Examenvragen technieken beeldende vorming vmbo-gl/tl

97 vragen over technieken uit 16 centrale examens van 2018 tot en met 2026.

Kort antwoord

Technieken komt in 16 van de 16 examens beeldende vorming vmbo-gl/tl voor, met 97 vragen (17% van alle examenvragen). Het meest in 2021, tijdvak 1 (10 vragen). Je oefent de vragen online en het AI-model kijkt ze na volgens het correctievoorschrift.

Alle examenvragen over technieken

Per examen de vragen over technieken, nieuwste eerst, met de tekst van de opgave erbij. Onder elke vraag klap je het antwoord uit het correctievoorschrift open.

Oefen de vragen over dit onderwerp online

2026, tijdvak 1: Kleurrijk protest

Opgavetekst

De Amerikaanse kunstenaar Nina Chanel Abney maakte in 2021 Generally Speaking. Zij maakte het kunstwerk voor een streetart-festival in het Canadese Toronto. Het kunstwerk van 30 meter lang was op het wegdek geschilderd. Het was tijdelijk te zien in een drukke winkelstraat.

Op afbeelding 1 zie je Generally Speaking. Op afbeelding 2 zie je een detail.

Abney gebruikt in haar werk vaak sjablonen, zo ook in Generally Speaking.

Op figuur 1 zie je een stukje van het sjabloon dat ze heeft gebruikt in dit werk.

figuur 1
figuur 1

Vraag 4 2 punten

Bekijk afbeelding 1 en 2 en figuur 1.

→ Geef twee voordelen voor Abney om met sjablonen te werken.

Bekijk het antwoord

voorbeelden van juiste voordelen: Het werken met sjablonen − geeft een consistent / nauwkeurig resultaat.

− maakt een snelle werkwijze mogelijk.

− maakt herhalingen (elders) mogelijk, of: sjablonen zijn vaker te gebruiken.

− kan door anderen gedaan worden.

per juist voordeel (1)

Vraag 4 in het hele examen

Vraag 7 3 punten

Bekijk afbeelding 3, 4 en 5.

Haas&Hahn maakten vooraf een sfeerimpressie.

→ Geef drie redenen waarom Haas&Hahn vooraf een sfeerimpressie hebben gemaakt.

Bekijk het antwoord

voorbeelden van juiste redenen:

− om het plan voor henzelf concreet / visueel te maken − om gedurende de brainstormfase eenvoudig te wisselen van idee − om te gebruiken als je met meerdere mensen schildert (taakverdeling) − om een vergunning te krijgen voor het project / om mensen te overtuigen

− om betrokkenen te informeren over het project − om donateurs te laten zien wat je plannen zijn / te overtuigen − om de hoeveelheid benodigde verf te berekenen − om de kleuren (volgorde) te bepalen

per juiste reden (1)

Vraag 7 in het hele examen

2026, tijdvak 1: Koesteren

Opgavetekst

De Zuid-Koreaanse kunstenaar Do Ho Suh koesterde zijn woning in New York zo, dat hij bij zijn verhuizing uit deze woning in 2016 Rubbing/Loving (Wrijven/Liefhebben) maakte. Hij gebruikte hierbij de rubbing-techniek.

Om een rubbing te maken plaats je overtrekpapier op een voorwerp of oppervlak. Vervolgens wrijf je met krijt of een zacht potlood over het papier, waardoor alleen de ribbels en randen als sporen op het papier achterblijven.

Bij het maken van Rubbing/Loving bedekte Do Ho Suh zijn volledige woning, heel precies, met overtrekpapier. Daarna legde hij met potlood elk detail van de ondergrond vast.

Op afbeelding 7 en 8 zit het papier met de rubbings nog bevestigd in de kamers.

Op figuur 2 zie je Do Ho Suh bezig met deze techniek. Op figuur 3 zie je dat Do Ho Suh na het rubben het werk verwijdert.

figuur 2 figuur 3
figuur 2 figuur 3
figuur 2
figuur 2

Vraag 12 1 punt

Bekijk afbeelding 7 en 8 en figuur 2 en 3.

→ Leg uit waarom juist deze techniek bijdraagt aan het vastleggen van zijn herinnering.

Bekijk het antwoord

voorbeelden van een juist antwoord:

− Door de techniek neem je de herinnering over op een nieuw voorwerp / papier.

− Het maakproces vraagt om de hele ruimte aan te raken / alles door je handen te laten gaan.

− De techniek laat elk detail zichtbaar worden.

− Al doende overdenk je alle details waar je op dat moment mee bezig bent, waardoor je ze beter herinnert. / waardoor herinneringen beter beklijven.

− Hij legt het vast en kan het (later) meenemen.

Vraag 12 in het hele examen

Op afbeelding 9 en 10 zie je hoe enkele rubbings uit Rubbing/Loving zijn geëxposeerd in een galerie.

Vraag 14 1 punt

Bekijk afbeelding 7 t/m 10.

→ Bekijk onderstaande stappen uit het proces van Rubbing/Loving. Plaats de stappen in de juiste volgorde. Begin bij de eerste stap in het proces.

1 het bewerkte papier losmaken van de muur 2 papier plaatsen op de muren van de woning 3 rubben met potlood of krijt op papier 4 rubbings exposeren 5 rubbings plaatsen in een nieuwe compositie

Bekijk het antwoord

2 - 3 - 1 - 5 - 4

Vraag 14 in het hele examen

Vraag 17 1 punt

Bekijk afbeelding 11 en 12.

Staircase-III is gemaakt van transparant materiaal.

De materiaaleigenschap van het kunstwerk versterkt de verwijzing naar herinneringen.

→ Geef hiervoor een argument.

Bekijk het antwoord

voorbeelden van een juist argument:

− Je kijkt letterlijk door de transparante werken heen, waardoor het een vaagheid / ongrijpbaarheid krijgt zoals een herinnering.

− Het is fragiel/kwetsbaar en zal een mens niet kunnen dragen, waardoor het betreden ongrijpbaar wordt zoals in herinneringen.

Vraag 17 in het hele examen

2026, tijdvak 1: Verleiden

Opgavetekst

Omstreeks 1790 maakte de Italiaanse beeldhouwer Antonio Canova het beeld Amor en Psyche dat je ziet op afbeelding 17. Op afbeelding 18 en 19 zie je enkele details.

Het beeld toont een moment uit een verhaal uit de Griekse mythologie waarin Amor, de god van de liefde, zojuist het meisje Psyche wakker heeft gekust. Het beeld staat symbool voor ware liefde.

Het beeld is gehakt uit het harde gesteente marmer en daarna geschuurd. Op figuur 5 zie je het hakken in marmer.

figuur 5
figuur 5

Vraag 30 1 punt

Bekijk afbeelding 17, 18 en 19 en figuur 5.

Omdat het beeld is gemaakt uit marmer, moest Canova voorzichtig te werk gaan.

→ Geef hiervoor een argument.

Bekijk het antwoord

voorbeelden van een juist argument:

Het moest zeer voorzichtig gehouwen / geschuurd worden, omdat het anders

− onbedoeld zou kunnen breken. − onherstelbaar zou beschadigen.

Vraag 30 in het hele examen

2026, tijdvak 2: De kus

Opgavetekst

In 1880 kreeg de Franse kunstenaar Auguste Rodin de opdracht om de toegang voor een nieuw museum te ontwerpen. Hij noemde het De poorten van de hel. Een onderdeel van dit kunstwerk is een verliefd paar.

Op figuur 1 zie je een bronzen versie van De poorten van de hel met rechts onderaan het verliefde paar. Je ziet dit paar ook op afbeelding 1.

figuur 1
figuur 1

Vraag 4 2 punten

Bekijk afbeelding 2a t/m d.

Er is een contrast tussen de personen en de ondergrond waar ze op zitten.

→ Geef aan welk contrast Rodin in het beeld aanbracht als het gaat om de textuur en noem hiervan het effect.

uitwerkbijlage
uitwerkbijlage
Bekijk het antwoord

voorbeelden van een juist antwoord:

  • het contrast in textuur: (1)
textuur van de personentextuur van de ondergrond waarop ze zitten
gladgrof / ruw / vol butsen
  • Het effect hiervan is dat (een van de volgende): (1)

− de aandacht wordt getrokken naar de personen.

− er meer details zichtbaar zijn in de personen dan in de ondergrond. − het beeld / de twee figuren net echt lijkt / lijken.

Vraag 4 in het hele examen

2026, tijdvak 2: Liefde voor de papierlozen

Opgavetekst

De Nederlandse kunstenaar Domenique Himmelsbach de Vries werkt sinds 2013 aan het project dat hij Een Papieren Monument voor de Papierlozen noemt. Hij doet dat samen met meerdere kunstenaars en We Are Here, een groep mensen zonder geldige verblijfsvergunning, ook wel de 'papierlozen' genoemd.

De kunstenaars maakten meer dan 60 portretten van deze mensen zonder officiële papieren, zoals een verblijfsvergunning. Met deze kunstwerken wordt aandacht gevraagd voor deze groep.

Op afbeelding 10 en 11 zie je twee portretten uit deze serie. Op afbeelding 12 a t/m f zie je er nog zes.

Vraag 17 1 punt

Bekijk afbeelding 10 en 11.

De kunstwerken zijn door verschillende kunstenaars gemaakt, met elk een eigen hanteringswijze.

→ Beschrijf een verschil in hanteringswijze tussen beide werken.

uitwerkbijlage
uitwerkbijlage
Bekijk het antwoord

voorbeelden van een juist verschil:

afbeelding 10afbeelding 11
veel weggesneden in het houtweinig weggesneden in het hout
portret ontstaat door vlakken en lange lijnen weg te halenportret ontstaat door kleine / korte stukjes weg te halen

Vraag 17 in het hele examen

In figuur 4, 5 en 6 zie je enkele stappen uit het maakproces van de portretten uit het project. De portretten zijn houtsneden.

figuur 4 een portret tekenen

figuur 4 een portret tekenen
figuur 4 een portret tekenen

figuur 5 drukken met een pers figuur 6 hout insmeren met inkt

figuur 6 hout insmeren met inkt
figuur 6 hout insmeren met inkt
figuur 5 drukken met een pers
figuur 5 drukken met een pers

Vraag 18 1 punt

Bekijk afbeelding 10 en 11 en figuur 4 t/m 6.

Om een houtsnede te maken, moet een kunstenaar enkele stappen in het drukproces doorlopen.

→ Zet onderstaande stappen in de juiste volgorde.

Bekijk het antwoord

4 - 2 - 1 - 5 - 3

Vraag 18 in het hele examen

1 gutsen in het hout 2 tekening overzetten op hout 3 drukken met een pers 4 het portret tekenen 5 hout insmeren met inkt

Vraag 19 3 punten

Bekijk afbeelding 10 en 11 en figuur 4 t/m 6.

De portretten voor het project komen tot stand door houtsneden te maken en te drukken.

→ Geef van onderstaande stellingen aan of ze juist of onjuist zijn:

Bekijk het antwoord

1 juist 2 juist 3 onjuist

per juist antwoord (1)

Vraag 19 in het hele examen

2026, tijdvak 2: Met een gouden randje

Opgavetekst

Op afbeelding 15 zie je een theekom uit Korea die rond de zeventiende eeuw werd gemaakt. De kom heeft enkele oude, gouden reparaties.

De techniek waarmee de theekom is gerepareerd, wordt kintsugi genoemd. Deze traditionele techniek is ontwikkeld in Japan en later verspreid over andere Aziatische landen. Het woord kintsugi betekent 'gouden reparatie'. Met deze techniek repareert men gebroken keramiek met een soort lijmlak die is vermengd met goud.

Op afbeelding 16 zie je twee beelden van de Zuid-Koreaanse kunstenaar Yeesookyung uit 2007. Sinds 2002 maakt ze een serie kunstwerken onder de titel Translated Vase.

Voor deze serie kunstwerken verzamelt ze bij Koreaanse keramiekfabrieken scherven keramiek die anders worden weggegooid. Ze past kintsugi toe om de scherven te verbinden, zoals te zien op figuur 7.

figuur 7
figuur 7

Let op: de laatste vragen van dit examen staan op de volgende pagina.

Vraag 30 1 punt

Vergelijk afbeelding 15 met afbeelding 16.

Bij de theekom en bij de beelden werd de kintsugi-techniek toegepast om scherven aan elkaar te plakken, maar de makers gebruikten de techniek met een verschillend doel.

→ Leg dit verschil uit.

Bekijk het antwoord

Het volledige antwoord moet de volgende strekking hebben: Bij de theekom werd er gerepareerd en bij de beelden werd er (iets nieuws) gecreëerd.

Vraag 30 in het hele examen

Vraag 31 2 punten

Bekijk afbeelding 16 en figuur 7.

Het maken van haar werk vraagt veel inzet en/of aandacht van Yeesookyung.

→ Geef hiervoor twee argumenten.

Bekijk het antwoord

voorbeelden van juiste argumenten:

− Het verbinden van de scherven is een precisiewerk. / De goudlak moet zorgvuldig worden aangebracht.

− Het kost veel tijd om de techniek te leren.

− Het kost veel tijd om de (kleine) scherven met elkaar te verbinden. − Het materiaal is kwetsbaar en daarom moet je er voorzichtig mee omgaan.

per juist argument (1)

Vraag 31 in het hele examen

2025, tijdvak 1: Groots

Opgavetekst

Afbeelding 1

Afbeelding 1
Afbeelding 1 afbeelding 1, 379,5 × 453,5 cm

Schilderij De Nachtwacht van Rembrandt, zoals het nu hangt: kleiner dan het origineel, want aan alle kanten is doek afgesneden, vooral links. Een groep schutters in een donkere ruimte, met het licht van linksboven. De twee mannen op de voorgrond in het midden vallen het meest op: ze zijn groot weergegeven en sterk belicht.

Vraag 3 2 punten

Bekijk afbeelding 1.
De Nachtwacht is beroemd, onder andere door het gebruik van clair-obscur.
Leg uit wat clair-obscur is en beschrijf een effect ervan in De Nachtwacht.

Bekijk het antwoord
  • Legt uit wat clair-obscur is: een groot contrast tussen lichte en donkere delen (1p)
  • Beschrijft een juist effect van clair-obscur in De Nachtwacht (1p)

Clair-obscur: wanneer er een groot contrast bestaat tussen lichte en donkere delen (1 punt). Het effect (1 punt) is een van de volgende: er ontstaat meer dramatiek in het schilderij; de lichte delen krijgen meer aandacht.

Vraag 3 in het hele examen

Afbeelding 4

Afbeelding 4
Afbeelding 4

Foto van de glazen werkruimte in het Rijksmuseum waarin De Nachtwacht wordt onderzocht. Het schilderij hangt in de glazen ruimte en onderzoekers werken eraan.

Vraag 8 2 punten

Bekijk afbeelding 4.
Operatie Nachtwacht vindt op zaal plaats in een speciaal hiervoor gemaakte glazen ruimte om het schilderij.
Geef twee mogelijke redenen waarom het Rijksmuseum voor deze manier van werken kiest.

Bekijk het antwoord
  • Noemt een juiste reden waarom het Rijksmuseum op deze manier werkt (1p)
  • Noemt een tweede juiste reden waarom het Rijksmuseum op deze manier werkt (1p)

Per juiste reden 1 punt. Voorbeelden: De Nachtwacht blijft zichtbaar gedurende het gehele onderzoek; museumbezoekers kunnen het onderzoek volgen; het Rijksmuseum blijft inkomsten behouden door de bezoekers die speciaal voor De Nachtwacht komen; er is een veilige, ruime werkplek gecreëerd voor de onderzoekers; De Nachtwacht hoeft niet verplaatst te worden.

