Eindexamen bedrijfseconomie vwo 2021, tijdvak 3: vragen en antwoorden

Ziekenhuizen hebben grote moeite met het aantrekken én het in dienst houden van personeel. Er heerst krapte op de arbeidsmarkt voor verpleegkundigen. Daardoor zien veel ziekenhuizen zich steeds vaker genoodzaakt om verpleegkundigen als zzp’ers in te huren.

Het Carolus Universitair Medisch Centrum (CarolusUMC) geeft er de voorkeur aan om personeel aan te nemen met een dienstverband voor onbepaalde tijd. Voor het aantrekken hiervan heeft het een zogenaamde headhunter, een extern bureau, ingehuurd. Het inhuren van een headhunter brengt flinke kosten met zich mee.

In samenspraak met het CarolusUMC plaatst de headhunter onderstaande personeelsadvertentie voor een anesthesiemedewerker voor de afdeling Operatiekamers.

Persoonlijke zorg vraagt een zorgzaam persoon.

Persoonlijke zorg is een kernwaarde van het CarolusUMC. Iedereen die betrokken is bij het CarolusUMC houdt hier continu rekening mee, zowel in aandacht voor onze cliënten als in aandacht voor ons personeel.

Functieomschrijving

• Je begeleidt cliënten persoonlijk naar en door de anesthesie.
• Je werkt in teamverband en stuurt een team aan.
• Je bent actief betrokken bij opleiding van studenten.

Arbeidsvoorwaarden

• Direct een contract voor onbepaalde tijd.
• Afhankelijk van kennis en ervaring vindt inschaling plaats in schaal 9.
• Wij bieden nieuwe medewerkers van het CarolusUMC de mogelijkheid van woonruimte voor maximaal 1 jaar, totdat ze zelf iets anders hebben gevonden.
• CarolusUMC heeft voor het hele personeel een collectieve aansprakelijkheidsverzekering afgesloten.

Emma is op zoek naar een nieuwe baan, leest de advertentie en vraagt zich af hoe de kernwaarde ‘persoonlijke zorg voor het personeel’ waargemaakt kan worden in een grote en hiërarchische organisatie als een academisch ziekenhuis.

Een onderdeel van het personeelsbeleid is het personeel de mogelijkheid te bieden om zich professioneel te ontwikkelen.

Emma leest ook dat CarolusUMC een collectieve aansprakelijkheidsverzekering voor het personeel heeft afgesloten.

Bij deze opgave horen de informatiebronnen 1 tot en met 4.

In deze opgave is het btw-tarief 21%.

Chris Wagenaar is directeur en enige aandeelhouder van Wagenaar bv, dat hij in 2010 heeft opgericht. Wagenaar bezit een grote loods waarin webshops magazijn- en opslagruimte kunnen huren om hun voorraden extern op te slaan.

In 2015 heeft Wagenaar zijn bedrijfsmodel aangepast: webshops kunnen nu hun gehele orderafhandeling aan Wagenaar uitbesteden. Dit wordt e-fulfillment genoemd (zie informatiebron 1). Uit informatiebron 1 blijkt dat het ondernemersgedrag van Wagenaar sinds 2015 kenmerken heeft van effectuation.

Onderdeel van dit nieuwe bedrijfsmodel is dat Wagenaar zijn klanten de mogelijkheid biedt om hun voorraden off-balance te halen en op te nemen op de balans van Wagenaar.

In de periode 2015 tot en met 2020 pakt het nieuwe bedrijfsmodel van Wagenaar goed uit. Wel blijkt er uit de analyse van de resultaten over

2020 een groot verschil te zijn tussen het voorcalculatorische en nacalculatorische resultaat (zie informatiebron 2). Dit wordt grotendeels veroorzaakt door een nadelig budgetresultaat op de loonkosten van de orderpickers bij Wagenaar. Hiervoor zijn twee oorzaken:

• de loonkosten per uur
• het aantal minuten per orderpick.

De oorzaak van dit efficiency- en prijsresultaat is volgens Wagenaar het feit dat er een grote krapte op de arbeidsmarkt is (weinig werklozen en veel openstaande vacatures).

Om de prestaties van de orderpickers over een jaar te meten, hanteert Wagenaar de gerealiseerde loonkosten van de orderpickers per order.

Wagenaar heeft als doel gesteld dat de uitkomst van deze PI maximaal € 1,50 mag zijn. Over 2020 was dit afgerond € 2,41.

Het grote verschil tussen de voor- en nacalculatorische loonkosten van de orderpickers én het niet behalen van de gewenste KPI over 2020 zijn voor Wagenaar aanleiding om een plan op te stellen dat per 1 januari 2021 moet worden uitgevoerd: a investeren in en financiering van een semi-automatisch orderpicksysteem met bijbehorende software (zie informatiebron 4) om het totale aantal benodigde fte te verminderen. én b een aantal orderpickers voor onbepaalde tijd in dienst nemen en daardoor goedkopere orderpickers (uitzendkrachten) dagelijks inhuren via het uitzendbureau (zie informatiebron 3)

Wagenaar zal het plan per 1 januari 2021 uitvoeren indien door het plan:

• de gewenste waarde van de PI over 2021 naar verwachting wordt behaald én
• de verwachte afname van de loonkosten over 2021 van de orderpickers groter is dan de verwachte toename van de overige bedrijfskosten en financieringskosten over 2021.

