Examenvragen argumentatie Nederlands vmbo-kb

11 vragen over argumentatie uit 5 centrale examens van 2021 tot en met 2024.

Kort antwoord

Argumentatie komt in 5 van de 8 examens Nederlands vmbo-kb voor, met 11 vragen (4% van alle examenvragen). Het meest in 2023, tijdvak 1 (3 vragen). Je oefent de vragen online en het AI-model kijkt ze na volgens het correctievoorschrift.

Alle examenvragen over argumentatie

Per examen de vragen over argumentatie, nieuwste eerst, met de tekst van de opgave erbij. Onder elke vraag klap je het antwoord uit het correctievoorschrift open.

Oefen de vragen over dit onderwerp online

2024, tijdvak 1: Tekst 2 Waarom blijven sommige liedjes in je hoofd hangen?

Opgavetekst

(1) “P-p-p-poker Face, p-p-poker Face.” Lady Gaga is een ster in het schrijven van refreinen die eeuwig in je hoofd blijven hangen. In muziektermen worden dit soort nummers ook wel oorwurmen genoemd. En daar heb je diverse soorten van. “In de muziek bestaan korte- en langetermijnoorwurmen”, legt muziekwetenschapper Ashley Burgoyne uit. Ze weet veel van muziek en werkt bij de Universiteit van Amsterdam. “Kortetermijnoorwurmen zijn nummers die je net op de radio hebt gehoord en die de komende dagen in je hoofd blijven hangen.” Wat maakt deze songs tot oorwurm?

(2) De eerste reden ligt voor de hand. “De kans is groot dat een nummer blijft hangen als je het net gehoord hebt.” Oké, en verder? In Engeland vroegen muziekwetenschappers 3000 mensen naar hun veelvoorkomende oorwurmen. Deze nummers vergeleken de onderzoekers met nummers die niet als oorwurm benoemd zijn, maar wel even populair waren.

(3) De oorwurmen onderscheidden zich van de ‘gewone’ liedjes door een over het algemeen sneller tempo en een makkelijk te herinneren melodie. “Bij de herkenbare melodieën moet je denken aan een gemiddeld nummer uit de Top 40. Popmuziek dus”, zegt Burgoyne. “Popmuziek is zeer populaire muziek. De meeste mensen luisteren naar popmuziek.”

(4) “I’m walking on sunshine, whoa” is een voorbeeld van een vrolijke kortetermijnoorwurm. “Muziek met een positieve lading brengt je tot een hogere gemoedstoestand en daardoor voel je je positiever”, vertelt Burgoyne. Maar zijn vrolijke liedjes altijd de nummers die makkelijker in je hoofd blijven hangen? En blijven songs eerder hangen als je vrolijk bent? “Nee, in principe is er sprake van hetzelfde fenomeen. Een triest liedje kan net zo goed blijven hangen als een vrolijk liedje.”

(5) Je kunt het volgens Burgoyne ook anders bekijken: “Er is een samenhang tussen vrolijke liedjes en een sneller tempo in de muziek. En een sneller tempo is een van de kenmerken van een kortetermijnoorwurm.” Op basis daarvan zou je kunnen zeggen dat positieve nummers iets makkelijker blijven hangen. “En aangezien muziek met een positieve lading je vrolijker maakt, zou je kunnen zeggen dat oorwurmen meer voorkomen als je vrolijk bent. Maar dit is nog niet wetenschappelijk bewezen”, vertelt Burgoyne.

(6) Naast de kortetermijnoorwurmen bestaan er ook langetermijnoorwurmen. “Dit zijn liedjes die je tientallen jaren later zelfs nog herkent”, vertelt Burgoyne. “Waarvan je denkt: ik heb geen idee wie de artiest is en welk liedje dit is. Maar ik heb het eerder gehoord en ik zing al mee.” Hoe dit precies werkt in het brein, blijft tot de dag van vandaag een raadsel.

(7) Volgens onderzoek van Burgoyne dragen verschillende kenmerken bij aan de herkenbaarheid. Om te beginnen is dat herhaling. Een korte herhaling van kleine motieven1) binnen een melodie is een belangrijk kenmerk voor een langetermijnoorwurm.

noot 1 motief: een muzikaal fragment van een paar noten

(8) Voor de langetermijnherinnering is het volgens Burgoyne verder belangrijk dat er een moment in het liedje is waar je de melodie hoort zonder al te veel begeleiding. “Dat zie ik ook terug in mijn onderzoeken. In een gemiddeld popliedje is de melodie de eerste keer redelijk simpel. De tweede keer hoor je al meer, de derde keer hoor je een tweede melodie gelijktijdig met de hoofdmelodie. De vierde keer hoor je plotseling een heel orkest. Je zou denken dat je je deze vierde keer het best herinnert, want die valt het meest op.” Uit onderzoek van Burgoyne blijkt dat juist de eerste en eenvoudigste melodie het snelst herkend wordt. De melodie moet voor een langetermijnoorwurm niet te verrassend zijn.

