Eindexamen bedrijfseconomie vwo 2025, tijdvak 1: vragen en antwoorden

Eind 2022 is het nieuwe woord “graaiflatie” opgenomen in de woordenboeken. Graaiflatie betekent dat bedrijven de verkoopprijzen meer verhogen dan de toegenomen kosten. Graaiflatie zorgt voor een toename van de resultaatmarge. Ook bij Ahold Delhaize, het moederbedrijf van onder andere Albert Heijn en Gall & Gall, zou volgens sommige media sprake zijn van graaiflatie.

Ahold Delhaize boekte in 2022 een stijging van de omzet en het resultaat ten opzichte van 2021:

noot 1 (EBIT / omzet) x 100%

Ahold Delhaize voorziet in verschillende maatschappelijke behoeften.

Het bestuur van Ahold Delhaize spreekt de kritiek van graaiflatie tegen en verwijst naar de resultaatmarge in 2022 en 2021.

Het inkopen van eigen aandelen

Ahold Delhaize heeft op 1 januari 2022 een deel van haar eigen aandelen ingekocht op de effectenbeurs.

Bij het inkopen van de eigen aandelen treedt er een balansmutatie op, waarbij het geplaatste aandelenkapitaal daalt en de liquide middelen afnemen. Door de daling van het geplaatste aandelenkapitaal stijgt het resultaat per aandeel. Na de inkoop van eigen aandelen zijn er geen verdere mutaties geweest op het geplaatste aandelenkapitaal in 2022.

Het beleggersrendement voor aandeelhouders van Ahold Delhaize kan door de aandeleninkoop stijgen.

Bij deze opgave horen de informatiebronnen 1 tot en met 4.

Flohr en Femke zijn sinds 2009 samen eigenaar van Camping Vogelhof. Vogelhof verhuurt standplaatsen aan kampeerders, die hier hun eigen tent of caravan op kunnen plaatsen.

Bij de oprichting van Vogelhof hebben Flohr en Femke gekozen voor een rechtsvorm zonder rechtspersoonlijkheid, waarbij ze allebei eigen vermogen hebben ingebracht.

Informatiebron 1: Verhuurtarieven en bezetting van een standplaats bij Camping Vogelhof in 2024

Camping Vogelhof is open van maandag 1 april tot en met zondag 29 september.

aantal standplaatsen: 280

Er kunnen twee soorten boekingen worden gedaan:

• 1. weekboeking: een boeking van een week van maandag tot en met zondag
• 2. dagboeking: een boeking voor één dag.

Tarieven standplaats, exclusief 9% btw

Vroegboekersvoordeel: bij reservering en betaling vóór 1 januari 2024 wordt 5% korting gegeven (zogeheten vroegboekkorting).

Bezetting van de standplaatsen

Informatiebron 2: Plattegrond van de camping (figuur bij vraag 9)

Herinrichting van het Toekanveld

Het volledige Toekanveld, bestaande uit 60 standplaatsen van elk 120 m2,wordt heringericht tot een terrein met nieuw aan te schaffen chalets (zie informatiebron 3).

De chaletplaatsen zullen een grootte hebben van 180 m2, waardoor er minder chalets op het Toekanveld kunnen worden geplaatst dan het huidige aantal standplaatsen.

Er worden alleen chalets aangeschaft van het type uit informatiebron 3.

Wat is er anders aan het Toekanveld na het herinrichten?

De chalets kunnen alleen per dag worden gehuurd voor € 160 per dag exclusief 9% btw. Dit geldt voor alle periodes in het jaar. Deze € 160 is inclusief alle bijkomende kosten zoals gas/water/licht en reserveringskosten, maar exclusief de verplichte eindschoonmaak van € 80 per verhuurperiode.

Na elke verhuurperiode zal er een eindschoonmaak plaatsvinden, waar een schoonmaker 40 minuten over doet.

Er wordt voor het huren van een chalet geen ‘vroegboekkorting’ gegeven.

Flohr en Femke gaan voor de chalets uit van een bezettingsgraad van 90% in alle 26 weken dat Vogelhof open is in 2025.

De verhuurperiode van de chalets is gemiddeld 4 dagen per keer.

Financieringplan van de chalets en inventaris

Het herinrichten van het Toekanveld, de aanschaf van de chalets en de inventaris worden als volgt gefinancierd:

• voor 40% met reeds aanwezige liquide middelen
• voor 60% met een lening bij de oom van Flohr als wordt voldaan aan de voorwaarden (zie informatiebron 4).