Behalen PI 2021

Wagenaar zal een minimumaantal fte aan orderpickers voor onbepaalde tijd in dienst nemen. Dit aantal wordt bepaald door het aantal verwachte orders op de minst drukke dag van de week.

Dit minimumaantal orderpickers is elke dag in de week volledig inzetbaar om orders te picken. Indien meer orderpickers op een bepaalde dag nodig zijn, zullen voor die dag uitzendkrachten worden ingehuurd via het eerder genoemde uitzendbureau. Ga voor de berekening van het aantal uitzendkrachten uit van het gemiddelde aantal orders per week.

Verwachte toename interestkosten en afschrijvingskosten

De investeringen in het semi-automatisch orderpicksysteem en de software leiden tot een toename van de afschrijvingskosten.

Conclusie

Op het Cornelis Lyceum in Kerkrade gaan de leerlingen van de zesde klas elk jaar in de eerste week van november op examenreis. De reis wordt jaarlijks door de school ingekocht bij LOTTRAVEL.

De school betaalt de prijs van de reis (reissom) per leerling aan LOTTRAVEL. De hoogte van deze reissom per leerling verandert elk jaar.

jaar 2017 2018 2019 2020 2021 indexcijfer reissom per leerling 98,68 102,37 101,32 107,89 reissom per leerling in euro’s 375,00 389,00 385,00 (vraag 16)

De leerlingen, die in augustus 2019 in vwo 4 zijn gestart, zijn in 2021 op examenreis geweest. Voor deze reis ontvangt de school Europese subsidie. Hiermee kan een deel van de reissom betaald worden. Het grootste deel wordt betaald door de leerlingen zelf.

− De totale reissom (aantal leerlingen x antwoord op vraag 16) is door de school op 1 november 2021 aan LOTTRAVEL overgemaakt.

• Met ingang van 31 augustus 2019 hebben de leerlingen elke maand op de laatste dag van de maand € 10 op een speciaal voor deze reis geopende spaarrekening gestort. De laatste stortingen vonden plaats op 31 oktober 2021. De spaarrekening vergoedde maandelijks 0,15% samengestelde interest, die steeds op de laatste dag van de maand werd bijgeschreven.
• Op dezelfde spaarrekening is op 1 september 2020 door de school uit de subsidiepot een bedrag bijgestort, zodat op 1 november 2021 exact de betaling aan LOTTRAVEL gedaan kon worden.

Er zijn 56 leerlingen die in 2019 begonnen zijn met sparen en in 2021 zijn meegegaan op examenreis. Doubleurs en instromers worden buiten beschouwing gelaten.

Tijdens de examenreis blijkt dat het hotel waarin de leerlingen zouden overnachten, is overboekt: veel kamers waren dubbel verhuurd, waardoor er moest worden uitgeweken naar een ander hotel. De serviceafdeling van LOTTRAVEL heeft dit alles tot tevredenheid van de school geregeld.

In deze opgave wordt gerekend met twee verschillende btw-tarieven.

Patty heeft een kapperszaak in Hellevoetsluis met als rechtsvorm eenmanszaak: Patkap. Samen met haar personeel verkoopt ze

• knipbehandelingen (vallend onder het btw-tarief van 9%)
• bijzondere behandelingen zoals kleuren, permanenten en trouwkapsels (vallend onder het btw-tarief van 9%)
• een klein assortiment aan kappersproducten zoals shampoo, haargel en haarlak (vallend onder het btw-tarief van 21%). Alle verkopen worden door de klanten altijd direct betaald.

Voor de knipbehandelingen segmenteert Patty de klanten in drie groepen met voor elke groep een aparte consumentenprijs (inclusief btw). Deze groepen zijn hieronder weergegeven in combinatie met de verwachte afzet en de verwachte ontvangsten uit verkopen over het jaar 2021.

marktsegment consumentenprijs verwachte verwachte knipbehandelingen afzet in ontvangsten uit

2021 verkopen in 2021 dames € 29 3.000 …….. heren € 26 € 57.200 kinderen (tot en met

12 jaar) € 18 € 15.300

Met betrekking tot de verwachte in- en verkopen van kappersproducten over 2021 is gegeven:

kwartaal inkopen verkopen balanswaarde balanswaarde (2021) (inclusief (inclusief voorraad aan voorraad aan btw) btw) het begin van het eind van het kwartaal het kwartaal eerste kwartaal € 900 € 1.647 € 1.200 € 1.000 tweede kwartaal € 800 € 1.553 € 1.000 € 1.500 derde kwartaal € 950 € 1.275 € 1.500 € 1.300 vierde kwartaal € 875 € 1.619 € 1.300 € 1.400

Aan de verkopen van kappersproducten worden over 2021 in totaal € 600 overige kosten toegerekend.