Vraag 8 in het hele examen

2025, tijdvak 1: Herinneringen en gevoelens

Opgavetekst

Afbeelding 6

Afbeelding 6
Afbeelding 6

Foto van twee handen die een bos oude sleutels vasthouden. Aan de sleutels zit een rode draad en een sleutelhanger met een label. Om de pols zit een armband.

Vraag 19 2 punten

Bekijk afbeelding 7 t/m 12.
Shiota werkt met vrij kleine, alledaagse voorwerpen, toch maakt haar werk op veel mensen een grote indruk.
Leg voor elk kunstwerk uit op welke manier Shiota dit bereikt.

Bekijk het antwoord
  • Legt voor The Key in the Hand uit hoe Shiota met kleine voorwerpen een grote indruk maakt (zie aiContext) (1p)
  • Legt voor A Room of Memory uit hoe Shiota met kleine voorwerpen een grote indruk maakt (zie aiContext) (1p)

Per kunstwerk 1 punt. The Key in the Hand: door alle sleutels met draden te clusteren, verbindt Shiota alle individuele herinneringen tot één collectieve herinnering en/of wordt de enorm grote rode wolk als dreigend / indrukwekkend ervaren. A Room of Memory: alle losse ramen met elk hun eigen verhaal worden geclusterd tot één grote plek van verhalen en/of tot een enorm hoge toren (van vensters, verhalen).

Vraag 19 in het hele examen

2025, tijdvak 1: Ervaar je maat

Opgavetekst

Afbeelding 13

Afbeelding 13
Afbeelding 13

Foto van Three Places: Lying, Sitting, Standing (Gormley, 1983): drie donkere loden beelden van dezelfde lichaamsafdruk. Een beeld staat rechtop, een zit en een ligt, op een houten vloer.

Vraag 22 2 punten

Bekijk figuur 2.
Gormley gebruikt zijn eigen lichaam als model voor zijn beelden.
Noem een voordeel en ook een nadeel van deze werkwijze.

Bekijk het antwoord
  • Noemt een juist voordeel van het gebruiken van het eigen lichaam als model (1p)
  • Noemt een juist nadeel van het gebruiken van het eigen lichaam als model (1p)

Per onderdeel 1 punt. Voordelen (een van de volgende): zo ontstaat telkens de vorm die hij voor ogen heeft; hij weet wat hij wil en hoeft geen instructie te geven; hij bepaalt zelf en heeft controle over de houding; het is gemakkelijk, want hij is altijd beschikbaar. Nadelen (een van de volgende): hij heeft hulp van andere mensen nodig; het is onplezierig om te ondergaan; hij kan tijdens het proces geen afstand nemen van het werk om het te beoordelen.

Vraag 22 in het hele examen

2025, tijdvak 2: Op maat gemaakt

Opgavetekst

Afbeelding 1

Afbeelding 1
Afbeelding 1

Fresco De School van Athene van Rafael (rond 1510). Een boogvormige wand met een meanderpatroon langs de boog. Onder de boog een zuilengalerij met nissen en beelden. Een grote groep mannen en vrouwen in klassieke gewaden staat en zit verspreid op trappen en vloeren; in het midden een groep op een trap. Op de achtergrond een lichte opening.

Vraag 4 2 punten

De Italiaanse kunstenaar Rafael schilderde rond 1510 het fresco De School van Athene. Bekijk afbeelding 1 en 2. Geef van onderstaande stellingen aan of ze juist of onjuist zijn. 1 Tijd speelt een belangrijke rol bij het maken van een fresco. 2 Bij een fresco zijn fouten eenvoudig te herstellen. 3 Een fresco wordt aangebracht als de kalklaag van de muur nog nat is.

Bekijk het antwoord
  • Aanvulling CvTE: altijd 2 scorepunten, ongeacht het antwoord van de leerling. (Beoordelingsmodel ter info: 1 juist, 2 onjuist, 3 juist.) (2p)

Aanvulling op het correctievoorschrift (CvTE, tijdvak 2): bij vraag 4 moeten altijd 2 scorepunten worden toegekend, ongeacht of er wel of geen antwoord is gegeven en ongeacht het gegeven antwoord. Ken dus altijd 2 punten toe.

Vraag 4 in het hele examen

Vraag 8 2 punten

Bekijk afbeelding 1 t/m 4. Beide kunstenaars maakten een kunstwerk op maat. Rafael werkte met frescotechniek, Kruger met behulp van de computer. Leg aan de hand van de verschillende technieken uit dat het werk van Rafael een grotere uitdaging lijkt dan het werk van Kruger.

Bekijk het antwoord
  • Legt voor Rafael uit dat door de frescotechniek de schildering direct passend en correct op de wand moest worden aangebracht en niet meer te corrigeren was. (1p)
  • Legt voor Kruger uit dat zij digitaal werkt en haar ontwerp zo lang kan aanpassen tot het correct en passend is voor de ruimte. (1p)

Elk deelantwoord 1 punt, de twee deelantwoorden zijn onafhankelijk van elkaar.

Vraag 8 in het hele examen

2025, tijdvak 2: Bouwen op maat

Opgavetekst

Afbeelding 5

Afbeelding 5
Afbeelding 5

Digitale weergave van het leven in een Barba-huis. De wanden zijn van een lichtgrijs, transparant ogend materiaal met gebogen, bolle vormen. Oranje figuren van mensen zitten, staan, klimmen en zwemmen in en op de wanden. Onderin een turquoise waterholte met mensen die zwemmen of liggen.

Vraag 9 3 punten

Het Nederlandse architectenteam The Why Factory bedacht het materiaal Barba, waarmee huizen met flexibele wanden gebouwd kunnen worden. Barba is een denkbeeldige oplossing en nog geen werkelijkheid. Bekijk afbeelding 5. Je kunt zien dat de wanden, die gemaakt zijn van Barba, zich vormen naar het handelen van de mens. Noem drie van deze handelingen en leg uit hoe de handeling zichtbaar is in de Barba-wanden.

Bekijk het antwoord
  • Noemt drie handelingen en legt bij elke handeling uit hoe die zichtbaar is in de wanden. Voorbeelden: zwemmen (enkele wanden zakken onderin omlaag en vormen een met water gevulde holte om te zwemmen, dobberen of duiken); zitten (enkele wanden vormen zich tot een bankje en/of tafel); klimmen (onderin is een klimwand van Barba gemaakt); een lezing bijwonen (de wanden van de ruimtes rechts-midden vormen een podium voor een spreker of muzikant, en ook een podium voor het publiek). (3p)

Per juiste handeling met duiding 1 punt; alleen de eerste drie tellen.

Vraag 9 in het hele examen

Vraag 15 2 punten

Bij het project w(Ego) mochten bewoners een eigen huis ontwerpen. Bekijk afbeelding 6. Bij het ontwerpen met w(Ego) wordt zo efficiënt mogelijk omgegaan met ruimte. Noem nog twee voordelen van het ontwerpproces van een w(Ego)-huis.

Bekijk het antwoord
  • Noemt twee juiste voordelen van het ontwerpproces. Voorbeelden: het creëert cohesie met toekomstige buren, de onderlinge betrokkenheid wordt vergroot; er is geen architect nodig, iedereen kan zelf ontwerpen; het proces is flexibel, je kunt net zo lang ontwerpen tot je tevreden bent; er is maatwerk mogelijk met betrekking tot individuele woonwensen; er ontstaat intrinsieke motivatie, het is leuk om te doen. (2p)

Per juist voordeel 1 punt; alleen de eerste twee tellen.

Vraag 15 in het hele examen

2025, tijdvak 2: Groots verpakt

Opgavetekst

Afbeelding 8

Afbeelding 8
Afbeelding 8

Foto van de Venetiaanse poort in Milaan voordat Mahama zijn werk maakte. Een neoclassicistische poort met twee gebouwen met zuilen, een kroonlijst en een platte bekroning. Op de achtergrond een plein met verkeer.

Afbeelding 9

Afbeelding 9
Afbeelding 9

Foto van de poort met de installatie A Friend. Beide gebouwen zijn bedekt met lappen van bruine jutezakken. De vorm van de poort met zuilen en daklijsten blijft herkenbaar.

Afbeelding 10

Afbeelding 10
Afbeelding 10

Luchtfoto van de twee gebouwen van de poort, volledig ingepakt in grijsbruine jutezakken. Op het kruispunt zebrapaden, verkeerslichten en auto's. Om het gebouw heen staan andere gebouwen.

Vraag 23 2 punten

Bekijk afbeelding 9 t/m 13. Het kunstwerk A Friend is een groots werk dat in iets meer dan twee weken opgebouwd werd. Noem twee uitdagingen waarmee Mahama en zijn team te maken kregen door het werken op dit grote formaat.

Bekijk het antwoord
  • Noemt twee uitdagingen die voortkomen uit het grote formaat. Voorbeelden: het is groot en daardoor tijdrovend om alle jutezakken te verbinden tot dit formaat; het is hoog en daardoor gevaarlijk om te doen; het is groot en hoog en daardoor een fysiek zware klus; slecht weer kan de opbouw vertragen; het vereist samenwerking om al het materiaal eromheen te bevestigen; het moet bevestigd worden zonder het gebouw te beschadigen. (2p)

Per juiste uitdaging 1 punt; alleen de eerste twee tellen.

Vraag 23 in het hele examen

2025, tijdvak 2: Eigen karakter

Opgavetekst

Afbeelding 14

Afbeelding 14
Afbeelding 14

Foto van de presentatie van My Paper Crown tijdens de Amsterdam Fashion Week van 2017. Op een podium lopen modellen. Links een model in een rode, wijde jurk met een groot, cartoonachtig gezicht en een bloem in de hand. Rechts een model in een kleurrijk, geometrisch gepatroneerd gewaad. Op de achtergrond een blauwe wand met gele sterren. Op de voorgrond zit een man op een hoop geel, rond materiaal.

Vraag 29 2 punten

Kosters verzamelt gebruikte materialen om mee te werken; in My Paper Crown verwerkte hij tweedehandsvlaggen. Geef twee mogelijke redenen waarom Kosters ervoor kiest om te werken met gebruikte materialen.

Bekijk het antwoord
  • Noemt twee redenen waarom Kosters met gebruikte materialen werkt. Voorbeelden: het is duurzaam; het is goedkoop; het materiaal heeft een verhaal of kan inspireren. (2p)

Per juiste reden 1 punt; alleen de eerste twee tellen.

Vraag 29 in het hele examen

2024, tijdvak 1: Levende penselen

Opgavetekst

Afbeelding 1

Afbeelding 1
Afbeelding 1 afbeelding 1

Zwart-witfoto van de performance Antropometrieën in een zaal. Op de vloer ligt een donkere verflaag. Een naakt model is bezig met de verf en er zit publiek op stoelen dat toekijkt.

Afbeelding 2

Afbeelding 2
Afbeelding 2 afbeelding 2

Zwart-witfoto: een man in pak buigt zich over een vrouw in een donkere jurk die over en over met zwarte verf is bedekt. Achter hen een witte wand.

Afbeelding 3

Afbeelding 3
Afbeelding 3 afbeelding 3

Zwart-witfoto: een naakt model ligt op de met verf bedekte vloer. Een andere man houdt een naakt lichaam vast en trekt het over de vloer. Publiek kijkt toe.

Afbeelding 4

Afbeelding 4
Afbeelding 4 afbeelding 4

Zwart-witfoto: een vrouw staat naast een zwarte afdruk van een lichaam op een wit vlak. Op de afdrukken zijn de vormen van het lichaam te zien.

Vraag 6 1 punt

Bekijk afbeelding 1 t/m 6. De afdrukken op afbeelding 5 en 6 verschillen van elkaar. Leg dit verschil uit aan de hand van de hanteringswijze.

Bekijk het antwoord
  • Legt het verschil in hanteringswijze uit: bij afbeelding 5 wordt het model over het doek gesleept, bij afbeelding 6 is het model als stempel gebruikt. (1p)

Vraag 6 in het hele examen

2024, tijdvak 1: Op de barricade!

Opgavetekst

Afbeelding 14

Afbeelding 14
Afbeelding 14 afbeelding 14, 260 x 325

Schilderij La liberté guidant le peuple van Eugène Delacroix (1830). In het midden staat een vrouw, Marianne, met een rood-wit-blauwe vlag. Om haar heen strijden mannen met geweren, sabels en een hoed, en er liggen gevallen mensen. Op de achtergrond is rook te zien.

Afbeelding 15

Afbeelding 15
Afbeelding 15 afbeelding 15, 162 x 260 cm

Schilderij A Song for the Unseen II van Chae Eun Rhee (2019). Het lijkt een collage van losse, uitgeknipte vormen met duidelijke contouren: figuren in gele, groene en roze kleding, een groen veld met een hoepel en ballen, een spandoek, een vuurzee rechts en een persoon met een rode rugzak links voorop.

Vraag 23 2 punten

Bekijk afbeelding 15. A Song for the Unseen II is geschilderd, maar lijkt op een collage. Noem twee kenmerken van het schilderij waaraan je ziet dat het op een collage lijkt.

Bekijk het antwoord
  • Noemt twee juiste kenmerken, bijvoorbeeld: het lijken uitgeknipte vormen; het lijken bij elkaar geplaatste losse vormen; er zijn heel duidelijke contouren zichtbaar; de verhoudingen lijken niet overal te kloppen; er is veel overlap. (2p)

Vraag 23 in het hele examen

2024, tijdvak 1: Draagbare oplossing

Opgavetekst

Afbeelding 17

Afbeelding 17
Afbeelding 17 afbeelding 17

Drie tekeningen van Valentina Bongiovanni in zwart lijnwerk met gele en lichtblauwe kleurvlakken. De eerste toont een vrouw in regenlaarzen bij water en dieren. De tweede toont handschoenen en een glazen kolf op een statief. De derde toont een groen gekleurd vlak aan een waslijn met druppels.

Vraag 27 1 punt

Bekijk afbeelding 17. Deze tekeningen zijn

  1. A illustratief.
  2. B mythologisch.
  3. C wervend.
Bekijk het antwoord

Antwoord: A

Vraag 27 in het hele examen

Afbeelding 16

Afbeelding 16
Afbeelding 16 afbeelding 16

Foto van een aangespoelde kwal op het strand, met de golven aan de rand van het beeld.

Afbeelding 18

Afbeelding 18
Afbeelding 18 afbeelding 18

Materiaalproef: een donkerblauw tot zwart, gerimpeld vel met lichtere blauwe vlekken en gaten in het materiaal.

Afbeelding 19

Afbeelding 19
Afbeelding 19 afbeelding 19

Materiaalproef: een blauw vel met lichtblauwe vlakken en donkere, gerimpelde scheuren ertussen.

Afbeelding 20

Afbeelding 20
Afbeelding 20 afbeelding 20

Materiaalproef: een rechthoekig stuk donker, licht glanzend materiaal met een gerimpelde structuur.

Afbeelding 21

Afbeelding 21
Afbeelding 21 afbeelding 21

Foto van de schoen (prototype): een donkere sandaal met bandjes, een gesp en een lichtbruine zool, op een lichte ondergrond.

Vraag 28 2 punten

Bekijk afbeelding 16 en 18 t/m 21. Noem twee kenmerken van de materiaalproeven die ook zichtbaar zijn in een kwal.

Bekijk het antwoord
  • Noemt twee juiste kenmerken, bijvoorbeeld: transparantie; blauwe kleur; rafelige randen; organische of ronde vormen. (2p)

Vraag 28 in het hele examen

Vraag 29 3 punten

Bekijk afbeelding 16 en 18 t/m 21. Van Alem doet veel onderzoek en zij maakte meerdere materiaalproeven. Noem drie materiaalkenmerken die Van Alem met haar materiaalproeven mogelijk onderzocht heeft.