(9) Om je song goed te laten hangen, moet hij dus vooral erg gemiddeld en niet te opvallend zijn. Als laatste moet het nummer goed zingbaar zijn om te blijven hangen. Een nummer is volgens Burgoyne goed te zingen als het verschil tussen de hoogste en de laagste noot niet te groot is: “P-p-poker Face, p-p-poker Face”. Eén noot, dat is voor iedereen perfect te doen.

naar een artikel van Tijmen Koppelaar, Quest, 2 augustus 2021

Vraag 4 1 punt

In alinea 4 staat: “Muziek met een positieve lading brengt je tot een hogere gemoedstoestand en daardoor voel je je positiever.” Deze zin bevat een

  1. A doel.
  2. B gevolg.
  3. C tegenstelling.
  4. D voorwaarde.
Bekijk het antwoord

Antwoord: B

B

Vraag 4 in het hele examen

2024, tijdvak 1: Tekst 5 Zwerfafvalkoningin Ingrid nog lang niet uitgeraapt

Opgavetekst

(1) Op een tafel in haar huis ligt de oogst van de afgelopen dagen uitgestald. Slippers, flesjes, snoepverpakkingen, jerrycans, een pizzadoos. Aan de variatie aan troep in haar woning lijkt geen einde te komen. Haar grijze container puilt meer dan uit na anderhalve week inzamelen langs het water de Beneden-Merwede, pal voor haar woning. Ingrid van Os, lachend: “De emmers die er bij mij niet meer in passen, breng ik naar mijn broer, want ik kan helaas geen tweede grijze container krijgen.”

(2) Haar inzamelwoede begon zo’n vijf maanden geleden, toen ze plots haar baan verloor. Hoewel Van Os daarvoor ook al afval raapte, werd ze na haar ontslag fanatieker. Elk item dat ze met een grijpstok uit de berm haalt, legt ze vast en ze registreert het in de afvalapp Litterati. Daarin wordt al van meer dan zes miljoen stukken zwerfafval bijgehouden wat het is en waar het lag. “Zo krijgt de gemeente een goed beeld van het probleem én kunnen producenten ook zien dat hun verpakkingen achterblijven als zwerfvuil. Het uiteindelijke doel is om hen te bewegen om hun verantwoordelijkheid te pakken en de verpakkingen aan te passen.”

(3) Van Os is op een missie: een missie om Papendrecht schoon te houden en de natuur te beschermen tegen de ‘menselijke slordigheid’. “Dieren sterven een hongerdood, omdat ze een stuk geknapte waterballon of een achtergebleven stuk plastic vuurwerk doorslikken en denken dat daarmee hun maag vol zit, terwijl ze wel degelijk behoefte hebben aan eten. Zeker vogels zijn dol op dat gekleurde materiaal. Dat zij dat spul in de natuur kunnen vinden is te wijten aan ons gedrag.”

(4) Maandagavond werd Van Os in het Gelderse natuurreservaat Loowaard door de oprichters van de landelijke stichting GoClean beloond voor haar harde werk. In vijf maanden tijd raapte ze namelijk honderdduizend artikelen van straat; ruim 650 per dag. Met GoClean besprak ze de mogelijkheid om in Papendrecht een netwerk van afvalinzamelaars op te tuigen.

(5) Papendrecht kent namelijk zo’n 250 geregistreerde zwerfafvalpakkers (zappers). Het liefst van al ziet Van Os dat zij allemaal in een appgroep terechtkomen om met hen geraapte ‘trofeeën’ te delen. Succes maakt namelijk succes, is de gedachte. “Daarom is die app ook zo goed en zou ik graag willen dat meer zappers in Papendrecht daarvan gebruikmaken. Je kunt elk geraapte artikel namelijk een label meegeven, waardoor je een perfect overzicht krijgt van het werkelijke probleem.”

(6) Dat er een probleem is, is duidelijk als je alleen al kijkt naar het aantal stuks op de houten tafel in Van Os’ woning. De ene week 848, een paar weken later 3269 en dan weer ruim 2500 stukken troep. De gemeente Papendrecht ziet de beelden op de Facebookpagina van Ingrid van Os – die online Inge van Os heet – regelmatig voorbijkomen. “Wij steunen alle zwerfafvalrapers in Papendrecht en willen op korte termijn met Ingrid bekijken hoe we hen allemaal enthousiast kunnen maken de app inderdaad te gebruiken”, zegt Leni van Mourik namens de gemeente.

(7) Van Os kijkt ernaar uit. “Dit is een beetje uit de hand gelopen, maar het voelt goed om te doen. Alleen raap ik het afval niet uitsluitend op, zodat anderen het niet hoeven doen. Nee, het moet uiteindelijk wél leiden tot verandering in het gedrag van producenten. Daar is het om te doen.”

naar een artikel van Bas Boerma, Algemeen Dagblad, 2 augustus 2020

Lees eerst de volgende tekst voordat je vraag 34 en 35 beantwoordt.

Doe een eenmalige actie

Kan jouw straat, het park of het strand wel een opschoonbeurt gebruiken? Steek je handen dan eens lekker uit de mouwen. Alleen, of met je vrienden of buren. Voor je het weet heb je de smaak te pakken en is je eigen opschoonactie klaar.

Maak je actie aan.

Vraag 34 1 punt

Jari heeft de tekst ‘Doe een eenmalige actie’ gelezen en besluit dat hij over een maand zijn straat schoon gaat maken. Hij maakt zijn actie aan. Welke conclusie is juist?

  1. A Jari gaat iedere maand zwerfafval opruimen.
  2. B Jari heeft met zijn actie net zoveel invloed op de natuur als Ingrid van Os.
  3. C Jari neemt zijn verantwoordelijkheid voor de natuur.
Bekijk het antwoord

Antwoord: C

C

Vraag 34 in het hele examen

2023, tijdvak 1: Tekst 2 Waarom meezingen gezond is

Opgavetekst

(1) De een gaat een rondje lopen, de ander zet Spotify op en begint luidkeels mee te brullen. Beide activiteiten hebben hetzelfde psychologische effect: een mentaal dipje zal als sneeuw voor de zon verdwijnen. Als je zingt komen er twee stofjes vrij: endorfine en oxytocine. Beide stoffen worden aangemaakt door je eigen lichaam en zijn hormonen. Endorfine komt vrij door middel van onder andere lichaamsbeweging, lachen en verliefdheid, maar ook door dansen en zingen.

