Eindexamen aardrijkskunde vmbo-gl/tl 2024, tijdvak 1: vragen en antwoorden

Alle vragen met het antwoord uit het correctievoorschrift. Opgaven: Weer en klimaat, Water, Bevolking en ruimte.

Kort antwoord

Het centraal examen aardrijkskunde vmbo-gl/tl 2024, tijdvak 1 telt 47 vragen. De meeste vragen gaan over weer en klimaat (17), water en rivieren (13) en bevolking en migratie (6). De opgaven en het correctievoorschrift staan op examenblad.nl. Met ToetsChecker maakt een klas het examen op papier en doet het AI-model per vraag een nakijkvoorstel met feedback, dat de docent controleert en vrijgeeft.

Onderwerpen in dit examen

Onderwerp per vraag in het centraal examen aardrijkskunde vmbo-gl/tl 2024, tijdvak 1. Elke vraag is eenmalig door een AI-model bij een onderwerp ingedeeld; per vraag kan dat afwijken.
OnderwerpVragenAantal
Weer en klimaat1-16, 2717
Water en rivieren17-24, 28-3213
Bevolking en migratie33-34, 38-40, 466
Globalisering42-45, 475
Verstedelijking35-37, 414
Landbouw en voedsel25-262

Vergeleken met andere jaren

Vergeleken met de andere 17 examens aardrijkskunde vmbo-gl/tl sinds 2018: dit examen vroeg meer over globalisering (11% van de vragen, gemiddeld 2%) en weer en klimaat (36% van de vragen, gemiddeld 28%). Minder over Nederland: wonen en water (0% van de vragen, gemiddeld 8%) en verstedelijking (9% van de vragen, gemiddeld 15%).

Opgaven en correctievoorschrift

De documenten staan op examenblad.nl, de officiële site van het College voor Toetsen en Examens. ToetsChecker haalt ze daar op als je het examen in de vragenbank kiest.

Oefenen als leerling

Een oud examen maken is de beste voorbereiding, maar zonder nakijken weet je niet waar je punten verliest. Met ToetsChecker maak je het examen aardrijkskunde vmbo-gl/tl 2024, tijdvak 1 op papier, net als het echte examen, of online als je docent het digitaal klaarzet. Het AI-model kijkt het na volgens het officiële correctievoorschrift. Zodra je docent het resultaat vrijgeeft, zie je per vraag wat goed was en wat er ontbrak.

Nakijken als docent

  1. Start gratis vanaf deze pagina

    Maak een gratis account vanaf deze pagina, dan staat het examen aardrijkskunde vmbo-gl/tl 2024, tijdvak 1 meteen voor je klaar als correctiemodel, met alle vragen en het correctievoorschrift. Dat kost geen credits.

  2. Laat de klas het examen maken

    Op papier, zoals het echte examen: je scant de stapel in één keer of mailt de scan naar je scanadres. Of online, als digitale toetsafname met toezicht; de opgavetekst staat dan als bron bij elke vraag. Afbeeldingen uit het examen gaan niet mee, die staan in de PDF van de opgaven.

  3. Geef de resultaten vrij

    Het AI-model kijkt elk examen na volgens het correctievoorschrift en schrijft feedback per vraag. Bij een oefenexamen geef je alles in één keer vrij; bij een toets die meetelt loop je het voorstel eerst na. De leerling ziet het resultaat pas na jouw vrijgave.

ToetsChecker is geen examensite: je kijkt er ook je eigen SO's, proefwerken, praktische opdrachten en verslagen mee na, handgeschreven of digitaal, met jouw correctiemodel en feedback per vraag. Een gratis account heeft alle functies en 200 credits per maand, genoeg om ongeveer 100 toetsen te laten nakijken. Maak een gratis account of lees eerst hoe het nakijken werkt.

Vragen en antwoorden

Hieronder staan de opgaven en vragen van het examen aardrijkskunde vmbo-gl/tl 2024, tijdvak 1. Onder elke vraag klap je het antwoord uit het correctievoorschrift open. Probeer de vraag eerst zelf.

Weer en klimaat

Meerkeuzevragen

Schrijf alleen de hoofdletter van het goede antwoord op.

Open vragen

Geef niet meer antwoorden (redenen, voorbeelden e.d.) dan er worden gevraagd. Als er bijvoorbeeld twee redenen worden gevraagd en je geeft meer dan twee redenen, dan worden alleen de eerste twee in de beoordeling meegeteld.

bron 1

Maximumtemperatuur in Nederland op dinsdag 2 augustus 2022

Vraag 1 2 punten

Bekijk bron 1.

Bron 1 gaat over de maximumtemperatuur in Nederland op dinsdag 2 augustus 2022.

Naar aanleiding van bron 1 worden drie uitspraken gedaan.

Uitspraak 1: in het zuiden van Nederland was het koeler dan op de Waddeneilanden.

Uitspraak 2: de Waddeneilanden hadden minder zonuren dan het zuidoosten van Nederland.

Uitspraak 3: boven land was de verdamping in het zuidoosten kleiner dan in het noordwesten van Nederland.

Neem de cijfers 1, 2 en 3 van de uitspraken over op het antwoordblad en zet erachter of de uitspraak juist of onjuist is.

Kaart van de maximumtemperatuur in Nederland op 2 augustus 2022, in drie temperatuurklassen. Bekijk in Opgaven, pagina 2

Bekijk het antwoord

1 = onjuist

2 = juist

3 = onjuist

bron 2

Satellietbeeld van Europa, 12 september 2022

Vraag 2 1 punt

Bekijk bron 2.

Bron 2 laat een satellietbeeld zien van Europa op 12 september 2022.

Geef met behulp van bron 2 aan waardoor de kans dat je in Nederland verbrandt groter is dan in Zuidwest-Spanje.

Satellietbeeld van Europa op 12 september 2022. Bekijk in Opgaven, pagina 3

Bekijk het antwoord

Voorbeelden van een juist antwoord zijn:

  • Nederland bevindt zich in een hogedrukgebied.
  • Nederland heeft onbewolkt weer.

bron 3

Drie foto's van landschappen in Spanje

bron 4

Drie beschrijvingen van verschillende klimaten in Spanje

  • beschrijving 1: In de regenschaduw van het gebergte ligt een gebied met een steppeklimaat.
  • beschrijving 2: Het noordwesten van Spanje heeft een gematigd zeeklimaat.
  • beschrijving 3: Mediterrane vegetatie groeit in het gebied met een Middellands zeeklimaat.

Vraag 3 1 punt

Bekijk bron 3 en lees bron 4.

In bron 3 staan drie foto's van landschappen in Spanje. In bron 4 staan drie beschrijvingen van klimaten in Spanje. De beschrijvingen en de foto's horen bij elkaar.

