Eindexamen bedrijfseconomie vwo 2023, tijdvak 1: vragen en antwoorden

Johanna de Jongh is na de geboorte van haar dochter op het idee gekomen haarclipjes voor peuters te maken. Daarvoor wil ze zich, naast haar werk als logopediste, als eigenaar van een eenmanszaak Clip & Go inschrijven bij de Kamer van Koophandel. Daar krijgt ze het advies om een SWOT-analyse op te stellen om op die manier de kansen op succes van haar onderneming te vergroten. Ze heeft onderstaande kenmerken van haar bedrijf geformuleerd:

a Clip & Go kan de haarclipjes goedkoper verkopen dan de concurrent, omdat Johanna vooralsnog genoegen neemt met een lagere winstmarge. b Clip & Go gaat op korte termijn ook (kinder)kappers benaderen om de Clip & Go producten op te nemen in het assortiment van de kapperszaken. c De bestellingen van klanten worden alleen via PostNL bezorgd.

Klanten van Clip & Go kunnen alleen online bestellingen plaatsen. Johanna verwacht na enkele maanden de prijzen van haar haarclipjes te kunnen verhogen. Ze blijft met haar haarclipjesprijzen wel onder die van de concurrent.

Johanna heeft het “alleen online plaatsen van bestellingen” in de SWOT- analyse onder een bedreiging (Threat, T) geplaatst.

Johanna segmenteert de markt.

Bij deze opgave horen de informatiebronnen 1 tot en met 5.

Jaap de Waard en zijn dochter Ineke starten samen per 1 april 2022 de onderneming De Baddertobbe. De Baddertobbe verhuurt mobiele hottubs (verwarmde bubbelbaden voor buiten) inclusief aanhangwagen. Het was Ineke opgevallen dat vooral jongeren hiervoor veel belangstelling hebben en een mobiele hottub graag mee op vakantie willen nemen. De Baddertobbe waarvan Jaap en Ineke de eigenaren zijn, is geen rechtspersoon.

In informatiebron 1 staat een aantal randvoorwaarden die Jaap en Ineke stellen bij de oprichting van hun bedrijf. Bij het oprichten van hun onderneming is sprake van effectuation.

Om de investeringen van De Baddertobbe bij de oprichting

• gedeeltelijk
• te kunnen financieren, neemt Jaap op 31 maart 2022 € 30.000 van zijn groeispaarrekening op (zie informatiebron 2).

Uit informatiebron 3 en 4 kunnen de kosten van de verhuuractiviteit worden bepaald. Deze kosten kunnen worden onderverdeeld in constante en variabele kosten. De hottubs worden alleen per week verhuurd.

In informatiebron 5 worden de nacalculatorische gegevens verstrekt voor het berekenen van het gerealiseerde resultaat voor belasting over de periode 1 april 2022 tot en met 31 maart 2023.

Jaap wil weten of zijn ingelegde vermogen in De Baddertobbe gedurende

1 april 2022 tot en met 31 maart 2023 meer rendement heeft opgeleverd dan wanneer het bedrag op de spaarrekening was blijven staan. Jaap berekent zijn vermogen per 31 maart 2023 en houdt daarbij rekening met:

• de toerekening aan Jaap van het resultaat van De Baddertobbe over de periode 1 april 2022
• 31 maart 2023. Het resultaat wordt gelijkmatig over het jaar verkregen en toegerekend naar rato van het ingebrachte vermogen.
• de betaling op 1 oktober 2023 van € 25.000 van de bankrekening van de onderneming voor de aankoop van een auto voor Jaap die hij voor privédoeleinden zal gebruiken.

Om zijn rendement te bepalen gaat Jaap als volgt te werk: Hij bepaalt welk deel van het resultaat hem toekomt. Daarna bepaalt hij op 1 april 2022 en op 31 maart 2023 het ongewogen rekenkundig gemiddelde van het vermogen dat hij geïnvesteerd heeft.

De overkoepelende organisatie Zorgverzekeraars Nederland onderhandelt namens een aantal leden, zorgverzekeraars zoals CZ, VGZ, Menzis, met de vakbonden over een collectieve arbeidsovereenkomst voor ruim 5.500 medewerkers in de zorg.

In de onderstaande tabel is een deel van de gemaakte cao-afspraken opgenomen.