(2) Filip Raes heeft zich hierin verdiept. Hij is psycholoog en werkt als hoogleraar aan de universiteit in Leuven. In zijn boek ‘Weg van het piekeren: actie als remedie’ schrijft hij over de voordelen van zingen. “In de eerste plaats is zingen goed voor je lichamelijke gezondheid, omdat het je ademhalingscapaciteit verbetert en klachten zoals astma kan doen afnemen”, zegt hij. “Het is ook goed voor je spierspanning en je houding.”

(3) Maar het psychische effect is net zo duidelijk. “Een mens heeft drie basisbehoeften om zich goed te voelen, en zingen vult die alle drie in”, legt Filip Raes uit. “De eerste is competentie of het gevoel ergens goed in te zijn. Wie graag en veel zingt, heeft dat zeker al ervaren. De tweede is autonomie: zelf het stuur van ons leven in handen hebben en bepalen wat we doen. Mensen die bij hun werk weinig autonomie ervaren, voelen zich doorgaans slechter. Bij zingen heb je die autonomie: jij hebt controle over je stem, jij stuurt de zang.”

(4) “Een derde basisbehoefte is verbondenheid. Door samen muziek te maken of te zingen, in een koor bijvoorbeeld, voel je je verbonden met de anderen in de groep. Mensen rapporteren zelfs spirituele ervaringen tijdens het samen zingen: ze gaan op in iets groters dan henzelf. Dat zie je ook bij supportersgezang in voetbalstadions of grote parades. Ook wie in zijn eentje onder de douche zingt, zal zich gelukkig voelen. Als je vol overgave zingt, vergeet je jezelf en de tijd. Je voelt je opgenomen in de groep van gelukkigen. Je bent dan even niet aan het nadenken of piekeren. De auto is bijvoorbeeld dé plek om te piekeren. De radio aanzetten en meefluiten of -neuriën, helpt dan.”

(5) “Natuurlijk zijn er nog meer hobby’s die voldoen aan die drie basisbehoeften, maar muziek doet net iets meer met ons. Het beroert onze ziel”, gaat Raes voort. “Je kunt er kippenvel van krijgen, het kan je aan het huilen maken, of je wordt er blij van. Als we naar de geschiedenis kijken, zien we dat muziek en dans hier steeds in terugkomen. Zowel muziek als dans hangen samen met alle belangrijke gebeurtenissen en rituelen in ons leven, van geboorte tot sterven. Muziek behandelt vaak universele thema’s, waardoor je je verbonden voelt met anderen, zelfs al luister of zing je in je eentje. En uiteraard kan muziek ook troosten.”

(6) Moet iedereen dan maar massaal zangles volgen om donkere gedachten en mentale dipjes de wereld uit te krijgen? “Een depressie ga je niet oplossen door wat te zingen, dat spreekt voor zich”, aldus Raes. “En ook als je absoluut niet graag zingt, zal het niet veel effect hebben, integendeel.”

(7) Ook het soort muziek dat je zingt, is niet onbelangrijk. “Bij vrolijke liedjes is de kans dat je zelf blij wordt het grootst”, zegt de psycholoog. “Sommige mensen hebben de neiging om als ze zich slecht voelen droevige muziek op te zetten, maar daar voel je je natuurlijk niet altijd beter door.”

naar een artikel van Inge Stiers, Algemeen Dagblad, 24 februari 2021

Vraag 7 1 punt

Welke conclusies volgen uit alinea 6? Kruis in de uitwerkbijlage de twee juiste conclusies aan.

ConclusieKruis aan
Als je geen zin hebt om te zingen, dan helpt dit ook niet om vrolijker te worden.
Het aantal mensen dat zangles volgt, zal stijgen als het aantal mensen met een depressie stijgt.
Negatieve gedachten los je niet altijd op door onder de douche te zingen.
Om gezond en gelukkig te leven, is zingen de enige oplossing.
Zingen moet je in groepen doen, anders ga je je eenzaam voelen.
Bekijk het antwoord
ConclusieKruis aan
Als je geen zin hebt om te zingen, dan helpt dit ook niet om vrolijker te worden.x
Het aantal mensen dat zangles volgt, zal stijgen als het aantal mensen met een depressie stijgt.
Negatieve gedachten los je niet altijd op door onder de douche te zingen.x
Om gezond en gelukkig te leven, is zingen de enige oplossing.
Zingen moet je in groepen doen, anders ga je je eenzaam voelen.

Vraag 7 in het hele examen

2023, tijdvak 1: Tekst 4 Minder vlees eten: we willen wel, maar het lukt (nog) niet

Opgavetekst

(1) “Het is ons aangeleerd dat vlees bij ons dagelijks eetpatroon hoort. We denken bij vlees aan iets feestelijks, iets wat we hebben verdiend. We vinden het normaal, terwijl we prima kunnen leven op vooral plantaardig voedsel”, zegt Nadia Zerouali. Zij schrijft over zaken die met eten en koken te maken hebben en snapt heel goed dat het lastig is om eetgewoontes te veranderen. Toch vindt ze dat veranderingen sneller moeten.

(2) Ze is betrokken bij Low Food Movement, een organisatie van kookchefs en voedselondernemers die de Nederlandse eetcultuur wil veranderen en duurzamer (beter voor het milieu) wil maken. “Het is aan de overheid, de voedingsindustrie en het bedrijfsleven om te helpen het eet- en leefpatroon van de gebruiker te veranderen. Iedereen moet een steentje bijdragen, in alle lagen van de samenleving”, zegt ze onomwonden.

