit het correctievoorschrift open. Probeer de vraag eerst zelf.
Weer en klimaat
(Deze vraag heeft geen inleidende tekst.)
Vraag 1 1 punt
De luchtdruk verschilt van gebied tot gebied. Over drukgebieden worden twee uitspraken gedaan. Uitspraak 1: in een hogedrukgebied is het altijd warm. Uitspraak 2: rond de evenaar ontstaat vaak een lagedrukgebied en daardoor ontstaan daar vaak stijgingsregens. Neem de cijfers 1 en 2 van de uitspraken over op het antwoordblad en zet erachter of de uitspraak juist of onjuist is.
Bekijk het antwoord
Opmerking Het scorepunt alleen toekennen bij twee juiste antwoorden.
Weer en klimaat
bron 1 Verspreidingsgebied van ziekteverwekkers groter
“Ziektes die door muggen worden veroorzaakt komen steeds noordelijker en op grotere hoogte voor. Het verspreidingsgebied van de muggen wordt steeds groter”, zegt hoogleraar duurzame ontwikkeling Martens. “Op termijn zou ook Nederland last kunnen krijgen van wat nu nog tropische ziektes worden genoemd.”
Vraag 2 1 punt
Lees bron 1. Deskundigen verwachten dat het verspreidingsgebied van muggen en andere ziekteverwekkers in de toekomst groter wordt. Geef daarvan een oorzaak.
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven
Bekijk het antwoord
- De juiste oorzaak is het versterkt broeikaseffect / de opwarming van de aarde. (1)
bron 2 Zeespiegelstijging
Volgens klimaatdeskundigen van de Verenigde Naties zal de zeespiegel gedurende de 21e eeuw wereldwijd met 26 tot 82 centimeter stijgen. Dit is het gevolg van de uitzetting van het zeewater en het smelten van gletsjers en ijskappen.
Vraag 3 1 punt
Lees bron 2. Nederland zal extra geld moeten investeren om maatregelen te kunnen nemen om het land veilig te houden bij een stijgende zeespiegel. Geef een voorbeeld van een maatregel die Nederland daarvoor zal moeten nemen.
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven
Bekijk het antwoord
- Voorbeelden van een juiste maatregel zijn: − de dijken verhogen − de stranden ophogen − de duinen versterken − meer kwelwater wegpompen (1)
bron 3 Satellietfoto van Europa op 4 augustus 2017
bron 4 Tekst met keuzemogelijkheid
Spanje is goed te zien op de satellietfoto in bron 3. In Spanje is het onbewolkt, omdat de lucht daar … 1 … (daalt / stijgt). Nederland is niet goed te zien, omdat het er regent. Dit is … 2 … (stijgingsregen / frontale regen). De uv-straling was op 4 augustus 2017 het hoogst in … 3 … (Nederland / Spanje).
Vraag 4 2 punten
Bekijk bron 3 en lees bron 4. In bron 4 staat achter de cijfers 1, 2 en 3 een keuzemogelijkheid. Neem de cijfers 1, 2 en 3 over op het antwoordblad en zet de juiste keuze erachter.
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven
Bekijk het antwoord
- 1 = daalt 2 = frontale regen 3 = Spanje indien drie antwoorden juist (2) indien twee antwoorden juist (1) indien minder dan twee antwoorden juist (0) (2)
bron 5 Weerbericht van 13 september 2017
De eerste herfststorm van dit jaar trekt vandaag over Nederland. Vooral in de kustgebieden haalt de gemiddelde wind een windkracht 9. In het noordelijke kustgebied zelfs een tijdje windkracht 10 (zware storm). In het binnenland zullen het vooral de windstoten zijn die opvallen. In het hele land is de kans op neerslag groot. In Zeeland wordt de grootste hoeveelheid neerslag verwacht.
bron 6 Weerkaart van Europa
L 988 1024
H H L
H
H
Legenda:
1024 luchtdruk L lagedrukgebied H hogedrukgebied
Vraag 5 2 punten
Lees bron 5 en bekijk bron 6. De weerkaart van Europa in bron 6 is niet van dezelfde dag als het weerbericht uit bron 5. Geef met behulp van bron 5 en bron 6 twee argumenten waarom de kaart niet bij het weerbericht hoort.