Welke beschrijving hoort bij foto Q, welke bij foto R en welke bij foto S?

foto Qfoto Rfoto S
Abeschrijving 1beschrijving 2beschrijving 3
Bbeschrijving 2beschrijving 1beschrijving 3
Cbeschrijving 3beschrijving 2beschrijving 1
Dbeschrijving 1beschrijving 3beschrijving 2
Ebeschrijving 2beschrijving 3beschrijving 1
  1. A foto Q: beschrijving 1; foto R: beschrijving 2; foto S: beschrijving 3
  2. B foto Q: beschrijving 2; foto R: beschrijving 1; foto S: beschrijving 3
  3. C foto Q: beschrijving 3; foto R: beschrijving 2; foto S: beschrijving 1
  4. D foto Q: beschrijving 1; foto R: beschrijving 3; foto S: beschrijving 2
  5. E foto Q: beschrijving 2; foto R: beschrijving 3; foto S: beschrijving 1

Drie foto's (Q, R en S) van landschappen in Spanje. Bekijk in Opgaven, pagina 4

Bekijk het antwoord

Antwoord: E

E

bron 5

Twee klimaatgrafieken

Vraag 4 1 punt

Bekijk bron 5.

In bron 5 staan twee klimaatgrafieken van twee verschillende plaatsen in Spanje. Een van de klimaatgrafieken past ook bij het klimaat in Nederland.

Beargumenteer welke klimaatgrafiek alleen van een Spaanse plaats kan zijn.

Doe het zo:

  • Kies eerst of het klimaat van klimaatgrafiek 1 of klimaatgrafiek 2 alleen in Spanje voorkomt.
  • Geef daarna met behulp van bron 5 een argument voor je keuze.

Twee klimaatgrafieken van twee plaatsen in Spanje, met neerslag in mm en temperatuur in °C per maand. Bekijk in Opgaven, pagina 6

Bekijk het antwoord

klimaatgrafiek 2

Voorbeelden van een juist argument zijn:

  • Het (mediterrane) klimaat kent droge zomers (en het Nederlandse klimaat niet).
  • Het klimaat in Spanje is gemiddeld warmer dan dat van Nederland.

Opmerking

Het scorepunt alleen toekennen bij een juiste keuze in combinatie met een juist argument.

bron 6

Costa Cálida (provincie Murcia) en Costa Verde (provincie Asturias), Spanje

Vraag 5 1 punt

Bekijk bron 6.

Spanje is een populaire bestemming voor toeristen die in de wintermaanden op zonvakantie willen.

Beargumenteer welke costa in de wintermaanden de grootste kans op dagen met zonnig weer heeft.

Doe het zo:

  • Kies eerst uit Costa Cálida of Costa Verde.
  • Geef daarna een kenmerk van het klimaat waardoor de kans op zonnig weer het grootst is.

Kaart van de Costa Cálida en de Costa Verde in Spanje. Bekijk in Opgaven, pagina 7

Bekijk het antwoord

Costa Cálida

Voorbeeld van een juist kenmerk van het klimaat is dat Costa Cálida een droger klimaat in de wintermaanden heeft dan Costa Verde / vaker onder invloed van een hogedrukgebied ligt dan Costa Verde.

Opmerking

Het scorepunt alleen toekennen bij een juiste keuze in combinatie met een juist argument.

bron 7

Verwoestijning in Spanje

  • 1 Door klimaatverandering stijgt de temperatuur.
  • 2 De grondwaterstand daalt, zodat er verdroging en verzilting optreedt.
  • 3 De verdamping uit de bodem neemt toe en de neerslag in het gebied neemt af.
  • 4 Er wordt meer grondwater opgepompt voor irrigatie in de landbouw.
  • 5 Vegetatie sterft af en het landschap wordt kaal, zodat er bodemerosie op kan treden.

Vraag 6 1 punt

Lees bron 7.

De stappen in bron 7 staan in willekeurige volgorde.

Welke volgorde geeft een juiste redenering over verwoestijning in Spanje weer?

  1. A 1-2-5-4-3
  2. B 1-3-4-2-5
  3. C 1-4-5-3-2
  4. D 1-4-2-5-3
Bekijk het antwoord

Antwoord: B

B

bron 8

Bloeiende amandelboomgaard met gras in Zuidoost-Spanje

bron 9

Tekst met keuzemogelijkheden

Zuidoost-Spanje werd de afgelopen jaren geteisterd door extreem weer. Zo viel er 300 millimeter neerslag in 3 dagen tijd in het najaar van 2019. Er ontstonden overstromingen met veel schade aan de landbouw en infrastructuur door de hoge ... 1 ... (neerslagintensiteit / neerslagverdeling). Zuidoost-Spanje is op zoek naar maatregelen die de gevolgen van extreem weer verminderen. Een met gras bedekte bodem in boomgaarden kan ... 2 ... (meer / minder) water vasthouden. Het planten van gras in boomgaarden is een voorbeeld van ... 3 ... (aanpassing aan het klimaat / klimaatverandering).

Vraag 7 2 punten

Bekijk bron 8 en lees bron 9.

In bron 9 staat achter de cijfers 1, 2 en 3 een keuzemogelijkheid.

Neem de cijfers 1, 2 en 3 over op het antwoordblad en zet de juiste keuze erachter.

Foto van een bloeiende amandelboomgaard met gras in Zuidoost-Spanje. Bekijk in Opgaven, pagina 8

Bekijk het antwoord

1 = neerslagintensiteit

2 = meer

3 = aanpassing aan het klimaat

bron 10

Weerkaart Verenigde Staten, 17 september 2022

bron 11

Weerberichten van drie plaatsen in de Verenigde Staten, 17 september 2022

  • weerbericht 1: 25 °C, wind: 2 Bft
  • weerbericht 2: 15 °C, wind: 2 Bft
  • weerbericht 3: 17 °C, wind: 2 Bft

Vraag 8 1 punt

Bekijk bron 10 en bron 11.

Op de weerkaart van de Verenigde Staten staan de plaatsnamen Boston, Los Angeles en Seattle. In bron 11 staan drie weerberichten van dezelfde dag. De weerberichten horen bij de drie plaatsen in bron 10.

Welk weerbericht hoort bij Boston, welke bij Los Angeles en welke bij Seattle?

BostonLos AngelesSeattle
Aweerbericht 1weerbericht 2weerbericht 3
Bweerbericht 1weerbericht 3weerbericht 2
Cweerbericht 2weerbericht 1weerbericht 3
Dweerbericht 2weerbericht 3weerbericht 1
Eweerbericht 3weerbericht 1weerbericht 2
  1. A Boston: weerbericht 1; Los Angeles: weerbericht 2; Seattle: weerbericht 3
  2. B Boston: weerbericht 1; Los Angeles: weerbericht 3; Seattle: weerbericht 2
  3. C Boston: weerbericht 2; Los Angeles: weerbericht 1; Seattle: weerbericht 3
  4. D Boston: weerbericht 2; Los Angeles: weerbericht 3; Seattle: weerbericht 1
  5. E Boston: weerbericht 3; Los Angeles: weerbericht 1; Seattle: weerbericht 2

Weerkaart van de Verenigde Staten op 17 september 2022 met luchtdrukwaarden en hoog- en lagedrukgebieden. Bekijk in Opgaven, pagina 9

Bekijk het antwoord

Antwoord: E

E

bron 12

Kaart van de Verenigde Staten

[Figuur bron 12, pagina 10: kaart van de Verenigde Staten met de gebieden P, Q, R en S.]

bron 13

Vier foto's van landschappen in de Verenigde Staten

Vraag 9 1 punt

Bekijk bron 12 en bron 13.

De foto's van landschappen uit bron 13 passen bij de vier gebieden uit bron 12.

Waar staan de gebieden uit bron 12 juist bij de foto's uit bron 13?

