Examenvragen tekstsoorten en tekstdoelen Nederlands vmbo-kb

38 vragen over tekstsoorten en tekstdoelen uit 8 centrale examens van 2018 tot en met 2024.

Kort antwoord

Tekstsoorten en tekstdoelen komt in 8 van de 8 examens Nederlands vmbo-kb voor, met 38 vragen (14% van alle examenvragen). Het meest in 2021, tijdvak 1 (6 vragen). Je oefent de vragen online en het AI-model kijkt ze na volgens het correctievoorschrift.

Alle examenvragen over tekstsoorten en tekstdoelen

Per examen de vragen over tekstsoorten en tekstdoelen, nieuwste eerst, met de tekst van de opgave erbij. Onder elke vraag klap je het antwoord uit het correctievoorschrift open.

Oefen de vragen over dit onderwerp online

2024, tijdvak 1: Tekst 2 Waarom blijven sommige liedjes in je hoofd hangen?

Opgavetekst

(1) “P-p-p-poker Face, p-p-poker Face.” Lady Gaga is een ster in het schrijven van refreinen die eeuwig in je hoofd blijven hangen. In muziektermen worden dit soort nummers ook wel oorwurmen genoemd. En daar heb je diverse soorten van. “In de muziek bestaan korte- en langetermijnoorwurmen”, legt muziekwetenschapper Ashley Burgoyne uit. Ze weet veel van muziek en werkt bij de Universiteit van Amsterdam. “Kortetermijnoorwurmen zijn nummers die je net op de radio hebt gehoord en die de komende dagen in je hoofd blijven hangen.” Wat maakt deze songs tot oorwurm?

(2) De eerste reden ligt voor de hand. “De kans is groot dat een nummer blijft hangen als je het net gehoord hebt.” Oké, en verder? In Engeland vroegen muziekwetenschappers 3000 mensen naar hun veelvoorkomende oorwurmen. Deze nummers vergeleken de onderzoekers met nummers die niet als oorwurm benoemd zijn, maar wel even populair waren.

(3) De oorwurmen onderscheidden zich van de ‘gewone’ liedjes door een over het algemeen sneller tempo en een makkelijk te herinneren melodie. “Bij de herkenbare melodieën moet je denken aan een gemiddeld nummer uit de Top 40. Popmuziek dus”, zegt Burgoyne. “Popmuziek is zeer populaire muziek. De meeste mensen luisteren naar popmuziek.”

(4) “I’m walking on sunshine, whoa” is een voorbeeld van een vrolijke kortetermijnoorwurm. “Muziek met een positieve lading brengt je tot een hogere gemoedstoestand en daardoor voel je je positiever”, vertelt Burgoyne. Maar zijn vrolijke liedjes altijd de nummers die makkelijker in je hoofd blijven hangen? En blijven songs eerder hangen als je vrolijk bent? “Nee, in principe is er sprake van hetzelfde fenomeen. Een triest liedje kan net zo goed blijven hangen als een vrolijk liedje.”

(5) Je kunt het volgens Burgoyne ook anders bekijken: “Er is een samenhang tussen vrolijke liedjes en een sneller tempo in de muziek. En een sneller tempo is een van de kenmerken van een kortetermijnoorwurm.” Op basis daarvan zou je kunnen zeggen dat positieve nummers iets makkelijker blijven hangen. “En aangezien muziek met een positieve lading je vrolijker maakt, zou je kunnen zeggen dat oorwurmen meer voorkomen als je vrolijk bent. Maar dit is nog niet wetenschappelijk bewezen”, vertelt Burgoyne.

(6) Naast de kortetermijnoorwurmen bestaan er ook langetermijnoorwurmen. “Dit zijn liedjes die je tientallen jaren later zelfs nog herkent”, vertelt Burgoyne. “Waarvan je denkt: ik heb geen idee wie de artiest is en welk liedje dit is. Maar ik heb het eerder gehoord en ik zing al mee.” Hoe dit precies werkt in het brein, blijft tot de dag van vandaag een raadsel.