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven
Bekijk het antwoord
- Juiste argumenten zijn: − In bron 6 liggen de isobaren boven Nederland ver uit elkaar. / Bij storm zouden de isobaren dicht bij elkaar liggen. − In bron 6 ligt Nederland onder invloed van een hogedrukgebied (en dat zorgt voor rustig en stabiel weer). / Bij storm zou Nederland onder invloed van een lagedrukgebied liggen. − Een grote kans op neerslag past niet bij een hogedrukgebied. / Bij veel neerslag zou Nederland onder invloed van een lagedrukgebied liggen. per juist antwoord (1) (2)
bron 7 Klimaatgrafiek van Sevilla, Zuid-Spanje
mm °C
450 40
400 30
350 20
300 10
250 0
200 -10
150 -20
100 -30
50 -40
0 -50 J FMAM J J A SOND
Vraag 6 1 punt
Bekijk bron 7. Naar aanleiding van de klimaatgrafiek in bron 7 worden twee uitspraken gedaan. Uitspraak 1: Sevilla heeft een mediterraan klimaat met droge, hete zomers en milde winters waarin de meeste regen valt. Uitspraak 2: in de zomer ligt Sevilla vaker onder invloed van een lagedrukgebied dan in de winter. Neem de cijfers 1 en 2 van de uitspraken over op het antwoordblad en zet erachter of de uitspraak juist of onjuist is.
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven
Bekijk het antwoord
Opmerking Het scorepunt alleen toekennen bij twee juiste antwoorden.
bron 8 Verenigde Staten
Legenda: landsgrenzen N
Chicago San Francisco
Phoenix
Miami
0 400 800 km
bron 9 Klimaatgrafieken van vier plaatsen in de Verenigde Staten
klimaatgrafiek 1 klimaatgrafiek 2 mm °C mm °C
450 40 450 40
400 30 400 30
350 20 350 20
300 10 300 10
250 0 250 0
200 -10 200 -10
150 -20 150 -20
100 -30 100 -30
50 -40 50 -40
0 -50 0 -50 J FMAM J J A SOND J FMAM J J A SOND
klimaatgrafiek 3 klimaatgrafiek 4 mm °C mm °C
450 40 450 40
400 30 400 30
350 20 350 20
300 10 300 10
250 0 250 0
200 -10 200 -10
150 -20 150 -20
100 -30 100 -30
50 -40 50 -40
0 -50 0 -50 J FMAM J J A SOND J FMAM J J A SOND
Vraag 7 1 punt
Bekijk bron 8 en bron 9. Waar staan de plaatsnamen uit bron 8 juist bij de vier klimaatgrafieken uit bron 9?
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven
Bekijk het antwoord
- Antwoord: F (1)
klimaatgrafiek klimaatgrafiek klimaatgrafiek klimaatgrafiek
1 2 3 4
A Miami Phoenix Chicago San Francisco
B Miami Phoenix San Francisco Chicago
C Miami San Francisco Phoenix Chicago
D Phoenix Chicago Miami San Francisco
E Phoenix Miami San Francisco Chicago
F Phoenix San Francisco Miami Chicago
bron 10 Tekst met keuzemogelijkheid
Bij de veehouderij komen veel broeikasgassen vrij. Dit is vooral het krachtige broeikasgas … 1 … (CO2 / methaan). Door minder vlees te consumeren wordt de ecologische voetafdruk … 2 … (groter / kleiner). Door de klimaatverandering kan in bepaalde gebieden bos gaan verdwijnen. Bossen slaan grote hoeveelheden CO 2 op. Als er minder bossen zijn dan kan er minder CO2 worden opgeslagen. Door het verdwijnen van het bos zal de klimaatopwarming dan ook … 3 … (afnemen / toenemen).
Vraag 8 2 punten
Lees bron 10. In bron 10 staat achter de cijfers 1, 2 en 3 een keuzemogelijkheid. Neem de cijfers 1, 2 en 3 over op het antwoordblad en zet de juiste keuze erachter.
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven
Bekijk het antwoord
- 1 = methaan 2 = kleiner 3 = toenemen indien drie antwoorden juist (2) indien twee antwoorden juist (1) indien minder dan twee antwoorden juist (0) (2)
bron 11 Landbouwgordels in de Verenigde Staten
Legenda: 1 N 2
0 400 800 km
Vraag 9 2 punten
Bekijk bron 11. In de legenda van bron 11 zijn de namen van twee landbouwgordels vervangen door de cijfers 1 en 2. In elke landbouwgordel is men gespecialiseerd in één landbouwproduct. Neem de cijfers 1 en 2 over op het antwoordblad en zet het belangrijkste landbouwproduct van die landbouwgordel erachter. Kies uit:
- katoen
- mais
- tarwe
- zuivelveeteelt
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven
Bekijk het antwoord
- 1 = zuivelveeteelt (1)
- 2 = katoen (1)
Vraag 10 2 punten
De Verenigde Staten stoot per hoofd van de bevolking de meeste CO 2 uit. Noem twee maatregelen op het gebied van verkeer en vervoer die de Amerikaanse overheid zou kunnen nemen om de uitstoot van CO2 te verminderen.