(3) In het huidige voedsel- en verkoopsysteem zijn slechte keuzes goedkoper en gemakkelijker te maken dan verantwoorde keuzes. Als hierdoor consumenten wordt aangeleerd dat dit ook nog eens lekkerder is, kun je volgens Zerouali lang wachten op verandering in ons eetpatroon. “Als je bij de kassa in de supermarkt alleen maar snoep kunt meepakken, ga je nooit voor een appel. Het is hartstikke moeilijk om de verandering als consument in je eentje te doen. Wil je als consument de gezondere, duurzame optie, dan moet je altijd twee, drie stappen extra zetten.”

(4) “We moeten het samen oppakken”, zegt ook de woordvoerder van het Centraal Bureau Levensmiddelenhandel. De organisatie gelooft in een brede aanpak en zegt dat de supermarkten daaraan bijdragen. Zo worden de vleesvervangers (producten die op vlees lijken, maar waarin geen vlees verwerkt is) niet meer weggestopt in een hoekje; en in de supermarkttijdschriften is veel aandacht voor koken met duurzame en gezonde producten. Ook introduceerde een supermarktketen vleesvervangers en een serie plantaardige zuivelproducten. Een andere supermarktketen wil het assortiment uitbreiden om te helpen met gezond en duurzaam eten. Tegelijkertijd zien de supermarkten dat de consumenten al best goed op weg zijn naar een ander voedingspatroon. De flexitariër, iemand die een of meer dagen per week geen vlees eet, is bijvoorbeeld in opkomst.

(5) Het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) publiceerde een rapport waarin staat dat we zouden moeten streven naar het eten van minder vlees en meer groenten. Dat wordt niet alleen aangeraden vanwege gezondheidsredenen, maar vooral ook omdat het vervaardigen van dierlijke producten het milieu in het algemeen zwaarder belast dan die van plantaardige. “Maar dit gaat alleen werken bij samenwerking tussen supermarkten, horeca, influencers en overheden”, aldus onderzoeker Michiel de Krom. “Én alle partijen moeten meedoen.”

(6) Waarom moeten alle partijen meedoen, lukt het niet in je eentje om te veranderen? “Het heeft niet altijd te maken met onwil, maar mensen zijn nu eenmaal van de routine”, zegt Stef Kremers. Hij is hoogleraar en hij weet veel over het bevorderen van gezond gedrag. “Onze gewoontes zijn moeilijk te veranderen, omdat ze gekoppeld zijn aan de omgeving. Dat geldt ook voor eetgewoontes.” Die routine heeft een functie: hersenen verbruiken zo minder energie. “We moeten de hele dag honderden keuzes maken, daarvan raak je mentaal uitgeput. Om die reden maken we ook eerder de gemakkelijke keuze.” Hij noemt de supermarkt als voorbeeld. “Daar ben je geneigd eerder een product op ooghoogte te pakken. De inhoud van je winkelwagen wordt vooral bepaald door de indeling van de supermarkt.”

(7) Dan is er nog het sociale aspect waardoor eetgedrag zo lastig te veranderen is en mensen vaak hetzelfde gedrag blijven vertonen. “Heb je leuk en lekker met iemand gegeten, dan is de kans groot dat je de volgende keer iets vergelijkbaars gaat doen. Want het beviel eerder zo goed. Vergelijk het met de jaarlijkse buurtbarbecue, die zal niet snel een feestavond worden met chique drankjes en dure kleren.”

(8) Volgens Kremers kun je het patroon wel doorbreken. Net als het PBL ziet hij een grote rol voor andere partijen voor het duwtje in de juiste richting. Daarnaast zijn kleine stappen belangrijk: hoe kleiner de stap, hoe dichter bij de oude routine en dus makkelijker vol te houden. “Vleesvervangers zijn daarom aantrekkelijk. Als je kikkererwten als hamburger vermomt, dan is de verandering beperkter.”

naar een artikel van Laura Obdeijn, de Gelderlander 25 juli 2020

Vraag 24 1 punt

Welke verklaringen geeft Stef Kremers in alinea 6 tot en met 8 om aan te tonen dat minder vlees eten vaak niet meevalt? Kruis in de uitwerkbijlage de twee juiste verklaringen aan.

VerklaringKruis aan
De mens herhaalt aangename ervaringen.
De mens is geestelijk vermoeid.
De mens is gevoelig voor sociale druk.
De mens probeert stress te vermijden.
De mens wil veranderingen in hoog tempo.
Bekijk het antwoord
VerklaringKruis aan
De mens herhaalt aangename ervaringen.x
De mens is geestelijk vermoeid.
De mens is gevoelig voor sociale druk.x
De mens probeert stress te vermijden.
De mens wil veranderingen in hoog tempo.

Vraag 24 in het hele examen

Vraag 26 1 punt

De tekst begint met: “Het is ons aangeleerd dat vlees erbij hoort. We denken bij vlees aan iets feestelijks, iets wat we hebben verdiend.” Waarvan zijn deze zinnen een voorbeeld? Deze zinnen zijn een voorbeeld van een

  1. A aanname
  2. B cliché
  3. C overdrijving
  4. D vergelijking
Bekijk het antwoord

Antwoord: A

A

Vraag 26 in het hele examen

2022, tijdvak 1: Tekst 4 Afdingen kun je leren

Opgavetekst

Tekst 4 Afdingen kun je leren

(1) Zomaar korting vragen op een nieuwe televisie, keuken of een nieuw bankstel? Veel mensen vinden het een beetje gênant. Wat moet zo’n verkoper wel niet denken? Dat je een krent of – erger – een armoedzaaier bent?

(2) Tip 1:
“Tegen mensen die zich schamen of bang zijn voor de reactie van een ander, zeg ik altijd: reken eens uit hoeveel uur je moet werken voor het geld dat je bespaart door om korting te vragen”, zegt onderhandelingsexpert George van Houtem. “Is het dan nog steeds belangrijk wat die verkoper van je denkt?” Van Houtem ziet onderhandelen als een gratis gok, die je altijd moet wagen. “Want als je om korting vraagt en de ander ‘nee’ zegt, dan is er niets verloren.”