PQRS
Afoto 1foto 2foto 3foto 4
Bfoto 2foto 3foto 4foto 1
Cfoto 3foto 4foto 2foto 1
Dfoto 3foto 4foto 1foto 2
Efoto 4foto 3foto 2foto 1
Ffoto 4foto 2foto 1foto 3
  1. A P: foto 1; Q: foto 2; R: foto 3; S: foto 4
  2. B P: foto 2; Q: foto 3; R: foto 4; S: foto 1
  3. C P: foto 3; Q: foto 4; R: foto 2; S: foto 1
  4. D P: foto 3; Q: foto 4; R: foto 1; S: foto 2
  5. E P: foto 4; Q: foto 3; R: foto 2; S: foto 1
  6. F P: foto 4; Q: foto 2; R: foto 1; S: foto 3

Vier foto's (foto 1 tot en met 4) van landschappen in de Verenigde Staten. Bekijk in Opgaven, pagina 11

Bekijk het antwoord

Antwoord: C

C

bron 14

De Great Plains en de Ogallala Aquifer, Verenigde Staten

bron 15

Tekst met keuzemogelijkheden

In het centrale deel van de Verenigde Staten liggen de Great Plains. Op de Great Plains vindt veel landbouw plaats. Het is een van de productiefste landbouwregio's in de Verenigde Staten. De meeste landbouwproducten die er geproduceerd worden zijn ... 1 ... (graan, rundvlees, mais en katoen / citrusvruchten, tabak, wijndruiven en zuivel). De grote oogsten van de Great Plains zijn mogelijk door het water uit de Ogallala Aquifer te gebruiken voor irrigatie. In het zuiden van de Great Plains wordt ... 2 ... (meer / minder) grondwater opgepompt dan er aangevuld wordt. Door klimaatverandering wordt de periode met vrieskou op de Great Plains steeds ... 3 ... (korter / langer).

Vraag 10 2 punten

Bekijk bron 14 en lees bron 15.

In bron 15 staat achter de cijfers 1, 2 en 3 een keuzemogelijkheid.

Neem de cijfers 1, 2 en 3 over op het antwoordblad en zet de juiste keuze erachter.

Kaart van de Great Plains en de Ogallala Aquifer met de verandering van de grondwaterstand in meters. Bekijk in Opgaven, pagina 12

Bekijk het antwoord

1 = graan, rundvlees, mais en katoen

2 = meer

3 = korter

bron 16

Gemiddelde verandering van de temperatuur in Alaska in de periode 1901 - 2021

bron 17

Klimaten in Alaska

Vraag 11 1 punt

Bekijk bron 16 en bron 17.

In de afgelopen eeuw is de temperatuur in Alaska veranderd. Die verandering heeft invloed op het klimaat en de vegetatie.

Beargumenteer voor welk klimaatgebied de gevolgen van klimaatverandering het grootst zijn.

Doe het zo:

  • Kies eerst uit koud klimaat of landklimaat.
  • Geef daarna met behulp van bron 16 en bron 17 een argument voor je keuze.

Kaart van de gemiddelde temperatuurverandering in Alaska in de periode 1901 tot 2021, met de oliepijpleiding. Bekijk in Opgaven, pagina 14

Bekijk het antwoord

koud klimaat

Uit het argument moet blijken dat in het gebied van het koude klimaat de temperatuur het meest is gestegen.

Opmerking

Het scorepunt alleen toekennen bij een juiste keuze in combinatie met een juist argument.

Aanvulling: koud klimaat / landklimaat. Uit het argument moet blijken dat in het klimaatgebied de temperatuur het meest is gestegen. Opmerking: het scorepunt alleen toekennen bij een juiste keuze in combinatie met een juist argument. Toelichting: in de bronnen is te zien dat beide klimaatgebieden in de zone liggen waar de temperatuur het meeste gestegen is.

Vraag 12 1 punt

Bekijk bron 16.

De gemiddelde temperatuur in Alaska is veranderd, waardoor de bevroren bodem opwarmt. De bovengrondse oliepijpleiding staat daardoor niet meer stevig en kan verzakken. Bij zo'n verzakking kan een lekkage ontstaan.

Geef aan waardoor de kans op verzakking en lekkage van de oliepijpleiding groter is in de buurt van Fairbanks dan in de buurt van Valdez.

Kaart van de gemiddelde temperatuurverandering in Alaska in de periode 1901 tot 2021, met de oliepijpleiding. Bekijk in Opgaven, pagina 14

Bekijk het antwoord

Een juist antwoord is dat de bodem in de buurt van Fairbanks meer te maken krijgt met een ontdooiende bodem dan de bodem in de buurt van Valdez.

Vraag 13 2 punten

Bekijk bron 16 en bron 17.

Naar aanleiding van bron 16 en bron 17 worden drie uitspraken gedaan.

Uitspraak 1: de haven van Prudhoe Bay is in de wintermaanden dichtgevroren en onbereikbaar.

Uitspraak 2: de bovengrondse pijpleiding transporteert ruwe aardolie van Valdez in het zuiden naar de oliehaven van Prudhoe Bay in het noorden.

Uitspraak 3: het transport van aardolie via de pijpleiding draagt minder bij aan het versterkt broeikaseffect dan transport van aardolie met zeeschepen.

Neem de cijfers 1, 2 en 3 van de uitspraken over op het antwoordblad en zet erachter of de uitspraak juist of onjuist is.

Kaart van de klimaatgebieden in Alaska met de oliepijpleiding, Prudhoe Bay, Fairbanks en Valdez. Bekijk in Opgaven, pagina 14

Bekijk het antwoord

1 = juist

2 = onjuist

3 = juist

bron 18

Twee orkaanseizoenen in de Atlantische Oceaan

kaart 1: route van orkanen / stormen

kaart 2: route van orkanen / stormen

Vraag 14 2 punten

Gebruik bron 18.

Tussen het ontstaan en verdwijnen van orkanen is een volgorde waar te nemen. De volgorde bestaat uit de volgende onderdelen:

  • 1 (grote) orkaan
  • 2 orkaan neemt in kracht af
  • 3 lagedrukgebied
  • 4 storm

Noteer de bovenstaande vier cijfers in de juiste volgorde op het antwoordblad.

Twee kaarten met de routes van orkanen en stormen in de Atlantische Oceaan, van twee orkaanseizoenen. Bekijk in Opgaven, pagina 16

Bekijk het antwoord

3-4-1-2

Opmerking

Als door het weglaten van een foutief geplaatste cijfer een verder complete en foutloze reeks ontstaat, 1 scorepunt toekennen.

Vraag 15 1 punt

Gebruik bron 18.

De kaarten in bron 18 gaan over de orkaanseizoenen van de jaren 2000 en 2020. Beide orkaanseizoenen verschillen van elkaar. Het ene orkaanseizoen kende meer orkanen dan het andere orkaanseizoen.

Beargumenteer welke kaart bij het orkaanseizoen van 2020 hoort.

Doe het zo:

  • Kies eerst kaart 1 of kaart 2.
  • Geef daarna met een ander verschil tussen de orkaanseizoenen een argument voor je keuze.