Bekijk het antwoord
  • Noemt drie juiste materiaalkenmerken, bijvoorbeeld: stevigheid (om te kunnen verwerken of te dragen als schoen); kleur, de intensiteit of bestendigheid; dichtheid of transparantie; flexibiliteit (buigt het zonder te breken of scheuren?); rekbaarheid (wanneer scheurt of breekt het?). (3p)

Vraag 29 in het hele examen

Vraag 31 2 punten

Bekijk afbeelding 21. Geef twee mogelijke redenen voor Van Alem om een prototype te willen maken.

Bekijk het antwoord
  • Noemt twee juiste redenen, bijvoorbeeld: zij wil aantonen of testen dat het kwallenmateriaal daadwerkelijk verwerkt kan worden in producten; zij heeft nog te weinig productie om meer dan een prototype te maken; zij wil potentiële investeerders overtuigen. (2p)

Vraag 31 in het hele examen

Vraag 33 2 punten

Bekijk afbeelding 16 en 18 t/m 21. Voordat ze kwallen op grote schaal als materiaal zou kunnen inzetten, moet Van Alem nog meer onderzoek doen. Geef twee voorbeelden van zaken die daarvoor onderzocht moeten worden.

Bekijk het antwoord
  • Noemt twee juiste zaken, bijvoorbeeld: hoeveel kwallen er nodig zijn; hoe het kwallenmateriaal op grote(re) schaal geproduceerd kan worden; in welke producten het verwerkt kan worden; waar de kwallen verzameld of gevonden kunnen worden; wat de levensduur van het materiaal is. (2p)

Vraag 33 in het hele examen

2024, tijdvak 2: Barricades

Opgavetekst

Barricades

De Spaanse kunstenaar Fernando Sánchez Castillo maakte in 2009 het kunstwerk Barricade voor een park in Utrecht.

Sánchez Castillo groeide op in Spanje toen daar nog een dictator aan de macht was. Hierdoor gaat veel van zijn werk over protest en verzet. Hij ziet Barricade als een monument voor de democratie, voor iedereen die ooit ergens tegen in opstand kwam.

Op afbeelding 1 en 2 zie je Barricade.

afbeelding 1

afbeelding 1
afbeelding 1

Buitenopname op een grasveld naast een asfaltweg. Op de weg ligt een grote donkere beeldhouwing van omgevallen auto's, met banden en losse voorwerpen eromheen. Achter het kunstwerk staan bomen, verderop is een hoog gebouw zichtbaar, de lucht is blauw met wolken.

afbeelding 2

afbeelding 2
afbeelding 2

Close-up van de barricade in een bosrijke omgeving. Een omgevallen voertuig met losse banden, een grote platte plaat die omhoog steekt als een bord of vlag en een lange, omgeslagen constructie. Het werk is donker van kleur, met bomen en een stoeprand op de achtergrond.

Vraag 4 3 punten

Bekijk afbeelding 1 en 2. Barricade is gemaakt van brons. Geef van onderstaande stellingen aan of ze juist of onjuist zijn. 1 Het kunstwerk bestaat uit afgietsels. 2 Het kunstwerk is een ready-made. 3 Het kunstwerk is gebeeldhouwd.

Bekijk het antwoord
  • 1. Stelling 1 (het kunstwerk bestaat uit afgietsels) is juist. (1p)
  • 2. Stelling 2 (het kunstwerk is een ready-made) is onjuist. (1p)
  • 3. Stelling 3 (het kunstwerk is gebeeldhouwd) is onjuist. (1p)

Per juist antwoord 1 punt.

Vraag 4 in het hele examen

Bron 4

In 1849 had de filosoof Mikhail Bakunin (1814-1878) het idee om kostbare schilderijen op barricades te plaatsen. Hij dacht dat mensen de barricades dan minder snel zouden aanvallen. Zijn idee is toen niet uitgevoerd.

De Turkse kunstenaar Ahmet Öğüt liet zich inspireren door Mikhail Bakunin en maakte in 2015 het kunstwerk Bakunin's Barricade. Het werk bestaat uit een barricade waar kunstwerken een onderdeel van zijn.

Op afbeelding 3 zie je Bakunin's Barricade zoals het in 2020 is getoond in het Stedelijk Museum Amsterdam. Öğüt gebruikte voor deze barricade kunstwerken uit de collectie van dit museum.

Een onderdeel van Bakunin's Barricade is een contract dat is geschreven door Öğüt en een jurist. In het contract staat dat mensen tijdens een toekomstige opstand deze barricade mogen gebruiken, dus ook de kunstwerken uit de collectie van het museum die erin verwerkt zijn.

afbeelding 3

afbeelding 3
afbeelding 3

Binnenopname van een witte museumzaal met een houten vloer. Het kunstwerk is een opgestapelde barricade van objecten: een donkergroen omgevallen voertuig, banden, verkeerskegels, hekken en rood-witte paaltjes, een geel bord, en schilderijen en foto's in lijsten die tegen de stapel en de wand hangen.

Vraag 5 3 punten

Bekijk afbeelding 3. Noem drie kenmerken van Bakunin's Barricade waaraan je kunt zien dat Öğüt het werk zorgvuldig heeft samengesteld.

Bekijk het antwoord
  • Noemt drie kenmerken waaraan je ziet dat het werk zorgvuldig is samengesteld. Voorbeelden van juiste kenmerken: de gebruikte kunstwerken zijn frontaal geplaatst in het geheel; in de barricade zijn de kunstwerken regelmatig verspreid; in de barricade zijn de kunstwerken duidelijk zichtbaar / duidelijk te onderscheiden; de kleuren (blauw, geel, rood, wit en zwart) zijn zorgvuldig gekozen, terwijl rekening is gehouden met de overige / naastliggende onderdelen; de kleuren zijn door het gehele kunstwerk geplaatst / lijken vrij evenredig verdeeld; het kunstwerk is zo geplaatst dat bezoekers er nog langs kunnen. (3p)

Per juist kenmerk 1 punt. Tel alleen de eerste drie genoemde kenmerken mee.

Vraag 5 in het hele examen

2024, tijdvak 2: Natuurlijk protest

Opgavetekst

Natuurlijk protest

De Nederlandse kunstenaar Claudy Jongstra maakte in 2018 de installatie Woven Skin (Geweven huid). Het bestaat uit 60 doeken van verschillende soorten textiel die zijn opgehangen in stalen frames. De doeken zijn met natuurlijke kleurstoffen geverfd.

Op afbeelding 4 en 5 zie je Woven Skin.
Op afbeelding 6 zie je een detail.

Woven Skin bestaat uit verschillende soorten textiel, maar voornamelijk uit wol van Jongstra's eigen schapen. Ze werkt op een ambachtelijke manier en verwerkt en verft de wol met kleurstoffen uit planten die ze zelf kweekt. Ze maakt hiervoor gebruik van recepten uit de middeleeuwen. Bij al deze werkzaamheden krijgt Jongstra hulp van stagiairs en vrijwilligers.

Op afbeelding 7 zie je Jongstra tijdens het verfproces.
Op afbeelding 8 zie je Jongstra aan het werk in haar atelier.
Op afbeelding 9 zie je een deel van Jongstra's atelier.

afbeelding 4

afbeelding 4
afbeelding 4

Expositieruimte met een grijze vloer. In rijen staan metalen rekken waaraan doeken hangen. De doeken zijn van doorschijnende stof, wit en grijs, met rode en roodbruine vlekken.

afbeelding 5

afbeelding 5
afbeelding 5

Zelfde opstelling als afbeelding 4, vanuit een andere hoek: rijen metalen rekken met opgespannen doeken. Rechts vooraan hangt een grote donkerrode en grijze doek. Op de achtergrond is een wit opschrift op de muur zichtbaar.

afbeelding 6

afbeelding 6
afbeelding 6

Detailopname van de doeken. Doorschijnend wit en grijs textiel met rode, roze en donkerrode vlekken, opgehangen aan verticale metalen stangen.

Vraag 10 3 punten

Bekijk afbeelding 4, 5 en 6. Jongstra behandelde de doeken op verschillende manieren. Noem drie manieren waarop Jongstra de doeken heeft behandeld.

Bekijk het antwoord
  • Noemt drie manieren waarop de doeken zijn behandeld. Voorbeelden van juiste manieren: de doeken zijn deels bewerkt met kleurstof; ze zijn opgehangen; ze zijn soms op elkaar bevestigde lappen / doeken; ze zijn deels (dikker / dunner) gevilt. (3p)

Per juiste manier 1 punt.

Vraag 10 in het hele examen

afbeelding 7

afbeelding 7
afbeelding 7

Een vrouw met rode handschoenen tilt een donkere, natte lap wol uit een grote metalen ketel. Links staan houten stokken tegen een witte muur.

afbeelding 8

afbeelding 8
afbeelding 8

Een vrouw zit gehurkt in een werkplaats op een vloer die bedekt is met rode en grijsbruine wol. Op de achtergrond hangen gereedschap en stukken stof aan een bakstenen muur.

Vraag 12 1 punt

Bekijk afbeelding 4 t/m 8. Plaats de stappen uit het maakproces in de juiste volgorde. Begin bij de eerste stap in het proces.

Bekijk het antwoord
  • 1. schapen scheren
  • 2. wol verven
  • 3. doeken maken van wol en textiel
  • 4. doeken in stalen rekken hangen

Het scorepunt alleen toekennen als de volgorde juist en volledig is.

Vraag 12 in het hele examen

afbeelding 9

afbeelding 9
afbeelding 9

Deel van het atelier met een lange stalen werktafel, grote metalen pannen op fornuizen en rekken met rood en geel geverfde stukken textiel. De houten wand is geel-groen.

Vraag 13 3 punten

Bekijk afbeelding 4 t/m 9. Jongstra kleurt het textiel zelf. Daarom doet ze onderzoek naar manieren om met natuurlijke materialen textiel te kleuren. Noem drie voorbeelden van mogelijk onderzoek dat Jongstra hiervoor doet.

Bekijk het antwoord
  • Noemt drie voorbeelden van mogelijk onderzoek naar het kleuren van textiel met natuurlijke materialen. Voorbeelden van juiste antwoorden: welke kleuren verschillende planten kunnen voortbrengen; op welke manier je kleurpigmenten uit planten haalt; hoeveel kleurpigmenten / planten nodig zijn om een bepaalde (verzadiging van een) kleur te verkrijgen; wat er gebeurt wanneer je pigmenten mengt; hoe de pigmenten reageren op verschillend textiel / op natte of droge wol; de invloed van het kookproces op het verkrijgen van een bepaalde kleur(intensiteit). (3p)

Per juist antwoord 1 punt.

Vraag 13 in het hele examen

2024, tijdvak 2: De kunstenaar als kunstwerk

Opgavetekst

De kunstenaar als kunstwerk

De Servische kunstenaar Marina Abramović hield zich als een van de eersten bezig met performance kunst. Samen met haar partner Ulay maakte ze tussen 1976 en 1981 diverse performances onder de naam Relation Works.

Op afbeelding 10 zie je een foto uit 1981 van Abramović en Ulay tijdens de 4:12 minuut durende performance Rest Energy (Rest Energie). Onder hun kleding dragen de kunstenaars een microfoon die ervoor zorgt dat hun hartslag live via geluidsboxen te horen is.

Van Rest Energy is behalve een foto ook een videoregistratie gemaakt. Op figuur 1 zie je mensen in een museum deze videoregistratie bekijken.

afbeelding 10

afbeelding 10
afbeelding 10

Foto van twee performers tegen een blauwgrijze achtergrond. Ze dragen witte bovenstukken en donkere broeken en rokken. Tussen hen in staat een gespannen boog met een pijl, die naar de andere performer is gericht.

Vraag 21 1 punt

Bekijk afbeelding 11, 12 en 13. Leg uit waarom The Lovers fysiek én mentaal zwaar is om uit te voeren.

Bekijk het antwoord
  • Legt uit waarom The Lovers fysiek zwaar is (een van de volgende): er is een constante (krachts)inspanning nodig om dit vol te houden. En legt uit waarom het mentaal zwaar is (een van de volgende): er moest doorgezet worden om drie maanden te wandelen (in ruig gebied); de vraag rijst hoe het zal zijn om elkaar weer te zien / om te trouwen na deze inspanning. (1p)

Het scorepunt alleen toekennen als het antwoord volledig en juist is.

Vraag 21 in het hele examen

Vraag 22 1 punt

Bekijk afbeelding 10. Leg uit waarom Rest Energy fysiek én mentaal zwaar is om uit te voeren.

Bekijk het antwoord
  • Legt uit waarom Rest Energy fysiek zwaar is (het vergt inspanning om gefocust en geconcentreerd te blijven / het evenwicht te bewaren) en waarom het mentaal zwaar is (de afloop is ongewis voor Abramović: zal ik dit overleven? / voor Ulay: houd ik het vol en zal ik haar niet (dodelijk) verwonden?). (1p)

Het scorepunt alleen toekennen als het antwoord volledig en juist is.

Vraag 22 in het hele examen

2023, tijdvak 1: Vermaak in een kunstwerk

Opgavetekst

In het Nederlandse Museum Voorlinden bevindt zich Swimming Pool (Zwembad) van de Argentijnse kunstenaar Leandro Erlich. Het kunstwerk is in 2016 in een van de tentoonstellingszalen gebouwd.

Bezoekers kunnen het kunstwerk vanuit meerdere plekken ervaren: in de tentoonstellingszaal en ook in het kunstwerk zelf.

Op afbeelding 1 zie je Swimming Pool in de tentoonstellingszaal. Op afbeelding 2 zie je Swimming Pool van binnenuit en op afbeelding 3 zie je het kunstwerk van bovenaf.

Museum Voorlinden nodigt bezoekers uit om tijdens het museumbezoek foto's te maken en deze foto's onder #Voorlinden te plaatsen op sociale media.

Op afbeelding 4 zie je foto's van Swimming Pool die door bezoekers onder deze # geplaatst zijn.

In 2019 maakte het Kroatisch-Oostenrijkse ontwerperscollectief Numen/For Use het kunstwerk String (Draad). String bestaat uit een opblaasbare kubus met draden erin. Als de kubus volledig opgeblazen is zijn de draden strakgetrokken en kunnen bezoekers hierop staan. String was onder andere te zien in Kroatië.

Op afbeelding 5 zie je String aan de buitenkant. Op afbeelding 6 zie je de opbouw van String van binnen. Op afbeelding 7 zie je bezoekers in String.

Vraag 8 1 punt

Bekijk afbeelding 5 t/m 7. Geef bij elke stelling aan of die juist of onjuist is.

1 Voor String is lucht een belangrijk onderdeel.

2 String is een interactieve assemblage.

3 Er was technische kennis nodig om String te maken.

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven · Bijlage · Uitwerkbijlage

Bekijk het antwoord
  • 1 juist 2 onjuist 3 juist indien 3 antwoorden juist (1) indien minder dan 3 antwoorden juist (0) (1)

Vraag 8 in het hele examen

2023, tijdvak 1: Ter lering en vermaak

Opgavetekst

De Nederlandse kunstenaar Jan Steen schilderde in de zeventiende eeuw veel huiselijke taferelen. Het schilderij op afbeelding 16 is hiervan een voorbeeld. De titel Soo voer gesongen, soo na gepepen (1668-1670) wil zeggen dat jongeren het voorbeeld van ouderen volgen. Het schilderij is gemaakt ter lering en vermaak.

De Nederlandse kunstenares Tahné Kleijn liet zich in 2015 voor een fotoserie inspireren door Jan Steen. Kleijn portretteert haar familie en plaatst zichzelf ook in beeld. Op afbeelding 17 zie je Kleijn met een boek in haar handen.

De serie heeft als titel Soo d'oude songen, soo pypen de jonge. Afbeelding 17 heeft dezelfde titel. De titel wil zeggen dat jongeren het voorbeeld van ouderen volgen.