De btw wordt niet meegefinancierd.

Personeel

Flohr en Femke hebben twee zzp’ers gevonden die in 2025 op de camping willen komen werken, voor maximaal 28 uur per persoon per week. Ze kunnen op elk moment van de week worden ingezet. Vogelhof betaalt de zzp’ers € 25 per gewerkt uur.

Informatiebron 3: De aan te schaffen chalets

Chalet type Home Sweet Home (afbeelding in de bijlage, pagina 6).

De aanschafprijs exclusief transport en installatiekosten van een chalet bedraagt € 63.500 exclusief 21% btw.

Voor het bepalen van de afschrijvingskosten van een chalet is verder van belang:

• transport en installatiekosten: € 5.500 exclusief 21% btw
• restwaarde: € 3.000 exclusief 21% btw
• levensduur: 15 jaar
• aanschafdatum: 1 januari 2025
• afschrijving: lineair

De aanschafprijs van de inventaris van een chalet bedraagt € 6.000 exclusief 21% btw:

• levensduur: 15 jaar
• restwaarde: 0
• aanschafdatum: 1 januari 2025
• afschrijving: lineair

Informatiebron 4: De lening bij de oom van Flohr

De voorwaarden van de lening bij de oom van Flohr zijn:

• een lening van maximaal € 2 miljoen
• ingangsdatum: 1 januari 2025
• looptijd: 15 jaar
• aflossing: lineair, halfjaarlijks op 30 juni en 31 december
• interestpercentage: 6% per jaar
• interestbetaling: halfjaarlijks achteraf op 30 juni en 31 december

Camping Vogelhof telt in totaal 280 standplaatsen van elk 120 m2. Het verhuurtarief van een standplaats is afhankelijk van een aantal factoren (zie informatiebron 1). In 2024 werd in zowel het voorseizoen, hoogseizoen, als naseizoen 25% van de boekingen gerealiseerd door vroegboekers, die daarvoor een korting kregen.

Concurrentieanalyse

Flohr en Femke maken een concurrentieanalyse en concluderen dat de omzet van Vogelhof achterblijft bij die van concurrenten.

Flohr en Femke willen uitzoeken of het financieel voordelig is om op een van hun campingvelden chalets neer te zetten. Het Toekanveld heeft nu 60 standplaatsen. Na de herinrichting van het Toekanveld verdwijnen de huidige 60 plaatsen en worden er chalets op geplaatst. Dit zullen ze doen in de eerste maanden van 2025, zodat ze vanaf het voorjaar de chalets kunnen verhuren.

Voorwaarden voor het herinrichten van het Toekanveld

Flohr en Femke besluiten tot het herinrichten van het Toekanveld als er wordt voldaan aan elk van de onderstaande voorwaarden:

• a de financiering van de chalets met inventaris en het herinrichten van het Toekanveld lukt én
• b het inhuren van zzp’ers voor de eindschoonmaak van de chalets lukt én
• c de verwachte bijdrage van het Toekanveld aan het resultaat over 2025 na de herinrichting en het plaatsen van de chalets minimaal drie keer zo hoog is als wanneer er niet wordt heringericht.

De financiering

Voor de financiering van de chalets hebben Flohr en Femke twee opties onderzocht:

• 1 het afsluiten van een hypothecaire lening bij de bank
• 2 het afsluiten van een onderhandse lening bij de oom van Flohr.

Bij beide leningen moet eenzelfde interestpercentage worden betaald.

Er zijn bijkomende kosten voor het afsluiten van een hypothecaire lening, die niet gemaakt hoeven te worden bij het afsluiten van een onderhandse lening (zie informatiebron 4).

Flohr en Femke kiezen vanwege het ontbreken van bijkomende kosten voor een onderhandse lening bij de oom van Flohr.

Overige voorwaarden en conclusie

Flohr en Femke willen voor de eindschoonmaak van de chalets zzp’ers gaan inhuren. Om te bepalen hoeveel uur de zzp’ers moeten worden ingezet, moet eerst worden berekend hoe vaak per week de chalets moeten worden schoongemaakt.

Flohr en Femke hebben bewust gekozen voor de inzet van zzp’ers boven het aannemen van personeel in loondienst.

Wanneer er niet wordt heringericht, dan is de verwachte bijdrage van het Toekanveld aan het resultaat over 2025 € 115.000 voordelig.

In deze opgave is de btw 21%.