Twee kaarten met de routes van orkanen en stormen in de Atlantische Oceaan, van twee orkaanseizoenen. Bekijk in Opgaven, pagina 16

Bekijk het antwoord

kaart 1

Voorbeelden van een juist verschil zijn:

  • In 2020 zijn er meer orkanen in de zwaarste categorie dan in 2000.
  • In 2020 komen meer orkanen aan land in het zuiden van de Verenigde Staten dan in 2000.

Opmerking

Het scorepunt alleen toekennen bij een juiste keuze in combinatie met een juist verschil.

Vraag 16 1 punt

Gebruik bron 18.

Kustbewoners in de Verenigde Staten schatten de risico's op een orkaan in hun woongebied in.

Beredeneer welke kustbewoners het risico om getroffen te worden door een orkaan het laagst inschatten.

Doe het zo:

  • Kies eerst of de kustbewoners aan de noordoostkust of de zuidkust het risico het laagst inschatten.
  • Geef daarna met behulp van bron 18 een reden voor je keuze.

Twee kaarten met de routes van orkanen en stormen in de Atlantische Oceaan, van twee orkaanseizoenen. Bekijk in Opgaven, pagina 16

Bekijk het antwoord

noordoostkust

Voorbeelden van een juiste reden zijn:

  • Aan de noordoostkust komen nauwelijks orkanen voor.
  • Orkanen buigen af richting de oceaan voordat ze de noordoostkust raken.
  • Orkanen boven land zwakken af voordat ze de noordoostkust raken.

Opmerking

Het scorepunt alleen toekennen bij een juiste keuze in combinatie met een juiste reden.

Water

bron 19

De afvoer van de Maas en de Rijn tussen 1 maart en 1 september 2022

Vraag 17 2 punten

Bekijk bron 19.

In de grafieken van bron 19 zie je de waterafvoer van de Maas en de Rijn tussen 1 maart en 1 september 2022.

Naar aanleiding van bron 19 worden drie uitspraken gedaan.

Uitspraak 1: in mei veroorzaakte smeltwater een piekafvoer in de benedenloop van de Rijn en de Maas.

Uitspraak 2: de waterstand van de Maas was in september lager dan de waterstand van de Rijn.

Uitspraak 3: de afvoer van de Maas verloopt onregelmatiger dan die van de Rijn, omdat de afvoer van de Maas alleen uit neerslag bestaat.

Neem de cijfers 1, 2 en 3 van de uitspraken over op het antwoordblad en zet erachter of de uitspraak juist of onjuist is.

Twee grafieken van de afvoer in m³/s van de Maas (bij Sint-Pieter) en de Rijn (bij Lobith) van 1 maart tot 1 september 2022. Bekijk in Opgaven, pagina 18

Bekijk het antwoord

1 = onjuist

2 = juist

3 = juist

Vraag 18 2 punten

Bekijk bron 19.

De zomer van 2022 was uitzonderlijk droog, waardoor de waterstand in de Maas en de Rijn erg laag was.

Noem een nadeel van de lage waterstand voor de scheepvaart.

Noem een nadeel van de lage waterstand voor de landbouw.

Twee grafieken van de afvoer in m³/s van de Maas (bij Sint-Pieter) en de Rijn (bij Lobith) van 1 maart tot 1 september 2022. Bekijk in Opgaven, pagina 18

Bekijk het antwoord

Voorbeelden van juiste nadelen voor de scheepvaart zijn:

  • Schepen kunnen minder (tegelijk) vervoeren (door de diepgang bij zware lading).
  • Schepen kunnen niet varen / moeten langer wachten bij sluizen.

Voorbeelden van juiste nadelen voor de landbouw zijn:

  • Er is minder irrigatiewater beschikbaar.
  • De landbouwgewassen verdrogen / sterven af.

bron 20

Zoetwater in de duinen

bron 21

Tekst met keuzemogelijkheden

In de duinen langs de Nederlandse Noordzeekust zit een ondergrondse zoetwatervoorraad. Drinkwaterbedrijven winnen water uit de duinen nadat het water in de duinen door ... 1 ... (het zand / de klei) gefilterd is. Drinkwaterbedrijven pompen vooral ... 2 ... (grondwater / oppervlaktewater) de duinen in. Na een aantal weken wordt het water weer opgepompt. Als het water uit de diepere grondlagen van de duinen wordt opgepompt, kan het water ... 3 ... (te vervuild / te zout) zijn voor gebruik.

Vraag 19 2 punten

Bekijk bron 20 en lees bron 21.

In bron 21 staat achter de cijfers 1, 2 en 3 een keuzemogelijkheid.

Neem de cijfers 1, 2 en 3 over op het antwoordblad en zet de juiste keuze erachter.

Schematische weergave van zoetwater in de duinen, met pompen, brak water, rivierwater en de Noordzee. Bekijk in Opgaven, pagina 19

Bekijk het antwoord

1 = het zand

2 = oppervlaktewater

3 = te zout

Vraag 20 1 punt

Bekijk bron 20.

Duinen beschermen het westen van Nederland tegen overstromingen van zee. De duinen kunnen geen bescherming tegen overstromingen bieden als er veel erosie is. Door teveel drinkwater te winnen, kunnen drinkwaterbedrijven erosie door de wind in de duinen veroorzaken.

Geef aan waardoor teveel drinkwaterwinning in de duinen erosie door de wind veroorzaakt.

Schematische weergave van zoetwater in de duinen, met pompen, brak water, rivierwater en de Noordzee. Bekijk in Opgaven, pagina 19

Bekijk het antwoord

Uit het antwoord moet blijken dat drinkwaterwinning verdroging kan veroorzaken (waardoor het zand makkelijk wegwaait).

bron 22

Havens in een deel van Noordwest-Europa

Vraag 21 1 punt

Bekijk bron 22.

De goederenstroom tussen Duisburg en Rotterdam is groter dan de goederenstroom tussen Duisburg en Emden. Een reden is dat de afstand tussen Duisburg en Rotterdam korter is.

Geef met behulp van bron 22 nog een andere reden waarom de goederenstroom tussen Duisburg en Rotterdam groter is dan tussen Duisburg en Emden.

Kaart van havens en vervoersverbindingen in een deel van Noordwest-Europa. Bekijk in Opgaven, pagina 20

Bekijk het antwoord

Voorbeelden van een juiste reden zijn:

  • Tussen Duisburg en Rotterdam bestaat een directe verbinding (terwijl tussen Duisburg en Emden de rivier overgaat in een kanaal).
  • Duisburg en Rotterdam zijn met elkaar verbonden door een altijd bevaarbare rivier / grote rivier.
  • De Eems is slechts voor een deel bevaarbaar / heeft veel sluizen.

Vraag 22 1 punt

Gebruik bron 22.

De extreem droge zomer van 2022 zorgde voor een verslechterde verbinding tussen de binnenhavens en de zeehavens. In Duitsland ontstond een tekort aan energie.

Geef met behulp van bron 22 aan dat de verslechterde verbinding tussen de havens bijdroeg aan het energietekort in Duitsland.

Kaart van havens en vervoersverbindingen in een deel van Noordwest-Europa. Bekijk in Opgaven, pagina 20

Bekijk het antwoord

Uit het antwoord moet blijken dat er minder steen- en bruinkool naar (de energiecentrales in) Duitsland kon worden vervoerd (door de lage waterstand).

bron 23

Krantenartikel over droogte in China, 22 augustus 2022

De rivier de Chang Jiang is op sommige plekken drooggevallen. Fabrieken in de zuidwestelijke provincie Sichuan moesten hun productie noodgedwongen terugschroeven om stroom te besparen.