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven
Bekijk het antwoord
- Voorbeelden van juiste maatregelen zijn: − vliegbelasting verhogen − fietsplan stimuleren − gratis openbaarvervoerkaart voor werknemers stimuleren − belasting op elektrische auto’s verlagen per juist antwoord (1) (2)
bron 12 Orkanen
a lia
lm he
Wi Op De nn Ka R ita rin
is t a Em ily
Legenda:
0 400 800 km hurricanes: overstromingsrisico: baan van hurricanes in 2005 (met naam) kustgebied lager dan 10 m hurricanesterkte boven zeeniveau zone veelvuldig getroffen door tropische stormen en hurricanes
Vraag 11 2 punten
Bekijk bron 12. Geef twee aanwijzingen vanuit bron 12 waaruit blijkt dat de inwoners van noordoostelijke staten in de Verenigde Staten minder last hebben van de gevolgen van orkanen dan de inwoners van de staten in het zuidoosten.
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven
Bekijk het antwoord
- Juiste aanwijzingen zijn: − Orkanen nemen boven land in kracht af. / De noordoostelijke staten liggen verder van de tropische zee af en boven land wordt de orkaan niet meer gevoed. − De noordoostelijke staten hebben minder kans op overstroming. − Veel orkanen buigen naar het oosten af. per juist antwoord (1) (2)
Vraag 12 1 punt
Deskundigen verwachten een toename van het aantal orkanen wereldwijd. Geef de oorzaak waardoor het aantal orkanen zal toenemen bij klimaatopwarming.
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven
Bekijk het antwoord
- Uit het antwoord moet blijken dat de aarde/het oceaanwater opwarmt (waardoor de kans op een orkaan toeneemt). (1)
bron 13 Miami (Florida) ligt nét boven de zeespiegel en heeft weinig beschermende dijken
Vraag 13 1 punt
Bekijk bron 13. Veel mensen kiezen ervoor om op het eiland op de foto in bron 13 te blijven wonen, ook al is de kans op materiële schade groot als er een orkaan komt. Welk aardrijkskundig begrip past bij deze keuze?
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven
Bekijk het antwoord
- risicoperceptie (1)
Water
bron 14 Lange kringloop van het water
Vraag 14 1 punt
Bekijk bron 14. In de lange kringloop van het water in bron 14 zijn vier van de vijf processen weergegeven die samen de kringloop van het water vormen. Welk proces ontbreekt in bron 14?
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven
Bekijk het antwoord
Antwoord: C
bron 15 Waterwinning in Nederland
Legenda: waterwinningen N 1 2 3
0 30 60 km
Vraag 15 1 punt
Bekijk bron 15. In Nederland wordt drinkwater geproduceerd uit grondwater, uit oppervlaktewater en uit water uit de duinen. In de legenda van bron 15 zijn die omschrijvingen vervangen door de cijfers 1, 2 en 3. Waar staan de omschrijvingen juist bij de cijfers 1, 2 en 3 uit de legenda?
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven
Bekijk het antwoord
- Antwoord: B (1)
1 2 3
A grondwater oppervlaktewater water uit de duinen
B grondwater water uit de duinen oppervlaktewater
C oppervlaktewater grondwater water uit de duinen
D oppervlaktewater water uit de duinen grondwater
E water uit de duinen grondwater oppervlaktewater
F water uit de duinen oppervlaktewater grondwater
Vraag 16 1 punt
Geef de oorzaak waardoor grondwater in grote delen van West-Nederland minder geschikt is om drinkwater van te maken.
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven
Bekijk het antwoord
- Uit het antwoord moet blijken dat het grondwater hier zout/brak is. (1)
bron 16 Grondwaterpeilverlaging
Het zoete grondwater in Nederland is de afgelopen veertig jaar gemiddeld
25 centimeter gedaald. De daling wordt voor twintig procent veroorzaakt door grondwateronttrekkingen voor huishoudens en industrieën, voor twintig procent door steden en voor zestig procent door de landbouw.
Vraag 17 2 punten
Lees bron 16. Over de tekst in bron 16 worden drie uitspraken gedaan. Uitspraak 1: proceswater is water dat gebruikt wordt in de industrie. Uitspraak 2: toenemende verharding in steden leidt tot stijging van het grondwaterpeil. Uitspraak 3: draineren zorgt voor een daling van het grondwaterpeil. Neem de cijfers 1, 2 en 3 van de uitspraken over op het antwoordblad en zet erachter of de uitspraak juist of onjuist is.
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven
Bekijk het antwoord
- 1 = juist 2 = onjuist 3 = juist indien drie antwoorden juist (2) indien twee antwoorden juist (1) indien minder dan twee antwoorden juist (0) (2)
bron 17 Oosterscheldekering
bron 18 Brouwersdam
Vraag 18 1 punt
Bekijk bron 17 en bron 18. Zowel de Oosterscheldekering als de Brouwersdam zijn een onderdeel van de Deltawerken en moeten Zeeland beschermen tegen overstromingen. Over bron 17 en over bron 18 wordt een uitspraak gedaan. Uitspraak 1: tijdens het nemen van de foto van de Oosterscheldekering (bron 17) was het eb. Uitspraak 2: het water in het Grevelingenmeer (bron 18) is zoet water. Neem de cijfers 1 en 2 van de uitspraken over op het antwoordblad en zet erachter of de uitspraak juist of onjuist is.