(7) Volgens onderzoek van Burgoyne dragen verschillende kenmerken bij aan de herkenbaarheid. Om te beginnen is dat herhaling. Een korte herhaling van kleine motieven1) binnen een melodie is een belangrijk kenmerk voor een langetermijnoorwurm.

noot 1 motief: een muzikaal fragment van een paar noten

(8) Voor de langetermijnherinnering is het volgens Burgoyne verder belangrijk dat er een moment in het liedje is waar je de melodie hoort zonder al te veel begeleiding. “Dat zie ik ook terug in mijn onderzoeken. In een gemiddeld popliedje is de melodie de eerste keer redelijk simpel. De tweede keer hoor je al meer, de derde keer hoor je een tweede melodie gelijktijdig met de hoofdmelodie. De vierde keer hoor je plotseling een heel orkest. Je zou denken dat je je deze vierde keer het best herinnert, want die valt het meest op.” Uit onderzoek van Burgoyne blijkt dat juist de eerste en eenvoudigste melodie het snelst herkend wordt. De melodie moet voor een langetermijnoorwurm niet te verrassend zijn.

(9) Om je song goed te laten hangen, moet hij dus vooral erg gemiddeld en niet te opvallend zijn. Als laatste moet het nummer goed zingbaar zijn om te blijven hangen. Een nummer is volgens Burgoyne goed te zingen als het verschil tussen de hoogste en de laagste noot niet te groot is: “P-p-poker Face, p-p-poker Face”. Eén noot, dat is voor iedereen perfect te doen.

naar een artikel van Tijmen Koppelaar, Quest, 2 augustus 2021

Vraag 10 1 punt

Bij welke rubriek past dit artikel het best?

  1. A cultuur
  2. B economie
  3. C media
  4. D wetenschap
Bekijk het antwoord

Antwoord: D

D

Vraag 10 in het hele examen

2024, tijdvak 1: Tekst 3 Kröller-Müller Museum

Opgavetekst

Jouw tekening als toegangskaartje voor het Kröller-Müller Museum. Priceless. Kröller-Müller. Als trotse partner van het Kröller-Müller Museum nodigt Mastercard je uit om de kunstenaar in jezelf naar boven te halen. Kleur de lege vakjes met een sterretje in met een zwarte stift of penseel. Zo ontstaat een werkende QR-code, die je met je smartphone of tablet kunt scannen voor toegang. Ga op pad en vergelijk jouw tekening met de verzameling kunstwerken, schilderijen en tekeningen die zijn samengebracht in de Mooi oud tentoonstelling. Kijk voor meer informatie op priceless.com.

naar een advertentie van het Kröller-Müller Museum

Vraag 14 1 punt

Wat is het doel van de advertentie?

  1. A mensen informeren over hoe de tentoonstelling Mooi oud eruitziet
  2. B mensen informeren over hoe je kunstenaar kunt worden
  3. C mensen overhalen om geld te geven aan het museum
  4. D mensen overhalen om naar het museum te gaan
Bekijk het antwoord

Antwoord: D

D

Vraag 14 in het hele examen

Vraag 15 1 punt

Tot welke handelingen roept deze advertentie op? Kruis in de uitwerkbijlage de drie juiste antwoorden aan.

HandelingKruis aan
Betaal met een betaalpas van Mastercard.
Bezoek de tentoonstelling Mooi oud.
Bezoek de website van Priceless.
Ga op zoek naar cultuur.
Kleur de QR-code in.
Maak een schilderij.
Maak kennis met de website van het museum.
Stap over naar de Mastercard-betaalpas.

De advertentie met een QR-code die je zelf kunt inkleuren. Bekijk in Bijlage, pagina 9

Bekijk het antwoord
HandelingKruis aan
Betaal met een betaalpas van Mastercard.
Bezoek de tentoonstelling Mooi oud.x
Bezoek de website van Priceless.x
Ga op zoek naar cultuur.
Kleur de QR-code in.x
Maak een schilderij.
Maak kennis met de website van het museum.
Stap over naar de Mastercard-betaalpas.

Vraag 15 in het hele examen

2024, tijdvak 1: Tekst 4 Lego-astronaut kan ook prima vrouw zijn

Opgavetekst

(1) Lego begint een campagne om genderstereotypes te doorbreken. Meisjes kunnen worden wat ze willen – maar dat moet vooral hun omgeving nog duidelijk worden gemaakt.

(2) Ziet u een wetenschapper als een man of als een vrouw? Het antwoord op deze vraag in het onderzoek van Lego onder zevenduizend ouders en kinderen sprak boekdelen: 85 procent zag de wetenschapper als een man. En zulke percentages komen ook tevoorschijn als er gevraagd wordt naar atleten of ingenieurs.