Vraag 23 2 punten

Bekijk en lees bron 23.

Bron 23 gaat over de droogte in China in de zomer van 2022.

Naar aanleiding van bron 23 worden drie uitspraken gedaan.

Uitspraak 1: een van de oorzaken voor het droogvallen van de rivier de Chang Jiang was dat de vraag naar water groter was dan de aanvoer.

Uitspraak 2: in de zomer van 2022 nam de concentratie van vervuiling in de rivier de Chang Jiang af.

Uitspraak 3: in het mondingsgebied van de rivier de Chang Jiang nam de verzilting door de grote droogte toe.

Neem de cijfers 1, 2 en 3 van de uitspraken over op het antwoordblad en zet erachter of de uitspraak juist of onjuist is.

Bekijk het antwoord

1 = juist

2 = onjuist

3 = juist

Vraag 24 1 punt

Gebruik bron 23.

De verwachting is dat in de toekomst de rivier de Chang Jiang vaker droog zal vallen en er meer watertekorten zullen zijn. Om watertekorten tegen te gaan, moeten er maatregelen genomen worden.

Noem een maatregel die Chinezen in huis kunnen nemen om water te besparen.

Bekijk het antwoord

Voorbeelden van een juiste maatregel zijn:

  • waterbesparende douchekop installeren
  • korter douchen
  • zuinige vaatwasser/wasmachine aanschaffen

bron 24

Foto's van verschillende irrigatievormen in het Midden-Oosten

foto 1 Dubai

foto 2 Israël

Vraag 25 1 punt

Bekijk bron 24.

In bron 24 zie je twee verschillende vormen van irrigatie in het Midden-Oosten.

Wat is juist?

foto 1mate van verzilting in foto 1foto 2mate van verzilting in foto 2
Acirkelirrigatieveeldruppelirrigatieveel
Bcirkelirrigatieveeldruppelirrigatieweinig
Ccirkelirrigatieweinigdruppelirrigatieveel
Ddruppelirrigatieveelcirkelirrigatieveel
Edruppelirrigatieweinigcirkelirrigatieweinig
Fdruppelirrigatieweinigcirkelirrigatieveel
  1. A foto 1: cirkelirrigatie, mate van verzilting veel; foto 2: druppelirrigatie, mate van verzilting veel
  2. B foto 1: cirkelirrigatie, mate van verzilting veel; foto 2: druppelirrigatie, mate van verzilting weinig
  3. C foto 1: cirkelirrigatie, mate van verzilting weinig; foto 2: druppelirrigatie, mate van verzilting veel
  4. D foto 1: druppelirrigatie, mate van verzilting veel; foto 2: cirkelirrigatie, mate van verzilting veel
  5. E foto 1: druppelirrigatie, mate van verzilting weinig; foto 2: cirkelirrigatie, mate van verzilting weinig
  6. F foto 1: druppelirrigatie, mate van verzilting weinig; foto 2: cirkelirrigatie, mate van verzilting veel

Twee foto's van irrigatie in het Midden-Oosten: foto 1 in Dubai en foto 2 in Israël. Bekijk in Opgaven, pagina 22

Bekijk het antwoord

Antwoord: F

F

Vraag 26 1 punt

Bekijk bron 24.

Boeren in het Midden-Oosten moeten zuinig met zoetwater omgaan. Zo kunnen ze overstappen op een andere vorm van irrigatie om water te besparen.

Noem nog een maatregel die boeren in het Midden-Oosten kunnen toepassen om zoetwater te besparen.

Twee foto's van irrigatie in het Midden-Oosten: foto 1 in Dubai en foto 2 in Israël. Bekijk in Opgaven, pagina 22

Bekijk het antwoord

Voorbeelden van een juiste maatregel zijn:

  • gewassen telen die goed tegen droogte kunnen
  • droogtelandbouw toepassen
  • lekkages in irrigatieleidingen snel repareren

bron 25

Heftige regenval in Qatar, 28 juli 2022

Inwoners van Qatar werden overvallen door zeldzame regen- en onweersbuien. Er werd zelfs gesproken over de hevigste regenval in juli in 60 jaar. Vanmorgen was er om 10.00 uur lokale tijd al 38 mm neerslag gevallen.

Vraag 27 2 punten

Lees en bekijk bron 25.

Naar aanleiding van bron 25 worden drie uitspraken gedaan.

Uitspraak 1: Qatar heeft een woestijnklimaat.

Uitspraak 2: de neerslagintensiteit van de regenbuien op 28 juli 2022 was lager dan de neerslagintensiteit van de neerslag in de wintermaanden.

Uitspraak 3: door de lage jaarlijkse neerslag en het ontbreken van rivieren is Qatar voor zoetwater vooral afhankelijk van grondwater, waterzuivering en ontzilting van zeewater.

Neem de cijfers 1, 2 en 3 van de uitspraken over op het antwoordblad en zet erachter of de uitspraak juist of onjuist is.

Kaart van Qatar in het Midden-Oosten en een klimaatgrafiek van Qatar. Bekijk in Opgaven, pagina 23

Bekijk het antwoord

1 = juist

2 = onjuist

3 = juist

Vraag 28 1 punt

Lees en bekijk bron 25.

In Qatar valt de meeste neerslag in de wintermaanden, waardoor de aquifers worden aangevuld.

Welk onderdeel van de waterkringloop zorgt ervoor dat de aquifers aangevuld kunnen worden?

Kaart van Qatar in het Midden-Oosten en een klimaatgrafiek van Qatar. Bekijk in Opgaven, pagina 23

Bekijk het antwoord

Het juiste onderdeel is infiltratie.

bron 26

Deel van het Midden-Oosten

Vraag 29 1 punt

Bekijk bron 26.

Iran heeft in de rivier de Karun en de rivier de Zayandeh stuwdammen gebouwd. In de rivier de Karun liggen 5 stuwdammen, terwijl in de rivier de Zayandeh maar 1 stuwdam ligt.

Geef aan waardoor aan de westzijde van het Zagrosgebergte meer stuwdammen in de rivier de Karun liggen dan aan de oostzijde in de rivier de Zayandeh.

Kaart van het Midden-Oosten met de rivieren Karun en Zayandeh, stuwdammen, het Zagrosgebergte en het zoutmeer. Bekijk in Opgaven, pagina 24

Bekijk het antwoord

Uit het antwoord moet blijken dat aan de loefzijde (van het Zagrosgebergte) meer neerslag valt, (waardoor de rivier de Karun meer water afvoert dan de rivier de Zayandeh).

Vraag 30 2 punten

Bekijk bron 26.

In de benedenloop van de rivier de Karun ligt een natuurgebied met veel water, een moeras. In de grond onder dit natuurgebied zit veel aardolie. Stuwdammen in de rivier de Karun hebben stroomafwaarts gevolgen voor de natuur en de oliewinning.

Geef eerst aan waarom natuurbeschermers tegenstander zijn van de aanleg van de stuwdammen in de rivier de Karun.

Geef daarna aan waarom de olie-industrie voorstander is van de aanleg van stuwdammen in de rivier de Karun.

