Examenvragen kunstgeschiedenis beeldende vorming vmbo-gl/tl

61 vragen over kunstgeschiedenis uit 16 centrale examens van 2018 tot en met 2026.

Kort antwoord

Kunstgeschiedenis komt in 16 van de 16 examens beeldende vorming vmbo-gl/tl voor, met 61 vragen (10% van alle examenvragen). Het meest in 2019, tijdvak 2 (9 vragen). Je oefent de vragen online en het AI-model kijkt ze na volgens het correctievoorschrift.

Alle examenvragen over kunstgeschiedenis

Per examen de vragen over kunstgeschiedenis, nieuwste eerst, met de tekst van de opgave erbij. Onder elke vraag klap je het antwoord uit het correctievoorschrift open.

Oefen de vragen over dit onderwerp online

2026, tijdvak 1: Geliefden

Opgavetekst

De Franse kunstenaar Dora Maar ontmoette in 1935 de Spaanse kunstenaar Pablo Picasso. De twee waren daarna negen jaar lang elkaars geliefden.

Op afbeelding 13 zie je een foto-portret dat Dora Maar omstreeks 1936 maakte.

Op afbeelding 14 zie je een portret dat Picasso in 1937 van Dora Maar schilderde.

Op afbeelding 15 zie je een portret dat Dora Maar in 1936 van Picasso maakte.

Vraag 22 1 punt

Bekijk afbeelding 13, 14 en 15.

Het kunstkoppel was vooruitstrevend in hun kunst. Je kunt de kunstwerken daarom

  1. A avantgardistisch noemen.
  2. B behoudend noemen.
  3. C traditioneel noemen.
Bekijk het antwoord

Antwoord: A

A

Vraag 22 in het hele examen

2026, tijdvak 1: Verleiden

Opgavetekst

Omstreeks 1790 maakte de Italiaanse beeldhouwer Antonio Canova het beeld Amor en Psyche dat je ziet op afbeelding 17. Op afbeelding 18 en 19 zie je enkele details.

Het beeld toont een moment uit een verhaal uit de Griekse mythologie waarin Amor, de god van de liefde, zojuist het meisje Psyche wakker heeft gekust. Het beeld staat symbool voor ware liefde.

Het beeld is gehakt uit het harde gesteente marmer en daarna geschuurd. Op figuur 5 zie je het hakken in marmer.

figuur 5
figuur 5

Vraag 33 1 punt

Bekijk afbeelding 17 t/m 20.

Versace heeft het kunstwerk Amor en Psyche bewust gekozen als voorbeeld voor deze reclame.

→ Geef een mogelijke reden waarom Versace heeft gekozen voor dit kunstwerk.

Bekijk het antwoord

voorbeelden van een juiste mogelijke reden:

− Het werkt statusverhogend, want het laat zien dat ze bij Versace de klassieken kennen / dat ze zich bij Versace verdiepen in de kunstgeschiedenis.

− Het beeld gaat ook over verleiding (en Versace wil mensen verleiden tot aankopen van dit parfum).

Vraag 33 in het hele examen

2026, tijdvak 2: De kus

Opgavetekst

In 1880 kreeg de Franse kunstenaar Auguste Rodin de opdracht om de toegang voor een nieuw museum te ontwerpen. Hij noemde het De poorten van de hel. Een onderdeel van dit kunstwerk is een verliefd paar.

Op figuur 1 zie je een bronzen versie van De poorten van de hel met rechts onderaan het verliefde paar. Je ziet dit paar ook op afbeelding 1.

figuur 1
figuur 1

Vraag 7 2 punten

Bekijk afbeelding 1 t/m 3b.

Een kussend paar blijkt door de eeuwen heen een populair en inspirerend onderwerp voor kunstenaars.

→ Geef twee redenen waarom een kussend paar een populair of inspirerend onderwerp is.

Bekijk het antwoord

voorbeelden van juiste redenen:

− Kussen is herkenbaar (als uiting van een universele, menselijke emotie). / Velen hebben kussen gevoeld of meegemaakt of hebben de wens het te ervaren.

− Het onderwerp is positief, je kunt je erin verliezen / erbij wegdromen. − Kussen is een verwijzing naar sensualiteit / seksualiteit. − Je kan kussen zien als een symbool voor eenwording. − De kus als onderwerp is goed verkoopbaar / is commercieel aantrekkelijk.

− kunstenaars vinden inspiratie in eerdere verbeelde 'kussen', waardoor het als onderwerp blijft bestaan.

per juiste reden (1)

Vraag 7 in het hele examen

2026, tijdvak 2: Een droompaar

Opgavetekst

Kunstenaar Leonora Carrington werd geboren in Engeland. Toen ze 19 jaar was, zag ze een kunstwerk dat grote indruk op haar maakte. Het is in 1924 gemaakt door de Duitse kunstenaar Max Ernst. Je ziet dit kunstwerk op afbeelding 6.

Het werk van Ernst behoort tot het surrealisme, een kunststroming uit het begin van de twintigste eeuw waarin kunstenaars zich onder andere lieten inspireren door dromen.

Carrington kwam uit een rijke familie en haar ouders hoopten dat ze zou trouwen met een rijke man. Zij zag dit niet zitten. Ze wilde vrij zijn en vluchtte van huis, want ze wilde liever kunstenaar worden. Voor Carrington was het surrealisme een perfecte manier om weg te dromen.

Carrington en Ernst verbouwden hun huis in Zuid-Frankrijk door er veel surrealistische decoraties op aan te brengen.

Op figuur 2 en 3 zie je foto's uit die tijd van de kunstenaars bij hun huis.

figuur 2 figuur 3
figuur 2 figuur 3
figuur 3
figuur 3

Vraag 14 1 punt

Bekijk figuur 2 en 3.

De kunstwerken op beide figuren zijn

  1. A figuratief en geabstraheerd.
  2. B geabstraheerd en realistisch.
  3. C realistisch en figuratief.
Bekijk het antwoord

Antwoord: A

A

Vraag 14 in het hele examen

2026, tijdvak 2: Liefde voor de papierlozen

Opgavetekst

De Nederlandse kunstenaar Domenique Himmelsbach de Vries werkt sinds 2013 aan het project dat hij Een Papieren Monument voor de Papierlozen noemt. Hij doet dat samen met meerdere kunstenaars en We Are Here, een groep mensen zonder geldige verblijfsvergunning, ook wel de 'papierlozen' genoemd.

De kunstenaars maakten meer dan 60 portretten van deze mensen zonder officiële papieren, zoals een verblijfsvergunning. Met deze kunstwerken wordt aandacht gevraagd voor deze groep.

Op afbeelding 10 en 11 zie je twee portretten uit deze serie. Op afbeelding 12 a t/m f zie je er nog zes.

Vraag 26 2 punten

Bekijk afbeelding 10 t/m 14.

Een traditioneel monument is meestal een standbeeld of kunstwerk in de openbare ruimte, waar je een belangrijke persoon of gebeurtenis kunt herdenken.

Een Papieren Monument voor de Papierlozen is een ander monument dan een traditioneel monument.

→ Geef hiervoor twee argumenten.

Bekijk het antwoord

voorbeelden van juiste argumenten:

− Door de (groeiende) hoeveelheid posters / afdrukken en het groeiend aantal papierlozen is de omvang van het monument groot en blijft deze omvang groeien (in tegenstelling tot een traditioneel monument, dat onveranderlijk is).

− Het is gemaakt van kwetsbaar materiaal / papier (en niet van een onvergankelijk materiaal als steen).

− Door de meegegeven posters die overal opgehangen worden, verspreidt het monument zich (terwijl een traditioneel monument zich meestal op één plek bevindt).

− Voor mensen zonder (officiële) papieren, wordt toch een monument opgericht. / Voor mensen zonder (officiële) papieren wordt meestal geen monument opgericht.

− Vaak is iemand al dood, voordat er een monument voor deze persoon wordt opgericht (en deze mensen leven nog).

− Monumenten gaan vaak over iets uit verleden / dat voorbij is, dit monument gaat over iets actueels.

per juist argument (1)

Vraag 26 in het hele examen

2026, tijdvak 2: Met een gouden randje

Opgavetekst

Op afbeelding 15 zie je een theekom uit Korea die rond de zeventiende eeuw werd gemaakt. De kom heeft enkele oude, gouden reparaties.

De techniek waarmee de theekom is gerepareerd, wordt kintsugi genoemd. Deze traditionele techniek is ontwikkeld in Japan en later verspreid over andere Aziatische landen. Het woord kintsugi betekent 'gouden reparatie'. Met deze techniek repareert men gebroken keramiek met een soort lijmlak die is vermengd met goud.

Vraag 32 1 punt

Bekijk afbeelding 16.

Je zou kunnen stellen dat Yeesookyung autonome kunstwerken maakt van toegepaste voorwerpen.

→ Leg deze stelling uit.

Bekijk het antwoord

Het antwoord moet de volgende strekking hebben:

Zij maakt van (kapotte / afgedankte) gebruiksvoorwerpen (kopjes / theekommen) opzichzelfstaande kunstwerken.

Vraag 32 in het hele examen

2025, tijdvak 1: Groots

Opgavetekst

Afbeelding 1

Afbeelding 1
Afbeelding 1 afbeelding 1, 379,5 × 453,5 cm

Schilderij De Nachtwacht van Rembrandt, zoals het nu hangt: kleiner dan het origineel, want aan alle kanten is doek afgesneden, vooral links. Een groep schutters in een donkere ruimte, met het licht van linksboven. De twee mannen op de voorgrond in het midden vallen het meest op: ze zijn groot weergegeven en sterk belicht.

Vraag 9 2 punten

Bekijk afbeelding 4.
Zet elk woord in de juiste zin en gebruik elk woord maar een keer.
conserveren / onderzoeken / restaureren
1 Het schilderij zo goed mogelijk behouden voor toekomstige generaties noemen we ___.
2 Daarvoor is het nodig om de conditie van de verf en het schildersdoek eerst goed te ___.
3 Indien nodig kun je het schilderij ook nog ___.