(3) Dat moet anders, vindt Lego, dat vandaag op Wereldmeisjesdag de campagne Ready for Girls begint. Want wat ook blijkt uit het onderzoek: terwijl meisjes ouderwetse clichés gemakkelijk achter zich laten en vinden dat ze ook op voetbal kunnen, komt hun omgeving moeilijker mee. Meisjes worden – ook door ouders – nog altijd veel vaker aangemoedigd mee te doen met dansen, verkleedpartijtjes en koken en bakken. Jongens worden juist gestimuleerd te gaan programmeren, te bouwen of wetenschapsactiviteiten te doen. En ja, jongens worden ook vaker aangemoedigd om met lego te spelen.

(4) Lego wil dat zijn speelgoed niet langer als relevanter voor jongens wordt gezien en komt in actie tegen ‘schadelijke stereotypes en gendervooroordelen’. Met dat uitgangspunt kan inderdaad een nieuwe markt worden aangeboord, maar moet ook echt een verschil in meisjeslevens gemaakt worden. Lego-ambassadeur en astronaut Charlotte Pouwels hoopt dat in elk geval wel te kunnen doen, vertelt ze vanuit Madrid waar ze is voor haar werk bij de International Lunar Exploration Working Group van het European Space Agency (ESA). Ze hoopt ooit als eerste vrouw op een missie naar de maan of Mars te kunnen. Eerder greep ze mis bij de selectie voor zo’n ruimtereis.

(5) “Ik wil jonge meiden inspireren zich niet tegen te laten houden en te doen wat ze willen”, zegt Pouwels. “En vooral ook ouders te inspireren hun kinderen de vrijheid en het zelfvertrouwen te geven. Om ze niet in een richting te leiden, maar ook te stimuleren om hutten te bouwen en op judo te gaan.”

(6) Lego constateert dat meisjes als ze ouder worden meer last krijgen van de ‘eeuwenoude stereotypes’ die blijkbaar nog altijd springlevend zijn. Pouwels merkte ook dat er met het verstrijken van de jaren anders werd gereageerd op haar wens om astronaut te worden. “Als je kind bent, wordt er nog leuk gereageerd, later wordt gevraagd of er wel wat in te verdienen valt en of je dat nu echt moet doen.” Tijdens haar studie technische natuurkunde was Pouwels een van de tien vrouwen tussen tweehonderd mannen. “Tussen al die slimme jongens met slimme vragen was het best moeilijk om ook een vraag te stellen. Vrouwen schatten hun competenties lager in en hebben last van onzekerheid. Ik heb daar ook veel last van gehad. Het was mooi om te zien hoe alle vrouwen doorgingen, terwijl er van de tweehonderd mannen maar tachtig overbleven.”

(7) Pouwels hoopt dat meer speelgoedbedrijven een voorbeeld nemen aan Lego (en ja, er is ook een vrouwelijke astronaut in het assortiment). Maar de nadruk die nu op meisjes wordt gelegd, betekent niet dat er voor jongens geen winst te behalen valt. Lego constateert ook dat het voor hen lastiger is om typisch ‘meisjesspeelgoed’ ter hand te nemen. Maar liefst 72 procent van de jongens vreest te worden uitgelachen als ze dat doen, terwijl 42 procent van de meisjes bang is dat ze hetzelfde overkomt als ze met ‘jongensspeelgoed’ aan de slag gaan. “We maken ons ook zorgen over jongens”, laat het bedrijf weten. “Dat uiten we ook. Maar we zien dat lego als meer relevant voor jongens dan voor meisjes wordt gezien, terwijl de vaardigheden die met lego worden opgedaan relevant zijn voor alle kinderen.”

naar een artikel van Carla van der Wal, de Gelderlander, 11 oktober 2021

Vraag 18 1 punt

Wat is de aanleiding voor het schrijven van deze tekst?

  1. A Lego heeft een onderzoek gedaan onder 7000 ouders en kinderen.
  2. B Lego heeft eindelijk een vrouwelijke astronaut in het assortiment.
  3. C Lego start de campagne ‘Ready for Girls’.
  4. D Lego wil relevante vaardigheden ontwikkelen bij alle kinderen.
Bekijk het antwoord

Antwoord: C

C

Vraag 18 in het hele examen

2024, tijdvak 1: Tekst 5 Zwerfafvalkoningin Ingrid nog lang niet uitgeraapt

Opgavetekst

(1) Op een tafel in haar huis ligt de oogst van de afgelopen dagen uitgestald. Slippers, flesjes, snoepverpakkingen, jerrycans, een pizzadoos. Aan de variatie aan troep in haar woning lijkt geen einde te komen. Haar grijze container puilt meer dan uit na anderhalve week inzamelen langs het water de Beneden-Merwede, pal voor haar woning. Ingrid van Os, lachend: “De emmers die er bij mij niet meer in passen, breng ik naar mijn broer, want ik kan helaas geen tweede grijze container krijgen.”