In de fotoserie verbeeldt Kleijn behalve de hechte familieband ook de problemen die in haar familie spelen.

Afbeelding 18, Het dronken paar, is een fotoportret van Kleijns ouders. Afbeelding 19, Het morgentoilet, is een fotoportret van Kleijns moeder.

Vraag 28 1 punt

Bekijk afbeelding 17 t/m 19. Om haar portretten te maken verrichtte Kleijn de volgende handelingen: bewerken - ensceneren - fotograferen Zet de handelingen in de juiste volgorde. Start bij de eerste handeling.

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven · Bijlage · Uitwerkbijlage

Bekijk het antwoord

Opmerking Het scorepunt alleen toekennen wanneer alle handelingen in juiste volgorde zijn geplaatst.

Vraag 28 in het hele examen

2023, tijdvak 1: Op de wip

Opgavetekst

Op de grens tussen Amerika en Mexico is een muur gebouwd. Deze muur moet voorkómen dat mensen zonder toestemming naar Amerika reizen.

Niet iedereen is het eens met het plaatsen van de muur. Sinds 2000 werkt het Amerikaanse kunstenaarsduo Ronald Rael en Virginia San Fratello aan kunstprojecten waarin de muur centraal staat.

Op afbeelding 20 zie je Snow Globes (Sneeuwbollen) die het duo maakte in 2013. Op afbeelding 21 zie je The Wall: A Border Game (De Muur: Een Grensspel), ook uit 2013.

In 2019 plaatste het kunstenaarsduo het kunstwerk de Teeter-Totter Wall (Muurwip) in de grensmuur. Het kunstwerk werd illegaal en slechts voor een half uur geplaatst.

Op afbeelding 22 zie je een bovenaanzicht van dit kunstwerk. Op afbeelding 23 zie je het kunstwerk in gebruik. Op afbeelding 24 zie je Rael tijdens het plaatsen van het kunstwerk.

Het kunstenaarsduo maakte veel ontwerpschetsen voor dit kunstwerk. Op figuur 1 en 2 zie je twee voorbeelden.

[figuur 1: zie het originele examen]

[figuur 2: zie het originele examen]

I Het kunstwerk is een tijdelijke installatie in de openbare ruimte. II Het kunstwerk heeft vooral een decoratieve functie.

A Alleen I is juist.

B Alleen II is juist.

C I en II zijn beide juist.

D I en II zijn beide onjuist.

Vraag 34 2 punten

Bekijk afbeelding 22 t/m 24 en figuur 1 en 2 op de vorige pagina. Het kunstwerk verschilt van de ontwerpschetsen. Geef hiervoor twee mogelijke redenen.

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven · Bijlage · Uitwerkbijlage

Bekijk het antwoord
  • voorbeelden van juiste redenen: − De wip op de schetsen was veel te gevaarlijk / hoog / groot. − De wip op de schetsen was lastig in elkaar te zetten. − De wip op de schetsen was zo groot dat een snelle actie onmogelijk is. per juiste reden (1) (2)

Vraag 34 in het hele examen

2023, tijdvak 2: Vermaak buiten - Monet & Marshall

Opgavetekst

De Franse schilder Claude Monet begon in 1865 aan een levensgroot schilderij met de titel Le déjeuner sur l'herbe (Lunch in het gras). Waarschijnlijk stopte Monet na een jaar met het werken aan het schilderij omdat materialen te kostbaar werden.

Monet gaf het schilderij aan zijn huisbaas als voorlopige betaling voor de huur van zijn woning. Jaren later kon hij het schilderij terugkopen en kreeg het beschimmeld terug. Hij sneed het in stukken en bewaarde de delen die nog wel goed waren.

Op afbeelding 1 en 2 zie je twee van deze bewaarde delen. Op afbeelding 3 zie je een door Monet gemaakte studie voor het schilderij.

Het schilderij Past Times (Verleden Tijden) van de Amerikaanse schilder Kerry James Marshall uit 1997 laat ook een picknick in de buitenlucht zien.

Op afbeelding 4 zie je dit schilderij en op afbeelding 5 zie je een door Marshall gemaakte studie voor dit schilderij.

De schilderijen van Monet zijn in het bezit van musea over de hele wereld en worden gezien als belangrijke kunsthistorische werken.

Veel kunst in westerse musea is gemaakt door en gaat over witte mensen. Marshall wil als zwarte kunstenaar hier verandering in brengen door een plek op te eisen in de kunstgeschiedenis, die volgens hem van iedereen is.

Vraag 3 2 punten

Bekijk afbeelding 1, 2 en 3. Monet maakte meerdere studies voor het schilderij, onder andere vanwege het grote formaat. Geef twee redenen waarom het voor Monet belangrijk was om studies te maken voor zo'n groot schilderij.

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven · Bijlage · Uitwerkbijlage

Bekijk het antwoord
  • voorbeelden van juiste redenen: Het maken van een schilderij op groot formaat − vraagt om een goede voorbereiding, studies helpen om inzicht te krijgen (wat er te wachten staat). − is niet zo overzichtelijk en met studies heeft hij een beter overzicht, opdat hij weet waar hij moet beginnen / wat hij moet schilderen. − is kostbaar in materiaal en studies helpen om te voorkomen dat er stukken overgedaan moeten worden. − is tijdsintensief en studies helpen om sneller het gewenste resultaat te bereiken. per juiste reden (1) (2)

Vraag 3 in het hele examen

Vraag 4 1 punt

Bekijk afbeelding 1, 2 en 3. Het schilderij van Monet lijkt vluchtiger geschilderd te zijn dan de studie. Geef een voorbeeld waaraan je dit kan zien.

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven · Bijlage · Uitwerkbijlage

Bekijk het antwoord
  • voorbeelden van een juist antwoord: − Het schilderij is minder gedetailleerd / schetsmatiger dan de studie. − In het schilderij zijn enkele hulplijnen / is de opzet deels nog zichtbaar. − In het schilderij zijn de contouren vervaagd. (1)

Vraag 4 in het hele examen

Vraag 8 3 punten

Vergelijk afbeelding 4 en 5. De studie van Marshall heeft, in vergelijking met het schilderij, een schetsmatig karakter. Geef hiervan drie voorbeelden.

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven · Bijlage · Uitwerkbijlage

Bekijk het antwoord
  • voorbeelden van juiste voorbeelden: In vergelijking met het schilderij − maakt Marshall gebruik van een raster en hulplijnen. − zijn er lijnen van de schets / is de ondertekening zichtbaar. − zijn een aantal vormen / figuren deels uitgewerkt. − zijn de kleuren minder verzadigd. − is de streek van penseel / stift zichtbaar. per juist voorbeeld (1) (3)

Vraag 8 in het hele examen

2023, tijdvak 2: Oneindig vermaak

Opgavetekst

Studio Loop.pH, uit Engeland, maakte in 2014 Osmo, een opblaasbaar kunstwerk.

Osmo is op verschillende plekken geëxposeerd. Op afbeelding 12 zie je Osmo in een hal van een vergadercentrum in Amerika (2015).

Als je Osmo binnengaat word je omringd door een nagemaakt heelal. Op afbeelding 13 en 14 zie je de binnenkant van het kunstwerk.

Op figuur 1 zie je Osmo in opbouw.

[figuur 1: zie het originele examen]

De Japanse kunstenares Yayoi Kusama creëert Infinity Mirror Rooms (Oneindige spiegelkamers). Op figuur 2 zie je de buitenkant van zo'n spiegelkamer, geplaatst in een museum.

[figuur 2: zie het originele examen]

Op afbeelding 15a t/m 15d en 16 zie je Filled with the Brilliance of Life (Gevuld met de schittering van het leven), een oneindige spiegelkamer uit 2011-2012.

Filled with the Brilliance of Life is een grote kubusvorm waarvan de binnenkant bedekt is met spiegels. Aan het plafond hangen honderden led-lampjes die steeds van kleur veranderen.

Op de afbeelding 15a t/m 15d zie je het kunstwerk op verschillende momenten.

De Infinity Mirror Rooms van Kusama zijn populair. Om haar werk te bezichtigen staan bezoekers soms uren in de rij. Bezoekers hebben vervolgens 45 seconden om in het kunstwerk te zijn.

Kunstkenners adviseren om het kunstwerk zonder camera te bezoeken, maar toch worden de Infinity Mirror Rooms veel gefotografeerd. Op het internet zijn veel foto's van bezoekers in deze kunstwerken te vinden.

Vraag 24 2 punten

Bekijk figuur 1 en afbeelding 12. Osmo is op verschillende plekken geëxposeerd. Leg aan de hand van twee kenmerken van Osmo uit waardoor het kunstwerk eenvoudig meerdere keren te exposeren is.

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven · Bijlage · Uitwerkbijlage

Bekijk het antwoord
  • voorbeelden van juiste kenmerken: − Het is opblaasbaar en Osmo hoeft alleen maar opgeblazen te worden. − Het materiaal is licht en daardoor is Osmo eenvoudig te verplaatsen. − Osmo is opvouwbaar en daardoor gemakkelijk te verplaatsen. − Er is alleen stroom (en ruimte) nodig om Osmo te kunnen plaatsen. per juist kenmerk (1) (2)

Vraag 24 in het hele examen

Vraag 28 1 punt

Bekijk afbeelding 15a t/m 15d en 16. Als je in Filled with the Brilliance of Life staat lijkt de ruimte oneindig. Leg uit aan de hand van de materiaalkeuze hoe deze ervaring tot stand komt.

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven · Bijlage · Uitwerkbijlage

Bekijk het antwoord
  • voorbeelden van een juist antwoord: materiaal uitleg spiegels Deze zorgen ervoor dat niet goed zichtbaar is waar de ruimte ophoudt en de spiegeling begint / Ze weerspiegelen elkaar. de led-lampjes De lampjes verlichten de verduisterde kamer minimaal waardoor niet goed zichtbaar is waar de ruimte eindigt. (1)

Vraag 28 in het hele examen

2023, tijdvak 2: Speel Goed

Opgavetekst

Ruim 60 jaar geleden ontwikkelde LEGO in Denemarken de succesvolle LEGO-bouwstenen waar al generaties lang door jong en oud mee gespeeld wordt.

Op afbeelding 17 zie je LEGO-bouwstenen.

Sinds 2017 staat in de Deense stad Billund het LEGO House, ontworpen door het Deense architectenbureau BIG. LEGO-bouwstenen vormen het uitgangspunt voor het ontwerp. In het LEGO House kun je LEGO bekijken en ermee spelen.

Je ziet het LEGO House op afbeelding 18. Op afbeelding 19 zie je een zijaanzicht van het LEGO House.

Let op: de laatste vragen van dit examen staan op de volgende pagina.

BIG architecten maakten tijdens het ontwerpproces van LEGO House gebruik van LEGO-bouwstenen. De figuren 3 a t/m d laten vier opeenvolgende stappen zien van de ontwikkeling van LEGO House.

figuur 3 a t/m d

Op de bovenste verdieping in het LEGO House bevindt zich de Masterpiece Gallery (Galerie voor Topstukken), waar LEGO-topstukken te zien zijn.

Op afbeelding 20 zie je een deel van deze galerie.

Vraag 34 1 punt

Bekijk figuur 3 a t/m d. De figuren 3 a t/m d zijn

  1. A materiaalproeven.
  2. B schetsen in 3D.
  3. C maquettes.

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven · Bijlage · Uitwerkbijlage

Bekijk het antwoord

Antwoord: B

Vraag 34 in het hele examen

Vraag 35 1 punt

Bekijk figuur 3 a t/m d. LEGO House is ontworpen en gebouwd zoals je ook met LEGO- bouwstenen kunt bouwen. Leg uit op welke manier dit zichtbaar wordt in deze figuren.

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven · Bijlage · Uitwerkbijlage

Bekijk het antwoord
  • Het antwoord dient de volgende strekking te hebben: Met LEGO bouw je door te stapelen, wat je terugziet in de figuur. (1)

Vraag 35 in het hele examen

2022, tijdvak 1: Grootsheid van de natuur

Opgavetekst

Voor de Deens-IJslandse kunstenaar Olafur Eliasson is de grootsheid van de natuur een belangrijke inspiratiebron.

Sinds 1998 maakte Eliasson meerdere keren het kunstwerk Green River (Groene Rivier). Elke keer veranderde hij het uiterlijk van een andere rivier door een natuurvriendelijke kleurstof toe te voegen aan het water.

Op afbeelding 1 zie je Green River in de Zweedse hoofdstad Stockholm, uitgevoerd in 2000.

Op afbeelding 2 zie je The Weather Project (Het weerproject) dat Eliasson in 2003 maakte in de Turbine Hall van museum Tate Modern in Londen.

Eliasson creëerde een avondzon door aan één kant van de hal een halve cirkel met gele lampen te plaatsen. Hij plaatste spiegels tegen het gehele plafond, maakte de rest van de ruimte zwart en creëerde mist in de Turbine Hall.

In 2014 maakte Eliasson het kunstwerk Riverbed (Rivierbedding). Hij verplaatste hiervoor een deel van een landschap uit IJsland naar een museum in Denemarken. Door het landschap liet hij een riviertje stromen.

Op afbeelding 3 tot en met 6 zie je enkele foto's van Riverbed, dat meerdere zalen van het museum vult.

Vraag 1 1 punt

Bekijk afbeelding 1. De kunstenaar doet een ingreep, maar ook de natuur speelt een belangrijke rol. Leg uit op welke manier de natuur de vormgeving van dit kunstwerk beïnvloedt.

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven · Bijlage · Uitwerkbijlage

Bekijk het antwoord
  • voorbeelden van een juist antwoord: − De stroming van de rivier bepaalt (de intensiteit van) de kleur / grootte / vorm. − De weersomstandigheden bepalen (de intensiteit van) de kleur. − De loop van de rivier bepaalt de vorm (van het kunstwerk). − Beweging van leven / dieren in het water heeft invloed op vorm en kleur. (1)

Vraag 1 in het hele examen

2022, tijdvak 1: Vleugels

Opgavetekst

De Nederlandse kunstenaar Anne ten Donkelaar maakt kunstwerken met dode vlinders die ze vindt in de natuur.

Op afbeelding 7 zie je een detail van Silky family (Zijden familie) uit 2011, op afbeelding 8 zie je het gehele werk.

De Engelse kunstenaar Damien Hirst maakt sinds 2001 kunstwerken die hij Kaleidoscope paintings (Caleidoscopische schilderijen) noemt. Hij gebruikt voor deze kunstwerken speciaal gekweekte vlinders. Op afbeelding 9 zie je het werk Deity (Godheid) uit 2019; op afbeelding 10 zie je een detail van dit kunstwerk.

Op afbeelding 11 zie je Deity op een expositie met twee soortgelijke kunstwerken.

Wat is juist?

A Alleen I is juist.

B Alleen II is juist.

C I en II zijn beide juist.

D I en II zijn beide onjuist.

Vraag 11 2 punten

Bekijk afbeelding 7 en 8. Ten Donkelaar voegde nieuwe, geborduurde vleugels toe aan de beschadigde vlinders. Geef twee voorbeelden van handelingen die Ten Donkelaar vervolgens moest doen om er dit kunstwerk van te maken.

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven · Bijlage · Uitwerkbijlage

Bekijk het antwoord
  • voorbeelden van een juist antwoord: − Ze prikte spelden om de vlinders te bevestigen / stabiliseren. − Ze plaatste de vlinders op een wit (canvas) doek. − Ze liet draadjes loshangen aan de vleugels. − Ze ordende / plaatste meerdere vlinders bij elkaar. − Ze plaatste er een lijst omheen. per juist antwoord (1) (2)

Vraag 11 in het hele examen

Vraag 13 1 punt

Bekijk afbeelding 7 en 8. Om Silky family te maken moest Ten Donkelaar heel precies werken. Noem een kenmerk van een vlinder waarom Ten Donkelaar precies moest werken bij het maken van dit kunstwerk.