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven
Bekijk het antwoord
Opmerking Het scorepunt alleen toekennen bij twee juiste antwoorden.
bron 19 Brabantse gemeente wil hogere belasting voor tuin met tegels
Inwoners met een betegelde tuin in de Brabantse gemeente Altena moeten binnenkort mogelijk een hogere rioolbelasting betalen dan de buren met een grasveld en een bloemenperk.
Vraag 19 2 punten
Lees bron 19. Gemeenten moeten ervoor zorgen dat er geen wateroverlast ontstaat. Welk bezwaar in het kader van waterbeheer heeft de gemeente tegen betegelde tuinen? Noem een maatregel die een gemeente binnen een woonwijk kan nemen om wateroverlast te voorkomen.
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven
Bekijk het antwoord
Voorbeeld uit het correctievoorschrift:
- Voorbeelden van een juist bezwaar zijn: (1p)
- Er komt meer water in het riool. / De zuiveringskosten worden hoger.
- Er treedt verdroging op. / Er vindt weinig infiltratie plaats.
- Voorbeelden van een juiste maatregel zijn: (1p)
- water vasthouden in de wijk bijvoorbeeld door de aanleg van wadi’s of waterpleinen
- gescheiden riolen aanleggen (in nieuwbouwwijken)
- De bestaande rioolbuizen vervangen door grotere.
bron 20 Watergebruik in Nederland naar verschillende gebruikersgroepen, 2015
landbouw, particuliere industrie energie- en bosbouw en huishoudens 3.652 miljoen m3 waterleidingbedrijven visserij 718 miljoen m3 10.302 miljoen m3
122 miljoen m3 7,4%
92,6% 4,3% 5,4%
90,3% 38,9% 18,6% 42,5%
Legenda:
1 2 3
Vraag 20 1 punt
Bekijk bron 20. In bron 20 zijn in de legenda de begrippen grondwater, leidingwater en oppervlaktewater vervangen door de cijfers 1, 2 en 3. Waar staan de cijfers juist bij de drie de soorten water?
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven
Bekijk het antwoord
- Antwoord: C (1)
grondwater leidingwater oppervlaktewater
A 1 2 3
B 1 3 2
C 2 1 3
D 2 3 1
E 3 1 2
F 3 2 1
bron 21 Modderstroom bedelft dorp, vrees voor veel doden
26 juni 2017 - In de Zuid-Chinese provincie Sichuan werden zondagavond nog 93 mensen vermist na een aardverschuiving die zaterdagochtend het dorp Xinmo trof. Tot dusver zijn de lichamen van tien slachtoffers geborgen. Volgens reddingwerkers is er niet veel kans dat er nog overlevenden worden gevonden onder de modder en de rotsen. Volgens de autoriteiten zijn aanhoudende regenbuien de oorzaak van de modderstroom in het gebied.
bron 22 Deel van China
N
g
n g Jia h an C
Sichuan
Legenda: 0 150 300 km hoogte in meters landsgrens
0 - 200 1000 - 2000 provinciegrens
200 - 500 2000 - 5000 rivier
500 - 1000 hoger dan 5000
Vraag 21 2 punten
Lees bron 21 en bekijk bron 22. Modderstromen zijn vaak het gevolg van menselijk handelen in combinatie met extreme neerslag. Geef vanuit bron 22 een gebiedskenmerk waardoor juist in de provincie Sichuan de kans op modderstromen groot is. Geef vervolgens een voorbeeld van menselijk handelen waardoor de kans op modderstromen in dit deel van het stroomgebied groter wordt.
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven
Bekijk het antwoord
- Een juist gebiedskenmerk is dat het hoogteverschil in de provincie Sichuan groot is (1)
- Voorbeelden van menselijk handelen zijn: (1)
bron 23 Waterstress in China
N
Beijing
Legenda:
0 425 850 km droge gebieden met weinig waterverbruik hoge waterstress lage waterstress
Vraag 22 2 punten
Bekijk bron 23. We spreken van waterstress als de vraag naar water groter is dan de hoeveelheid water die beschikbaar is. In sommige gebieden is meer waterstress dan in andere gebieden. Geef eerst een natuurlijke oorzaak waardoor het grootste deel van Zuid-China een lagere waterstress heeft dan het gebied rond Beijing. Geef vervolgens een demografische oorzaak waardoor in Zuid-China aan de kust wel een hoge waterstress voorkomt.