Kaart van het Midden-Oosten met de rivieren Karun en Zayandeh, stuwdammen, het Zagrosgebergte en het zoutmeer. Bekijk in Opgaven, pagina 24

Bekijk het antwoord

Een juist antwoord waarom natuurbeschermers tegenstanders zijn, is dat door stuwdammen de rivieren minder water afvoeren / de moerasgebieden opdrogen.

Een juist antwoord waarom de olie-industrie voorstander is, is dat het gebied beter toegankelijk wordt voor de olie-industrie en hun zware materieel / er goedkope elektriciteit beschikbaar is bij de oliewinning.

bron 27

De provincie Khuzestan in het Midden-Oosten

Legenda: X = Lorestan; Y = Chahamarhal en Bakhtiari

bron 28

Krantenartikel

Ondanks de stuwdammen in de rivier de Karun, heeft de provincie Khuzestan veel last van waterschaarste. Het waterpeil van de rivier de Karun is door de jaren heen flink gedaald. De Iraanse regering wijst steeds vaker naar Turkije als de verantwoordelijke voor de waterschaarste. Turkije heeft onlangs weer een nieuwe stuwdam in gebruik genomen.

Vraag 31 1 punt

Bekijk bron 27 en lees bron 28.

De rivier de Karun ligt in het stroomgebied van de rivier de Tigris. Toch kan Turkije niet verantwoordelijk worden gehouden voor de waterschaarste in Khuzestan.

Geef met behulp van bron 27 een natuurlijke oorzaak waardoor Turkije niet verantwoordelijk kan worden gehouden voor de waterschaarste in Khuzestan.

Kaart van de provincie Khuzestan met de stuwdam, de rivieren Karun, Eufraat en Tigris, en de provincies X en Y. Bekijk in Opgaven, pagina 25

Bekijk het antwoord

Uit het antwoord moet blijken dat de rivier de Karun wel afwatert op de rivier de Tigris, maar geen water ontvangt van de rivier de Tigris.

Vraag 32 1 punt

Bekijk bron 27 en lees bron 28.

Door de waterschaarste in Khuzestan neemt de kans op onenigheid over de waterverdeling met een andere Iraanse provincie toe.

Beredeneer met welke andere Iraanse provincie Khuzestan onenigheid over de waterverdeling kan krijgen.

Doe het zo:

  • Kies eerst uit provincie X of provincie Y.
  • Geef daarna een argument voor je keuze.

Kaart van de provincie Khuzestan met de stuwdam, de rivieren Karun, Eufraat en Tigris, en de provincies X en Y. Bekijk in Opgaven, pagina 25

Bekijk het antwoord

provincie Y

Uit het argument moet blijken dat het water uit de rivier de Karun tussen deze provincies verdeeld moet worden / beide provincies in het stroomgebied van de rivier de Karun liggen.

Opmerking

Het scorepunt alleen toekennen bij een juiste keuze in combinatie met een juist argument.

Bevolking en ruimte

bron 29

Bevolkingsdiagram van de bevolking van Nederland op 1 januari 1970 en 1 januari 2020

Vraag 33 1 punt

Bekijk bron 29.

In bron 29 zie je twee verschillende bevolkingsdiagrammen van de Nederlandse bevolking. Eén van de twee bevolkingsdiagrammen hoort bij het jaar 2020.

Beargumenteer welke bevolkingsdiagram bij het jaar 2020 hoort.

Doe het zo:

  • Kies eerst uit ‘ui’ of ‘piramide’.
  • Geef daarna met de natuurlijke bevolkingsontwikkeling een argument voor je keuze.

Twee bevolkingsdiagrammen van Nederland, op 1 januari 1970 en op 1 januari 2020. Bekijk in Opgaven, pagina 26

Bekijk het antwoord

‘ui’

Voorbeelden van een juist argument zijn:

  • Het aandeel kinderen/jongeren is afgenomen / kleiner dan bij de ‘piramide’.
  • Het aandeel ouderen is toegenomen / groter dan bij de ‘piramide’.

Opmerking

Het scorepunt alleen toekennen bij een juiste keuze in combinatie met een juist argument.

bron 30

Nederlanders met een migratieachtergrond naar land van herkomst in 1971 en 2020

Vraag 34 2 punten

Bekijk bron 30.

Naar aanleiding van bron 30 worden drie uitspraken gedaan.

Uitspraak 1: het aandeel van de bevolking uit buurlanden is sinds 1971 in Nederland toegenomen.

Uitspraak 2: het aandeel van de bevolking uit alle voormalige koloniën bij elkaar, is sinds 1971 afgenomen.

Uitspraak 3: het aandeel mensen met een Marokkaanse migratie-achtergrond is sinds 1971 vooral toegenomen door gezinshereniging en gezinsvorming.

Neem de cijfers 1, 2 en 3 van de uitspraken over op het antwoordblad en zet erachter of de uitspraak juist of onjuist is.

Twee procentuele staafdiagrammen van Nederlanders met een migratieachtergrond naar land van herkomst, in 1971 en 2020. Bekijk in Opgaven, pagina 27

Bekijk het antwoord

1 = onjuist

2 = juist

3 = juist

bron 31

Deel van het centrum van Berlijn

bron 32

Foto's van een deel van het viaduct van de U1-metrolijn

huidige situatie (links) en geplande situatie (rechts)

Vraag 35 1 punt

Bekijk bron 31 en bron 32.

De U1-metrolijn in Berlijn loopt van het oosten naar het westen langs het centrum van Berlijn. De metrolijn is speciaal omdat deze boven de grond (in plaats van onder de grond) over een viaduct loopt. In Berlijn is het plan opgevat om onder het viaduct van de U1-metrolijn een fietspad met daarlangs groenvoorzieningen aan te leggen.

Noem een voordeel van de aanleg van het fietspad onder het viaduct ten opzichte van een andere nieuwe fietsroute die van het oosten naar het westen van Berlijn gaat.

Kaart van een deel van het centrum van Berlijn met de bovengrondse U1-metrolijn en het park. Bekijk in Opgaven, pagina 28

Bekijk het antwoord

Voorbeelden van een juist voordeel zijn:

  • De infrastructuur ligt er al.
  • Er hoeven geen gebouwen afgebroken te worden.

Vraag 36 2 punten

Bekijk bron 31 en bron 32.

Een fietspad onder de U1-metrolijn kan voor fietsers erg prettig in gebruik zijn, terwijl bewoners langs de U1-metrolijn ook tegen de aanleg van het nieuwe fietspad kunnen zijn. De ruimte onder het viaduct is nu vaak in gebruik als parkeerplaats.

Geef eerst met behulp van bron 31 een argument waarom juist toeristen gebruik zullen maken van het fietspad.

Geef daarna een argument waarom bewoners langs de U1-metrolijn tegen de aanleg van dit fietspad kunnen zijn.

Kaart van een deel van het centrum van Berlijn met de bovengrondse U1-metrolijn en het park. Bekijk in Opgaven, pagina 28

Bekijk het antwoord

Een juist argument waarom toeristen gebruik zullen maken van het fietspad gaat in op de route van het fietspad in de buurt van bezienswaardigheden / de unieke plek van het fietspad / de veilige fietsroute.