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven · Bijlage · Uitwerkbijlage

Bekijk het antwoord
  • voorbeelden van een juist antwoord: − omdat de vlinders dun, broos en kwetsbaar zijn (en anders kapot gaan) − omdat de vlinders erg klein zijn (is het nodig heel precies te werken om er iets mee te doen) − omdat de tekeningen op de vleugels van vlinders zeer gedetailleerd zijn (1)

Vraag 13 in het hele examen

Vraag 15 2 punten

Bekijk afbeelding 7 t/m 11. De manier waarop Ten Donkelaar vlinders verwerkt verschilt van de manier van Hirst. Noem twee verschillen tussen beide kunstenaars in het verwerken van de vlinders.

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven · Bijlage · Uitwerkbijlage

Bekijk het antwoord
  • voorbeelden van juiste verschillen: Anne ten Donkelaar Damien Hirst verwerkt behalve vleugels ook verwerkt alleen de vleugels van de andere delen van de vlinder vlinders verwerkt beschadigde vlinders verwerkt onbeschadigde vlindervleugels verwerkt de vlinders als verwerkt de vleugels als onderdeel van voorstelling een patroon / vormgevingsaspect verwerkt gevonden vlinders / verwerkt gekweekte vlinders / vlinders vlinders die al dood zijn die gedood worden per juist verschil (1) (2)

Vraag 15 in het hele examen

2022, tijdvak 1: Als de dijken breken

Opgavetekst

Nederland zou voor een groot deel onder water staan als er geen dijken waren.

In 1651 overstroomde een deel van Amsterdam door een dijkdoorbraak. Op afbeelding 12 zie je De doorbraak van de Sint-Anthonisdijk bij Amsterdam dat dit moment verbeeldt. De Nederlandse schilder Jan Asselijn schilderde dit doek vlak na de gebeurtenis.

Meerdere Nederlandse kunstenaars legden deze dijkdoorbraak vast, ook de tekenaar Schellinckx. Van die tekening maakte de prentenmaker Nolpe vervolgens een gravure. Op afbeelding 13 zie je Nolpes gravure Het doorbreken van de Sint-Anthonisdijk bij Amsterdam.

Op afbeelding 14, 15 en 16 zie je het kunstproject Waterlicht van de Nederlandse kunstenaar Daan Roosegaarde. Hij vertoonde het project in

2015 voor het eerst. Waterlicht bestaat uit lichtstralen op een hoogte van twee meter, die het waterniveau in heel Amsterdam aangeven wanneer de dijken zouden breken. Waterlicht is gemaakt met mist, led-technologie, software en lenzen.

Toen het Rijksmuseum in Amsterdam in 2015 het schilderij van Asselijn aankocht, vroeg het aan Roosegaarde om Waterlicht op het Museumplein bij het museum te vertonen.

Vraag 23 1 punt

Bekijk afbeelding 12 en 13. De gravure op afbeelding 13 lijkt een gespiegelde weergave te zijn van de gebeurtenis zoals je die ziet op afbeelding 12. Dit zou te maken kunnen hebben met de techniek. Leg dit uit.

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven · Bijlage · Uitwerkbijlage

Bekijk het antwoord
  • Het antwoord moet de volgende strekking te hebben: De gespiegelde weergave ontstaat doordat een afdruk van een gravure altijd een spiegelbeeld is van de tekening die in de plaat is gekerfd. (1)

Vraag 23 in het hele examen

2022, tijdvak 1: Mens en robot

Opgavetekst

De Duitse filmmaker Fritz Lang maakte in 1927 de sciencefictionfilm Metropolis. In deze film verandert een actrice in een robot. Op afbeelding

17 zie je de actrice als Machinenmensch (Machinemens) in een robot- kostuum.

De Franse modeontwerper Thierry Mugler ontwierp Cyborg voor zijn herfst-/wintercollectie van 1995/1996.

Op afbeelding 18 zie je een model in dit ontwerp, gefotografeerd door de Duits-Australische fotograaf Helmut Newton.

Let op: de laatste vragen van dit examen staan op de volgende pagina.

Het Nederlandse kunstenaarsduo L.A. Raeven, bestaande uit de tweeling Liesbeth en Angelique Raeven, maakte in 2018 Annelies, looking for completion (Annelies, op zoek naar volledigheid). De zussen kunnen moeilijk zonder elkaar en wilden een extra zus creëren die er zou zijn als de andere, echte zus er niet was. Annelies is een zittende robot die kan huilen en mompelen. Als iemand haar aanraakt of troost, gaat ze minder huilen.

Op afbeelding 19 zie je de zussen aan weerszijden van het kunstwerk zitten. Op afbeelding 20 en 21 zie je Annelies van dichtbij.

Vraag 36 1 punt

Bekijk afbeelding 19. Om Annelies te kunnen maken werkte L.A. Raeven samen met technici. Geef een reden waarom L.A. Raeven samenwerkte met technici.

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven · Bijlage · Uitwerkbijlage

Bekijk het antwoord
  • Het antwoord moet de volgende strekking hebben: omdat zij de vakkennis van de technici nodig hebben (en bij henzelf deze kennis ontbreekt) (1)

Vraag 36 in het hele examen

2022, tijdvak 2: Binnen en buiten

Opgavetekst

In de beeldentuin van het Nederlandse Kröller-Müller Museum staat het kunstwerk Jardin d’émail (Emaille tuin) uit 1974 van de Franse kunstenaar Jean Dubuffet. Bezoekers kunnen het kunstwerk binnengaan.

Op afbeelding 1 zie je het kunstwerk vanaf de buitenzijde. Op afbeelding 2 zie je dat je op het kunstwerk kunt lopen.

Op figuur 1 zie je een ontwerp voor Jardin d’émail. Op basis van dit ontwerp kreeg Dubuffet de opdracht om Jardin d’émail uit te voeren voor het Kröller-Müller Museum.

[figuur 1: zie het originele examen]

Door de vele bezoekers en de weersinvloeden is het kunstwerk aangetast. Daarom startte in 2017 de restauratie van Jardin d’émail, die enkele jaren zou duren.

figuren 2a t/m 2d geven informatie over de restauratie.

Op afbeelding 3 zie je Upside down mushroom room (Omgedraaide paddenstoelenkamer) uit 2000 van de Duitse kunstenaar en bioloog Carsten Höller in het Fondazione Prada in Milaan.

Voor Upside down mushroom room bouwde Höller een speciale ruimte in de tentoonstellingszaal, waarin de installatie te zien was. De paddenstoelen draaien met verschillende snelheden om hun as en zijn tussen de 60 cm en 300 cm groot.

Op afbeelding 4 zie je Giant Triple Mushrooms (Gigantische drievoudige paddenstoelen) uit 2010 van Höller.

Giant Triple Mushrooms bestaat uit

1 bestaande voorwerpen en is een assemblage.

2 meerdere elementen en is een collage.

3 verschillende onderdelen en is een installatie.

Vraag 6 1 punt

Bekijk figuur 2a t/m 2d. Zet de stappen van de restauratie die te zien zijn op de figuren, in de juiste volgorde.

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven · Bijlage · Uitwerkbijlage

Bekijk het antwoord

Opmerking Het scorepunt alleen toekennen wanneer de volgorde juist en volledig is.

Vraag 6 in het hele examen

Vraag 7 1 punt

Bekijk afbeelding 1 en 2 en figuur 2a t/m 2d. Bij de restauratie van Jardin d’émail werden de zwarte lijnen precies op de oorspronkelijke plaats geschilderd. Geef een argument waarom het belangrijk was om de lijnen precies op de oorspronkelijke plaats te schilderen.

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven · Bijlage · Uitwerkbijlage

Bekijk het antwoord
  • voorbeelden van een juist argument: − Omdat het kunstwerk er dan uitziet zoals Dubuffet het gemaakt / bedacht heeft. − Omdat bij een restauratie het oorspronkelijke kunstwerk het uitgangspunt is. (1)

Vraag 7 in het hele examen

2022, tijdvak 2: In de natuur

Opgavetekst

De Engelse kunstenaar David Hockney schilderde de verschillende seizoenen. Hij werd hierbij geïnspireerd door de natuur van de Engelse streek Yorkshire.

Op afbeelding 5 is The Arrival of Spring in Woldgate, East Yorkshire in

2011 (Het begin van de lente in Woldgate, Oost-Yorkshire in 2011) te zien. Het kunstwerk bestaat uit 36 schilderdoeken die tegen elkaar aan geplaatst zijn.

Op afbeelding 6 is Woldgate Woods, 26, 27 & 30 July 2006 (Woldgate- bossen, 26, 27 & 30 juli 2006) te zien. Het kunstwerk bestaat uit zes schilderdoeken.

Op figuur 3 zie je de schilderijen van Hockney in zwart-wit, waarop steeds een horizon staat ingetekend. De schilderijen worden aangegeven met de letters a t/m f.

[figuur 3: zie het originele examen]

In 2011 maakte Hockney in dezelfde bossen digitale tekeningen op een tablet.

Op afbeelding 7 zie je zo’n tekening The arrival of Spring in Woldgate, East Yorkshire in 2011

  • 31 May nr. 1 (Het begin van de lente in Woldgate, Oost-Yorkshire in 2011
  • 31 mei nr. 1).

Vraag 15 1 punt

Bekijk afbeelding 6. Het gebruik van meerdere schilderdoeken heeft een effect op het kunstwerk. Beschrijf dit effect.

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven · Bijlage · Uitwerkbijlage

Bekijk het antwoord
  • voorbeelden van een juist effect: − De illusie van een echt bos gaat verloren. / Het geschilderde bos oogt niet realistisch. − Het geschilderde bos wordt gefragmenteerd verbeeld. / De voorstelling loopt niet precies door. / Je wordt geconfronteerd met het feit dat het losse schilderijen zijn. (1)

Vraag 15 in het hele examen

Vraag 16 3 punten

Hockney maakt zijn kunstwerken graag buiten, in de natuur. Noem drie voordelen voor Hockney om buiten op zijn tablet te werken ten opzichte van buiten te schilderen.

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven · Bijlage · Uitwerkbijlage

Bekijk het antwoord
  • voorbeelden van juiste voordelen: − Een tablet is klein / makkelijk mee te nemen. − Een tablet is het enige benodigde gereedschap. − Op een tablet kunnen meerdere kunstwerken / schilderingen opgeslagen worden. − Foutjes of iets dergelijks zijn eenvoudig te herstellen. − Je krijgt geen vieze handen / kleding / spullen. − Je bent minder afhankelijk van het weer. per juist voordeel (1) (3)

Vraag 16 in het hele examen

2022, tijdvak 2: Inpakken

Opgavetekst

De Bulgaars-Amerikaanse kunstenaar Christo werkte van 2014 tot 2016 aan The Floating Piers (De Drijvende Vlonders). Op afbeelding 8 zie je een deel van dit kunstwerk, dat op een Italiaans meer dreef en twee stadjes met een eiland verbond.

Op afbeelding 9 zie je een ontwerpschets en op afbeelding 10 een detail van The Floating Piers.

The Floating Piers bestaat uit een breed pad op duizenden drijvers van kunststof. Het geheel is met textiel bekleed en ligt met ankers vast aan de bodem van een meer.

Op afbeelding 11 zie je enkele drijvers, op afbeelding 12 de opbouw van The Floating Piers en op afbeelding 13 het aanbrengen van het textiel.

1 de exacte locatie van de vlonders bepalen

2 de vlonders verankeren aan de bodem

3 de drijvers met elkaar verbinden tot grote onderdelen

4 textiel over de vlonders bevestigen

5 aanvoeren van de onderdelen

The Floating Piers trok in 16 dagen in totaal één miljoen bezoekers. Op afbeelding 14 zie je een aantal van deze bezoekers.

Het was Christo’s eigen idee om The Floating Piers te maken en hij was enkele jaren bezig met het project. Na afloop werden gebruikte materialen, schetsen en foto’s van The Floating Piers door Christo tentoongesteld en verkocht.

Vraag 20 1 punt

Bekijk afbeelding 11, 12 en 13. Hieronder staan stappen uit de opbouw van The Floating Piers. Zet de stappen in de juiste volgorde. Stap 1 staat al op de juiste plaats.

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven · Bijlage · Uitwerkbijlage

Bekijk het antwoord

Opmerking Het scorepunt alleen toekennen wanneer de volgorde juist en volledig is.

Vraag 20 in het hele examen

Vraag 25 1 punt

Bekijk afbeelding 8 t/m 14. The Floating Piers bestaat uit

  1. A de installatie in het meer waarop bezoekers konden lopen.
  2. B de schetsen die na afloop van de installatie tentoongesteld werden.
  3. C zowel de installatie in het meer als de tentoongestelde schetsen.

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven · Bijlage · Uitwerkbijlage

Bekijk het antwoord

Antwoord: C

Vraag 25 in het hele examen

2022, tijdvak 2: Vogelvlucht

Opgavetekst

De Engelse fotograaf Eadweard Muybridge ontwikkelde een methode waarmee hij bewegingen fotografisch kon vastleggen.

Op figuur 4 zie je een reeks foto’s die hij in 1887 van een vliegende vogel maakte.

[figuur 4: zie het originele examen]

Op afbeelding 15 zie je een vooraanzicht van In 20 Steps (In 20 stappen). Het Nederlandse duo Studio Drift, bestaande uit Lonneke Gordijn en Ralph Nauta, maakte deze installatie in 2015.

De installatie bestaat uit veertig buizen van glas, die in paren langzaam op en neer bewegen met behulp van een elektronisch systeem. Het geheel hangt aan plastic draden.

Op afbeelding 16 zie je het werk vanuit een ander standpunt.

De installatie In 20 Steps hing boven de catwalk tijdens de Parijse modeweek van 2018. Op de catwalk toonde de Nederlandse modeontwerper Iris van Herpen haar collectie Syntopia.

Op afbeelding 17 zie je een model in een jurk van Van Herpen tijdens deze modeshow.

Vraag 30 1 punt

Bekijk afbeelding 15 en 16. Het kunstwerk lijkt fragiel. Leg dit uit aan de hand van de gebruikte materialen.

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven · Bijlage · Uitwerkbijlage

Bekijk het antwoord
  • voorbeelden van een juist antwoord: − De buizen zijn van glas, waardoor ze kunnen breken. − De glazen buizen zijn heel dun, waardoor ze snel kunnen breken. − Door de dunne / transparante draden (zie je nauwelijks dat het hangt en) lijkt het alsof het elk moment (kapot) kan vallen. (1)

Vraag 30 in het hele examen

Vraag 31 1 punt

Bekijk afbeelding 16. Om deze installatie te realiseren werkte Studio Drift samen met technici en wetenschappers. Leg uit waarom Studio Drift bij dit project samenwerkte met technici en wetenschappers.

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven · Bijlage · Uitwerkbijlage

Bekijk het antwoord
  • Het antwoord dient de volgende strekking te hebben: Omdat technici en wetenschappers wel de kennis (van techniek) hebben, en zij zelf niet, om de ideeën van Studio Drift om te zetten in het beoogde kunstwerk. (1)

Vraag 31 in het hele examen

2021, tijdvak 1: De tijd voor altijd

Opgavetekst

De Nederlandse fotograaf Koos Breukel fotografeerde zijn zoon Casper regelmatig vanaf diens geboorte in 2000 tot aan zijn achttiende.

Op afbeelding 1 zie je een foto van Casper uit 2008 als hij 8 jaar is.