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven
Bekijk het antwoord
- Een natuurlijke oorzaak is dat in Zuid-China meer neerslag valt dan in de omgeving van Beijing / dat Zuid-China meer water krijgt via de rivieren / dat Zuid-China meer smeltwater krijgt uit de bergen (1)
- Een demografische oorzaak is dat de bevolkingsdichtheid aan de kust in Zuid-China hoog is / dat er (veel) grote steden liggen met miljoenen inwoners (met een grote vraag naar water) (1)
Vraag 23 1 punt
Om het beschikbare water beter over China te verdelen, heeft de Chinese overheid een aantal kanalen van Zuid-China naar Noord-China laten graven. Er bestond al veel langer een kanaal van zuid naar noord, het Grote Kanaal. Dit kanaal levert maar een beperkte bijdrage aan de herverdeling van water. Het Grote Kanaal is aangelegd voor een andere functie. Noem de belangrijkste functie van het Grote Kanaal.
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven
Bekijk het antwoord
- Uit het antwoord moet blijken dat het Grote Kanaal is aangelegd voor de scheepvaart / het transport. (1)
bron 24 Deel van het Midden-Oosten
Legenda: hoogte in meters Dawa N sir 0 - 200 Rode SAUDI-ARABIË Zee 200 - 500 OMAN 500 - 1000
1000 - 2000 hoger dan 2000 JEMEN landsgrens wadi
0 200 400 km
Vraag 24 1 punt
Bekijk bron 24. Over bron 24 worden twee uitspraken gedaan. Uitspraak 1: de Dawasir staat een deel van het jaar droog. Uitspraak 2: de Dawasir mondt uit in de Rode Zee. Neem de cijfers 1 en 2 van de uitspraken over op het antwoordblad en zet erachter of de uitspraak juist of onjuist is.
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven
Bekijk het antwoord
Opmerking Het scorepunt alleen toekennen bij twee juiste antwoorden.
bron 25 Waterprojecten Legenda: stuwdam stuwdam (gepland) ontziltingsinstallatie(s) zeewater winning ondergronds water watertransport (gepland) ondergronds water Egypte
Saudi- Arabië
Vraag 25 1 punt
Bekijk bron 25. Egypte en Saudi-Arabië kunnen allebei water uit een aquifer halen. In Egypte wordt daar nauwelijks gebruik van gemaakt, maar in Saudi-Arabië wel. Geef vanuit bron 25 een reden waarom in Egypte niet of nauwelijks water uit de aquifer wordt gehaald en in Saudi-Arabië wel.
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven
Bekijk het antwoord
Opmerking Een antwoord dat ingaat op ondergronds water dat in Egypte ver van de steden afligt, mag goed worden gerekend.
Vraag 26 1 punt
Na de aanleg van de Aswandam stroomde minder water door de Nijl. Geef de oorzaak waardoor dit tot verzilting leidt in de Nijldelta.
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven
Bekijk het antwoord
- Uit het antwoord moet blijken dat zeewater verder de Nijldelta binnendringt (waardoor verzilting optreedt). (1)
Vraag 27 1 punt
We onderscheiden drie vormen van irrigatie: beregening, druppelirrigatie en oppervlakte-irrigatie. Niet elke vorm van irrigatie leidt tot evenveel verdamping. Waar staan de irrigatievormen die leiden tot de minste en de meeste verdamping juist?
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven
Bekijk het antwoord
- Antwoord: D (1)
minste verdamping meeste verdamping
A beregening oppervlakte-irrigatie
B beregening druppelirrigatie
C druppelirrigatie beregening
D druppelirrigatie oppervlakte-irrigatie
E oppervlakte-irrigatie druppelirrigatie
F oppervlakte-irrigatie beregening
bron 26 Stuwdam Ethiopië
25 maart 2015 - Sudan, Egypte en Ethiopië hebben een akkoord ondertekend voor de bouw van een stuwdam in de Blauwe Nijl in Ethiopië. Ethiopië wil met de dam de grootste waterkrachtcentrale van Afrika bouwen. Egypte protesteerde hevig tegen de plannen voor de bouw van de stuwdam.
bron 27 Deel van Noord-Afrika, neerslag
Legenda: gemiddelde jaarlijkse N neerslag in mm minder dan 25
25 - 50 EGYPTE 50 - 100
100 - 200
200 - 300 SUDAN 300 of meer
ETHIOPIË
0 650 1300 km
bron 28 Deel van Noord-Afrika, hoogteligging
Legenda: hoogte in meters N lager dan 0
0 - 200 EGYPTE 200 - 500
500 - 2000
2000 - 5000 hoger dan 5000 SUDAN Blauwe Nijl landsgrens rivier
ETHIOPIË
0 650 1300 km
Vraag 28 1 punt
Lees bron 26 en bekijk bron 27 en bron 28. Geef met behulp van bron 27 de verklaring waarom Egypte heftiger dan Sudan protesteerde tegen de aanleg van de dam in Ethiopië.