Bekijk het antwoord
  • Vult de drie woorden juist in: 1 conserveren, 2 onderzoeken, 3 restaureren (elk woord maar één keer) (2p)

Het juiste antwoord is: 1 conserveren, 2 onderzoeken, 3 restaureren. Het correctievoorschrift kent: indien drie antwoorden juist 2 punten; indien een antwoord juist 1 punt; indien geen antwoord juist 0 punten. Twee juiste antwoorden staat niet in het correctievoorschrift.

Vraag 9 in het hele examen

2025, tijdvak 1: Ervaar je maat

Opgavetekst

Afbeelding 13

Afbeelding 13
Afbeelding 13

Foto van Three Places: Lying, Sitting, Standing (Gormley, 1983): drie donkere loden beelden van dezelfde lichaamsafdruk. Een beeld staat rechtop, een zit en een ligt, op een houten vloer.

Figuur 2

Figuur 2
Figuur 2

Drie zwart-witte foto's van het maken van een afdruk van Gormleys lichaam. Gormley wordt ingepakt met assistenten die een laag gips(verband) aanbrengen. Op de linker foto zit het verband op het hoofd en de schouder, op de middelste brengen twee assistenten het verband aan, en op de rechter foto is de witte vorm van het lichaam al zichtbaar.

Vraag 21 1 punt

Bekijk figuur 2.
Vul de ontbrekende woorden in.
Kies uit onderstaande begrippen en gebruik elk woord maar een keer: afgietsel / gips(verband) / klei / mal / verf.
Op figuur 2 zie je drie foto's van Gormley die wordt ingepakt met ___ (1) om zo een ___ (2) te maken.

Bekijk het antwoord
  • Altijd 1 punt, ongeacht het antwoord van de leerling (1p)

Aanvulling op het correctievoorschrift: bij vraag 21 moet altijd 1 scorepunt worden toegekend, ongeacht of er wel of geen antwoord is gegeven, en ongeacht het gegeven antwoord. Het oorspronkelijke juiste antwoord was: 1 gips(verband), 2 mal. Toelichting uit de aanvulling: de begrippen 'mal' en 'gips' komen niet voor in de (CSE) syllabus.

Vraag 21 in het hele examen

Afbeelding 17

Afbeelding 17
Afbeelding 17

Foto van Breathing Room van Gormley (2010), blauw verlicht: lichtgevende blauwe buizen vormen kubussen in elkaar. Tussen de buizen lopen mensen, als donkere silhouetten.

Afbeelding 18

Afbeelding 18
Afbeelding 18

Foto van Breathing Room in een andere opstelling: witte, niet verlichte buizen in een kubusvorm in een witte ruimte, met lampen aan het plafond. Er staan mensen tussen de buizen.

Afbeelding 19

Afbeelding 19
Afbeelding 19

Foto van Breathing Room: lichtgevende blauwe buizen op verschillende hoogtes in een donkere ruimte. Mensen lopen ertussen.

Vraag 27 1 punt

Bekijk afbeelding 17, 18 en 19.
Breathing Room is een:

  1. A installatie
  2. B performance
  3. C kinetisch kunstwerk
Bekijk het antwoord

Antwoord: A

Vraag 27 in het hele examen

2025, tijdvak 2: Op maat gemaakt

Opgavetekst

Afbeelding 1

Afbeelding 1
Afbeelding 1

Fresco De School van Athene van Rafael (rond 1510). Een boogvormige wand met een meanderpatroon langs de boog. Onder de boog een zuilengalerij met nissen en beelden. Een grote groep mannen en vrouwen in klassieke gewaden staat en zit verspreid op trappen en vloeren; in het midden een groep op een trap. Op de achtergrond een lichte opening.

Vraag 1 3 punten

De Italiaanse kunstenaar Rafael schilderde rond 1510 het fresco De School van Athene. Het fresco werd ontworpen voor de boogvormige wand in een kamer van het paleis van de paus; afbeelding 2 toont die kamer. Bekijk afbeelding 1. De voorstelling bevat klassieke elementen. Noem er vier.

Bekijk het antwoord
  • Noemt vier klassieke elementen die op het fresco te zien zijn. Voorbeelden: architectonische elementen uit de (klassieke) oudheid; pilasters of zuilen; fries; architraaf; cassetteplafond; kapitelen; kleding uit de oudheid; sandalen; toga's; sculpturen in klassieke houdingen (zoals contraposto), in marmer, als naakten of met een klassieke voorstelling; god of godin uit de mythologie; reliëfs met decoratie uit de oudheid; meander; arabesk, grotesk of decoratieve patronen op de voet van de boog; klassieke bezigheden (zoals filosoferen of discussiëren). (3p)

Tel alleen de eerste vier genoemde elementen. Vier juiste klassieke elementen 3 punten; drie juiste 2 punten; twee juiste 1 punt; minder dan twee juiste 0 punten.

Vraag 1 in het hele examen

2025, tijdvak 2: Eigen karakter

Opgavetekst

Afbeelding 14

Afbeelding 14
Afbeelding 14

Foto van de presentatie van My Paper Crown tijdens de Amsterdam Fashion Week van 2017. Op een podium lopen modellen. Links een model in een rode, wijde jurk met een groot, cartoonachtig gezicht en een bloem in de hand. Rechts een model in een kleurrijk, geometrisch gepatroneerd gewaad. Op de achtergrond een blauwe wand met gele sterren. Op de voorgrond zit een man op een hoop geel, rond materiaal.

Vraag 28 2 punten

Bekijk afbeelding 14. De collectie zou je zowel toegepast als autonoom kunnen noemen. Leg beide begrippen voor deze collectie uit.

Bekijk het antwoord
  • Legt uit dat de collectie toegepast is: het is een draagbare (mode)collectie. (1p)
  • Legt uit dat de collectie autonoom is: de werken zijn monumentaal en op zichzelf staande kunst, en het gaat meer over de achterliggende boodschap dan over de draagbaarheid van de collectie. (1p)

Vraag 28 in het hele examen

2024, tijdvak 1: Levende penselen

Opgavetekst

Afbeelding 1

Afbeelding 1
Afbeelding 1 afbeelding 1

Zwart-witfoto van de performance Antropometrieën in een zaal. Op de vloer ligt een donkere verflaag. Een naakt model is bezig met de verf en er zit publiek op stoelen dat toekijkt.

Afbeelding 2

Afbeelding 2
Afbeelding 2 afbeelding 2

Zwart-witfoto: een man in pak buigt zich over een vrouw in een donkere jurk die over en over met zwarte verf is bedekt. Achter hen een witte wand.

Afbeelding 3

Afbeelding 3
Afbeelding 3 afbeelding 3

Zwart-witfoto: een naakt model ligt op de met verf bedekte vloer. Een andere man houdt een naakt lichaam vast en trekt het over de vloer. Publiek kijkt toe.

Afbeelding 4

Afbeelding 4
Afbeelding 4 afbeelding 4

Zwart-witfoto: een vrouw staat naast een zwarte afdruk van een lichaam op een wit vlak. Op de afdrukken zijn de vormen van het lichaam te zien.

Vraag 7 3 punten

Bekijk afbeelding 1 t/m 6. De Antropometrieën kunnen performance genoemd worden, maar ook schilderkunst en conceptuele kunst. Geef voor elk begrip aan waarom het op de Antropometrieën van toepassing is.

Bekijk het antwoord
  • Performance: geeft een juist kenmerk, bijvoorbeeld: het kunstwerk heeft de vorm van een (theater)voorstelling; de kunstenaar neemt eraan deel; er werken anderen of vrouwen aan mee; er is publiek; er wordt muziek gemaakt; de handeling is tijdsgebonden. (1p)
  • Schilderkunst: geeft een juist kenmerk, bijvoorbeeld: er wordt gewerkt met verf en (levende) penselen; het resultaat is een tweedimensionaal kunstwerk. (1p)
  • Conceptuele kunst: geeft aan dat het idee (concept) van Klein minstens zo belangrijk is als de uitvoering. (1p)

De opdracht is aangepast door de erratum voor dit examen (pagina 3, vraag 7): 'Geef van elk een voorbeeld' is vervangen door 'Geef voor elk begrip aan waarom het op de Antropometrieën van toepassing is.' Elk van de drie begrippen moet worden gegeven, elk 1 punt.

Vraag 7 in het hele examen

2024, tijdvak 1: Het Diner

Opgavetekst

Afbeelding 9

Afbeelding 9
Afbeelding 9 afbeelding 9

Foto van de installatie The Dinner Party in het museum. De tafel heeft de vorm van een driehoek en is van een lange rij gedekte plaatsen voorzien. De ruimte is donker en de tafel is verlicht.

Afbeelding 10

Afbeelding 10
Afbeelding 10 afbeelding 10

Foto van een deel van de installatie: beschilderde tafelkleden met namen van vrouwen, borden met gekleurde motieven en glazen kelken op de tafel.

Vraag 13 1 punt

Bekijk afbeelding 9 en 10. Welke van onderstaande stellingen is juist?

  1. A Chicago wil de beschouwer laten nadenken over de positie van de vrouw in de geschiedenis.
  2. B Chicago maakt een happening met belangrijke vrouwen uit de geschiedenis.
  3. C Chicago maakt met deze installatie een letterlijke weergave van de geschiedenis.
Bekijk het antwoord

Antwoord: A

Vraag 13 in het hele examen

Vraag 15 1 punt

Bekijk afbeelding 9 t/m 12. Het werk van Kaersenhout kun je beschouwen als een reactie op het werk van Chicago. Leg dit uit.

Bekijk het antwoord
  • Legt uit dat Chicago zichtbaar maakt dat ook vrouwen een belangrijke bijdrage leveren aan de geschiedenis, en dat Kaersenhout daar zwarte vrouwen en vrouwen van kleur aan toevoegt. (1p)

Vraag 15 in het hele examen

2024, tijdvak 2: Barricades

Opgavetekst

Barricades

De Spaanse kunstenaar Fernando Sánchez Castillo maakte in 2009 het kunstwerk Barricade voor een park in Utrecht.

Sánchez Castillo groeide op in Spanje toen daar nog een dictator aan de macht was. Hierdoor gaat veel van zijn werk over protest en verzet. Hij ziet Barricade als een monument voor de democratie, voor iedereen die ooit ergens tegen in opstand kwam.