(2) Haar inzamelwoede begon zo’n vijf maanden geleden, toen ze plots haar baan verloor. Hoewel Van Os daarvoor ook al afval raapte, werd ze na haar ontslag fanatieker. Elk item dat ze met een grijpstok uit de berm haalt, legt ze vast en ze registreert het in de afvalapp Litterati. Daarin wordt al van meer dan zes miljoen stukken zwerfafval bijgehouden wat het is en waar het lag. “Zo krijgt de gemeente een goed beeld van het probleem én kunnen producenten ook zien dat hun verpakkingen achterblijven als zwerfvuil. Het uiteindelijke doel is om hen te bewegen om hun verantwoordelijkheid te pakken en de verpakkingen aan te passen.”

(3) Van Os is op een missie: een missie om Papendrecht schoon te houden en de natuur te beschermen tegen de ‘menselijke slordigheid’. “Dieren sterven een hongerdood, omdat ze een stuk geknapte waterballon of een achtergebleven stuk plastic vuurwerk doorslikken en denken dat daarmee hun maag vol zit, terwijl ze wel degelijk behoefte hebben aan eten. Zeker vogels zijn dol op dat gekleurde materiaal. Dat zij dat spul in de natuur kunnen vinden is te wijten aan ons gedrag.”

(4) Maandagavond werd Van Os in het Gelderse natuurreservaat Loowaard door de oprichters van de landelijke stichting GoClean beloond voor haar harde werk. In vijf maanden tijd raapte ze namelijk honderdduizend artikelen van straat; ruim 650 per dag. Met GoClean besprak ze de mogelijkheid om in Papendrecht een netwerk van afvalinzamelaars op te tuigen.

(5) Papendrecht kent namelijk zo’n 250 geregistreerde zwerfafvalpakkers (zappers). Het liefst van al ziet Van Os dat zij allemaal in een appgroep terechtkomen om met hen geraapte ‘trofeeën’ te delen. Succes maakt namelijk succes, is de gedachte. “Daarom is die app ook zo goed en zou ik graag willen dat meer zappers in Papendrecht daarvan gebruikmaken. Je kunt elk geraapte artikel namelijk een label meegeven, waardoor je een perfect overzicht krijgt van het werkelijke probleem.”

(6) Dat er een probleem is, is duidelijk als je alleen al kijkt naar het aantal stuks op de houten tafel in Van Os’ woning. De ene week 848, een paar weken later 3269 en dan weer ruim 2500 stukken troep. De gemeente Papendrecht ziet de beelden op de Facebookpagina van Ingrid van Os – die online Inge van Os heet – regelmatig voorbijkomen. “Wij steunen alle zwerfafvalrapers in Papendrecht en willen op korte termijn met Ingrid bekijken hoe we hen allemaal enthousiast kunnen maken de app inderdaad te gebruiken”, zegt Leni van Mourik namens de gemeente.

(7) Van Os kijkt ernaar uit. “Dit is een beetje uit de hand gelopen, maar het voelt goed om te doen. Alleen raap ik het afval niet uitsluitend op, zodat anderen het niet hoeven doen. Nee, het moet uiteindelijk wél leiden tot verandering in het gedrag van producenten. Daar is het om te doen.”

naar een artikel van Bas Boerma, Algemeen Dagblad, 2 augustus 2020

Vraag 32 1 punt

Wat doet de schrijver vooral in de laatste alinea? De schrijver

  1. A adviseert om geen zwerfafval te laten rondslingeren.
  2. B haalt de lezer over om ook afval op te rapen.
  3. C informeert over de motivatie van Ingrid van Os.
  4. D waarschuwt over het steeds groter wordende afvalprobleem.
Bekijk het antwoord

Antwoord: C

C

Vraag 32 in het hele examen

2023, tijdvak 1: Tekst 2 Waarom meezingen gezond is

Opgavetekst

(1) De een gaat een rondje lopen, de ander zet Spotify op en begint luidkeels mee te brullen. Beide activiteiten hebben hetzelfde psychologische effect: een mentaal dipje zal als sneeuw voor de zon verdwijnen. Als je zingt komen er twee stofjes vrij: endorfine en oxytocine. Beide stoffen worden aangemaakt door je eigen lichaam en zijn hormonen. Endorfine komt vrij door middel van onder andere lichaamsbeweging, lachen en verliefdheid, maar ook door dansen en zingen.