Een juist argument tegen de aanleg van het fietspad gaat in op het verdwijnen van parkeerplaatsen vlakbij huis / de toename van parkeerproblemen in de buurt / de toename van fietsverkeer.

Vraag 37 1 punt

Bekijk bron 31 en bron 32.

Het nieuwe fietspad kan bijdragen aan een grotere leefbaarheid en een grotere aantrekkelijkheid van Berlijn.

Geef aan waarom het fietspad bijdraagt aan een grotere leefbaarheid in het centrum van Berlijn.

Kaart van een deel van het centrum van Berlijn met de bovengrondse U1-metrolijn en het park. Bekijk in Opgaven, pagina 28

Bekijk het antwoord

Een juist antwoord gaat in op de afname van het autoverkeer / meer groen / betere luchtkwaliteit / veiliger verkeer.

bron 33

Bevolkingsprognose van Duitsland op basis van modellen van de natuurlijke en sociale bevolkingsgroei

Legenda: leeftijd in jaren: ouder dan 65; 30 - 65; 0 - 30

Vraag 38 2 punten

Bekijk bron 33.

Naar aanleiding van bron 33 worden drie uitspraken gedaan.

Uitspraak 1: de gemiddelde levensverwachting van de Duitse bevolking zal tot 2060 dalen.

Uitspraak 2: de groep 0 - 30 jaar wordt kleiner en zal in 2060 uit minder dan 20 miljoen personen bestaan.

Uitspraak 3: de omvang van de beroepsbevolking zal afnemen en de vergrijzing zal tot 2060 toenemen.

Neem de cijfers 1, 2 en 3 van de uitspraken over op het antwoordblad en zet erachter of de uitspraak juist of onjuist is.

Gestapeld staafdiagram met de bevolkingsprognose van Duitsland tot 2060, per leeftijdsgroep. Bekijk in Opgaven, pagina 30

Bekijk het antwoord

1 = onjuist

2 = juist

3 = juist

bron 34

Drie bevolkingsdiagrammen van China

Vraag 39 1 punt

Bekijk bron 34.

De drie bevolkingsdiagrammen van China in bron 34 zijn in willekeurige volgorde van de jaren 2000, 2010 en 2020.

Bij welke keuze staat de volgorde van de bevolkingsdiagrammen juist?

200020102020
Abevolkingsdiagram 1bevolkingsdiagram 2bevolkingsdiagram 3
Bbevolkingsdiagram 1bevolkingsdiagram 3bevolkingsdiagram 2
Cbevolkingsdiagram 2bevolkingsdiagram 1bevolkingsdiagram 3
Dbevolkingsdiagram 2bevolkingsdiagram 3bevolkingsdiagram 1
Ebevolkingsdiagram 3bevolkingsdiagram 1bevolkingsdiagram 2
Fbevolkingsdiagram 3bevolkingsdiagram 2bevolkingsdiagram 1
  1. A 2000: bevolkingsdiagram 1; 2010: bevolkingsdiagram 2; 2020: bevolkingsdiagram 3
  2. B 2000: bevolkingsdiagram 1; 2010: bevolkingsdiagram 3; 2020: bevolkingsdiagram 2
  3. C 2000: bevolkingsdiagram 2; 2010: bevolkingsdiagram 1; 2020: bevolkingsdiagram 3
  4. D 2000: bevolkingsdiagram 2; 2010: bevolkingsdiagram 3; 2020: bevolkingsdiagram 1
  5. E 2000: bevolkingsdiagram 3; 2010: bevolkingsdiagram 1; 2020: bevolkingsdiagram 2
  6. F 2000: bevolkingsdiagram 3; 2010: bevolkingsdiagram 2; 2020: bevolkingsdiagram 1

Drie bevolkingsdiagrammen van China (bevolkingsdiagram 1, 2 en 3). Bekijk in Opgaven, pagina 31

Bekijk het antwoord

Antwoord: B

B

bron 35

Geschiedenis van de hukou

De hukou is in de jaren 50 van de vorige eeuw ingevoerd. Met de hukou wilde de Chinese overheid de verstedelijking afremmen. Na verloop van tijd mochten steeds meer mensen toch naar de stad verhuizen. Maar de hukou werd niet helemaal afgeschaft. Dit had tot gevolg dat in de stad de sociale ongelijkheid tussen bevolkingsgroepen toenam.

Vraag 40 1 punt

Lees bron 35.

De hukou is een identiteitsbewijs, elke Chinees is in het bezit van een hukou.

Geef aan waarom de hukou tot grotere sociale ongelijkheid in Chinese steden leidde.

Bekijk het antwoord

Uit het antwoord moet blijken dat stadsinwoners met een stadshukou meer rechten hebben (op voorzieningen) dan stadsinwoners zonder stadshukou.

bron 36

Industriegebieden in China

Vraag 41 1 punt

Bekijk bron 36.

In bron 36 worden in willekeurige volgorde drie industriële regio's met nummers aangegeven: Beijing, Guangzhou en Shanghai.

Welke regio hoort bij welk nummer?

BeijingGuangzhouShanghai
Anummer 1nummer 2nummer 3
Bnummer 1nummer 3nummer 2
Cnummer 2nummer 1nummer 3
Dnummer 2nummer 3nummer 1
Enummer 3nummer 2nummer 1
Fnummer 3nummer 1nummer 2
  1. A Beijing: nummer 1; Guangzhou: nummer 2; Shanghai: nummer 3
  2. B Beijing: nummer 1; Guangzhou: nummer 3; Shanghai: nummer 2
  3. C Beijing: nummer 2; Guangzhou: nummer 1; Shanghai: nummer 3
  4. D Beijing: nummer 2; Guangzhou: nummer 3; Shanghai: nummer 1
  5. E Beijing: nummer 3; Guangzhou: nummer 2; Shanghai: nummer 1
  6. F Beijing: nummer 3; Guangzhou: nummer 1; Shanghai: nummer 2

Kaart van China met de industriegebieden 1, 2 en 3, aardgasvelden, aardoliewinning, steenkoolmijnen en vervoersverbindingen. Bekijk in Opgaven, pagina 32

Bekijk het antwoord

Antwoord: D

D

Vraag 42 2 punten

Bekijk bron 36.

De industriële regio's die met de nummers 1, 2 en 3 worden aangegeven in bron 36 hebben zich met hulp van de overheid ontwikkeld.

Geef twee kenmerken van de ligging waarom de overheid juist voor deze regio's heeft gekozen.

Kaart van China met de industriegebieden 1, 2 en 3, aardgasvelden, aardoliewinning, steenkoolmijnen en vervoersverbindingen. Bekijk in Opgaven, pagina 32

Bekijk het antwoord

Voorbeelden van juiste kenmerken zijn:

  • De gebieden liggen aan zee.
  • De gebieden liggen aan een rivier / riviermonding.
  • De gebieden liggen in vlak gebied.
  • De gebieden liggen nabij stedelijke gebieden.
  • De gebieden liggen nabij de vindplaats van grondstoffen.

bron 37

Foxconn

Foxconn is een fabrikant van computeronderdelen, die ook de iPhone produceert voor Apple. In 2020 had Foxconn wereldwijd 969.696 werknemers, waarvan 839.753 in China.

bron 38

Parelrivierdelta, China

Vraag 43 1 punt

Lees en bekijk bron 37 en bekijk bron 38.