Op afbeelding 1 en 2 zie je Barricade.

afbeelding 1

afbeelding 1
afbeelding 1

Buitenopname op een grasveld naast een asfaltweg. Op de weg ligt een grote donkere beeldhouwing van omgevallen auto's, met banden en losse voorwerpen eromheen. Achter het kunstwerk staan bomen, verderop is een hoog gebouw zichtbaar, de lucht is blauw met wolken.

afbeelding 2

afbeelding 2
afbeelding 2

Close-up van de barricade in een bosrijke omgeving. Een omgevallen voertuig met losse banden, een grote platte plaat die omhoog steekt als een bord of vlag en een lange, omgeslagen constructie. Het werk is donker van kleur, met bomen en een stoeprand op de achtergrond.

Vraag 6 1 punt

Bekijk afbeelding 3. Bakunin's Barricade is een:

  1. A installatie
  2. B happening
  3. C kinetisch object
Bekijk het antwoord

Antwoord: A

Vraag 6 in het hele examen

2024, tijdvak 2: De kunstenaar als kunstwerk

Opgavetekst

De kunstenaar als kunstwerk

De Servische kunstenaar Marina Abramović hield zich als een van de eersten bezig met performance kunst. Samen met haar partner Ulay maakte ze tussen 1976 en 1981 diverse performances onder de naam Relation Works.

Op afbeelding 10 zie je een foto uit 1981 van Abramović en Ulay tijdens de 4:12 minuut durende performance Rest Energy (Rest Energie). Onder hun kleding dragen de kunstenaars een microfoon die ervoor zorgt dat hun hartslag live via geluidsboxen te horen is.

Van Rest Energy is behalve een foto ook een videoregistratie gemaakt. Op figuur 1 zie je mensen in een museum deze videoregistratie bekijken.

afbeelding 10

afbeelding 10
afbeelding 10

Foto van twee performers tegen een blauwgrijze achtergrond. Ze dragen witte bovenstukken en donkere broeken en rokken. Tussen hen in staat een gespannen boog met een pijl, die naar de andere performer is gericht.

Vraag 20 3 punten

Bekijk afbeelding 11, 12 en 13. Geef van onderstaande stellingen aan of ze juist of onjuist zijn. 1 The Lovers is onderdeel van het oeuvre van Abramović en Ulay. 2 De kleuren van de kleding vormen samen een complementair contrast. 3 The Lovers is een conceptueel kunstwerk.

Bekijk het antwoord
  • 1. Stelling 1 (The Lovers is onderdeel van het oeuvre van Abramović en Ulay) is juist. (1p)
  • 2. Stelling 2 (de kleuren van de kleding vormen samen een complementair contrast) is onjuist. (1p)
  • 3. Stelling 3 (The Lovers is een conceptueel kunstwerk) is juist. (1p)

Per juist antwoord 1 punt.

Vraag 20 in het hele examen

2023, tijdvak 1: Parel aan de rivier

Opgavetekst

Aan de oever van de Parelrivier in de Chinese miljoenenstad Guangzhou staat het Grand Theatre. Het is in 2010 ontworpen door de Brits-Irakese architecte Zaha Hadid. De buitenkant van het theater, dat uit twee delen bestaat, is geïnspireerd op twee stenen die door de stroming van een rivier zijn afgesleten.

In het grote gebouw bevindt zich de grote theaterzaal en in het kleine gebouw bevinden zich oefenruimtes, winkels, bars en restaurants. De groene omgeving en het water rondom het theater maken deel uit van het ontwerp.

Op afbeelding 8 t/m 13 zie je foto's van de buitenkant van het theater.

Op afbeelding 14 en 15 zie je het interieur van het grote gebouw van het Grand Theatre. Hadid wilde de entree en de verschillende ruimtes in elkaar laten overvloeien via trappen en open ruimtes.

Op afbeelding 14 zie je de ruimtes die naar de theaterzaal leiden. Op afbeelding 15 zie je deze zaal.

Vraag 16 2 punten

Bekijk afbeelding 8. Hadids ontwerp was een totaal-ontwerp: het bestond uit het theatergebouw én de tuin eromheen. Geef twee argumenten waarom je het theater en de tuin als één geheel kunt zien.

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven · Bijlage · Uitwerkbijlage

Bekijk het antwoord
  • voorbeelden van juiste argumenten: − De (veel)hoekige vormen van het theater komen terug in het gras / in het plein / in de waterpartij. − De grijze kleur van het gebouw komt terug in de tegels en trappartijen / pleinen / looppaden. − Het lijnenspel loopt door van binnen naar buiten. − De open ruimtes zoals die binnen zijn vormgegeven komen ook buiten voor. per juist argument (1) (2)

Vraag 16 in het hele examen

2023, tijdvak 1: Ter lering en vermaak

Opgavetekst

De Nederlandse kunstenaar Jan Steen schilderde in de zeventiende eeuw veel huiselijke taferelen. Het schilderij op afbeelding 16 is hiervan een voorbeeld. De titel Soo voer gesongen, soo na gepepen (1668-1670) wil zeggen dat jongeren het voorbeeld van ouderen volgen. Het schilderij is gemaakt ter lering en vermaak.

De Nederlandse kunstenares Tahné Kleijn liet zich in 2015 voor een fotoserie inspireren door Jan Steen. Kleijn portretteert haar familie en plaatst zichzelf ook in beeld. Op afbeelding 17 zie je Kleijn met een boek in haar handen.

De serie heeft als titel Soo d'oude songen, soo pypen de jonge. Afbeelding 17 heeft dezelfde titel. De titel wil zeggen dat jongeren het voorbeeld van ouderen volgen.

In de fotoserie verbeeldt Kleijn behalve de hechte familieband ook de problemen die in haar familie spelen.

Afbeelding 18, Het dronken paar, is een fotoportret van Kleijns ouders. Afbeelding 19, Het morgentoilet, is een fotoportret van Kleijns moeder.

Vraag 24 2 punten

Bekijk afbeelding 16 en 17. Het schilderij van Jan Steen en de foto van Kleijn vertonen overeenkomsten. Noem vier overeenkomsten.

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven · Bijlage · Uitwerkbijlage

Bekijk het antwoord
  • voorbeelden van juiste overeenkomsten: − plaatsing van aanwezige personages (nagenoeg gelijk) − plaatsing van voorwerpen (nagenoeg gelijk) − handelingen (van personages op gelijke plekken nagenoeg gelijk) / Man schenkt glas vol. / Vrouw houdt glas vast. / Jongen rookt. / Man maakt muziek. / Vrouw leest. / Vrouw heeft voet op verhoging. − meerdere dieren aanwezig − lichtbron komt van links − (voorraad) drank aanwezig − Beide kunstenaars plaatsen zichzelf in het kunstwerk. − ordening / compositie indien vier juiste overeenkomsten (2) indien drie juiste overeenkomsten (1) indien twee of minder juiste overeenkomsten (0) (2)

Vraag 24 in het hele examen

Vraag 25 3 punten

Bekijk afbeelding 17. Het werk van Kleijn is een hedendaags kunstwerk. Noem drie kenmerken waaraan dit te zien is.

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven · Bijlage · Uitwerkbijlage

Bekijk het antwoord
  • voorbeelden van juiste kenmerken: − De beelddrager is een foto. / Het gaat om een foto. − hedendaagse consumptieproducten / bierkratje − moderne kleding − plastic voorwerpen − elektronisch / hedendaags speelgoed / elektronische / hedendaagse voorwerpen per juist kenmerk (1) (3)

Vraag 25 in het hele examen

2023, tijdvak 2: De Koude Kermis

Opgavetekst

De serie kunstwerken met de titel De Koude Kermis is een kunstproject van de Nederlandse groep kunstenaars Dropstuff. Bestaande kermisattracties zijn voorzien van hedendaagse technologie, waardoor de attracties zowel vermakelijk als maatschappijkritisch worden.

De Koude Kermis reist sinds 2018 rond en staat op diverse locaties. De hoeveelheid en de keuze van attracties is op elke locatie verschillend.

Op afbeelding 6 zie je een overzicht van alle attracties die er zijn. Op afbeelding 7 zie je de entree van de kermis.

In 2019 stond De Koude Kermis met Bumper Ballet in Venetië toen daar een kunstfestival plaatsvond.

Bumper Ballet is een attractie waarbij bezoekers in botsauto's rijden. Na enkele minuten worden het stuur en het pedaal automatisch overgenomen en maken de auto's voorgeprogrammeerde bewegingen.

Op afbeelding 8 zie je deze bewegingen uitgetekend. Op afbeelding 9 en 10 zie je de botsauto's.

De Koude Kermis stond al eerder in Venetië, met de attractie The Fair Grounds (een fairground is een kermis). Deelnemers krijgen bij deze attractie een VR-bril op waarmee zij een virtuele toer door Venetië en Amsterdam maken. De toer toont de grote groepen toeristen in de steden en geeft daarmee kritiek op het massatoerisme. Oude steden lijken door het massatoerisme steeds meer op pretparken.

Op afbeelding 11 zie je The Fair Grounds.

Vraag 19 1 punt

Bekijk afbeelding 7 t/m 11. De Koude Kermis wordt ook wel een project 'waar volkscultuur en Kunst elkaar ontmoeten' genoemd. Leg uit waarom je De Koude Kermis zowel volkscultuur als Kunst kunt noemen.

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven · Bijlage · Uitwerkbijlage

Bekijk het antwoord
  • Het antwoord dient de volgende strekking te hebben: De Koude Kermis doet denken aan een traditionele kermis waar je je vermaakt, maar bestaat uit attracties die elk een kunstwerk op zich zijn. (1)

Vraag 19 in het hele examen

2023, tijdvak 2: Oneindig vermaak

Opgavetekst

Studio Loop.pH, uit Engeland, maakte in 2014 Osmo, een opblaasbaar kunstwerk.

Osmo is op verschillende plekken geëxposeerd. Op afbeelding 12 zie je Osmo in een hal van een vergadercentrum in Amerika (2015).