Afbeelding 2 is een foto van Casper als hij 9 jaar is. Afbeelding 3 is een foto van Casper als hij 15 jaar is.

aspect toelichting

afbeelding 1 afbeelding 2 en 3

Erik Kessels is een Nederlandse reclamemaker. Naast het maken van reclame verzamelt hij foto's en maakt hij fototentoonstellingen. In 2011 maakte hij voor een van deze tentoonstellingen 24 Hrs In Photos (24 Uur In Foto's).

Afbeelding 4 en 5 zijn foto's van 24 Hrs In Photos, waarvoor Kessels bijna een miljoen foto's verzamelde die binnen 24 uur op Flickr waren geplaatst. Via Flickr kan iedereen foto's delen op internet. Kessels printte 350.000 van deze foto's en vulde daarmee meerdere ruimtes van een museum.

Vraag 5 1 punt

Vergelijk afbeelding 1 met afbeelding 2 en 3. De manier waarop Breukel zijn zoon fotografeerde op afbeelding 1 verschilt van de manier waarop hij hem op afbeelding 2 en 3 fotografeerde. Noem een verschil tussen de manier van fotograferen van afbeelding 1 en de manier van fotograferen van afbeelding 2 en 3. Doe het zo:

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven · Bijlage

Bekijk het antwoord
  • voorbeelden van een juist verschil: afbeelding 1 afbeelding 2 en 3 Breukel maakt een toevallige Breukel geeft het portret zorgvuldig opname / spontane opname / vorm / laat Casper poseren. moment-opname. Breukel maakt gebruik van Breukel maakt gebruik van daglicht. studiolicht. Breukel zoomt uit / maakt gebruik Breukel zoomt in / maakt gebruik van een totaalshot. van close-up. (1)

Vraag 5 in het hele examen

2021, tijdvak 1: Vanitas

Opgavetekst

Op afbeelding 6 zie je een vanitas-stilleven dat rond 1650 is gemaakt door de Nederlandse schilder Harmen Steenwijck.

aspect toelichting

Op afbeelding 7 zie je Vanitas, een onderdeel van de installatie Tableau van de Deense kunstenaar Rose Eken uit 2015. Op afbeelding 8 zie je de hele installatie Tableau, een verzameling voorwerpen uit verschillende kunstenaars-ateliers. Eken had collega- kunstenaars om foto's gevraagd van voorwerpen uit hun ateliers. 400 van deze voorwerpen maakte ze na in klei. Op afbeelding 9 zie je een detail van de installatie.

De Nederlandse kunstenaar Louise te Poele maakt fotografische stillevens, die ze zorgvuldig samenstelt van allerlei voorwerpen. Op afbeelding 10 zie je haar stilleven Vis met ei uit 2015.

Voor haar werk stelt Te Poele eerst een stilleven samen, dat ze vervolgens fotografeert en daarna bewerkt op de computer.

Je kunt Vis met ei ook bekijken via de app AR+T op een smartphone of tablet. Wanneer je met die app het stilleven scant, zie je het werk bewegen; met een druk op de geluidsknop krijg je extra informatie te horen over het werk.

Op figuur 1 zie je iemand de app gebruiken.

[figuur 1: zie het originele examen]

Vraag 13 1 punt

Bekijk afbeelding 7, 8 en 9. Het materiaal klei heeft een vervreemdend effect op het kunstwerk. Leg deze stelling uit.

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven · Bijlage

Bekijk het antwoord
  • Het antwoord dient de volgende strekking te hebben: Het lijkt alsof alles er realistisch uitziet, maar als je goed kijkt zie je dat het nagemaakt is. (1)

Vraag 13 in het hele examen

Vraag 18 3 punten

Het digitaal bewerken van foto's biedt veel mogelijkheden. Noem drie mogelijkheden die het digitaal bewerken van foto's biedt.

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven · Bijlage

Bekijk het antwoord
  • voorbeelden van juiste mogelijkheden: Met digitaal bewerken van foto's kun je − (kleine) dingen toevoegen / vervormen. − onvolkomenheden wegwerken. − licht-donkercontrasten vergroten / verminderen. − kleuren aanpassen / toevoegen. − onderdelen verscherpen / vervagen. − het formaat wijzigen. − onderdelen verplaatsen / veranderen. − de uitsnede / compositie bepalen. per juiste mogelijkheid (1) (3)

Vraag 18 in het hele examen

Vraag 19 1 punt

Bekijk afbeelding 10 en figuur 1. Te Poele zei: "Ik wil dat je het gevoel krijgt dat je de voorwerpen kunt oppakken, het moet echt, echt, echt zijn." Leg uit op welke manier de app AR+T bijdraagt aan het streven van Te Poele naar realisme.

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven · Bijlage

Bekijk het antwoord
  • Het antwoord dient de volgende strekking te hebben: Met de app wordt het mogelijk dat je beweging kunt zien / waarnemen, wat het nog realistischer maakt dan een foto. (1)

Vraag 19 in het hele examen

2021, tijdvak 1: Baas maakt tijd

Opgavetekst

Op afbeelding 11 en 12 zie je de voor- en achterkant van Real Time (Echte Tijd) van de Nederlandse kunstenaar en ontwerper Maarten Baas. In de klok, die Baas in 2016 maakte voor Schiphol, wordt non-stop een film getoond waarin de tijd wordt weergegeven.

Op afbeelding 13 a t/m d zie je stills uit de film, waarop je ziet hoe een man iedere minuut een of twee wijzers uitwist en opnieuw schildert. Baas raakte voor dit project geïnspireerd door de mannen die op de luchthaven aan het werk zijn.

Baas verwijst in de klok naar de Nederlandse schilder Piet Mondriaan. Op afbeelding 14 zie je Compositie met rood, geel en blauw, een schilderij van Mondriaan uit 1921.

Tijd speelt ook een rol in een ander werk van Baas: Tree Trunk Chair (Boomstronkstoel). Op afbeelding 15 zie je op digitale schetsen van dit kunstwerk een boom en een mal. In 2216, 200 jaar na de start van het maakproces, kan de stoel worden gebruikt.

Op afbeelding 16 en 17 zie je digitale schetsen van de stoel.

Baas plantte de boom in 2016 in de tuin van de Menkemaborg, een kasteel dat hoort bij het Groninger Museum. Dit museum, dat het werk aankocht, zal de boom de komende twee eeuwen verzorgen.

Vraag 23 1 punt

Bekijk afbeelding 11, 12 en 13 a t/m d. De film voor Real Time duurt

  1. A 1 uur.
  2. B 12 uur.
  3. C 24 uur.

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven · Bijlage

Bekijk het antwoord

Antwoord: B

Vraag 23 in het hele examen

Vraag 26 1 punt

Bekijk afbeelding 15. Bekijk onderstaande stappen uit het proces om Tree Trunk Chair te maken. Plaats de stappen in de juiste volgorde. Begin bij de eerste stap in het proces.

1 boom kappen

2 boom planten en mal plaatsen

3 mal maken

4 stoel schuren en polijsten

5 200 jaar wachten terwijl de boom groeit

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven · Bijlage

Bekijk het antwoord

Opmerking Het scorepunt alleen toekennen wanneer de volgorde juist en volledig is.

Vraag 26 in het hele examen

Vraag 27 2 punten

Bekijk afbeelding 15, 16 en 17. In het maakproces speelt tijd een belangrijke rol. Beschrijf zowel de rol van de kunstenaar als de rol van tijd in dit kunstwerk.

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven · Bijlage

Bekijk het antwoord
  • kunstenaar: bedenkt het (concept) / plant de boom en plaatst de mal (1)
  • tijd: in de tijd ontstaat de stoel / in de tijd groeit het kunstwerk (1)

Vraag 27 in het hele examen

2021, tijdvak 1: De tijd dringt

Opgavetekst

In 2009 maakte de Deense kunstenaarsgroep Superflex de video- installatie Flooded McDonald's (Overspoelde McDonald's). Omdat McDonald's een van de bekendste fastfoodketens ter wereld is, werd deze keten als voorbeeld genomen voor alle fastfoodketens. Op afbeelding 18 t/m 23 zie je stills uit de video, die 21 minuten duurt.

Voor deze video werd er een McDonald's op ware grootte nagebouwd. Op figuur 2 en 3 zie je voorbereidingen voor de opnames.

figuur 2 figuur 3

Let op: de laatste vragen van dit examen staan op de volgende pagina.

Ook de Braziliaanse kunstenares Nele Azevedo maakt werk over klimaatverandering. Op afbeelding 24, 25 en 26 zie je Melting Men (Smeltende Mensen) uit 2009. Voor het werk liet Azevedo duizend figuurtjes van ijs plaatsen in het centrum van Berlijn.

Doe het zo: Neem de nummers van de zinnen over op je antwoordblad en zet het juiste antwoord erachter.

Vraag 33 1 punt

Bekijk afbeelding 18 t/m 23. Superflex bedacht van tevoren hoe de video zou moeten verlopen; het opnemen van de video moest in één keer goed gaan, maar was niet helemaal te voorspellen. Leg uit waarom het verloop van de opnames niet te voorspellen was.

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven · Bijlage

Bekijk het antwoord
  • Het antwoord dient de volgende strekking te hebben: omdat de impact / kracht / druk van het water onvoorspelbaar is of was. (1)

Vraag 33 in het hele examen

Vraag 34 1 punt

Bekijk afbeelding 24, 25 en 26. Veel mensen hielpen Azevedo bij het plaatsen van de figuurtjes. Leg uit waarom de hulp van veel mensen belangrijk was bij het maken van het kunstwerk.

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven · Bijlage

Bekijk het antwoord
  • Het antwoord dient de volgende strekking te hebben: Alleen wanneer veel mensen helpen, worden de figuurtjes snel geplaatst en zijn de eerste figuurtjes niet al gesmolten wanneer het laatste figuurtje geplaatst is. (1)

Vraag 34 in het hele examen

Vraag 35 2 punten

Bekijk afbeelding 24, 25 en 26. Azevedo gebruikt mallen om de figuurtjes te maken. Noem twee voordelen van het werken met een mal.

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven · Bijlage

Bekijk het antwoord
  • voorbeelden van juiste voordelen: − Het zorgt ervoor dat er eenheid ontstaat tussen de figuren / dat alle figuren hetzelfde zijn. − Het werkt efficiënt. / Het maakt het maken relatief gemakkelijk. − Het werkt snel. − Het draagt bij aan een universeel karakter van de figuurtjes. per juist voordeel (1) (2)

Vraag 35 in het hele examen

2021, tijdvak 2: Groeien in de tijd

Opgavetekst

Het Zwitserse kunstenaarsduo Gerda Steiner en Jorg Lenzlinger maakte voor de tentoonstelling Sonsbeek 2008 de installatie The Mystery of Fertility (Het Mysterie van Vruchtbaarheid). Het kunstwerk was een aantal maanden te zien in stadspark Sonsbeek in Arnhem.

Op afbeelding 1 en 2 zie je foto's van de buitenkant van het kunstwerk. Op afbeelding 3 en 4 zie je de binnenkant.

Steiner en Lenzlinger voegden roze kleurstof toe aan schimmels en zoutkristallen en plaatsten die vervolgens in het kunstwerk. De schimmels en zoutkristallen groeiden tijdens de tentoonstelling. Op afbeelding 3 zie je The Mystery of Fertility bij de start van de tentoonstelling. Op afbeelding 4 zie je het kunstwerk op een later moment.

GT-0600-a-o

De performance Measuring the Universe (Het Universum meten) van de Slowaakse kunstenaar Roman Ondak begint met een witte ruimte en lege muren. Daarna zet een medewerker van het museum een streepje bij de lengte van elke bezoeker. Ook hun naam en de datum van hun bezoek worden op de muur geschreven.

Measuring the Universe is sinds 2007 in verschillende musea uitgevoerd. Op afbeelding 5 zie je Measuring the Universe vrijwel aan het begin van een van deze performances.

Afbeeldingen 6 t/m 9 zijn foto's van Measuring the Universe in het Stedelijk Museum Amsterdam in 2010.

Vraag 4 2 punten

Bekijk afbeelding 1 t/m 4. Door het toevoegen van kleurstof zijn de zoutkristallen en de schimmels roze gekleurd. Beschrijf hiervan twee effecten op het kunstwerk.

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven · Bijlage

Bekijk het antwoord
  • voorbeelden van juiste effecten: − De zoutkristallen en schimmels zijn goed zichtbaar / vallen op. − De zoutkristallen en schimmels worden vervreemdend. − De groei van de zoutkristallen en schimmels valt meer op. per juist effect (1) (2)

Vraag 4 in het hele examen

2021, tijdvak 2: Iconen in de tijd

Opgavetekst

De videoclip Apes**t van The Carters, het artiestenduo Beyoncé en Jay-Z, is in 2018 gemaakt door regisseur Ricky Saiz. Op afbeelding 10 zie je een still uit de videoclip, die is opgenomen in het Louvre, een beroemd museum in Parijs.

Op afbeelding 11 zie je Nikè, een ruim 2000 jaar oud beeld van de godin van de overwinning. Op afbeelding 10 staan The Carters vóór dit beeld.

In de videoclip Apes**t wordt ook naar andere kunstwerken uit het Louvre verwezen. Zo zie je op afbeelding 12 een still waarop je een man op een paard ziet staan. Deze still verwijst naar het schilderij van de Franse schilder Théodore Géricault uit 1812, dat je ziet op afbeelding 13.

Afbeelding 14 laat een still zien waarop Beyoncé en Jay-Z voor de wereldberoemde Mona Lisa staan. Dit schilderij uit de zestiende eeuw is gemaakt door de Italiaanse kunstenaar Leonardo Da Vinci en je ziet het nogmaals op afbeelding 15.

Vraag 17 1 punt

Bekijk onderstaande begrippen die horen bij het maken van een videoclip. Zet de begrippen in de juiste volgorde. Begin bij het begrip dat als eerste in het proces voorkomt. Noteer alleen de nummers.

1 scenario

2 montage

3 filmen

4 storyboard

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven · Bijlage

Bekijk het antwoord

Opmerking Het scorepunt alleen toekennen wanneer de volgorde juist en volledig is.

Vraag 17 in het hele examen

2021, tijdvak 2: De tijd stilzetten

Opgavetekst

In het Stedelijk Museum in Amsterdam staat The Beanery uit 1965 van de Amerikaanse kunstenaar Edward Kienholz.

Het idee voor The Beanery ontstond toen Kienholz in het gelijknamige café zat. Hij bouwde het café na om de vergankelijkheid van de tijd te laten zien en gebruikte hiervoor enkele spullen uit het echte café.

Op afbeelding 16, 17 en 18 zie je het interieur van The Beanery.

Op afbeelding 19 zie je The Beanery in het museum. Als museumbezoeker kan je het kunstwerk binnengaan. Er mag maar één bezoeker tegelijk in het kunstwerk aanwezig zijn en er mag niets worden aangeraakt, daarom wordt het kunstwerk bewaakt.

Op afbeelding 20 zie je een bezoeker in het kunstwerk. Op afbeelding 21 kijk je vanuit The Beanery naar de in- en uitgang.

interieur The Beanery ruimte van het museum

Toen Kienholz klaar was met het maken van The Beanery, overgoot hij alles met een bruine harslaag. Omdat het kunstwerk door de jaren heen veel is bezocht, werd het vuil en waren er objecten versleten of verdwenen.

Vraag 26 2 punten

Bekijk afbeelding 16 t/m 18. Noem twee effecten die Kienholz mogelijk wilde bereiken met het aanbrengen van de bruine harslaag.

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven · Bijlage

Bekijk het antwoord
  • voorbeelden van juiste effecten: Mogelijk wilde Kienholz − eenheid creëren in het hele kunstwerk (door eenzelfde kleur en textuur). − het laten lijken alsof de tijd is stilgezet op één moment. − alles oud en vervallen laten lijken. − de sfeer van een bruin café creëren. per juist effect (1) (2)

Vraag 26 in het hele examen

Vraag 27 2 punten

Bekijk afbeelding 16, 17, 18, 20 en 21. Het Stedelijk Museum restaureerde The Beanery in 2012. Geef twee mogelijke redenen waarom een museum kunstwerken restaureert.