Looptijd Deze cao geldt van 1 oktober 2020 tot en met 30 september 2021. Begrippen

• Maandsalaris: het bruto(maand)salaris zoals bedoeld in de salarisschalen
• Medewerker: de persoon die in dienst is van de werkgever Minimum-cao De werkgever en de medewerker kunnen afspraken maken die voor de medewerker in gunstige zin afwijken van deze cao. Arbeids- De medewerker ontvangt voor of bij aanvang van zijn of haar overeenkomst dienstverband een schriftelijke bevestiging van zijn of haar individuele arbeidsovereenkomst met de werkgever. Einde arbeids- De arbeidsovereenkomst eindigt van rechtswege: overeenkomst
• bij een arbeidsovereenkomst voor bepaalde tijd: door het verstrijken van de tijd waarvoor de overeenkomst is aangegaan
• bij het bereiken van de AOW-leeftijd De arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd kan onder bepaalde voorwaarden worden beëindigd door opzegging door de medewerker of de werkgever. Arbeidsduur De voltijdmedewerker werkt (gemiddeld) 34 uur per week. Wanneer sprake is van deeltijd, geldt het evenredigheidsbeginsel. Werktijden De werktijden worden vastgelegd in een rooster voor minimaal

4 weken. De werktijd per dag is maximaal 9 uur. Voor het vaststellen van roosters met werktijden voor 7:00 uur en na 21:00 uur en voor roosters in het weekend heeft de werkgever de instemming van de Ondernemingsraad nodig. Functie- De beloning van de medewerker is gebaseerd op de zwaarte van indeling de functie. De werkgever deelt de medewerker in bij de salarisschaal die bij de functie hoort. Salaris- De brutosalarissen van een fulltime-medewerker en de verhoging salarisschalen worden per 1 oktober 2020 verhoogd met 2,5%. Vanaf deze datum gelden de volgende maandsalarissen: Functiegroep Beginsalaris (bruto)

1 € 1.998

2 € 2.013

3 € 2.024

De vriendinnen Hanneke de Jonge en Margot Rutte zijn per

1 september 2020 in loondienst getreden in de functie van administratief medewerker bij twee verschillende zorgverzekeraars. Beide vrouwen hebben dezelfde opleiding en ervaring. Hanneke en Margot zijn bij aanvang van hun baan voor hun salaris ingedeeld in dezelfde functiegroep 3, administratief medewerker, met het daarbij behorende beginsalaris. CZ heeft Hanneke een baan voor bepaalde tijd aangeboden voor 17 uur per week. VGZ heeft Margot een baan aangeboden voor onbepaalde tijd voor 24 uur per week. Beiden zijn bij aanvang van hun baan voor hun salaris ingedeeld in functiegroep 3, administratief medewerker met het daarbij behorende beginsalaris.

Hanneke en Margot hebben verschillende arbeidsovereenkomsten. In tegenstelling tot Hanneke kreeg Margot een arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd.

De werkgever kan verschillende redenen aanvoeren voor het voortijdig beëindigen van een arbeidscontract voor onbepaalde tijd.

Het maandsalaris van Margot bedroeg in september 2020 € 1.480. Zij stelt dat dit hoger is dan wat in de cao is vermeld.

De heer H. Vrieling heeft op aanraden van een beleggingsadviesbureau een gewoon aandeel Verdonk nv gekocht. In het aankoopadvies stond dat het aandeel op de beurs sterk is ondergewaardeerd.

Na publicatie van het jaarverslag over 2022 vraagt hij zich in januari 2023 af of hij er wel goed aan gedaan heeft om gewone aandelen Verdonk te kopen. Om deze vraag te beantwoorden, wil hij het behaalde rendement op zijn aandelen Verdonk bepalen. Hij gaat hierbij uit van het dividendvoorstel over 2022 van de directie. Hij gaat hierbij uit van de onderstaande gegevens.

debet Balans Verdonk nv credit per 31 december 2022 (bedragen in euro) Geplaatst Licenties 500.000 aandelenkapitaal 850.000 Gebouwen 1.200.000 Reserves 1.085.000 Inventaris 750.000 Resultaat 2022 na winstbelasting 50.000 Voorraden 1.075.000 3% Hypothecaire lening 680.000 Debiteuren 698.000 5% Onderhandse lening 800.000 Crediteuren 680.000 Bank 78.000 4.223.000 4.223.000

Toelichting op de balans

Het geplaatste aandelenkapitaal van Verdonk is als volgt verdeeld:

• preferent aandelenkapitaal € 250.000
• gewoon aandelenkapitaal € 600.000

De nominale waarde van een preferent aandeel is € 100; die van een gewoon aandeel € 25.

Voorstel directie verdeling resultaat 2022

De directie stelt voor het resultaat over 2022 na winstbelasting als volgt te verdelen:

• Per preferent aandeel wordt € 8 cashdividend ter beschikking gesteld;
• Per gewoon aandeel wordt € 0,50 aan dividend ter beschikking gesteld. Hiervan wordt € 0,425 in de vorm van stockdividend en € 0,075 per aandeel in contanten ter beschikking gesteld;
• De rest wordt gereserveerd.

Overige gegevens

De heer Vrieling koopt op 1 januari 2022 een aandeel Verdonk voor € 28,75 op de beurs. Hij verkoopt dit aandeel op 31 december 2022 voor € 26,35. De dividendbelasting is 15%. De gemiddelde beurskoers wordt berekend op basis van het ongewogen gemiddelde.