(3) Tip 2:
De vraagprijs is niet de minimumprijs. Er is altijd ruimte voor onderhandeling. “Het is een prijs die de fabrikant of winkelier ook maar verzonnen heeft. Doe dus altijd een tegenvoorstel”, adviseert Van Houtem. Daarbij is het zaak niet te overdrijven. Je dient de winkelier niet uit te knijpen. Van Houtem: “Als vuistregel geldt dat je maximaal 20 procent onder de vraagprijs mag bieden. Dat krijg je meestal niet, maar dan begint het spel en eindig je vaak met een korting tussen de 5 en 10 procent.”

Hoeveel korting je kunt bedingen, hangt ook af van het product of de dienst. Is die gewild, dan is de kans op korting klein. Denk aan producten van Apple of de diensten van aannemers, die momenteel over werk niet te klagen hebben. Daar helpt het om meerdere offertes aan te vragen. Ook op producten in de uitverkoop valt af te dingen. “Dan zeg je: ‘Goh, over een week is de sale 50 procent en nu 30 procent, zullen we elkaar in het midden ontmoeten?’ Je bent dan allebei beter af; de verkoper krijgt meer dan dat hij volgende week zou ontvangen en zelf heb je niet het idee dat je een week langer had moeten wachten.”

(4) Tip 3:
“Begin de onderhandelingen nooit met een gesloten vraag zoals: ‘Kun je me korting geven?’ De verkoper zal waarschijnlijk met ‘nee’ antwoorden”, zegt Van Houtem. “Begin daarom met een open vraag: ‘Hoeveel korting kun je me geven?’” Het is ook mogelijk om zelf een bedrag te noemen. “Dan liggen er opeens twee prijzen op tafel. Daarmee leg je de druk bij de verkoper, want die moet plots een afweging maken.” Verkopers zijn eerder geneigd om water bij de wijn te doen als je belooft een product direct aan te schaffen en mee te nemen. “De zekerheid van nu is aantrekkelijk voor verkopers.” Een andere optie is de verkoper een aantal keuzes voor te leggen. “Stel je hebt een bankstel op het oog, maar je hebt ook nog een lamp nodig, dan kun je zeggen: ‘Krijg ik 100 euro korting of krijg ik die lamp erbij?’ De kans is dan groter dat je iets krijgt. Mensen zijn geneigd om voor de mindere van twee kwaden te kiezen. Als korting er echt niet inzit, kun je altijd vragen om gratis accessoires of extra service.”

(5) Tip 4:
Dreigen met weglopen wil bij straatverkopers op vakantie nog wel eens leiden tot een betere prijs. In Nederland is dat allesbehalve geaccepteerd en bovendien onverstandig. “Dan wordt het persoonlijk en kom je lijnrecht tegenover elkaar te staan. Niemand wil gezichtsverlies lijden.” Veel beter is het om vriendelijk te blijven. “Daarmee vergroot je de gunfactor. En kom je er samen niet uit, neem dan op een nette manier afscheid met ‘Jammer, ik had het gehoopt’ of ‘Het viel te proberen’. Je kunt dan later nog terugkomen en mogelijk is de verkoper dan bijgedraaid.”

In boekjes met onderhandelingstips staat vaak dat kopers spaarzaam moeten zijn met informatie en zo min mogelijk interesse moeten tonen. [110] Volgens Van Houtem is dat allemaal [111] onzin. “Je moet juist het tegenovergestelde doen. Toon waardering voor het product of de dienst en complimenteer de verkoper. Zeg: ‘Ik vind het een mooi product en ik zou het graag willen hebben, maar het is me wat te duur. Wat kun je doen?’ Met eerlijkheid kom je een stuk verder.”

(6) Tip 5:
Bij wie maak je het meest kans op een fikse korting? Moet je een gewone verkoper aanspreken of kun je het best op de eigenaar van de zaak afstappen? Volgens Van Houtem is het meestal beter zaken doen met die laatste. “Iemand die op uurbasis werkt, heeft geen direct voordeel van de verkoop. Een eigenaar wel. Daarvoor geldt: omzet is omzet. Die denkt misschien wel: over een maand is het uitverkoop, dus weg met dat ding.”

Het is niet alleen belangrijk wie je aanspreekt, maar ook wanneer je dat doet. Bij voorkeur bezoek je de winkel op een rustig tijdstip, als er weinig klanten zijn. Verder is de kans op korting bij kleine zaken het grootst. Zelfstandige winkeliers lopen niet graag omzet mis en zijn daarom eerder bereid om wat van de prijs af te doen. “Bij grote concerns is dat moeilijker vanwege de bedrijfsregels. Wel valt er vaak af te dingen op showroommodellen.”

naar een artikel van Kaj van Arkel, Algemeen Dagblad, 13 mei 2020

Is afdingen normaal en eerlijk?

Voor veel mensen is het ongemakkelijk om af te dingen. Ze willen geen nee te horen krijgen, vinden het gek om te onderhandelen of ze vinden het niet eerlijk voor de verkoper. Vooral kleine ondernemers hebben het steeds moeilijker. Je kunt je dus afvragen of het moreel gezien juist is om af te dingen op de prijs.

Aan de andere kant kun je natuurlijk altijd de vraag stellen. Een winkel hoeft niet akkoord te gaan met een lagere prijs. Je kunt dus ook zeggen dat een winkel zijn eigen lot bepaalt wanneer die afdingen toelaat. Daarbij komt dat afdingen in bepaalde winkels juist heel normaal is. Of afdingen normaal en eerlijk is in álle winkels, dat laten we aan jou.

De tekst is afkomstig van website www.bespaarinfo.nl/afdingen.