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven
Bekijk het antwoord
- Uit het antwoord moet blijken dat in Egypte minder neerslag valt dan in Sudan (en dat Egypte daardoor afhankelijker is van het water in de Nijl). (1)
Bevolking en ruimte
bron 29 Bevolkingsgroei Nederland, eerste kwartaal van 2017
54.031 40.237
geboorte sterfte immigratie emigratie
32.677 42.482
Vraag 29 1 punt
Bekijk bron 29. Wat is juist? Nederland had in het eerste kwartaal van 2017
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven
Bekijk het antwoord
Antwoord: B
bron 30 Huishoudens Nederland, 1971-2016
10 x mln 8
6
4
2
0
1971 1976 1981 1986 1991 1996 2001 2006 2011 2016 Legenda: eenpersoonshuishoudens meerpersoonshuishoudens
Vraag 30 2 punten
Bekijk bron 30. Geef twee oorzaken waardoor tussen 1971 en 2016 het aantal eenpersoonshuishoudens sterker is gegroeid dan het aantal meerpersoonshuishoudens.
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven
Bekijk het antwoord
- Voorbeelden van juiste oorzaken zijn: − meer ouderen (vergrijzing) waardoor de kans dat een partner alleen overblijft groter wordt − meer gescheiden mensen − mensen kiezen vaker voor een lat-relatie − individualisering van de samenleving / meer mensen kiezen er voor alleen te wonen per juist antwoord (1) (2)
bron 31 Tekst met keuzemogelijkheid
Vanaf de jaren zestig in de vorige eeuw verloren veel Nederlandse steden tijdelijk hun aantrekkingskracht. Tussen 1960 en 1980 was de suburbanisatie … 1 … (groter / kleiner) dan de urbanisatie. Tegenwoordig zijn steden weer heel erg populair. Dit heeft ook een keerzijde. In de ‘randgebieden’ van Nederland, die vaak al dunner bevolkt zijn, begint de bevolking te … 2 … (groeien / krimpen). Doordat veel jongeren naar de grote steden trekken voor werk en studie, neemt het verschil in vergrijzing tussen de randgebieden en de grote steden in Nederland … 3 … (af / toe).
Vraag 31 2 punten
Lees bron 31. In bron 31 staat achter de cijfers 1, 2 en 3 een keuzemogelijkheid. Neem de cijfers 1, 2 en 3 over op het antwoordblad en zet de juiste keuze erachter.
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven
Bekijk het antwoord
- 1 = groter 2 = krimpen 3 = toe indien drie antwoorden juist (2) indien twee antwoorden juist (1) indien minder dan twee antwoorden juist (0) (2)
bron 32 Gemiddelde afstand tot enkele voorzieningen, 2010
Legenda: grote supermarkt Nederland basisschool kinderdagverblijf Amsterdam huisartsenpraktijk
Amsterdam-Centrum
Aa en Hunze
Anloo
0 0,5 1,0 1,5 2,0 2,5 3,0 3,5 km
Vraag 32 1 punt
Bekijk bron 32. Anloo is een dorpje binnen de gemeente Aa en Hunze in het noorden van Drenthe. Welk verband bestaat er tussen de bevolkingsdichtheid en de nabijheid van de voorzieningen?
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven
Bekijk het antwoord
- Uit het antwoord moet blijken dat hoe hoger de bevolkingsdichtheid, hoe kleiner de afstand tot de voorzieningen / hoe lager de bevolkingsdichtheid, hoe groter de afstand tot de voorzieningen. (1)
Vraag 33 2 punten
De overheid wil de ruimte in steden zo optimaal mogelijk gebruiken. Daarom wordt binnen het bestaande stedelijke gebied veel gebouwd voor wonen, werken en recreëren. We noemen dit stedelijke verdichting. Noem een voordeel van stedelijke verdichting voor de ruimtelijke kwaliteit in de stad. Noem een nadeel van stedelijke verdichting voor de ruimtelijke kwaliteit in de stad.
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven
Bekijk het antwoord
Voorbeeld uit het correctievoorschrift:
- Voorbeelden van een juist voordeel zijn: (1p)
- vernieuwde inrichting van verpauperde plekken
- meer voorzieningen in de stad
- Voorbeelden van een juist nadeel zijn: (1p)
- weinig ruimte voor groenvoorziening
- Bij een te hoge verdichting kan overlast plaatsvinden.
Vraag 34 1 punt
In 2016 kwamen veel migranten naar Duitsland die daar asiel aanvroegen. Na een periode van hoge immigratie komt er vaak een tweede stroom migranten, die het gevolg is van deze migratie. Noem een aardrijkskundig begrip voor deze tweede stroom migranten.