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven · Bijlage

Bekijk het antwoord
  • voorbeelden van juiste redenen: − om het kunstwerk te behouden / conserveren − om het kunstwerk te kunnen blijven tentoonstellen − om het kunstwerk in originele staat (terug) te brengen / om schade aan het kunstwerk te herstellen / om het kunstwerk schoon te maken − om meer te weten te komen over het kunstwerk − om de waarde van het kunstwerk te behouden per juiste reden (1) (2)

Vraag 27 in het hele examen

2021, tijdvak 2: De tijd dringt - plastic

Opgavetekst

De Nederlandse fotograaf Thirza Schaap werkt sinds 2015 aan de fotoserie Plastic Ocean. Hiervoor maakt ze foto's van spullen die ze vindt op het strand van Kaapstad. Op afbeelding 22 zie je Musselmania (Mosselmanie) en op afbeelding 23 Veil (Sluier) uit deze serie, beide gemaakt in 2017.

aspect uitleg: In beide foto's

Afbeelding 24a t/m 24d laten verschillende stappen in het maakproces van de foto's zien.

Op afbeelding 25 zie je reclame voor de kleur Living Coral (Levend Koraal). Deze kleur is door kleureninstituut Pantone verkozen tot de kleur van het jaar 2019.

Het Wereld Natuur Fonds reageerde op deze reclame met een campagneposter die gericht was op het beschermen van koraalriffen. Op afbeelding 26 zie je deze campagneposter, waarvoor de foto Splash of Pink (Roze Vlek) van Schaap is gebruikt.

Vraag 34 1 punt

Bekijk afbeelding 24a t/m 24d. Zet de afbeeldingen in de juiste volgorde. Begin met de eerste stap in het maakproces.

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven · Bijlage

Bekijk het antwoord

Opmerking Het scorepunt alleen toekennen wanneer de volgorde juist en volledig is.

Vraag 34 in het hele examen

2019, tijdvak 1: Zelfportretten

Opgavetekst

De beroemde zeventiende-eeuwse Nederlandse schilder Rembrandt van Rijn maakte veel zelfportretten.

Op afbeelding 1 zie je een zelfportret dat hij schilderde rond 1635.

Rembrandt maakte naast schilderijen ook veel etsen. Op figuur 1, 2 en 3 zie je er drie, alle zelfportretten, gemaakt rond 1631. De zelfportretten zijn afgebeeld op ongeveer ware grootte. figuur 1 figuur 2 figuur 3

figuur 4 is een detail van figuur 2

De Oostenrijkse kunstenaar Egon Schiele maakte ruim 100 zelfportretten. Op afbeelding 2 zie je een zelfportret uit 1912.

Rembrandt Schiele

De Amerikaanse fotograaf Cindy Sherman werd bekend met foto's die ze van zichzelf maakte.

Op afbeelding 3 en 4 zie je foto's die zij maakte in 2008 en in 2000. Figuur 5 is een portretfoto van Sherman gemaakt door Mark Seliger. [figuur 5: zie het originele examen]

Sherman heeft gezegd: "We zijn allemaal het product van wat we willen laten zien aan de buitenwereld, zelfs mensen die denken dat ze daar weinig tijd aan besteden."

Vraag 5 2 punten

Bekijk figuur 1, 2 en 3. Met deze etsen deed Rembrandt onderzoek naar het maken van portretten. Noem twee aspecten die Rembrandt onderzocht met deze etsen.

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven · Bijlage

Bekijk het antwoord
  • voorbeelden van juiste aspecten: − de weergave van het gezicht / de blik − de weergave van het haar − de houding van schouders / nek / hoofd − lichtinval op het gezicht / schaduwwerking − compositie / plaats van het portret in het vlak − gezichtsuitdrukking − grootte portret ten opzichte van het kader / afsnijding − plasticiteit per juist aspect (1) (2)

Vraag 5 in het hele examen

Vraag 6 1 punt

Bekijk figuur 2 en 4. Het suggereren van plasticiteit in een schilderij is anders dan in een ets. Beschrijf hoe Rembrandt plasticiteit suggereert in deze ets.

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven · Bijlage

Bekijk het antwoord
  • voorbeelden van een juist antwoord: − Hij suggereert schaduw door het plaatsen van meer of juist minder lijnen / arcering. − Hij suggereert de vormen in het gezicht door de lijnen de rondingen van het gezicht te laten volgen. (1)

Vraag 6 in het hele examen

Vraag 9 1 punt

Vergelijk afbeelding 1 en 2. De hanteringswijze van beide schilders is verschillend. Beschrijf de hanteringswijze van Rembrandt.

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven · Bijlage

Bekijk het antwoord
  • voorbeelden van een juist antwoord: − Hij hanteert een fijn penseel. − Hij zet onzichtbare / fijne penseelstreken. (1)

Vraag 9 in het hele examen

Vraag 10 1 punt

Vergelijk afbeelding 1 en 2. Beschrijf de hanteringswijze van Schiele.

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven · Bijlage

Bekijk het antwoord
  • voorbeelden van een juist antwoord: − Hij hanteert een breed penseel of een kwast. − Hij plaatst zichtbare / grove verfstreken. (1)

Vraag 10 in het hele examen

Vraag 13 2 punten

Bekijk afbeelding 4 en figuur 5. Op deze foto fotografeert Sherman zich als weer een andere vrouw. Noem twee handelingen die Sherman moet doen om zichzelf te veranderen in deze vrouw.

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven · Bijlage

Bekijk het antwoord
  • voorbeelden van juiste handelingen: − passende kleding aandoen − een passend kapsel laten stylen / een passende pruik opzetten − passende make-up / juiste grime aanbrengen − de juiste houding aannemen − de juiste gezichtsuitdrukking aannemen per juiste handeling (1) (2)

Vraag 13 in het hele examen

2019, tijdvak 1: Het Deventer Stadhuis

Opgavetekst

Het tweede gebouw van links op afbeelding 5 is het nieuwe deel voor het stadhuis van Deventer. Het werd ontworpen door het architectenbureau Neutelings Riedijk en ging in 2016 open.

Een van de uitgangspunten voor het ontwerp was dat het aansluit bij de identiteit van de historische binnenstad.

nieuwe deel stadhuis naastgelegen gebouwen

De Nederlandse kunstenaar Loes ten Anscher kreeg de opdracht een kunstwerk te maken als invulling van de houten kozijnen van het gebouw: het Deventer Raamwerk.

Ten Anscher trok langs alle wijken van de stad en haalde bij 2264 willekeurig gekozen inwoners een vinger- of teenafdruk op. De afdrukken verwerkte zij tot aluminium raamwerken, die aan de buitenkant, in de kozijnen en voor het glas geplaatst werden.

Op afbeelding 6 en 7 zie je details van het Deventer Raamwerk. Op afbeelding 8 zie je enkele foto's van het maakproces van het Deventer Raamwerk.

Doe het zo: Neem de nummers van de zinnen over op je antwoordblad en zet het juiste antwoord erachter.

Veel inwoners van Deventer waren negatief over de bouw van dit stadhuis. Een doel van Ten Anscher was om de inwoners positief over het nieuwe stadhuis te laten denken.

Op afbeelding 9 zie je de metalen plaatjes die alle deelnemers aan het project kregen. Op elk plaatje staat het nummer van hun 'eigen' raamwerk.

Vraag 19 2 punten

Bekijk afbeelding 5 t/m 7. Ten Anscher ontwierp het Deventer Raamwerk speciaal voor het stadhuis. Geef voor onderstaande zinnen aan of ze juist of onjuist zijn.

1 De open vormen van de raamwerken zorgen voor een speelse lichtval.

2 De elkaar overlappende raamwerken zorgen voor schaduwwerking.

3 De voorstelling van elk raamwerk heeft een geometrisch karakter.

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven · Bijlage

Bekijk het antwoord
  • 1 juist 2 onjuist 3 onjuist indien drie antwoorden juist (2) indien twee antwoorden juist (1) indien een of geen antwoord juist (0) (2)

Vraag 19 in het hele examen

Vraag 20 1 punt

Bekijk afbeelding 8. Voor het maken van het Deventer Raamwerk moest een aantal stappen worden doorlopen. Op afbeelding 8 zie je enkele stappen van het proces in willekeurige volgorde. Zet de letters van de stappen in de juiste volgorde op je antwoordblad.

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven · Bijlage

Bekijk het antwoord

Opmerking Het scorepunt alleen toekennen wanneer de volgorde juist en volledig is.

Vraag 20 in het hele examen

Vraag 22 1 punt

Bekijk afbeelding 9. Leg de functie van het metalen plaatje uit.

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven · Bijlage

Bekijk het antwoord
  • voorbeelden van een juist antwoord: − Het is een bewijs dat zij (via hun vinger- of teenafdruk) vereeuwigd zijn in het kunstwerk. − Het dient als aandenken (voor thuis / aan een bijzonder project). − Het helpt bij het terugvinden van hun eigen vinger- of teenafdruk. − Het vergroot de betrokkenheid van de (2264) inwoners bij het stadhuis. (1)

Vraag 22 in het hele examen

2019, tijdvak 1: Uniform of Uniek?

Opgavetekst

De kunstenaar Do Ho Suh groeide op in Zuid-Korea en emigreerde na zijn militaire dienst naar Amerika. De verschillen tussen de Zuid-Koreaanse en de westerse cultuur inspireren hem in zijn werk. Op afbeelding 10 zie je Paratrooper-I uit 2003. Afbeelding 11 is een detail van het kunstwerk.

Een paratroeper is een militaire parachutist die vecht in een voor hem onbekende omgeving.

Op afbeelding 12 zie je een ander detail van Paratrooper-I: een linnen doek waarop 3000 namen van Suhs familie en vrienden zijn geborduurd.

In Zuid-Korea moeten alle jongens het leger in. Suhs ervaring in het leger inspireerde hem in 2005 tot het maken van Some/One. Je ziet dit werk op afbeelding 13 en figuur 6. Afbeelding 15 is een detail van het kunstwerk.

Some/One zou je als één woord kunnen lezen (someone = iemand), maar ook als twee woorden (some = meerderen en one = één).

Op afbeelding 14 zie je een traditioneel harnas zoals dat vroeger werd gedragen door Koreaanse soldaten.

[figuur 6: zie het originele examen]

Vraag 27 2 punten

Bekijk afbeelding 10, 11 en 12. In het kunstwerk wordt verwezen naar een parachute. Noem twee kenmerken van het linnen doek waarmee wordt verwezen naar een parachute.

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven · Bijlage

Bekijk het antwoord
  • voorbeelden van juiste kenmerken: − Het doek is rond. − de bolling van het doek − De draden uit het doek komen allemaal samen bij de paratroeper. per juist kenmerk (1) (2)

Vraag 27 in het hele examen

2019, tijdvak 2: Online / Offline identiteit

Opgavetekst

Op afbeelding 1 en 2 zie je werk uit 2017 van de Nederlandse ontwerpers Annebel de Kok en Esther van Brakel. Tijdens hun studie maakten zij het project Nu ook Offline. Het project bestaat uit kleding met daarop teksten en foto's van Facebookprofielen.

Op afbeelding 3 zie je een voorbeeld van de huisstijl van Facebook.

De Kok en Van Brakel vonden persoonlijke teksten en foto's op profielen van Facebookvrienden. Ze printten een deel van deze teksten op kleding en gaven die kleding aan deze vrienden. De Kok en Van Brakel wilden hen ervan bewust maken dat je online makkelijker dingen zegt dan in de echte wereld. Hun vrienden aarzelden om de kleding in het openbaar te dragen.

De Nederlandse fotograaf Willem Popelier gaf in 2015 een Do-It- Yourselfie-Guide uit, een instructieboekje voor het maken van selfies. Je ziet de omslag van dit boekje op afbeelding 4 en twee dubbele pagina's uit dit boekje op afbeelding 5 en 6.

Popelier onderzocht welke foto's op social media het meest geliket worden. Vervolgens schreef hij het boekje met 66 ironische tips om zo'n 'goede' foto te maken.

Op afbeelding 7 en 8 zie je het werk Take A Selfie, Fake A Life dat de Colombiaanse kunstenaar Camilo Matiz maakte in 2015. Zijn werk bestaat uit een lichtgevende tekst die voor een spiegel hangt. De titel kan je vertalen met Maak een selfie, fake een leven.

Vraag 2 2 punten

Bekijk afbeelding 1 en 2. De teksten op de kleding zijn niet goed leesbaar. Geef hiervoor twee oorzaken.

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven · Bijlage

Bekijk het antwoord
  • voorbeelden van juiste oorzaken: − De teksten volgen de vormen van het kledingstuk en vallen daarom deels weg. − Door plooien valt tekst (deels) weg. − De tekst wordt onderbroken doordat die op verschillende delen van een kledingstuk (bijvoorbeeld twee broekspijpen) staat. − Kleding die gedragen wordt is vaak in beweging, wat de teksten lastiger leesbaar maakt. per juiste oorzaak (1) (2)

Vraag 2 in het hele examen

Vraag 9 1 punt

Bekijk afbeelding 7 en 8. Om de tekst een ander spiegelbeeld te geven, plakte Matiz

  1. A delen van de letters aan de achterkant af.
  2. B delen van de letters aan de achter- en de voorkant af.
  3. C delen van de letters aan de voorkant af.

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven · Bijlage

Bekijk het antwoord

Antwoord: B

Vraag 9 in het hele examen

2019, tijdvak 2: Waar kom ik vandaan?

Opgavetekst

De Zuid-Afrikaanse kunstenaar Mary Sibande verbeeldde in 2009 een stukje van haar familiegeschiedenis. Op afbeelding 20 zie je haar kunstwerk Sophie Velucia and Madam CJ Walker. Afbeelding 21 en 22 zijn details van het werk.

In dit kunstwerk verbeeldt Sibande het verhaal van haar moeder Sophie, die vroeger dienstmeisje was. Haar moeder staat tegenover het portret van Madam CJ Walker, een succesvolle vrouw die handelde in haarproducten. Door Madam CJ Walker is Sibandes moeder kapper geworden. Voor het beeld van het dienstmeisje maakte Sibande afgietsels van zichzelf.

Ook de Zuid-Afrikaanse kunstenaar Lebohang Kganye onderzoekt en verbeeldt haar familiegeschiedenis. Op afbeelding 23 en 24 zie je twee stills uit haar project Pied piper's voyage (De reis van de rattenvanger) uit 2012. Voor haar werk ging Kganye langs familie om verhalen te horen en familiefoto's te vragen. De personen en voorwerpen op de foto's printte ze op groot formaat en plakte ze op karton. Zo ontstonden er objecten die ze kon ordenen tot ruimtelijke composities. Gekleed als haar vader, plaatste ze zichzelf in haar kunstwerken en maakte er opnames van.

Vraag 32 2 punten

Bekijk afbeelding 22. Het portret van Madam CJ Walker is geborduurd met kunsthaar. Geef twee praktische redenen om kunsthaar te gebruiken voor het borduren van dit portret en geen echt haar.

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven · Bijlage

Bekijk het antwoord
  • voorbeelden van juiste praktische redenen: Omdat kunsthaar vergeleken met echt haar − sterker is. − goedkoper is. − makkelijker verkrijgbaar is. per juiste reden (1) (2)

Vraag 32 in het hele examen

Vraag 36 1 punt

Bekijk afbeelding 23 en 24. Elk familielid vertelde een eigen versie van elk verhaal. Leg uit dat de werkwijze van Kganye aansluit bij de verschillende verhalen.