Bij deze opgave horen de informatiebronnen 5 en 6.

In deze opgave blijft de btw buiten beschouwing.

Schavuyt bv is een onderneming (moedermaatschappij) met twee divisies (dochterondernemingen): Motormuis bv en Das Boot bv.

• Motormuis bv: in- en verkoper van motoren voor boten, gevestigd in België. Motormuis verkoopt haar motoren aan Das Boot en aan externe afnemers.
• Das Boot bv: verkoper van complete boten met motoren, gevestigd in Zwitserland. Das Boot koopt de motoren in bij Motormuis en eventueel bij een externe leverancier.

De relaties van bovengenoemde ondernemingen zien er schematisch als volgt uit:

In informatiebron 5 staan gegevens met betrekking tot de verwachte kosten voor Motormuis over het jaar 2021.

Het aantal motoren dat Motormuis in 2021 verwacht te kunnen verkopen aan externe afnemers is afhankelijk van de verkoopprijs (zie informatiebron 6).

Voor de start van het jaar 2021 bepaalt moedermaatschappij Schavuyt de interne verrekenprijs (transfer price), waartegen Motormuis motoren aan Das Boot levert. Bij het vaststellen van deze transfer price zijn er principeafspraken over de minimum- en de maximum transfer price:

• De minimum transfer price: de totale omzet van de 900 verkochte motoren mag voor Motormuis bij (deels) interne levering aan Das Boot niet lager zijn dan wanneer de 900 motoren allemaal extern worden geleverd.
• De maximum transfer price: de prijs die Das Boot moet betalen aan een externe leverancier (€ 750).

De financieel directeur van Schavuyt stelt dat het voor Schavuyt fiscaal het meest gunstig is indien er wordt gekozen voor een zo laag mogelijke transfer price.

Schavuyt bepaalt dat Motormuis in 2021 in totaal 180 motoren moet leveren aan Das Boot voor de minimum transfer price: dit betekent dat Motormuis niet het maximum van 900 motoren aan externe klanten kan verkopen.

Nu de transfer price is bepaald, rekent de financieel directeur van Schavuyt uit wat het totale resultaat, na aftrek van vennootschapsbelasting, voor de moedermaatschappij is. Dit is de som van de afzonderlijke resultaten na vennootschapsbelasting van Motormuis en Das Boot.

Sensios nv is een ijzerwarenhandel. In het streven naar een financieel gezonde organisatie wil Sensios onder andere de liquiditeitspositie op orde hebben. Sensios bepaalt elke eerste dag van het kwartaal de liquiditeitspositie met behulp van de quick ratio (vlottende activa inclusief liquide middelen en exclusief voorraden / kort vreemd vermogen). Het uitgangspunt is dat deze niet lager mag zijn dan 0,9 en niet hoger mag zijn dan 1,4.

Afhankelijk van de hoogte van de quick ratio kunnen er drie situaties ontstaan:

quick ratio op directe maatregel op direct resultaat van de eerste dag van eerste dag van het maatregel het kwartaal kwartaal < 0,9 verbeteren liquiditeit quick ratio moet stijgen tot 0,9 0,9 > 1,4 geen acties niet van toepassing > 1,4 verlagen liquiditeit quick ratio moet dalen tot 1,4

Te lage quick ratio

Per 1 april 2020 is de quick ratio van Sensios 0,76. Om de liquiditeitspositie te verbeteren, heeft de controller van Sensios een aantal maatregelen voorgesteld:

a verkoop van de aanwezige voorraad onder de balanswaarde b aflossing op de obligatielening, met geld verkregen door een aandelenemissie boven pari c verkoop van effecten

De financieel directeur vraagt zich af of de maatregelen werkelijk leiden tot een verbetering van de liquiditeit, gemeten door de quick ratio.

Te hoge quick ratio

Een jaar later is de liquiditeitspositie van Sensios, mede door stijging van de verkopen, behoorlijk verbeterd. Op basis van de balans van Sensios per 1 april 2021 valt te berekenen dat de quick ratio boven de 1,4 ligt.

debet 1 april 2021 (getallen x € 1.000) credit Onroerend goed 4.925 Aandelenkapitaal 1.400 Inventaris 670 Agioreserve 1.253 Effecten 91 Overige reserves 600 Voorraden 85 Resultaat 163 Debiteuren 212 Voorzieningen 480 Liquide middelen 153 Obligatielening 2.000 Crediteuren 145 Rekening-courantkrediet 35 Te betalen belastingen 60 6.136 6.136

Verder is gegeven

• De nominale waarde van een aandeel is € 200.
• De beurskoers van een aandeel per 1 april 2021 is € 500.

Sensios wil op 1 april 2021 de quick ratio gaan verlagen tot de maximaal gewenste hoogte van 1,4.

Om de quick ratio tot 1,4 te verlagen, besluit Sensios tot het terugkopen van een deel van de eigen aandelen tegen de beurskoers per 1 april 2021. Sensios gebruikt hiervoor de aanwezige liquide middelen.

Het terugkopen van eigen aandelen door Sensios heeft positieve gevolgen voor de aandeelhouders van Sensios.