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven
Bekijk het antwoord
- Juiste antwoorden zijn: − gezinshereniging / gezinsvorming − kettingmigratie / vervolgmigratie (1)
Vraag 35 1 punt
Naast migratie uit het buitenland bestaat in Duitsland ook binnenlandse migratie. Geef een reden waarom de binnenlandse migratie zich voornamelijk op het zuiden van Duitsland richt.
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven
Bekijk het antwoord
- Uit het antwoord moet blijken dat in het zuiden van Duitsland het economisch hart van Duitsland ligt / dat in het zuiden van Duitsland veel werkgelegenheid is / dat het landschap in het zuiden van Duitsland aantrekkelijk is. (1)
Vraag 36 1 punt
Over het Ruhrgebied en de Randstad worden twee uitspraken gedaan. Uitspraak 1: zowel het Ruhrgebied als de Randstad zijn stedelijke zones. Uitspraak 2: zowel in het Ruhrgebied als in de Randstad werkt het grootste gedeelte van de beroepsbevolking in de dienstensector. Neem de cijfers 1 en 2 van de uitspraken over op het antwoordblad en zet erachter of de uitspraak juist of onjuist is.
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven
Bekijk het antwoord
Opmerking Het scorepunt alleen toekennen bij twee juiste antwoorden.
bron 33 Krantenartikel
Hukou in Beijing
25 augustus 2017 - In de afgelopen dertig jaar zijn 260 miljoen Chinese migranten naar een stad getrokken. Deze binnenlandse migranten proberen een beter bestaan op te bouwen in de stad. Vaak hebben deze migranten geen hukou voor de stad. Het gemeentebestuur van Beijing wil de hukouregeling nu versoepelen.
Vraag 37 1 punt
Lees bron 33. Noem een voordeel voor migranten als de hukouregeling versoepeld wordt.
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven
Bekijk het antwoord
- Voorbeelden van een juist voordeel zijn: − Mensen krijgen toegang tot medische voorzieningen. − Mensen krijgen toegang tot onderwijs. − Mensen krijgen recht op oudedaguitkeringen. (1)
bron 34 Beroepsbevolking in China tussen 1950 en 2100
1200 80 Legenda: x miljoen %
75 beroepsbevolking 1000
70 beroepsbevolking
800 als percentage van de totale bevolking 65 600 55 400 50
200 45
0 40 50 60 70 80 90 00 10 20 30 40 50 60 70 80 90 00 19 19 19 19 19 20 20 20 20 20 20 20 20 20 20 21
Vraag 38 1 punt
Bekijk bron 34. In bron 34 wordt op de linkeras de beroepsbevolking in China in miljoenen aangegeven en op de rechteras staat de beroepsbevolking als percentage van de totale bevolking. Naar aanleiding van de grafiek in bron 34 worden twee uitspraken gedaan. Uitspraak 1: pas na 2020 neemt het aandeel van de beroepsbevolking in de totale bevolking af. Uitspraak 2: een reden van het afschaffen van de eenkindpolitiek was de dalende beroepsbevolking. Neem de cijfers 1 en 2 van de uitspraken over op het antwoordblad en zet erachter of de uitspraak juist of onjuist is.
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven
Bekijk het antwoord
Opmerking Het scorepunt alleen toekennen bij twee juiste antwoorden.
bron 35 Groen autoplan in China
20 juli 2017 - Volgens het groene-autoplan moet China in 2020 vijftien miljoen elektrische en hybride voertuigen kunnen produceren voor zowel de binnenlandse als de buitenlandse markt. Hybride auto’s kunnen zowel op benzine of diesel als op elektriciteit rijden. Om de aankoop van een elektrische auto aantrekkelijk te maken, biedt de overheid subsidies en belastingvoordelen aan consumenten.
Vraag 39 2 punten
Lees bron 35. In China wordt het groene-autoplan door de regering ondersteund. Geef een milieu-argument waarom de Chinese overheid dit groene autoplan invoert. Geef een economisch argument waarom de Chinese overheid investeert in het groene-autoplan.
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven
Bekijk het antwoord
Voorbeeld uit het correctievoorschrift:
- Voorbeelden van een milieu-argument zijn: (1p)
- De luchtvervuiling is erg hoog in steden in China.
- China heeft het klimaatverdrag ondertekend.
- Voorbeelden van een economisch argument zijn: (1p)
- Wereldwijd/in China is steeds meer vraag naar groene auto’s.