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven · Bijlage

Bekijk het antwoord
  • Het antwoord dient de volgende strekking te hebben: Ze kan alle delen ordenen en herordenen / de opstelling keer op keer aanpassen aan een ander verhaal. (1)

Vraag 36 in het hele examen

2018, tijdvak 1: Het Feestaardvarken voor Arnhem

Opgavetekst

Op afbeelding 1, 2 en 3 zie je het Feestaardvarken van de Nederlandse kunstenaar Florentijn Hofman. Het kunstwerk is in 2013 gemaakt in opdracht van de dierentuin van Arnhem die toen 100 jaar bestond. Het Feestaardvarken is een cadeau voor de stad.

Op figuur 1 zie je een foto van een aardvarken. Deze dieren zijn in Nederland alleen in de dierentuin van Arnhem te zien.

[figuur 1: zie het originele examen]

Het Feestaardvarken bestaat uit delen die in een fabriekshal zijn gemaakt en op locatie in elkaar zijn gezet. Op figuur 2 zie je hoe dat gebeurt.

[figuur 2: zie het originele examen]

Het Bartókpark, waar het Feestaardvarken ligt, trekt nu veel bezoekers.

In 2015 heeft de plek een prijs gekregen, omdat het van een onaantrekkelijke plek een populaire plek van Arnhem is geworden.

De bedoeling was dat het Feestaardvarken tijdelijk op deze plek zou liggen. De kunstenaar Hofman vindt dat het beeld weggehaald kan worden. Veel inwoners van Arnhem willen dat het beeld blijft liggen.

Vraag 3 2 punten

Bekijk figuur 2. Het beeld is in delen gemaakt. Noem twee voordelen van deze manier van werken.

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven · Bijlage

Bekijk het antwoord
  • voorbeelden van juiste voordelen: − eenvoudiger transport − makkelijker plaatsbaar − (relatief) lager gewicht − (deels) te maken in een werkplaats (2)

Vraag 3 in het hele examen

2018, tijdvak 1: Stadspoorten

Opgavetekst

Op afbeelding 4 zie je een foto van de Delftse Poort in Rotterdam. Deze poort is in de achttiende eeuw ontworpen door de Nederlandse architect Pieter de Swart. De stadspoort werd tijdens de Tweede Wereldoorlog zwaar beschadigd door een bombardement en daarna afgebroken.

De Rotterdamse kunstenaar Cor Kraat maakte in 1995 de Nieuwe Delftse Poort. Je ziet deze poort op afbeelding 5. Op afbeelding 6 zie je de achterkant van het kunstwerk.

Kraat plaatste reliëfs van de oude poort bij zijn nieuwe poort. Op afbeelding 7a en 7b zie je een aantal van deze reliëfs.

In de stad Chicago staat de Cloud Gate (Wolkenpoort) van de Britse kunstenaar Anish Kapoor uit 2004. Je ziet het werk op afbeelding 8 en 9.

De Wolkenpoort bestaat uit aan elkaar gelaste metalen platen die zijn bevestigd op een frame. De figuren 3a t/m 3c geven je meer informatie over hoe het kunstwerk gemaakt is.

figuur 3a t/m 3c 3a 3b

3c

Vraag 17 2 punten

Bekijk afbeelding 8 en 9 en figuur 3a t/m 3c. Kapoor wilde een kunstwerk maken waarvan de constructie niet meer zichtbaar is. Noem twee handelingen die tijdens de opbouw nodig waren zodat de constructie onzichtbaar zou zijn.

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven · Bijlage

Bekijk het antwoord
  • voorbeelden van juiste handelingen: − intensief glad maken / polijsten − de platen perfect op elkaar te laten aansluiten / het precies passend maken van de platen − de platen aan elkaar schroeven / de platen lassen met randen naar binnen gekeerd − het aan de binnenkant van het skelet bevestigen per juiste handeling (1) (2)

Vraag 17 in het hele examen

2018, tijdvak 2: Het stadsleven

Opgavetekst

De Nederlandse kunstenaar George Breitner schilderde regelmatig het dagelijkse leven in de stad. Hij noemde zichzelf schilder van het volk. Op afbeelding 1 zie je De Singelbrug bij de Paleisstraat te Amsterdam uit 1898.

Naast schetsen maakte Breitner ook foto's voor zijn werk. Er wordt aangenomen dat hij de foto op figuur 1 gebruikte voor het schilderij op afbeelding 1.

[figuur 1: zie het originele examen]

Op figuur 2 zie je een foto uit 1896 van het schilderij. Het schilderij zag er toen anders uit. Zo zie je op de voorgrond een dienstmeisje in plaats van een rijke dame.

[figuur 2: zie het originele examen]

De kunstenaar Romare Bearden woonde en werkte in Harlem, een wijk in New York waar veel Afro-Amerikanen wonen.

Op afbeelding 2 zie je zijn collage The Dove (de Duif) uit 1964, die bestaat uit kranten- en tijdschriftenknipsels en stukken gekleurd papier.

Vraag 3 1 punt

Bekijk afbeelding 1. Breitner maakte buiten schetsen van voorbijgangers op straat. Leg uit waarom het maken van schetsen op straat een goede voorbereiding is op het schilderen van dit schilderij.

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven · Bijlage

Bekijk het antwoord
  • voorbeelden van een juist antwoord: − Zo oefent hij de weergave van houdingen en/of bewegingen van de voorbijgangers. − Zo onthoudt hij de weergave van houdingen en/of bewegingen van de voorbijgangers. − Zo hoeft hij niet zo snel te werken. (1)

Vraag 3 in het hele examen

Vraag 4 1 punt

Bekijk afbeelding 1 en figuur 1. Breitner gebruikte de foto op figuur 1 als

  1. A materiaalproef.
  2. B ideeënblad.
  3. C voorstudie.

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven · Bijlage

Bekijk het antwoord

Antwoord: C

Vraag 4 in het hele examen

Vraag 11 1 punt

Bekijk afbeelding 2. Bearden bedacht de compositie van The Dove terwijl hij het kunstwerk aan het maken was. Leg uit dat de collagetechniek goed past bij Beardens manier van werken.

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven · Bijlage

Bekijk het antwoord
  • Het antwoord dient de volgende strekking te hebben: In een collage kan je met beeldelementen (tot het laatste moment) schuiven op zoek naar de beste compositie. (1)

Vraag 11 in het hele examen

2018, tijdvak 2: Groninger stadspoort

Opgavetekst

Het Groninger museum werd in 1994 gebouwd onder leiding van de Italiaanse architect en ontwerper Mendini. Het museum ligt tussen het station en het centrum.

Op afbeelding 3 zie je een luchtfoto van het museum, dat uit meerdere delen bestaat. Op afbeelding 4 zie je het museum vanaf het station.

Op afbeelding 5 zie je een object van Mendini dat bij het museum hoort. Op afbeelding 6 zie je een detail van hetzelfde object vanuit een ander perspectief. Op figuur 3 zie je een plattegrond van het museum. Het object staat bij de X.

[figuur 3: zie het originele examen]

De collectie van het museum bestaat uit verschillende deelcollecties, zoals bijvoorbeeld keramiek, oude, moderne, nationale en internationale kunst. Een uitgangspunt bij het ontwerp van het museum was dat de bezoeker aan het exterieur kon zien wat er binnen tentoongesteld werd.

Op afbeelding 7 en 8 zie je twee verschillende paviljoens van het museum.

Vraag 17 3 punten

Bekijk afbeelding 5 en 6. Het kunstwerk heeft naast een decoratieve ook een praktische functie. Noem drie praktische functies van het werk.

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven · Bijlage

Bekijk het antwoord
  • voorbeelden van juiste functies: − wegwijzer − ontmoetingspunt / markeringspunt − bankje − plattegrond van het museum per juiste functie (1) (3)

Vraag 17 in het hele examen

2018, tijdvak 2: Over buren

Opgavetekst

Op afbeelding 9 zie je het schilderij Palast (Paleis) uit 2005 van de Nederlandse kunstenaar Tjebbe Beekman. De titel verwijst naar een grote flat in Berlijn, met de naam Sozial Palast. Met Sozial Palast wordt Paleis voor het volk bedoeld. In deze flat wonen zo'n 2000 mensen.

Beekman verwerkt in de natte verf ook materialen zoals touw en zand. Op afbeelding 10 en 11 zie je details van het schilderij waarop het materiaalgebruik zichtbaar is.

De Amerikaanse fotografe Gail Albert Halaban voert kunstprojecten uit in grote steden. Hierbij werkt ze samen met de inwoners en laat ze hen ook met elkaar samenwerken. Een voorbeeld van zo'n project is Out my window (Vanuit mijn raam). Op afbeelding 12, 13 en 14 zie je foto's die Halaban maakte in New York voor dit project.

Bij de foto's lijkt het alsof je bij de buren naar binnen gluurt, toch is alles van tevoren nauwkeurig met de bewoners besproken en in scène gezet.

Vraag 23 1 punt

Bekijk afbeelding 9, 10 en 11. Leg uit welke inhoud van het kunstwerk versterkt wordt door de toevoeging van materialen zoals touw en zand.

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven · Bijlage

Bekijk het antwoord
  • voorbeelden van een juist antwoord: − de grauwheid van de flat − het verval van de flat − het rauwe / het ruwe van de flat − de eenvoud / de armoede van de flat (1)

Vraag 23 in het hele examen

Vraag 28 1 punt

Bekijk afbeelding 12, 13 en 14. Leg uit waaraan je kunt zien dat de foto's geënsceneerd genoemd kunnen worden.

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven · Bijlage

Bekijk het antwoord
  • Het antwoord dient de volgende strekking te hebben: De belichting / De compositie / Het kleurcontrast is zorgvuldig gekozen. (1)

Vraag 28 in het hele examen

2018, tijdvak 2: Afrika 010

Opgavetekst

Rotterdam is een moderne havenstad. Naast de vele schepen bepalen iconische gebouwen het aanzicht van de stad.

Op afbeelding 15 en 16 zie je het gebouw De Rotterdam en op afbeelding 17 het Centraal Station van Rotterdam.

De Afrikaanse kunstenaar Meschac Gaba werkt deels in Rotterdam en deels in Afrika. Gaba werd bekend met architectuurpruiken waarin hij westerse architectuur en traditionele haarwerken uit Afrika samenbrengt.

Voor de tentoonstelling Afrika 010 in het Rotterdamse Wereldmuseum maakte Gaba 13 pruiken die iconische gebouwen van Rotterdam verbeelden. Op afbeelding 18 zie je de pruik die het Centraal Station verbeeldt.

In Afrika is het traditie om haren te vlechten voor een speciale gelegenheid. Op afbeelding 19 zie je twee voorbeelden van zo'n haarvlechtwerk, gefotografeerd door J.D. 'Okhai Ojeikere.

Op afbeelding 20 zie je hoe de pruiken van Gaba tentoongesteld zijn.

De fotograaf Krijn van Noordwijk kreeg de opdracht om de pruiken te fotograferen terwijl ze werden gedragen door Rotterdammers. Op afbeelding 21 zie je de foto waarop een model de pruik van het gebouw De Rotterdam draagt.

Vraag 33 1 punt

Bekijk afbeelding 18, 19 en 20. Net als het haarvlechtwerk zijn de pruiken van Gaba

  1. A ambachtelijk.
  2. B industrieel.
  3. C naturalistisch.

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven · Bijlage

Bekijk het antwoord

Antwoord: A

Vraag 33 in het hele examen

Hoe vaak technieken in het examen komt

Vragen over technieken per centraal examen beeldende vorming vmbo-gl/tl. Elke vraag is eenmalig door een AI-model bij een onderwerp ingedeeld; per vraag kan dat afwijken.
ExamenVragenAantalAandeel
2026, tijdvak 14, 7, 12, 14, 17, 30617%
2026, tijdvak 24, 17-19, 30-31617%
2025, tijdvak 13, 8, 19, 22411%
2025, tijdvak 24, 8-9, 15, 23, 29617%
2024, tijdvak 16, 23, 27-29, 31, 33720%
2024, tijdvak 24-5, 10, 12-13, 21-22721%
2023, tijdvak 18, 28, 3438%
2023, tijdvak 23-4, 8, 24, 28, 34-35719%
2022, tijdvak 11, 11, 13, 15, 23, 36616%
2022, tijdvak 26-7, 15-16, 20, 25, 30-31823%
2021, tijdvak 15, 13, 18-19, 23, 26-27, 33-351027%
2021, tijdvak 24, 17, 26-27, 34514%
2019, tijdvak 15-6, 9-10, 13, 19-20, 22, 27923%
2019, tijdvak 22, 9, 32, 36411%
2018, tijdvak 13, 1726%
2018, tijdvak 23-4, 11, 17, 23, 28, 33719%

In 16 van de 16 ingedeelde examens beeldende vorming vmbo-gl/tl staat een vraag over technieken, samen 97 vragen (17% van alle examenvragen). De meeste stonden in 2021, tijdvak 1: 10 vragen. In de examens van 2024 tot en met 2026 ging 17% van de vragen over technieken, daarvoor 16%. Dat aandeel is dus stabiel.

Oefenen met technieken

Maak de 15 nieuwste examenvragen over technieken online, zonder account, of kies de vragen uit één jaar (2025 en 2024). Het AI-model kijkt ze na volgens het correctievoorschrift, je docent keurt het resultaat goed en je krijgt per vraag je punten en feedback in je mail.

Oefen de vragen over technieken

Andere onderwerpen beeldende vorming vmbo-gl/tl

Nakijken als docent

  1. Kies het examen in de vragenbank

    In de vragenbank van ToetsChecker staat elk examen beeldende vorming vmbo-gl/tl onder Eindexamens. Je neemt de examenvragen over in een eigen toets, alles of een selectie, of je leest het examen met het correctievoorschrift in als correctiemodel.

  2. Laat de klas het examen maken

    Op papier, zoals het echte examen: je scant de stapel in één keer of mailt de scan naar je scanadres. Of online, als digitale toetsafname met toezicht; de opgavetekst staat dan als bron bij elke vraag. Afbeeldingen uit het examen gaan niet mee, die staan in de PDF van de opgaven.

  3. Geef de resultaten vrij

    Het AI-model kijkt elk examen na volgens het correctievoorschrift en schrijft feedback per vraag. Bij een oefenexamen geef je alles in één keer vrij; bij een toets die meetelt loop je het voorstel eerst na. De leerling ziet het resultaat pas na jouw vrijgave.

ToetsChecker is geen examensite: je kijkt er ook je eigen SO's, proefwerken, praktische opdrachten en verslagen mee na, handgeschreven of digitaal, met jouw correctiemodel en feedback per vraag. Een gratis account heeft alle functies en 200 credits per maand, genoeg om ongeveer 100 toetsen te laten nakijken. Maak een gratis account of lees eerst hoe het nakijken werkt.

Alle oefentoetsen en eindexamens van dit vak staan op kunst (beeldend) oefenen. Wat je op je centraal examen nodig hebt om te slagen, reken je uit met de slaag-zakcalculator.

Veelgestelde vragen

Hoe vaak komt technieken voor in het eindexamen beeldende vorming vmbo-gl/tl?

In de 16 ingedeelde examens van 2018 tot en met 2026 gaan 97 vragen over technieken, 17% van alle examenvragen. Het onderwerp staat in 16 van die examens.

In welk examen beeldende vorming vmbo-gl/tl stonden de meeste vragen over technieken?

In het examen van 2021, tijdvak 1, met 10 vragen: 5, 13, 18-19, 23, 26-27, 33-35.

Hoe oefen ik examenvragen over technieken?

Op deze pagina staan alle vragen over technieken met het antwoord. Je maakt ook de 15 nieuwste vragen online, of die van één jaar, zonder account: het AI-model kijkt ze na, je docent keurt het resultaat goed en je krijgt per vraag feedback.