Vraag 27 1 punt

Lees de onderstaande tekst voordat je vraag 27 beantwoordt. Vergelijk deze tekst met de tekst ‘Afdingen kun je leren.’
Welke conclusie past het best bij deze twee teksten? De beide teksten

  1. A geven dezelfde informatie.
  2. B sluiten elkaar uit.
  3. C spreken elkaar tegen.
  4. D vullen elkaar aan.
Bekijk het antwoord

Antwoord: D

Vraag 27 in het hele examen

2021, tijdvak 1: Inburgeren versie 2.0

Opgavetekst

Tekst 4 Inburgeren versie 2.0

(1) In de wereld van het inburgeringsexamen is elke directeur een oude man. Net als de dokter. De vrouw stofzuigt en schenkt de kinderen thee in. Of ze kijkt toe hoe haar echtgenoot of baas ‘belangrijke papieren’ ondertekent. In die wereld is bijna iedereen hetero en wit. Behalve de mensen die niks snappen of iets onhandigs doen: zij hebben een kleurtje.

(2) Arieke van Liere heeft zich tijdens haar studie Art en Design aan de kunstacademie verdiept in het inburgeringsexamen. Ze bestudeerde een half jaar lang de boeken die mensen van buiten de Europese Unie te zien krijgen als ze Nederlander willen worden. Wat ze aantrof, verbaasde haar. “Wie verplicht inburgert, leert een land kennen dat vol zit met stereotypen, vooroordelen en verouderde techniek. Als een nieuwkomer de ambitie heeft om bijvoorbeeld arts te worden, dan wordt die direct de kop ingedrukt. De afbeeldingen in de boeken benadrukken dat je als vrouw ondergeschikt bent, als nieuwkomer te gast, en dat je niets zult bereiken.” Van Liere snapt niet hoe dit in deze tijd nog kan. “Een foto zegt meer dan duizend woorden – zeker als je een taal nog niet goed spreekt. We bereiden nieuwkomers voor op een land dat niet bestaat.”

(3) Het inburgeringsexamen bestaat uit een taalgedeelte waarin de onderdelen lezen, luisteren en schrijven aan bod komen en het onderdeel ‘Kennis van de Nederlandse samenleving’. Van Liere heeft het niet over de taalcursus, al staan die lesboeken volgens haar evengoed vol achterhaalde foto’s. Zij heeft het vooral over het verplichte onderdeel ‘Kennis van de Nederlandse Maatschappij’. Hoe ga je om met buren, de politie of je werkgever, hoe huur of koop je een huis? Dé lesstof hiervoor bestaat niet. Een gemis, volgens Van Liere. Verschillende uitgeverijen hebben boeken uitgebracht ter voorbereiding op het examen, waarvoor het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid verantwoordelijk is. Van Liere ontdekte dat veel foto’s in zowel de boeken als het (oefen)examen al vele jaren niet meer zijn geüpdatet. “Inburgeraars leren hoe ze de huur per acceptgiro moeten overmaken naar de Fortis Bank, die niet meer bestaat. Ze vragen huurtoeslag aan met een formulier uit 1975 en bellen met een telefoonformaatje koelkast.”

(4) Dat het ook anders kan, bewijst de voormalig kunstacademiestudent met eigen, alternatieve foto’s. In precies de ouderwetse stijl als het origineel, maar mét representatieve Nederlanders. De ‘oude, mannelijke, witte dokter’ is bijvoorbeeld vervangen door een vrouwelijke longarts uit Rotterdam met Turkse wortels. Van Liere daagde Kamerleden uit om ook zelf foto’s te maken die de Nederlandse normen en waarden uitbeelden. Een aantal politici heeft toegezegd om deel te nemen. Drie politici zijn de uitdaging aangegaan en gingen zelf aan de slag met het maken van foto’s. Van Liere is blij met hun deelname en reactie: “Ze ontdekken dat het nog niet zo makkelijk is. We moeten ons afvragen of een schriftelijk examen wel de juiste manier is om zoiets belangrijks als met elkaar omgaan aan te leren.”

(5) De timing is niet toevallig: nog voor het zomerreces, de vakantieperiode voor politici, presenteert de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid een herziening van het inburgeringsstelsel. Van Liere hoopt dat dit moment wordt gebruikt om de beeldvorming over de Nederlandse samenleving bij te schaven. “Want het is fundamenteel verkeerd dat we als samenleving verblijfsvergunningen laten afhangen [104] van examens die omstreden normen en waarden toetsen.” Volgens de woordvoerder van de minister is inderdaad het plan om het ‘belang en de actualiteit’ van het inburgeringsexamen en de oefenvragen opnieuw te bekijken. “Dit geldt ook voor de foto’s”, aldus de zegsman.

Vraag 21 1 punt

Arieke van Liere heeft ontdekt dat het lesmateriaal voor inburgeraars niet actueel is. Op welke manier probeert zij dat aan de politici duidelijk te maken?
door politici

  1. A op te roepen om inburgeringscursussen aan te passen zodat ze beter aansluiten bij de praktijk
  2. B te laten inzien dat het noodzakelijk is om meer te investeren in het actualiseren van de inburgeringsexamens
  3. C uit te dagen om nieuwe foto’s te maken die passen bij de huidige normen en waarden in de Nederlandse samenleving
  4. D uit te nodigen om regels voor verblijfsvergunningen en de inhoud van inburgeringscursussen goed op elkaar af te stemmen
Bekijk het antwoord

Antwoord: C

Vraag 21 in het hele examen

Vraag 22 1 punt

Arieke van Liere heeft een mening over de inhoud van het inburgeringsexamen.
Citeer uit alinea 5 de zin waarin het argument voor deze mening wordt genoemd.