- De auto-industrie levert winst voor China op / zorgt voor werkgelegenheid.
bron 36 Bevolkingsgrafiek Hongkong (Xianggang), 2007
100+ 95-99 90-94 85-89 80-84 mannen 75-79 vrouwen 70-74 65-69 60-64 55-59 50-54 45-49 40-44 35-39 30-34 25-29 20-24 15-19 10-14 5-9 0-4
400 300 200 100 0 0 100 200 300 400 x1000
Vraag 40 1 punt
Bekijk bron 36. Hongkong ligt in het zuidoosten van China. De bevolkingsopbouw van Hongkong verschilt van die van China in zijn geheel. Noem een verschil in bevolkingsopbouw.
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven
Bekijk het antwoord
- Juiste verschillen in bevolkingsopbouw zijn: − In Hongkong zijn (in verhouding) minder jongeren dan in China / in China zijn (in verhouding) meer jongeren. − In Hongkong is (in verhouding) een grotere beroepsbevolking dan in China / in China is (in verhouding) een kleinere beroepsbevolking. − In Hongkong zijn (in verhouding) meer vrouwen dan in China / in China zijn (in verhouding) minder vrouwen. − In Hongkong zijn (in verhouding) meer ouderen dan in China / in China zijn (in verhouding) minder ouderen. (1)
bron 37 Hongkong Zhuhai-Macaubrug
N
HONGKONG CHINA
tunnel brug
MACAU
Zuid-Chinese Zee
0 8 16 km
Vraag 41 1 punt
Bekijk bron 37. Tussen Macau en Hongkong is een brug gebouwd. De brug verbindt sinds kort Macau met Hongkong. Beargumenteer of het verzorgingsgebied van beide steden na de aanleg van de brug groter of kleiner wordt. Doe het zo:
- Kies eerst groter of kleiner.
- Geef daarna een argument voor de keuze.
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven
Bekijk het antwoord
Opmerking Het scorepunt alleen toekennen bij een juiste keuze met een juist argument.
Vraag 42 1 punt
Bekijk bron 37. De oeververbinding tussen Macau en Hongkong is grotendeels een brug, maar een deel van de verbinding is een tunnel. Geef de reden waarom bij een deel van de verbinding voor een tunnel gekozen is.
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven
Bekijk het antwoord
- Uit het antwoord moet blijken dat deze route een belangrijke scheepvaartroute is / dat een tunnel de scheepvaart niet belemmert. (1)
Bron: College voor Toetsen en Examens, centraal examen vmbo-gl/tl Aardrijkskunde 2019, tijdvak 1. Afbeeldingen en de exacte opmaak staan in het originele examen: https://www.examenblad.nl/2019/vmbo-gl/documenten/cse-1/gt-0131-a-19-1-o
Andere examens aardrijkskunde vmbo-gl/tl
- 2026, tijdvak 1
- 2026, tijdvak 2
- 2025, tijdvak 1
- 2025, tijdvak 2
- 2024, tijdvak 1
- 2024, tijdvak 2
- 2023, tijdvak 1
- 2023, tijdvak 2
- 2022, tijdvak 1
- 2022, tijdvak 2
- 2022, tijdvak 3
- 2021, tijdvak 1
- 2021, tijdvak 2
- 2021, tijdvak 3
- 2019, tijdvak 2
- 2018, tijdvak 1
- 2018, tijdvak 2
Hoe ToetsChecker aardrijkskunde per vraagtype nakijkt, lees je op aardrijkskunde toetsen nakijken met AI.
Veelgestelde vragen
Hoeveel vragen heeft het eindexamen aardrijkskunde vmbo-gl/tl 2019, tijdvak 1?
Het centraal examen aardrijkskunde vmbo-gl/tl 2019, tijdvak 1 telt 42 vragen. De meeste vragen gaan over weer en klimaat (11), water en rivieren (10) en bevolking en migratie (8).
Wat zijn de antwoorden van het examen aardrijkskunde vmbo-gl/tl 2019, tijdvak 1?
Op deze pagina staat bij elke vraag het antwoord uit het officiële correctievoorschrift van het College voor Toetsen en Examens, met de punten per onderdeel. Bij meerkeuzevragen staat de juiste letter erbij.
Waar vind ik het correctievoorschrift van aardrijkskunde vmbo-gl/tl 2019, tijdvak 1?
Het correctievoorschrift staat op examenblad.nl, de site van het College voor Toetsen en Examens (https://www.examenblad.nl/2019/vmbo-gl/documenten/cse-1/gt-0131-a-19-1-c). Bij dit examen hoort ook een aanvulling op het correctievoorschrift.
Hoe oefen ik met het examen aardrijkskunde vmbo-gl/tl 2019, tijdvak 1 en krijg ik feedback?
Vraag je docent om het examen als oefentoets klaar te zetten in ToetsChecker. Je maakt het op papier of online, en het AI-model kijkt het na volgens het correctievoorschrift, met feedback per vraag. Je docent geeft het resultaat daarna vrij.