Als je Osmo binnengaat word je omringd door een nagemaakt heelal. Op afbeelding 13 en 14 zie je de binnenkant van het kunstwerk.

Op figuur 1 zie je Osmo in opbouw.

[figuur 1: zie het originele examen]

De Japanse kunstenares Yayoi Kusama creëert Infinity Mirror Rooms (Oneindige spiegelkamers). Op figuur 2 zie je de buitenkant van zo'n spiegelkamer, geplaatst in een museum.

[figuur 2: zie het originele examen]

Op afbeelding 15a t/m 15d en 16 zie je Filled with the Brilliance of Life (Gevuld met de schittering van het leven), een oneindige spiegelkamer uit 2011-2012.

Filled with the Brilliance of Life is een grote kubusvorm waarvan de binnenkant bedekt is met spiegels. Aan het plafond hangen honderden led-lampjes die steeds van kleur veranderen.

Op de afbeelding 15a t/m 15d zie je het kunstwerk op verschillende momenten.

De Infinity Mirror Rooms van Kusama zijn populair. Om haar werk te bezichtigen staan bezoekers soms uren in de rij. Bezoekers hebben vervolgens 45 seconden om in het kunstwerk te zijn.

Kunstkenners adviseren om het kunstwerk zonder camera te bezoeken, maar toch worden de Infinity Mirror Rooms veel gefotografeerd. Op het internet zijn veel foto's van bezoekers in deze kunstwerken te vinden.

Vraag 26 2 punten

Bekijk afbeelding 12, 13 en 14. Geef van onderstaande stellingen aan of ze juist of onjuist zijn.

1 Osmo is een installatie.

2 Osmo is een kinetisch kunstwerk.

3 Osmo werkt vervreemdend.

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven · Bijlage · Uitwerkbijlage

Bekijk het antwoord
  • 1 juist 2 onjuist 3 juist indien drie antwoorden juist (2) indien twee antwoorden juist (1) indien minder dan twee antwoorden juist (0) (2)

Vraag 26 in het hele examen

2022, tijdvak 1: Als de dijken breken

Opgavetekst

Nederland zou voor een groot deel onder water staan als er geen dijken waren.

In 1651 overstroomde een deel van Amsterdam door een dijkdoorbraak. Op afbeelding 12 zie je De doorbraak van de Sint-Anthonisdijk bij Amsterdam dat dit moment verbeeldt. De Nederlandse schilder Jan Asselijn schilderde dit doek vlak na de gebeurtenis.

Meerdere Nederlandse kunstenaars legden deze dijkdoorbraak vast, ook de tekenaar Schellinckx. Van die tekening maakte de prentenmaker Nolpe vervolgens een gravure. Op afbeelding 13 zie je Nolpes gravure Het doorbreken van de Sint-Anthonisdijk bij Amsterdam.

Op afbeelding 14, 15 en 16 zie je het kunstproject Waterlicht van de Nederlandse kunstenaar Daan Roosegaarde. Hij vertoonde het project in

2015 voor het eerst. Waterlicht bestaat uit lichtstralen op een hoogte van twee meter, die het waterniveau in heel Amsterdam aangeven wanneer de dijken zouden breken. Waterlicht is gemaakt met mist, led-technologie, software en lenzen.

Toen het Rijksmuseum in Amsterdam in 2015 het schilderij van Asselijn aankocht, vroeg het aan Roosegaarde om Waterlicht op het Museumplein bij het museum te vertonen.

Vraag 22 1 punt

Bekijk afbeelding 12. Het schilderij van Asselijn is

  1. A dramatisch.
  2. B statisch.
  3. C surrealistisch.

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven · Bijlage · Uitwerkbijlage

Bekijk het antwoord

Antwoord: A

Vraag 22 in het hele examen

Vraag 24 1 punt

Bekijk afbeelding 13. Met de gravure wilden de kunstenaars andere mensen over de ramp informeren. Noem een reden waarom een gravure in die tijd een goede manier was om mensen te informeren.

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven · Bijlage · Uitwerkbijlage

Bekijk het antwoord
  • Het antwoord moet de volgende strekking hebben: Omdat een gravure relatief eenvoudig gedrukt / vermenigvuldigd en verspreid kon worden. (1)

Vraag 24 in het hele examen

Vraag 26 1 punt

Bekijk afbeelding 14, 15 en 16. Waterlicht is een

  1. A decor.
  2. B installatie.
  3. C performance.

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven · Bijlage · Uitwerkbijlage

Bekijk het antwoord

Antwoord: B

Vraag 26 in het hele examen

2022, tijdvak 1: Mens en robot

Opgavetekst

De Duitse filmmaker Fritz Lang maakte in 1927 de sciencefictionfilm Metropolis. In deze film verandert een actrice in een robot. Op afbeelding

17 zie je de actrice als Machinenmensch (Machinemens) in een robot- kostuum.

De Franse modeontwerper Thierry Mugler ontwierp Cyborg voor zijn herfst-/wintercollectie van 1995/1996.

Op afbeelding 18 zie je een model in dit ontwerp, gefotografeerd door de Duits-Australische fotograaf Helmut Newton.

Let op: de laatste vragen van dit examen staan op de volgende pagina.

Het Nederlandse kunstenaarsduo L.A. Raeven, bestaande uit de tweeling Liesbeth en Angelique Raeven, maakte in 2018 Annelies, looking for completion (Annelies, op zoek naar volledigheid). De zussen kunnen moeilijk zonder elkaar en wilden een extra zus creëren die er zou zijn als de andere, echte zus er niet was. Annelies is een zittende robot die kan huilen en mompelen. Als iemand haar aanraakt of troost, gaat ze minder huilen.

Op afbeelding 19 zie je de zussen aan weerszijden van het kunstwerk zitten. Op afbeelding 20 en 21 zie je Annelies van dichtbij.

Vraag 31 1 punt

Bekijk afbeelding 18. Leg uit waarom Cyborg een futuristische uitstraling heeft.

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven · Bijlage · Uitwerkbijlage

Bekijk het antwoord
  • voorbeelden van een juist antwoord: − Cyborg verwijst naar een robot. − Het gebruikte materiaal (glimmend metaal en transparante kunststof / perspex) geeft het een futuristische uitstraling. − door de gestileerde / gestroomlijnde vormen (1)

Vraag 31 in het hele examen

Vraag 32 2 punten

Bekijk afbeelding 18. Leg uit waarom je Cyborg zowel toegepast als autonoom kunt noemen.

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven · Bijlage · Uitwerkbijlage

Bekijk het antwoord
  • toegepast: Het is een draagbaar kledingstuk (1)
  • autonoom: Dat het draagbaar is, is ondergeschikt aan de vormgeving / Het kunstwerk vertelt een verhaal (1)

Vraag 32 in het hele examen

2022, tijdvak 2: Binnen en buiten

Opgavetekst

In de beeldentuin van het Nederlandse Kröller-Müller Museum staat het kunstwerk Jardin d’émail (Emaille tuin) uit 1974 van de Franse kunstenaar Jean Dubuffet. Bezoekers kunnen het kunstwerk binnengaan.

Op afbeelding 1 zie je het kunstwerk vanaf de buitenzijde. Op afbeelding 2 zie je dat je op het kunstwerk kunt lopen.

Op figuur 1 zie je een ontwerp voor Jardin d’émail. Op basis van dit ontwerp kreeg Dubuffet de opdracht om Jardin d’émail uit te voeren voor het Kröller-Müller Museum.

[figuur 1: zie het originele examen]

Door de vele bezoekers en de weersinvloeden is het kunstwerk aangetast. Daarom startte in 2017 de restauratie van Jardin d’émail, die enkele jaren zou duren.

figuren 2a t/m 2d geven informatie over de restauratie.

Op afbeelding 3 zie je Upside down mushroom room (Omgedraaide paddenstoelenkamer) uit 2000 van de Duitse kunstenaar en bioloog Carsten Höller in het Fondazione Prada in Milaan.

Voor Upside down mushroom room bouwde Höller een speciale ruimte in de tentoonstellingszaal, waarin de installatie te zien was. De paddenstoelen draaien met verschillende snelheden om hun as en zijn tussen de 60 cm en 300 cm groot.

Op afbeelding 4 zie je Giant Triple Mushrooms (Gigantische drievoudige paddenstoelen) uit 2010 van Höller.

Giant Triple Mushrooms bestaat uit

1 bestaande voorwerpen en is een assemblage.

2 meerdere elementen en is een collage.

3 verschillende onderdelen en is een installatie.

Vraag 3 1 punt

Bekijk afbeelding 1 en 2. Jardin d’émail is

  1. A geabstraheerd.
  2. B gedetailleerd.
  3. C naturalistisch.

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven · Bijlage · Uitwerkbijlage

Bekijk het antwoord

Antwoord: A

Vraag 3 in het hele examen

Vraag 4 1 punt

Bekijk figuur 1. Op figuur 1 zie je een

  1. A maquette.
  2. B objet-trouvé.
  3. C ready-made.

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven · Bijlage · Uitwerkbijlage

Bekijk het antwoord

Antwoord: A

Vraag 4 in het hele examen

Vraag 5 3 punten

Bekijk figuur 1 en afbeelding 1 en 2. Bij de aankoop van het kunstwerk in 1974 was het uitgangspunt dat het kunstwerk een relatie moest hebben zowel met natuur als met architectuur als met beeldende kunst. Leg uit op welke manier je in Jardin d’émail zowel natuur, architectuur als beeldende kunst herkent.

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven · Bijlage · Uitwerkbijlage

Bekijk het antwoord
  • voorbeelden van een juiste uitleg: natuur − Het verbeeldt een tuin (met een boom en planten). − Het staat in de tuin (van het museum). − Het wordt omgeven door de natuur. architectuur − De bezoeker kan op het kunstwerk zijn. / De bezoeker kan het kunstwerk binnengaan. − Het oogt als een bouwwerk. beeldende kunst − Het is een sculptuur. − Het wordt gepresenteerd in een museum(tuin). − Het is gemaakt door een kunstenaar. − Het verbeeldt het concept van een tuin. per juiste uitleg bij elk begrip (1) (3)

Vraag 5 in het hele examen

2022, tijdvak 2: Inpakken

Opgavetekst

De Bulgaars-Amerikaanse kunstenaar Christo werkte van 2014 tot 2016 aan The Floating Piers (De Drijvende Vlonders). Op afbeelding 8 zie je een deel van dit kunstwerk, dat op een Italiaans meer dreef en twee stadjes met een eiland verbond.