Bekijk het antwoord
  • Citeert de zin: “Want het is fundamenteel verkeerd dat we als samenleving verblijfsvergunningen laten afhangen van examens die omstreden normen en waarden toetsen.” (1p)

Het gebruik van aanhalingstekens bij het citeren van een zin(sgedeelte) is niet verplicht.

Vraag 22 in het hele examen

Vraag 24 1 punt

Welke conclusie past het best bij alinea 5?

  1. A De foto’s in het lesmateriaal blijven voorlopig nog gehandhaafd.
  2. B De minister kijkt of het onderzoek van Van Liere belangrijk genoeg is.
  3. C De procedures voor verblijfsvergunningen worden aangepast.
  4. D Het inburgeringsstelsel wordt opnieuw bekeken en mogelijk aangepast.
Bekijk het antwoord

Antwoord: D

Vraag 24 in het hele examen

2021, tijdvak 2: Tekst 2 De atlas verandert

Opgavetekst

Tekst 2 De atlas verandert

De atlas verandert
Tekst 2 naar een artikel van Imco Lanting, de Gelderlander, 6 april 2013

(1) Het gaat goed met de verkoop van atlassen. Van de onlangs uitgebrachte ‘Bosatlas van het Nederlandse voetbal’ zijn er alweer [5]heel veel verkocht. Ook de ‘Bosatlas van de Geschiedenis van Nederland’ verkoopt erg goed. Je vraagt je af hoe het kan dat de papieren atlas onverminderd populair is, in [10]een wereld waar iedereen een gratis digitale atlas in de smartphone onder handbereik heeft.

(2) De Bosatlas is echter nog altijd ontzettend populair. [15]Wie heeft er geen Bosatlas in huis? Het eerste exemplaar kwam uit 1877 en was bestemd voor de Hogere Burgerschool (HBS). De atlas heette ‘Bos Schoolatlas der geheele aarde’. De [20]naam van de auteur, de Groningse schoolmeester Pieter Roelf Bos, is sindsdien verbonden aan de atlas. Hij leverde het materiaal voor kaarten die met de hand werden gemaakt. Toen hij in 1902 overleed, was zijn [25]atlas al aan de vijftiende druk toe.

(3) Tegenwoordig lijkt het werk van de moderne cartograaf, een maker van aardrijkskundige kaarten, [30]helemaal niet meer op dat van beroemde voorgangers en pioniers op het gebied van kaarten maken. Kaartenmaker Tjeerd Tichelaar: [35]“Zestiende-eeuwse cartografen werden vooral gezien als artiesten. Zij brachten gebieden voor het eerst in kaart en maakten er prachtige kunstwerken van. Dat zou mij nooit lukken. De cartograaf van vandaag [40]wordt niet zozeer beschouwd als kaartenmaker of kunstenaar, maar meer als informatiewetenschapper.”

(4) De Bosatlas kon voor scholen lang een succes blijven, omdat elke [45]uitgave werd aangepast aan de ontwikkeling van het schoolvak aardrijkskunde. Volgens uitgever Peter Vroege is er nog een andere verklaring voor het succes. De [50]uitgever hield altijd vast aan het motto dat sinds de negentiende eeuw werd gevoerd: “Onze schoolatlassen geven de essentie van het vak aardrijkskunde weer, niets meer en [55]niets minder.”

(5) Tjeerd Tichelaar legt uit hoe dat in de praktijk gaat: “Ik gooi als kaartenmaker heel veel informatie weg, een kaart moet zo leeg mogelijk [60]zijn, waardoor de structuren die ik wil laten zien meteen zichtbaar zijn. Het komt erop neer dat het belangrijk is om als een kind naar de werkelijkheid te kijken. [65]Herinner je je de eerste keer dat je een atlas inkeek? Je wilde zien waar de grenzen van landen liepen en waar steden en bergen lagen. Verder niets. Dat is de leidende gedachte en dat gebruik ik [70]als basis bij elke kaart die ik maak.”

(6) Het klinkt vreemd uit de mond van een kaartenmaker, maar meestal corresponderen de plattegronden in de Bosatlas niet met de werkelijkheid. [75]Om een duidelijke kaart te maken, moet geregeld worden afgeweken van de realiteit. Tjeerd Tichelaar: “In Zwitserland lopen rivieren en spoorbanen direct naast elkaar, [80]maar als je die okjp de kaart realistisch wilt intekenen, dan krijg je een wirwar van dunne lijntjes die door elkaar heen lopen. Als kaartenmaker leg ik spoorbaan en rivier [85]naast elkaar en maak ik ze veel breder dan ze in werkelijkheid zijn. Je past de omgeving dus aan, omdat je een duidelijke en overzichtelijke kaart wilt.”

(7) In het ‘papieren tijdperk’ was er geen vuiltje aan de lucht voor de Bosatlas. Maar toen kwam de computer en daarna internet. Een regelrechte bedreiging voor de atlas, [95]zou je zeggen. Tichelaar kan het zich nog goed herinneren. “Eind jaren negentig zagen we de bui hangen bij onze uitgever. We voorspelden dat in [100]2010 vast niemand meer een papieren atlas zou willen. De verrassing was groot toen door de jaren heen juist het tegendeel bleek. De Bosatlas lijkt wel populairder dan ooit.”

[105](8) Tjeerd Tichelaar denkt intussen het mysterie van de populariteit te hebben ontdekt: “De meest gestelde vraag die ik krijg is hoe het kan dat we er nog zijn, nu iedereen via [110]Google Maps elke vierkante centimeter van de aarde gratis kan bekijken. Volgens mij zit het geheim in de oorspronkelijke gedachte, waarbij we de informatie op een kaart [115]terugbrengen tot de essentie. Natuurlijk kun je bij Google Maps inzoomen op een kaart en zien welke plaatsen er allemaal liggen.”