Handelsonderneming in schoonmaakartikelen De Kleine bv streeft naar balansverkorting: een balanspost van vaste en / of vlottende activa staat dan niet meer op de balans. Balansverkorting is te realiseren door off-balance-financering.

De Kleine heeft in 2024 maatregelen genomen om de waarde van de voorraad en debiteuren te verminderen.

Gegeven zijn de onderstaande overzichten voor de eerste weken van het jaar 2024 (alle getallen x € 1.000).

Grafiek 1

De waarde van de voorraad en debiteuren wordt gemeten op de eerste dag van de week. De voorraad van het begin van week 1 is dus € 5.000 en aan het einde € 6.800. Later in de week worden de inkopen en verkopen van die week gedaan en worden de betalingen van debiteuren uit voorgaande weken ontvangen.

De Kleine koopt de schoonmaakartikelen altijd per 4 weken in, op de eerste dag van week 1, op de eerste dag van week 5 en zo verder.

Grafiek 2

De inkoopwaarde van de omzet bedraagt 40% van de omzet.

Aan de hand van de overzichten kan worden berekend dat De Kleine voor een steeds lager bedrag inkoopt.

De Kleine heeft op 1 januari 2024, de eerste dag van week 1, de krediettermijn voor debiteuren verkort van 4 weken naar 2 weken. Afnemers maken volledig gebruik van de krediettermijn. Hierdoor verandert de omvang van de balanspost Debiteuren. De verkopen zijn voor 80% op rekening.

Klaas Dane heeft in februari 2025 van de notaris bericht gekregen dat hij € 150.000 heeft geërfd van zijn neef Thom. Op de site van de Belastingdienst ziet hij onderstaande gegevens over de te betalen erfbelasting.

Vrijstellingen

Tarieven erf- en schenkbelasting

Klaas wil het bedrag van de erfenis na erfbelasting gebruiken als aanvulling op zijn pensioen. Hij wil met het ontvangen bedrag zo min mogelijk risico lopen en overweegt een aantal mogelijkheden:

• a het bedrag beleggen in aandelen Philips;
• b het bedrag beleggen in call opties Philips;
• c het bedrag beleggen in een beleggingsfonds dat bestaat uit de 25 meest verhandelde aandelen van naamloze vennootschappen op de effectenbeurs (AEX);
• d het bedrag op zijn spaarrekening zetten, waarbij in geval van een faillissement van de bank het spaargeld tot een bedrag van € 100.000 is gegarandeerd.

Klaas besluit om het totale bedrag van de erfenis na aftrek van de erfbelasting op 1 april 2025 op zijn spaarrekening te zetten. Samen met het bedrag van de erfenis bedraagt het spaarsaldo op deze datum dan € 128.441,92. De samengestelde interest op deze spaarrekening bedraagt 0,1% per maand. Van 1 april 2025 tot en met 1 januari 2026 heeft Klaas geen geld opgenomen van of gestort op deze spaarrekening.

Vanaf 1 januari 2026 wil Klaas maandelijks op de laatste dag van de maand € 1.200 van deze spaarrekening opnemen, voor het laatst op 31 december 2033. Op deze laatstgenoemde dag wil hij als buffer minimaal € 25.000 op de spaarrekening overhouden.

Bij deze opgave horen de informatiebronnen 5 en 6.

Air France-KLM is ontstaan door een fusie van de Nederlandse KLM en het Franse Air France. De Franse en de Nederlandse staat zijn belangrijke aandeelhouders van het fusiebedrijf Air France-KLM.

In de jaren 2020 en 2021 werd de luchtvaartsector zwaar getroffen door de gevolgen van de coronacrisis. Zowel de Franse als Nederlandse staat steunden Air France-KLM door leningen te verstrekken en zich bovendien garant1) te stellen voor leningen van banken aan deze luchtvaartcombinatie.

noot 1 De overheid garandeert dat een lening wordt terugbetaald als de lener failliet gaat.

Informatiebron 5: Balansgegevens Air France-KLM (getallen x € 1 miljoen)

Informatiebron 6: Gegevens betreffende de eigendomsverhouding en de uitgifte van de converteerbare obligatielening

Aandeelhouders van Air France-KLM met hun aandelenbelang als percentage van het totale aantal uitstaande aandelen van 625 miljoen op 17 november 2022:

De converteerbare obligatielening op 17 november 2022: er zijn 3.000 converteerbare obligaties met een nominale waarde van € 100.000 per stuk geëmitteerd. De opbrengst van de totale emissie bedraagt € 305,6 miljoen.