Op afbeelding 9 zie je een ontwerpschets en op afbeelding 10 een detail van The Floating Piers.

The Floating Piers bestaat uit een breed pad op duizenden drijvers van kunststof. Het geheel is met textiel bekleed en ligt met ankers vast aan de bodem van een meer.

Op afbeelding 11 zie je enkele drijvers, op afbeelding 12 de opbouw van The Floating Piers en op afbeelding 13 het aanbrengen van het textiel.

1 de exacte locatie van de vlonders bepalen

2 de vlonders verankeren aan de bodem

3 de drijvers met elkaar verbinden tot grote onderdelen

4 textiel over de vlonders bevestigen

5 aanvoeren van de onderdelen

The Floating Piers trok in 16 dagen in totaal één miljoen bezoekers. Op afbeelding 14 zie je een aantal van deze bezoekers.

Het was Christo’s eigen idee om The Floating Piers te maken en hij was enkele jaren bezig met het project. Na afloop werden gebruikte materialen, schetsen en foto’s van The Floating Piers door Christo tentoongesteld en verkocht.

Vraag 23 3 punten

The Floating Piers is een voorbeeld van land-art. Noem drie kenmerken van land-art die je ook aantreft bij dit kunstwerk.

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven · Bijlage · Uitwerkbijlage

Bekijk het antwoord
  • voorbeelden van juiste kenmerken: − Het is een (kunstzinnige) ingreep in een landschap. − Natuur is onderdeel van het kunstwerk. − Het formaat is dusdanig groot dat je als toeschouwer onderdeel bent van het kunstwerk / niet het hele kunstwerk kunt overzien. − Het is een tijdelijk kunstwerk. − Registraties (schetsen, foto’s, film, boek) van het werk blijven bewaard. per juist kenmerk (1) (3)

Vraag 23 in het hele examen

Vraag 24 3 punten

Bekijk afbeelding 9. De schetsen van The Floating Piers dienden als beeldend onderzoek, maar het doel was ook om ze tentoon te stellen en te verkopen. Noem, behalve het tentoonstellen en verkopen, nog drie doelen van de schetsen.

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven · Bijlage · Uitwerkbijlage

Bekijk het antwoord
  • voorbeelden van juiste doelen: − om betrokkenen te informeren over het project − om betrokkenen te overtuigen van het project − om een vergunning te krijgen voor het project − om risico’s in kaart te brengen (bijvoorbeeld wat betreft veiligheid) − om de hoeveelheid benodigde materialen te berekenen per juist doel (1) (3)

Vraag 24 in het hele examen

2021, tijdvak 1: De tijd voor altijd

Opgavetekst

De Nederlandse fotograaf Koos Breukel fotografeerde zijn zoon Casper regelmatig vanaf diens geboorte in 2000 tot aan zijn achttiende.

Op afbeelding 1 zie je een foto van Casper uit 2008 als hij 8 jaar is.

Afbeelding 2 is een foto van Casper als hij 9 jaar is. Afbeelding 3 is een foto van Casper als hij 15 jaar is.

aspect toelichting

afbeelding 1 afbeelding 2 en 3

Erik Kessels is een Nederlandse reclamemaker. Naast het maken van reclame verzamelt hij foto's en maakt hij fototentoonstellingen. In 2011 maakte hij voor een van deze tentoonstellingen 24 Hrs In Photos (24 Uur In Foto's).

Afbeelding 4 en 5 zijn foto's van 24 Hrs In Photos, waarvoor Kessels bijna een miljoen foto's verzamelde die binnen 24 uur op Flickr waren geplaatst. Via Flickr kan iedereen foto's delen op internet. Kessels printte 350.000 van deze foto's en vulde daarmee meerdere ruimtes van een museum.

Vraag 7 1 punt

Bekijk afbeelding 4 en 5.

24 Hrs In Photos is een

  1. A fotomontage.
  2. B installatie.
  3. C reportage.

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven · Bijlage

Bekijk het antwoord

Antwoord: B

Vraag 7 in het hele examen

2021, tijdvak 1: Vanitas

Opgavetekst

Op afbeelding 6 zie je een vanitas-stilleven dat rond 1650 is gemaakt door de Nederlandse schilder Harmen Steenwijck.

aspect toelichting

Op afbeelding 7 zie je Vanitas, een onderdeel van de installatie Tableau van de Deense kunstenaar Rose Eken uit 2015. Op afbeelding 8 zie je de hele installatie Tableau, een verzameling voorwerpen uit verschillende kunstenaars-ateliers. Eken had collega- kunstenaars om foto's gevraagd van voorwerpen uit hun ateliers. 400 van deze voorwerpen maakte ze na in klei. Op afbeelding 9 zie je een detail van de installatie.

De Nederlandse kunstenaar Louise te Poele maakt fotografische stillevens, die ze zorgvuldig samenstelt van allerlei voorwerpen. Op afbeelding 10 zie je haar stilleven Vis met ei uit 2015.

Voor haar werk stelt Te Poele eerst een stilleven samen, dat ze vervolgens fotografeert en daarna bewerkt op de computer.

Je kunt Vis met ei ook bekijken via de app AR+T op een smartphone of tablet. Wanneer je met die app het stilleven scant, zie je het werk bewegen; met een druk op de geluidsknop krijg je extra informatie te horen over het werk.

Op figuur 1 zie je iemand de app gebruiken.

[figuur 1: zie het originele examen]

Vraag 10 1 punt

Bekijk afbeelding 6. Leg uit waarom dit een vanitas-stilleven is.

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven · Bijlage

Bekijk het antwoord
  • Het antwoord dient de volgende strekking te hebben: Veel voorwerpen op het schilderij (bijvoorbeeld de schedel, de kaars) verwijzen naar de dood / de vergankelijkheid van het leven. (1)

Vraag 10 in het hele examen

Vraag 11 1 punt

Bekijk afbeelding 6. Het vanitas-stilleven is

  1. A symmetrisch geschilderd.
  2. B expressief geschilderd.
  3. C naar de waarneming geschilderd.

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven · Bijlage

Bekijk het antwoord

Antwoord: C

Vraag 11 in het hele examen

Vraag 20 2 punten

Bekijk afbeelding 10. Dit stilleven van Te Poele wordt op een hedendaagse manier verbeeld. Leg deze hedendaagse manier van verbeelden uit aan de hand van twee kenmerken van haar kunstwerk.

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven · Bijlage

Bekijk het antwoord
  • voorbeelden van juiste kenmerken: − door het gebruik van hedendaagse voorwerpen zoals plastic / lucifers / spiegeltje − door (haar hedendaagse concept) de toevoeging van beweging (de app-functie) om een extra dimensie aan haar werk te geven − door (de hedendaagse vormgeving) die niet schilderkunstig maar fotografisch is per juist kenmerk (1) (2)

Vraag 20 in het hele examen

2021, tijdvak 1: Baas maakt tijd

Opgavetekst

Op afbeelding 11 en 12 zie je de voor- en achterkant van Real Time (Echte Tijd) van de Nederlandse kunstenaar en ontwerper Maarten Baas. In de klok, die Baas in 2016 maakte voor Schiphol, wordt non-stop een film getoond waarin de tijd wordt weergegeven.

Op afbeelding 13 a t/m d zie je stills uit de film, waarop je ziet hoe een man iedere minuut een of twee wijzers uitwist en opnieuw schildert. Baas raakte voor dit project geïnspireerd door de mannen die op de luchthaven aan het werk zijn.

Baas verwijst in de klok naar de Nederlandse schilder Piet Mondriaan. Op afbeelding 14 zie je Compositie met rood, geel en blauw, een schilderij van Mondriaan uit 1921.

Tijd speelt ook een rol in een ander werk van Baas: Tree Trunk Chair (Boomstronkstoel). Op afbeelding 15 zie je op digitale schetsen van dit kunstwerk een boom en een mal. In 2216, 200 jaar na de start van het maakproces, kan de stoel worden gebruikt.

Op afbeelding 16 en 17 zie je digitale schetsen van de stoel.

Baas plantte de boom in 2016 in de tuin van de Menkemaborg, een kasteel dat hoort bij het Groninger Museum. Dit museum, dat het werk aankocht, zal de boom de komende twee eeuwen verzorgen.

Vraag 28 3 punten

Bekijk afbeelding 15, 16 en 17. Noem drie redenen waarom het voor het Groninger Museum interessant is om Tree Trunk Chair nu al aan te kopen.

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven · Bijlage

Bekijk het antwoord
  • voorbeelden van juiste redenen: − Het is een (conceptueel) kunstwerk. − Het proces van het kunstwerk is minstens zo boeiend als het uiteindelijke resultaat. − Het proces kan al gepresenteerd worden in het museum. − Het is een investering in een toekomstig kunstwerk. − Het museum toont aan vooruitstrevend te zijn / met zijn tijd mee te gaan. − Baas is een bekend Nederlands kunstenaar (van wie het museum graag werk aankoopt). per juiste reden (1) (3)

Vraag 28 in het hele examen

2021, tijdvak 2: Groeien in de tijd

Opgavetekst

Het Zwitserse kunstenaarsduo Gerda Steiner en Jorg Lenzlinger maakte voor de tentoonstelling Sonsbeek 2008 de installatie The Mystery of Fertility (Het Mysterie van Vruchtbaarheid). Het kunstwerk was een aantal maanden te zien in stadspark Sonsbeek in Arnhem.

Op afbeelding 1 en 2 zie je foto's van de buitenkant van het kunstwerk. Op afbeelding 3 en 4 zie je de binnenkant.