(9) Het grote nadeel van digitale plattegronden is dat als je inzoomt, je ook meteen het overzicht kwijt bent. Bovendien krijg je alle informatie ongefilterd over je heen, waardoor het veel moeite kost om datgene [125]eruit te halen wat je nodig hebt. Als je de Bosatlas openslaat, heb je meteen een overzicht. In die zin is de atlas een oase van rust in een tijd dat we worden overspoeld met [130]informatie.”

(10) Uitgever Peter Vroege voegt daaraan toe: “Onze atlassen richten zich vooral op het uitleggen van verschijnselen in de vorm van kaarten. Het gaat dan om thema’s als [135]economie, energie, transport en ga zo maar door. Juist die populariteit heeft geleid tot uitbreiding van ons assortiment. Zo worden er [140]regelmaat thema-atlassen uitgegeven en die doen het bijzonder goed. Wij spelen blijkbaar in op de steeds groter wordende behoefte.”

Afbeelding: zwart-witte historische kaart met kustlijnen, rivieren en plaatsnamen.

Vraag 8 1 punt

Wat is volgens de informatie uit de tekst de reden dat de werkelijkheid op kaarten wordt aangepast?
Een kaart moet

  1. A duidelijk zijn.
  2. B handig in gebruik zijn.
  3. C realistisch zijn.
  4. D voor iedereen te lezen zijn.
Bekijk het antwoord

Antwoord: A

Vraag 8 in het hele examen

Vraag 9 1 punt

In alinea 8 en 9 staat dat kaarten in atlassen nog steeds populair zijn.
Wat is hiervoor de reden?

  1. A Een atlas is voor de meeste mensen betaalbaar.
  2. B Een kaart brengt informatie terug tot de essentie.
  3. C In veel gevallen is een kaart gratis te raadplegen.
  4. D Vooral voor oudere mensen is een kaart handig.
Bekijk het antwoord

Antwoord: B

Vraag 9 in het hele examen

Hoe vaak argumentatie in het examen komt

Vragen over argumentatie per centraal examen Nederlands vmbo-kb. Elke vraag is eenmalig door een AI-model bij een onderwerp ingedeeld; per vraag kan dat afwijken.
ExamenVragenAantalAandeel
2024, tijdvak 14, 3426%
2023, tijdvak 17, 24, 2638%
2022, tijdvak 12713%
2021, tijdvak 121-22, 2438%
2021, tijdvak 28-925%

In 5 van de 8 ingedeelde examens Nederlands vmbo-kb staat een vraag over argumentatie, samen 11 vragen (4% van alle examenvragen). De meeste stonden in 2023, tijdvak 1: 3 vragen. In de examens van 2022 tot en met 2024 ging 5% van de vragen over argumentatie, daarvoor 3%. Dat aandeel is dus stabiel.

Oefenen met argumentatie

Maak de 15 nieuwste examenvragen over argumentatie online, zonder account, of kies de vragen uit één jaar (2022 en 2021). Het AI-model kijkt ze na volgens het correctievoorschrift, je docent keurt het resultaat goed en je krijgt per vraag je punten en feedback in je mail.

Oefen de vragen over argumentatie

Andere onderwerpen Nederlands vmbo-kb

Argumentatie op andere niveaus

Nakijken als docent

  1. Kies het examen in de vragenbank

    In de vragenbank van ToetsChecker staat elk examen Nederlands vmbo-kb onder Eindexamens. Je neemt de examenvragen over in een eigen toets, alles of een selectie, of je leest het examen met het correctievoorschrift in als correctiemodel.

  2. Laat de klas het examen maken

    Op papier, zoals het echte examen: je scant de stapel in één keer of mailt de scan naar je scanadres. Of online, als digitale toetsafname met toezicht; de opgavetekst staat dan als bron bij elke vraag. Afbeeldingen uit het examen gaan niet mee, die staan in de PDF van de opgaven.

  3. Geef de resultaten vrij

    Het AI-model kijkt elk examen na volgens het correctievoorschrift en schrijft feedback per vraag. Bij een oefenexamen geef je alles in één keer vrij; bij een toets die meetelt loop je het voorstel eerst na. De leerling ziet het resultaat pas na jouw vrijgave.

ToetsChecker is geen examensite: je kijkt er ook je eigen SO's, proefwerken, praktische opdrachten en verslagen mee na, handgeschreven of digitaal, met jouw correctiemodel en feedback per vraag. Een gratis account heeft alle functies en 200 credits per maand, genoeg om ongeveer 100 toetsen te laten nakijken. Maak een gratis account of lees eerst hoe het nakijken werkt.

Hoe ToetsChecker Nederlands per vraagtype nakijkt, lees je op Nederlands toetsen nakijken met AI.

Alle oefentoetsen en eindexamens van dit vak staan op Nederlands oefenen. Wat je op je centraal examen nodig hebt om te slagen, reken je uit met de slaag-zakcalculator.

Veelgestelde vragen

Hoe vaak komt argumentatie voor in het eindexamen Nederlands vmbo-kb?

In de 8 ingedeelde examens van 2018 tot en met 2024 gaan 11 vragen over argumentatie, 4% van alle examenvragen. Het onderwerp staat in 5 van die examens.

In welk examen Nederlands vmbo-kb stonden de meeste vragen over argumentatie?

In het examen van 2023, tijdvak 1, met 3 vragen: 7, 24, 26.

Hoe oefen ik examenvragen over argumentatie?

Op deze pagina staan alle vragen over argumentatie met het antwoord. Je maakt ook de 15 nieuwste vragen online, of die van één jaar, zonder account: het AI-model kijkt ze na, je docent keurt het resultaat goed en je krijgt per vraag feedback.