Op de Algemene Vergadering van Aandeelhouders wordt het voorstel van de directie om dividend beschikbaar te stellen goedgekeurd door de Algemene Vergadering van Aandeelhouders.

De liquiditeit op basis van de quick ratio van Verdonk is al laag en zal in

2023 nog verder dalen door het ter beschikking stellen van extra cashdividend. Op termijn kan dit zeer negatieve gevolgen hebben voor de aandeelhouders.

Verdonk wil de liquiditeit op basis van de quick ratio op korte termijn verbeteren door het aantrekken van nieuw eigen vermogen door een openbare emissie van aandelen.

Bij deze opgave horen de informatiebronnen 6 en 7.

Bente is enig kind van Saar en Kees. Na de scheiding van haar ouders is Bente opgegroeid bij haar moeder Saar en haar nieuwe partner Dawid. Dawid heeft twee dochters (Kira en Elsa) uit een eerdere relatie. Kees heeft na de scheiding geen nieuwe partner gevonden en geen andere kinderen gekregen.

In januari 2020 krijgt Bente een bericht dat haar vader Kees is overleden en dat een testament is opgemaakt waaruit blijkt dat de gehele erfenis naar een kerkelijke stichting gaat.

Het huis van Kees heeft een WOZ-waarde1) van € 167.500. De WOZ- waarde van een woning wordt als basis gebruikt bij erfbelasting. Het huis is vrij van hypotheek. Verder heeft Kees nog een spaarrekening met daarop een tegoed van € 45.000. Ondanks het testament vermoedt Bente dat ze toch recht heeft op een deel van de erfenis.

noot 1 De Waardering Onroerende Zaken (WOZ) bepaalt de hoogte van belastingen en gemeentelijke heffingen. De gemeente stelt de WOZ-waarde van uw huis vast aan de hand van een taxatie.

Bente eist haar deel van de erfenis op en komt erachter dat ze de helft krijgt van het erfdeel waar ze recht op zou hebben gehad als er geen testament zou zijn opgemaakt.

In april 2020 ontvangt Bente dan toch een deel van de erfenis van Kees. Ze besluit dat te delen met haar stiefzusjes Kira en Elsa. Na betaling van de erfbelasting schenkt Bente aan ieder van haar twee zussen een derde van het resterende bedrag van de erfenis.

Ook Saar en Dawid zijn geschrokken van al die belastingen en nemen contact op met de notaris. Deze komt met een tip: voorkom erfbelasting door nu te schenken op papier (zie informatiebron 7).

Saar en Dawid hebben een vermogen van ruim € 600.000 opgebouwd en gaan jaarlijks op 1 september een schenking op papier doen, voor het eerst op 1 september 2020. Ze schenken jaarlijks per kind € 4.750 aan Bente, Kira en Elsa. Alle schenkingen worden vastgelegd door de notaris en elk jaar wordt er achteraf over het geschonken geld 6% enkelvoudige interest betaald door de schenkers aan de ontvanger.

Kira zet de op 1 september van elk jaar ontvangen interest van de papieren schenking op een voor dit doel geopende spaarrekening die 2% samengestelde interest per jaar vergoedt.

In deze opgave wordt de btw buiten beschouwing gelaten.

Bij Restaurant Chez Martine kan de gast in een gezellige omgeving dineren. Over het vierde kwartaal van 2019 zijn voor Restaurant Chez Martine de constante kosten gemiddeld € 35.000 per maand.

Een jaar later, in het vierde kwartaal van 2020, waren de restaurants grotendeels gesloten vanwege overheidsmaatregelingen ter bestrijding van Covid-19. Er mochten alleen nog diners worden afgehaald en bezorgd. Het doel van de overheid tijdens de coronacrisis was om bedrijven overeind te houden door een subsidie te verstrekken.

De creatieve onderneemster Martine bedacht de shared-dining box voor twee gasten. Deze box bevatte twee maaltijden exclusief drank en werd aangeboden voor € 95. Met hulp van de overheid, die een subsidie in het vooruitzicht stelde voor gedeeltelijke compensatie van de constante kosten, hoopte Martine in ieder geval “break-even te spelen” in het vierde kwartaal van 2020.

Het bedrag aan subsidie dat de overheid verstrekte, was afhankelijk van de daling van de omzet in het vierde kwartaal 2020 vergeleken met de omzet in het vierde kwartaal van 2019, de zogenoemde normale omzet. Martine was benieuwd of ze met behulp van het te verwachten bedrag aan subsidie minimaal break-even zou kunnen spelen. In haar berekeningen voor het vierde kwartaal van 2020 ging ze verder uit van:

− De inkoopwaarde van de ingrediënten is 40% van de omzet.

• De overige variabele kosten zijn € 5,50 per shared-dining box.
• De constante kosten zijn gelijk aan die in het vierde kwartaal van 2019.
• Het subsidiebedrag per kwartaal is € 20.000.