Steiner en Lenzlinger voegden roze kleurstof toe aan schimmels en zoutkristallen en plaatsten die vervolgens in het kunstwerk. De schimmels en zoutkristallen groeiden tijdens de tentoonstelling. Op afbeelding 3 zie je The Mystery of Fertility bij de start van de tentoonstelling. Op afbeelding 4 zie je het kunstwerk op een later moment.

GT-0600-a-o

De performance Measuring the Universe (Het Universum meten) van de Slowaakse kunstenaar Roman Ondak begint met een witte ruimte en lege muren. Daarna zet een medewerker van het museum een streepje bij de lengte van elke bezoeker. Ook hun naam en de datum van hun bezoek worden op de muur geschreven.

Measuring the Universe is sinds 2007 in verschillende musea uitgevoerd. Op afbeelding 5 zie je Measuring the Universe vrijwel aan het begin van een van deze performances.

Afbeeldingen 6 t/m 9 zijn foto's van Measuring the Universe in het Stedelijk Museum Amsterdam in 2010.

Vraag 3 1 punt

Bekijk afbeelding 3 en 4. Welke van de onderstaande stellingen juist is. In The Mystery of Fertility zijn

  1. A alleen verzadigde kleuren te zien.
  2. B alleen onverzadigde kleuren te zien.
  3. C zowel verzadigde als onverzadigde kleuren te zien.

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven · Bijlage

Bekijk het antwoord

Antwoord: C

Vraag 3 in het hele examen

2021, tijdvak 2: Iconen in de tijd

Opgavetekst

De videoclip Apes**t van The Carters, het artiestenduo Beyoncé en Jay-Z, is in 2018 gemaakt door regisseur Ricky Saiz. Op afbeelding 10 zie je een still uit de videoclip, die is opgenomen in het Louvre, een beroemd museum in Parijs.

Op afbeelding 11 zie je Nikè, een ruim 2000 jaar oud beeld van de godin van de overwinning. Op afbeelding 10 staan The Carters vóór dit beeld.

In de videoclip Apes**t wordt ook naar andere kunstwerken uit het Louvre verwezen. Zo zie je op afbeelding 12 een still waarop je een man op een paard ziet staan. Deze still verwijst naar het schilderij van de Franse schilder Théodore Géricault uit 1812, dat je ziet op afbeelding 13.

Afbeelding 14 laat een still zien waarop Beyoncé en Jay-Z voor de wereldberoemde Mona Lisa staan. Dit schilderij uit de zestiende eeuw is gemaakt door de Italiaanse kunstenaar Leonardo Da Vinci en je ziet het nogmaals op afbeelding 15.

Vraag 12 1 punt

Bekijk afbeelding 12 en 13. Welke van de onderstaande stellingen juist is.

  1. A Afbeelding 12 en 13 zijn beide dynamisch.
  2. B Afbeelding 12 en 13 zijn beide statisch.
  3. C Afbeelding 12 is dynamisch en afbeelding 13 is statisch.
  4. D Afbeelding 12 is statisch en afbeelding 13 is dynamisch.

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven · Bijlage

Bekijk het antwoord

Antwoord: D

Vraag 12 in het hele examen

Vraag 19 1 punt

Bekijk afbeelding 10 t/m 15. Door de videoclip te filmen in het Louvre, ontstaat er een verbinding tussen kunst van nu en kunst van vroeger. Leg deze opmerking uit.

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven · Bijlage

Bekijk het antwoord
  • voorbeelden van een juist antwoord: − Door een hedendaags medium (audiovisuele kunst) worden 'oude' kunstwerken en nieuwe media met elkaar verbonden. − Hedendaagse kunstvormen (zoals hedendaagse dans, hedendaags drama, hedendaagse muziek, video) worden verbonden aan oude kunst. (1)

Vraag 19 in het hele examen

Vraag 20 1 punt

Bekijk afbeelding 10 t/m 15. In de videoclip plaatst het duo zichzelf voor kunstwerken uit het Louvre. Beyoncé en Jay-Z geven hiermee commentaar op de kunstgeschiedenis. Geef aan wat het commentaar van Beyoncé en Jay-Z zou kunnen zijn.

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven · Bijlage

Bekijk het antwoord
  • voorbeelden van een juist antwoord: − dat de kunstgeschiedenis overwegend westers en op de westerse 'witte' mens georiënteerd is (en zij zich daarin niet herkennen) − dat de blik op de kunstgeschiedenis is veranderd van westers en 'wit' georiënteerd naar intercultureel en dat (nog) niet zichtbaar is in dit (vooraanstaande) museum (1)

Vraag 20 in het hele examen

2021, tijdvak 2: De tijd stilzetten

Opgavetekst

In het Stedelijk Museum in Amsterdam staat The Beanery uit 1965 van de Amerikaanse kunstenaar Edward Kienholz.

Het idee voor The Beanery ontstond toen Kienholz in het gelijknamige café zat. Hij bouwde het café na om de vergankelijkheid van de tijd te laten zien en gebruikte hiervoor enkele spullen uit het echte café.

Op afbeelding 16, 17 en 18 zie je het interieur van The Beanery.

Op afbeelding 19 zie je The Beanery in het museum. Als museumbezoeker kan je het kunstwerk binnengaan. Er mag maar één bezoeker tegelijk in het kunstwerk aanwezig zijn en er mag niets worden aangeraakt, daarom wordt het kunstwerk bewaakt.

Op afbeelding 20 zie je een bezoeker in het kunstwerk. Op afbeelding 21 kijk je vanuit The Beanery naar de in- en uitgang.

interieur The Beanery ruimte van het museum

Toen Kienholz klaar was met het maken van The Beanery, overgoot hij alles met een bruine harslaag. Omdat het kunstwerk door de jaren heen veel is bezocht, werd het vuil en waren er objecten versleten of verdwenen.

Vraag 23 1 punt

Bekijk afbeelding 16, 17 en 18. The Beanery is een

  1. A installatie.
  2. B performance.
  3. C ready-made.

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven · Bijlage

Bekijk het antwoord

Antwoord: A

Vraag 23 in het hele examen

2021, tijdvak 2: De tijd dringt - plastic

Opgavetekst

De Nederlandse fotograaf Thirza Schaap werkt sinds 2015 aan de fotoserie Plastic Ocean. Hiervoor maakt ze foto's van spullen die ze vindt op het strand van Kaapstad. Op afbeelding 22 zie je Musselmania (Mosselmanie) en op afbeelding 23 Veil (Sluier) uit deze serie, beide gemaakt in 2017.

aspect uitleg: In beide foto's

Afbeelding 24a t/m 24d laten verschillende stappen in het maakproces van de foto's zien.

Op afbeelding 25 zie je reclame voor de kleur Living Coral (Levend Koraal). Deze kleur is door kleureninstituut Pantone verkozen tot de kleur van het jaar 2019.

Het Wereld Natuur Fonds reageerde op deze reclame met een campagneposter die gericht was op het beschermen van koraalriffen. Op afbeelding 26 zie je deze campagneposter, waarvoor de foto Splash of Pink (Roze Vlek) van Schaap is gebruikt.

Vraag 32 2 punten

Bekijk afbeelding 22 en 23. Je zou de foto's van Schaap kunnen zien als hedendaagse vanitas- stillevens. Geef een argument voor het gebruik van het woord hedendaags en een argument voor het woord vanitas-stillevens in deze bewering.

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven · Bijlage

Bekijk het antwoord

Voorbeeld uit het correctievoorschrift:

voorbeelden van juiste argumenten:

  • hedendaags: (1p)
    • Ze werkt met een eigentijds medium (fotografie).
    • Het probleem waar het over gaat is hedendaags.
    • Het probleem wordt veroorzaakt door hedendaags materiaal (plastic).
  • vanitas-stillevens: (1p)
    • Ze gaan over de vergankelijkheid van de wereld / van de oceaan.
    • De stillevens houden een waarschuwing in.
    • Het is een stilleven dat gaat over vergankelijkheid.

Vraag 32 in het hele examen

2019, tijdvak 1: Zelfportretten

Opgavetekst

De beroemde zeventiende-eeuwse Nederlandse schilder Rembrandt van Rijn maakte veel zelfportretten.

Op afbeelding 1 zie je een zelfportret dat hij schilderde rond 1635.

Rembrandt maakte naast schilderijen ook veel etsen. Op figuur 1, 2 en 3 zie je er drie, alle zelfportretten, gemaakt rond 1631. De zelfportretten zijn afgebeeld op ongeveer ware grootte. figuur 1 figuur 2 figuur 3

figuur 4 is een detail van figuur 2

De Oostenrijkse kunstenaar Egon Schiele maakte ruim 100 zelfportretten. Op afbeelding 2 zie je een zelfportret uit 1912.

Rembrandt Schiele

De Amerikaanse fotograaf Cindy Sherman werd bekend met foto's die ze van zichzelf maakte.

Op afbeelding 3 en 4 zie je foto's die zij maakte in 2008 en in 2000. Figuur 5 is een portretfoto van Sherman gemaakt door Mark Seliger. [figuur 5: zie het originele examen]

Sherman heeft gezegd: "We zijn allemaal het product van wat we willen laten zien aan de buitenwereld, zelfs mensen die denken dat ze daar weinig tijd aan besteden."

Vraag 4 1 punt

Bekijk afbeelding 1. Je zou kunnen stellen dat dit zelfportret een

  1. A religieuze functie heeft.
  2. B toegepaste functie heeft.
  3. C wervende functie heeft.

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven · Bijlage

Bekijk het antwoord

Antwoord: C

Vraag 4 in het hele examen

2019, tijdvak 2: Zelfportretten

Opgavetekst

Op afbeelding 9 zie je Self portrait X-ray (Röntgenzelfportret) van de Engelse kunstenaar Damien Hirst uit 2010. Het kunstwerk bestaat uit een aantal röntgenfoto's van Hirst zelf.

Op afbeelding 10 t/m 13 zie je het kunstwerk Contemplating a self portrait as a pharmacist (Nadenkend over een zelfportret als apotheker) dat Hirst maakte in 1998. Het kunstwerk bestaat uit verschillende afgesloten vitrines waarin het atelier van een kunstenaar is nagebouwd.

In dit werk lijkt Hirst een kunstenaar te vergelijken met een apotheker.