De eerste fabriek van Foxconn werd in 1988 gevestigd in de stad Shenzhen. De nabijheid van Hongkong was voor Foxconn een belangrijke reden om voor Shenzhen te kiezen.

Geef een reden waarom de nabijheid van Hongkong belangrijk was voor Foxconn.

Kaart van de Parelrivierdelta in China met onder andere Shenzhen, Hongkong, Zhuhai en Macau. Bekijk in Opgaven, pagina 34

Bekijk het antwoord

Voorbeeld van een juiste reden is dat Hongkong een internationale haven / hoofdkantoren / zakelijke dienstverlening heeft.

bron 39

Tekst met keuzemogelijkheden

Voor bedrijven als Foxconn waren de Speciale Economische Zones (SEZ) in China erg aantrekkelijk om zich er te vestigen. Een van de gunstige vestigingsplaatsfactoren van de SEZ's was de ... 1 ... (goede bereikbaarheid / aanwezigheid van hoogopgeleid personeel). Het personeel kwam voornamelijk uit ... 2 ... (Midden-China / West-China) in het binnenland. De lonen die de bedrijven betaalden, waren ... 3 ... (hoger / lager) dan de lonen in het binnenland van China.

Vraag 44 2 punten

Lees en bekijk bron 37 en lees bron 39.

In bron 39 staat achter de cijfers 1, 2 en 3 een keuzemogelijkheid.

Neem de cijfers 1, 2 en 3 over op het antwoordblad en zet de juiste keuze erachter.

Bekijk het antwoord

1 = goede bereikbaarheid

2 = Midden-China

3 = hoger

bron 40

Foxconn-fabrieken in China

Legenda: Foxconn-fabriek geopend tussen 2000 en 2005; Foxconn-fabriek geopend tussen 2011 en 2015

Vraag 45 1 punt

Bekijk bron 40.

Sinds 2011 kiest Foxconn voor andere locaties om fabrieken te vestigen.

Wat is juist?

Chinese overheidlocatie nieuwe fabrieken
Ainvesteert in infrastructuurvooral in de Parelrivierdelta
Bstelt strenge milieuregels voor kustgebieden opvooral in de Parelrivierdelta
Cinvesteert in infrastructuurvooral in provincies in het binnenland
Dstelt strenge milieuregels voor provincies in het binnenland opvooral in provincies in het binnenland
  1. A Chinese overheid investeert in infrastructuur; locatie nieuwe fabrieken vooral in de Parelrivierdelta
  2. B Chinese overheid stelt strenge milieuregels voor kustgebieden op; locatie nieuwe fabrieken vooral in de Parelrivierdelta
  3. C Chinese overheid investeert in infrastructuur; locatie nieuwe fabrieken vooral in provincies in het binnenland
  4. D Chinese overheid stelt strenge milieuregels voor provincies in het binnenland op; locatie nieuwe fabrieken vooral in provincies in het binnenland

Kaart van China met de Foxconn-fabrieken die geopend zijn tussen 2000 en 2005 en tussen 2011 en 2015. Bekijk in Opgaven, pagina 36

Bekijk het antwoord

Antwoord: C

C

Vraag 46 2 punten

Bekijk bron 40.

Bron 40 laat zien dat de spreiding van Foxconn-fabrieken is veranderd tussen 2005 en 2015. De veranderingen hebben gevolgen gehad voor de binnenlandse migratie.

Naar aanleiding van bron 40 worden drie uitspraken gedaan.

Uitspraak 1: voor het bedrijf Foxconn was China erg aantrekkelijk vanwege de lage loonkosten voor arbeiders.

Uitspraak 2: sinds 2011 is de urbanisatie van steden aan de kust toegenomen door de komst van nieuwe Foxconn-fabrieken.

Uitspraak 3: in het binnenland is de afstand tussen het vestigingsgebied en het vertrekgebied voor de arbeiders van Foxconn kleiner geworden.

Neem de cijfers 1, 2 en 3 van de uitspraken over op het antwoordblad en zet erachter of de uitspraak juist of onjuist is.

Kaart van China met de Foxconn-fabrieken die geopend zijn tussen 2000 en 2005 en tussen 2011 en 2015. Bekijk in Opgaven, pagina 36

Bekijk het antwoord

1 = juist

2 = onjuist

3 = juist

Vraag 47 2 punten

Bekijk bron 40.

Door de verschuiving van de nieuwe Foxconn-fabrieken is de economische ongelijkheid in China veranderd.

Geef aan waarom de economische ongelijkheid tussen inwoners van steden door een nieuwe Foxconn-fabriek toeneemt.

Geef aan waarom de economische ongelijkheid tussen kustprovincies en provincies in het binnenland door nieuwe Foxconn-fabrieken kleiner is geworden.

Kaart van China met de Foxconn-fabrieken die geopend zijn tussen 2000 en 2005 en tussen 2011 en 2015. Bekijk in Opgaven, pagina 36

Bekijk het antwoord

Uit het antwoord over de economische ongelijkheid tussen inwoners van steden moet blijken dat voor stedelingen die voor Foxconn gingen werken, het inkomen erg gestegen is en voor andere stedelingen niet.

Uit het antwoord over de economische ongelijkheid tussen de (kust)provincies moet blijken dat provincies in het binnenland een groeiende werkgelegenheid / welvaart hebben gehad, (daardoor is de economische ongelijkheid met kustprovincies kleiner geworden).

Bron: College voor Toetsen en Examens, centraal examen vmbo-gt Aardrijkskunde 2024, tijdvak 1. Figuren en de exacte opmaak staan in het originele examen.

Andere examens aardrijkskunde vmbo-gl/tl

Hoe ToetsChecker aardrijkskunde per vraagtype nakijkt, lees je op aardrijkskunde toetsen nakijken met AI.

Veelgestelde vragen

Hoeveel vragen heeft het eindexamen aardrijkskunde vmbo-gl/tl 2024, tijdvak 1?

Het centraal examen aardrijkskunde vmbo-gl/tl 2024, tijdvak 1 telt 47 vragen. De meeste vragen gaan over weer en klimaat (17), water en rivieren (13) en bevolking en migratie (6).

Wat zijn de antwoorden van het examen aardrijkskunde vmbo-gl/tl 2024, tijdvak 1?

Op deze pagina staat bij elke vraag het antwoord uit het officiële correctievoorschrift van het College voor Toetsen en Examens, met de punten per onderdeel. Bij meerkeuzevragen staat de juiste letter erbij.

Waar vind ik het correctievoorschrift van aardrijkskunde vmbo-gl/tl 2024, tijdvak 1?

Het correctievoorschrift staat op examenblad.nl, de site van het College voor Toetsen en Examens (https://www.examenblad.nl/2024/vmbo-gl/documenten/cse-1/gt-0131-a-24-1-c). Bij dit examen hoort ook een aanvulling op het correctievoorschrift.

Hoe oefen ik met het examen aardrijkskunde vmbo-gl/tl 2024, tijdvak 1 en krijg ik feedback?

Vraag je docent om het examen als oefentoets klaar te zetten in ToetsChecker. Je maakt het op papier of online, en het AI-model kijkt het na volgens het correctievoorschrift, met feedback per vraag. Je docent geeft het resultaat daarna vrij.