De eerste 3 jaar bedraagt de enkelvoudige interest op de converteerbare obligaties 6,5% per jaar. Daarna is de enkelvoudige interest gelijk aan de marktinterest plus een opslag van 1,3 procentpunt. De looptijd van de converteerbare obligatielening is 10 jaar. Het conversierecht geldt gedurende de gehele looptijd.

De solvabiliteit van Air France-KLM is op 31 december 2021 onvoldoende en het management zet vanaf het begin van 2022 in op verbetering ervan door middel van een toename van het resultaat en een emissie van aandelen.

Het resultaat van Air France-KLM herstelt zich in het eerste halfjaar van 2022 ten opzichte van dezelfde periode in 2021. Dit herstel zet door in het derde kwartaal van 2022.

-/- betekent negatief

De toename van het resultaat in de eerste drie kwartalen van 2022 en een emissie van aandelen in die periode hebben geleid tot een verbetering van het eigen vermogen en hebben dus ook gevolgen voor de solvabiliteit.

In het vierde kwartaal van 2022 wil Air France-KLM opnieuw met een aandelenemissie het eigen vermogen vergroten.

Omdat de beurskoers van het aandeel Air France-KLM al enige tijd daalde, besluit Air France-KLM tot een emissie van converteerbare obligaties in plaats van een aandelenemissie. Bij dit besluit speelt mee dat Air France-KLM ervan uitgaat dat de koers van het aandeel Air France-KLM op lange termijn weer zal stijgen.

Air France-KLM probeert de Nederlandse staat over te halen om voor een percentage dat gelijk is aan het aandelenbelang van de Nederlandse staat op 17 november 2022 deel te nemen aan de converteerbare obligatielening. Ook wanneer niet wordt geconverteerd, levert deelname voor dat percentage de Nederlandse staat een aanzienlijk financieel voordeel op (zie informatiebron 6).

Minister Kaag laat weten dat de Nederlandse staat geen belangstelling heeft in deelname aan de converteerbare obligatielening.

Een Kamerlid stelt dat de werkgelegenheid wordt geschaad door niet deel te nemen aan de emissie.

Ondanks dat de Nederlandse staat niet heeft deelgenomen, was de emissie van converteerbare obligaties een succes.

In 2023 steeg de beurskoers van Air France-KLM tot boven de conversiekoers en werd een groot deel van de converteerbare obligaties omgewisseld in aandelen. Maar niet álle converteerbare obligaties zijn omgewisseld in aandelen.

In deze opgave wordt de btw buiten beschouwing gelaten.

Krantenuitgever Uw Krant

Bij krantenuitgever Uw Krant kunnen klanten kiezen tussen een abonnement voor een papieren krant voor 6 dagen in de week of een abonnement voor een digitale krant voor 6 dagen in de week. Abonnementen worden rechtstreeks afgesloten via de website van Uw Krant.

Over de eerste periode van 4 weken in 2025 is het volgende van Uw Krant gegeven:

En verder:

• Een abonnement wordt altijd per 4 weken (24 kranten) afgesloten.
• De totale constante kosten van Uw Krant worden ongeacht het abonnementstype voor hetzelfde bedrag opgenomen in de kostprijs van een krant.
• Het kopen van een losse krant is niet mogelijk.

Door middel van acties probeert Uw Krant om het aantal abonnees te verhogen. Voor nieuwe abonnees geldt in de actieperiode een abonnementsprijs van € 27,60 voor 4 weken voor de papieren krant en € 14,40 voor de digitale krant. Potentiële abonnees worden over deze actie geïnformeerd via social media.

Het doel is het resultaat van Uw Krant te verbeteren op korte termijn.

Directieleden Loek en Lisa willen graag het true-pricing-principe toepassen bij Uw Krant. In de directievergadering vertellen zij daarover:

“Bij true pricing worden de verborgen kosten van een product inzichtelijk gemaakt voor de consument. Verborgen kosten als CO2-uitstoot, ontbossing, waterverbruik en onderbetaling van arbeiders en leveranciers worden dan in de prijs van het product opgenomen. Bij true pricing betaalt de consument een hoger bedrag voor zijn product. Een deel van de verkoopprijs wordt dan besteed aan goede doelen. Deze goede doelen gebruiken het geld om de schade die is gemaakt tijdens het productieproces te herstellen of te compenseren”.

Loek en Lisa stellen dat het aantal abonnees niet hoeft af te nemen wanneer de verkoopprijs van de krant als gevolg van true pricing stijgt.