Vraag 12 2 punten

Bekijk afbeelding 9. Hirst wijkt af van de traditionele manier waarop kunstenaars zelfportretten maken. Geef twee voorbeelden waarin het zelfportret van Hirst afwijkt van een traditioneel zelfportret.

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven · Bijlage

Bekijk het antwoord
  • enkele juiste voorbeelden: − Hirst is niet meteen herkenbaar. − Het uiterlijk van Hirst is niet verbeeld (, maar alleen zijn skelet). − Hirst laat niet alleen zijn gezicht / hoofd, maar ook handen en voeten zien. − Het portret bestaat uit fragmenten / delen / stukken. − Hirst heeft het portret niet zelf gemaakt, maar laten maken in een ziekenhuis. per juist voorbeeld (1) (2)

Vraag 12 in het hele examen

Vraag 13 1 punt

Bekijk afbeelding 9. Dit zelfportret is

  1. A expressief.
  2. B naar de fantasie.
  3. C vervreemdend.

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven · Bijlage

Bekijk het antwoord

Antwoord: C

Vraag 13 in het hele examen

2019, tijdvak 2: Delfts blauw in een nieuw jasje

Opgavetekst

Op afbeelding 14 zie je een ontwerptekening voor de Amsterdamse Cuyperspassage, een tunnel voor fietsers en voetgangers die onder het Centraal Station door loopt en het oude centrum met nieuwe wijken van de stad verbindt. De tunnel is ontworpen door het architectenbureau Benthem Crouwel en in 2015 geopend.

Op afbeelding 15 zie je de ingang van de tunnel aan de kant van het oude centrum. Je ziet dat de tunnel is gesplitst in een deel voor voetgangers en een deel voor fietsers.

fietsgedeelte voetgangersgedeelte

Ontwerper Irma Boom ontwierp de tegelwand voor de tunnel. Delen van de tegelwand van de tunnel zie je op afbeelding 16 en 17.

Op afbeelding 14 zie je dat de vormgeving van de tegelwand verloopt van abstract naar figuratief. De tegels aan de ene kant van het ontwerp zijn zoals je ze ziet op afbeelding 17. De tegels aan de andere kant zijn zoals je ze ziet op afbeelding 15 en 16.

Niet alleen Boom laat zich inspireren door Delfts blauw. Op afbeelding 18 zie je een computertekening van het House of Delft. Dit gebouw werd in

2018 ontworpen voor het centrum van Delft door de architecten Frits van Dongen en Patrick Koschuch. Het gebouw wordt bekleed met Delfts blauwe tegels. Door het bakproces is het glazuur van elke tegel anders. Op afbeelding 19 zie je zo'n tegel. Op figuur 1 zie je een traditioneel huis uit Delft.

[figuur 1: zie het originele examen]

Vraag 21 2 punten

Bekijk afbeelding 15, 16 en 17. De tegelwand van de tunnel sluit aan bij Nederlands cultureel erfgoed. Noem twee kenmerken van de tegelwand waaraan je dit kunt zien.

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven · Bijlage

Bekijk het antwoord
  • voorbeelden van juiste kenmerken: − Het is een tegeltableau (waarbij de tegels één voorstelling vormen). − De voorstelling past bij de zeevarende natie. − De blauwe kleur op een witte achtergrond verwijst naar Delfts blauw. − het gebruik van tegels aan de wand per juist kenmerk (1) (2)

Vraag 21 in het hele examen

Vraag 23 1 punt

Bekijk afbeelding 14 t/m 17. Leg uit hoe Boom met haar ontwerp naar zowel de historische binnenstad als de hedendaagse wijken verwijst.

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven · Bijlage

Bekijk het antwoord
  • Het antwoord dient de volgende strekking te hebben: Het figuratieve deel verwijst naar de historische binnenstad en de abstracte / pixelachtige tegels verwijzen naar de hedendaagse wijken. (1)

Vraag 23 in het hele examen

Vraag 24 1 punt

Bekijk afbeelding 18 en figuur 1. Het huis van figuur 1 vind je terug in de voorgevel van House of Delft als

  1. A contour.
  2. B restvorm.
  3. C textuur.

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven · Bijlage

Bekijk het antwoord

Antwoord: A

Vraag 24 in het hele examen

Vraag 25 2 punten

Bekijk afbeelding 18 en 19. In het gebouw is de historische identiteit van Delft op een manier verbeeld die past bij de huidige tijd. Geef twee voorbeelden van zo'n manier.

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven · Bijlage

Bekijk het antwoord
  • voorbeelden van juiste manieren: − De (Delfts blauwe) tegel (die vroeger alleen binnen werd gebruikt), wordt nu buiten aangebracht. − De (Delfts) blauwe kleur, waarmee voorheen figuratief geschilderd werd, is nu aanwezig als (in de oven gesmolten) kleurpigmenten. − Delfts blauw wordt met behulp van moderne materialen / technieken verwerkt / geproduceerd. − Oude (trap)gevels worden op een strakke manier in het ontwerp verwerkt. − De trapgevel als vorm wordt herhaald in het hele gebouw. per juiste manier (1) (2)

Vraag 25 in het hele examen

Vraag 26 1 punt

Bekijk afbeelding 14 t/m 19. Geef aan welke begrippen het beste passen in onderstaande zin. Delfts blauw is in beide projecten

  1. A decoratief en figuratief.
  2. B educatief en toegepast.
  3. C symbolisch en verwijzend.

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven · Bijlage

Bekijk het antwoord

Antwoord: C

Vraag 26 in het hele examen

Vraag 27 2 punten

Bekijk afbeelding 14 t/m 19. Beide ontwerpen verwijzen naar culturele identiteit op zowel een traditionele als een hedendaagse manier. Geef voor beide ontwerpen een voorbeeld van zo'n traditionele manier.

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven · Bijlage

Bekijk het antwoord

Voorbeeld uit het correctievoorschrift:

voorbeelden van een juiste traditionele manier:

  • Cuyperspassage: (1p)
    • gebruik van Delfts blauwe tegel als wandbekleding
    • historische voorstelling
  • House of Delft: (1p)
    • trapgevel
    • een rij met meerdere (trap)gevels

Vraag 27 in het hele examen

Vraag 28 2 punten

Bekijk afbeelding 14 t/m 19. Geef voor beide ontwerpen een voorbeeld van zo'n hedendaagse manier.

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven · Bijlage

Bekijk het antwoord

Voorbeeld uit het correctievoorschrift:

voorbeelden van een juiste hedendaagse manier:

  • Cuyperspassage: (1p)
    • deels abstracte voorstelling / pixels
    • klassieke voorstelling hedendaags (vergroot) toegepast
    • het aan de buitenkant plaatsen van Delfts blauwe tegels
  • House of Delft: (1p)
    • modern gebruik oude (bak)techniek (pigmenten laten versmelten in de oven)
    • speels gebruik van de trapgevel
    • het aan de buitenkant plaatsten van Delfts blauwe tegels

Vraag 28 in het hele examen

2018, tijdvak 1: Het Feestaardvarken voor Arnhem

Opgavetekst

Op afbeelding 1, 2 en 3 zie je het Feestaardvarken van de Nederlandse kunstenaar Florentijn Hofman. Het kunstwerk is in 2013 gemaakt in opdracht van de dierentuin van Arnhem die toen 100 jaar bestond. Het Feestaardvarken is een cadeau voor de stad.

Op figuur 1 zie je een foto van een aardvarken. Deze dieren zijn in Nederland alleen in de dierentuin van Arnhem te zien.

[figuur 1: zie het originele examen]

Het Feestaardvarken bestaat uit delen die in een fabriekshal zijn gemaakt en op locatie in elkaar zijn gezet. Op figuur 2 zie je hoe dat gebeurt.

[figuur 2: zie het originele examen]

Het Bartókpark, waar het Feestaardvarken ligt, trekt nu veel bezoekers.

In 2015 heeft de plek een prijs gekregen, omdat het van een onaantrekkelijke plek een populaire plek van Arnhem is geworden.

De bedoeling was dat het Feestaardvarken tijdelijk op deze plek zou liggen. De kunstenaar Hofman vindt dat het beeld weggehaald kan worden. Veel inwoners van Arnhem willen dat het beeld blijft liggen.

Vraag 4 1 punt

Bekijk afbeelding 1, 2 en 3. Dit beeld is een voorbeeld van een

  1. A installatie.
  2. B ready-made .
  3. C sculptuur.

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven · Bijlage

Bekijk het antwoord

Antwoord: C

Vraag 4 in het hele examen

Vraag 6 2 punten

Bekijk afbeelding 1. Het Feestaardvarken werd gemaakt voor het 100-jarig bestaan van de Arnhemse dierentuin. Geef twee redenen waarom het kunstwerk goed past bij deze gelegenheid.

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven · Bijlage

Bekijk het antwoord
  • voorbeelden van juiste redenen: − Het aardvarken is alleen in deze dierentuin te zien. − In het kunstwerk heeft het aardvarken een feesthoedje op. − De titel van het werk is Feestaardvarken en verwijst daarmee naar de uitdrukking 'feestvarken'. per juiste reden (1) (2)

Vraag 6 in het hele examen

2018, tijdvak 1: Stadspoorten

Opgavetekst

Op afbeelding 4 zie je een foto van de Delftse Poort in Rotterdam. Deze poort is in de achttiende eeuw ontworpen door de Nederlandse architect Pieter de Swart. De stadspoort werd tijdens de Tweede Wereldoorlog zwaar beschadigd door een bombardement en daarna afgebroken.

De Rotterdamse kunstenaar Cor Kraat maakte in 1995 de Nieuwe Delftse Poort. Je ziet deze poort op afbeelding 5. Op afbeelding 6 zie je de achterkant van het kunstwerk.

Kraat plaatste reliëfs van de oude poort bij zijn nieuwe poort. Op afbeelding 7a en 7b zie je een aantal van deze reliëfs.

In de stad Chicago staat de Cloud Gate (Wolkenpoort) van de Britse kunstenaar Anish Kapoor uit 2004. Je ziet het werk op afbeelding 8 en 9.

De Wolkenpoort bestaat uit aan elkaar gelaste metalen platen die zijn bevestigd op een frame. De figuren 3a t/m 3c geven je meer informatie over hoe het kunstwerk gemaakt is.

figuur 3a t/m 3c 3a 3b

3c

Vraag 11 3 punten

Bekijk afbeelding 4 en 5. De Nieuwe Delftse Poort is gebaseerd op de oude stadspoort. Noem drie kenmerken van de Nieuwe Delftse Poort die verwijzen naar de oude Delftse Poort.

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven · Bijlage

Bekijk het antwoord
  • voorbeelden van juiste kenmerken: − zelfde (hoofd)vorm − zelfde opbouw / indeling van de gevel − driehoekige vorm bovenin (timpaan/fronton) − cirkelvorm bovenin (zoals de klok) − rechthoekige vlakverdeling (weerszijden boog en daarboven) − zuilen − fries − decoratie op de plaats van het beeldhouwwerk / de reliëfs − boogvorm op plek van oude doorgang − zelfde plattegrond − basement / onderste rand per juist kenmerk (1) (3)

Vraag 11 in het hele examen

Vraag 12 2 punten

Bekijk afbeelding 4, 5 en 6. Na de Tweede Wereldoorlog werd Rotterdam weer opgebouwd. Noem twee aspecten van de vormgeving van de Nieuwe Delftse Poort die verwijzen naar het weer opbouwen van de stad. Leg je antwoorden uit.

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven · Bijlage

Bekijk het antwoord
  • voorbeelden van juiste aspecten van de vormgeving: aspect uitleg vorm Vorm is onaf (aan de achterkant ontbreken delen). materiaal het gebruik van staal (om snel te kunnen bouwen) kleur Het oranje verwijst naar menie, een grondverf (in de staal-en scheepsbouw). per juist aspect in combinatie met een juiste uitleg (1) (2)

Vraag 12 in het hele examen

Vraag 14 1 punt

Bekijk afbeelding 4 t/m 7a en b. Het kunstwerk van Kraat heeft een

  1. A mythologische functie.
  2. B religieuze functie.
  3. C symbolische functie.

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven · Bijlage

Bekijk het antwoord

Antwoord: C

Vraag 14 in het hele examen

2018, tijdvak 1: New York, New York

Opgavetekst

De stad New York inspireert veel kunstenaars, zoals de Amerikaanse kunstenaar Richard Estes. Op afbeelding 10 zie je een van zijn schilderijen, Tkts Line (Rij voor de kaartjes), uit 2005.

Eerst maakte Estes meerdere foto's waarop elk detail goed te zien was. Daarna gebruikte hij deze foto's als uitgangspunt voor het schilderij.

De Amerikaanse kunstenaar Robert Rauschenberg raakte ook geïnspireerd door de stad New York. Rauschenberg gebruikte foto's in zijn werk. Op afbeelding 11 zie je zijn werk Estate (Vastgoed) uit 1963.

Vraag 25 1 punt

Afbeelding 11 is een voorbeeld van

  1. A fotomontage.
  2. B mixed media.
  3. C objet trouvé.

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven · Bijlage

Bekijk het antwoord

Antwoord: B

Vraag 25 in het hele examen

Vraag 26 1 punt

Bekijk afbeelding 11. Welke stelling over het kunstwerk is juist?

  1. A De voorstelling is vereenvoudigd.
  2. B Het kunstwerk is expressief.
  3. C Het kunstwerk is naar de waarneming geschilderd.

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven · Bijlage

Bekijk het antwoord

Antwoord: B

Vraag 26 in het hele examen

2018, tijdvak 2: Het stadsleven

Opgavetekst

De Nederlandse kunstenaar George Breitner schilderde regelmatig het dagelijkse leven in de stad. Hij noemde zichzelf schilder van het volk. Op afbeelding 1 zie je De Singelbrug bij de Paleisstraat te Amsterdam uit 1898.

Naast schetsen maakte Breitner ook foto's voor zijn werk. Er wordt aangenomen dat hij de foto op figuur 1 gebruikte voor het schilderij op afbeelding 1.

[figuur 1: zie het originele examen]

Op figuur 2 zie je een foto uit 1896 van het schilderij. Het schilderij zag er toen anders uit. Zo zie je op de voorgrond een dienstmeisje in plaats van een rijke dame.

[figuur 2: zie het originele examen]

De kunstenaar Romare Bearden woonde en werkte in Harlem, een wijk in New York waar veel Afro-Amerikanen wonen.

Op afbeelding 2 zie je zijn collage The Dove (de Duif) uit 1964, die bestaat uit kranten- en tijdschriftenknipsels en stukken gekleurd papier.

Vraag 7 1 punt

Bekijk afbeelding 1 en figuur 2. Breitner veranderde het schilderij in opdracht van zijn kunsthandelaar. Na de verandering werd het schilderij snel verkocht. Leg uit dat het schilderij na de verandering makkelijker te verkopen was.

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven · Bijlage

Bekijk het antwoord
  • Het antwoord dient de volgende strekking te hebben: De nieuwe voorstelling sprak de mensen die het schilderij konden kopen meer aan. (1)

Vraag 7 in het hele examen

Vraag 8 1 punt

Vergelijk afbeelding 1 en figuur 2. Breitner kreeg kritiek op het feit dat hij het schilderij veranderde. Geef een verklaring voor de kritiek die Breitner kreeg omdat hij het schilderij veranderde.

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven · Bijlage

Bekijk het antwoord
  • voorbeelden van een juist antwoord: − Hij paste zijn werk aan voor geld en verloochende daarmee zichzelf / zijn eigen artistieke principes / het volk. − Hij manipuleert de stad / de werkelijkheid. (1)

Vraag 8 in het hele examen

Hoe vaak kunstgeschiedenis in het examen komt

Vragen over kunstgeschiedenis per centraal examen beeldende vorming vmbo-gl/tl. Elke vraag is eenmalig door een AI-model bij een onderwerp ingedeeld; per vraag kan dat afwijken.
ExamenVragenAantalAandeel
2026, tijdvak 122, 3326%
2026, tijdvak 27, 14, 26, 32411%
2025, tijdvak 19, 21, 2738%
2025, tijdvak 21, 2826%
2024, tijdvak 17, 13, 1539%
2024, tijdvak 26, 2026%
2023, tijdvak 116, 24-2538%
2023, tijdvak 219, 2625%
2022, tijdvak 122, 24, 26, 31-32514%
2022, tijdvak 23-5, 23-24514%
2021, tijdvak 17, 10-11, 20, 28514%
2021, tijdvak 23, 12, 19-20, 23, 32616%
2019, tijdvak 1413%
2019, tijdvak 212-13, 21, 23-28924%
2018, tijdvak 14, 6, 11-12, 14, 25-26719%
2018, tijdvak 27-825%

In 16 van de 16 ingedeelde examens beeldende vorming vmbo-gl/tl staat een vraag over kunstgeschiedenis, samen 61 vragen (10% van alle examenvragen). De meeste stonden in 2019, tijdvak 2: 9 vragen. In de examens van 2024 tot en met 2026 ging 7% van de vragen over kunstgeschiedenis, daarvoor 12%. Het onderwerp krijgt de laatste jaren minder ruimte.

Oefenen met kunstgeschiedenis

Maak de 15 nieuwste examenvragen over kunstgeschiedenis online, zonder account, of kies de vragen uit één jaar (2025 en 2024). Het AI-model kijkt ze na volgens het correctievoorschrift, je docent keurt het resultaat goed en je krijgt per vraag je punten en feedback in je mail.

Oefen de vragen over kunstgeschiedenis

Andere onderwerpen beeldende vorming vmbo-gl/tl

Nakijken als docent

  1. Kies het examen in de vragenbank

    In de vragenbank van ToetsChecker staat elk examen beeldende vorming vmbo-gl/tl onder Eindexamens. Je neemt de examenvragen over in een eigen toets, alles of een selectie, of je leest het examen met het correctievoorschrift in als correctiemodel.

  2. Laat de klas het examen maken

    Op papier, zoals het echte examen: je scant de stapel in één keer of mailt de scan naar je scanadres. Of online, als digitale toetsafname met toezicht; de opgavetekst staat dan als bron bij elke vraag. Afbeeldingen uit het examen gaan niet mee, die staan in de PDF van de opgaven.

  3. Geef de resultaten vrij

    Het AI-model kijkt elk examen na volgens het correctievoorschrift en schrijft feedback per vraag. Bij een oefenexamen geef je alles in één keer vrij; bij een toets die meetelt loop je het voorstel eerst na. De leerling ziet het resultaat pas na jouw vrijgave.

ToetsChecker is geen examensite: je kijkt er ook je eigen SO's, proefwerken, praktische opdrachten en verslagen mee na, handgeschreven of digitaal, met jouw correctiemodel en feedback per vraag. Een gratis account heeft alle functies en 200 credits per maand, genoeg om ongeveer 100 toetsen te laten nakijken. Maak een gratis account of lees eerst hoe het nakijken werkt.

Alle oefentoetsen en eindexamens van dit vak staan op kunst (beeldend) oefenen. Wat je op je centraal examen nodig hebt om te slagen, reken je uit met de slaag-zakcalculator.

Veelgestelde vragen

Hoe vaak komt kunstgeschiedenis voor in het eindexamen beeldende vorming vmbo-gl/tl?

In de 16 ingedeelde examens van 2018 tot en met 2026 gaan 61 vragen over kunstgeschiedenis, 10% van alle examenvragen. Het onderwerp staat in 16 van die examens.

In welk examen beeldende vorming vmbo-gl/tl stonden de meeste vragen over kunstgeschiedenis?

In het examen van 2019, tijdvak 2, met 9 vragen: 12-13, 21, 23-28.

Hoe oefen ik examenvragen over kunstgeschiedenis?

Op deze pagina staan alle vragen over kunstgeschiedenis met het antwoord. Je maakt ook de 15 nieuwste vragen online, of die van één jaar, zonder account: het AI-model kijkt ze na, je docent keurt het resultaat goed en je krijgt per vraag feedback.