(2) Filip Raes heeft zich hierin verdiept. Hij is psycholoog en werkt als hoogleraar aan de universiteit in Leuven. In zijn boek ‘Weg van het piekeren: actie als remedie’ schrijft hij over de voordelen van zingen. “In de eerste plaats is zingen goed voor je lichamelijke gezondheid, omdat het je ademhalingscapaciteit verbetert en klachten zoals astma kan doen afnemen”, zegt hij. “Het is ook goed voor je spierspanning en je houding.”

(3) Maar het psychische effect is net zo duidelijk. “Een mens heeft drie basisbehoeften om zich goed te voelen, en zingen vult die alle drie in”, legt Filip Raes uit. “De eerste is competentie of het gevoel ergens goed in te zijn. Wie graag en veel zingt, heeft dat zeker al ervaren. De tweede is autonomie: zelf het stuur van ons leven in handen hebben en bepalen wat we doen. Mensen die bij hun werk weinig autonomie ervaren, voelen zich doorgaans slechter. Bij zingen heb je die autonomie: jij hebt controle over je stem, jij stuurt de zang.”

(4) “Een derde basisbehoefte is verbondenheid. Door samen muziek te maken of te zingen, in een koor bijvoorbeeld, voel je je verbonden met de anderen in de groep. Mensen rapporteren zelfs spirituele ervaringen tijdens het samen zingen: ze gaan op in iets groters dan henzelf. Dat zie je ook bij supportersgezang in voetbalstadions of grote parades. Ook wie in zijn eentje onder de douche zingt, zal zich gelukkig voelen. Als je vol overgave zingt, vergeet je jezelf en de tijd. Je voelt je opgenomen in de groep van gelukkigen. Je bent dan even niet aan het nadenken of piekeren. De auto is bijvoorbeeld dé plek om te piekeren. De radio aanzetten en meefluiten of -neuriën, helpt dan.”

(5) “Natuurlijk zijn er nog meer hobby’s die voldoen aan die drie basisbehoeften, maar muziek doet net iets meer met ons. Het beroert onze ziel”, gaat Raes voort. “Je kunt er kippenvel van krijgen, het kan je aan het huilen maken, of je wordt er blij van. Als we naar de geschiedenis kijken, zien we dat muziek en dans hier steeds in terugkomen. Zowel muziek als dans hangen samen met alle belangrijke gebeurtenissen en rituelen in ons leven, van geboorte tot sterven. Muziek behandelt vaak universele thema’s, waardoor je je verbonden voelt met anderen, zelfs al luister of zing je in je eentje. En uiteraard kan muziek ook troosten.”

(6) Moet iedereen dan maar massaal zangles volgen om donkere gedachten en mentale dipjes de wereld uit te krijgen? “Een depressie ga je niet oplossen door wat te zingen, dat spreekt voor zich”, aldus Raes. “En ook als je absoluut niet graag zingt, zal het niet veel effect hebben, integendeel.”

(7) Ook het soort muziek dat je zingt, is niet onbelangrijk. “Bij vrolijke liedjes is de kans dat je zelf blij wordt het grootst”, zegt de psycholoog. “Sommige mensen hebben de neiging om als ze zich slecht voelen droevige muziek op te zetten, maar daar voel je je natuurlijk niet altijd beter door.”

naar een artikel van Inge Stiers, Algemeen Dagblad, 24 februari 2021

Vraag 10 1 punt

Voor welke doelgroep is deze tekst bedoeld? vooral voor mensen die

  1. A belangstelling hebben voor de basisbehoeften van de mens
  2. B meer over de invloed van hormonen willen weten
  3. C nieuwsgierig zijn naar wat zingen met je doet
  4. D overwegen om in een koor te gaan zingen
Bekijk het antwoord

Antwoord: C

C

Vraag 10 in het hele examen

2023, tijdvak 1: Tekst 3 Nationaal Muziekinstrumenten Fonds

Opgavetekst

Eerste levensbehoefte voor musici …

Een goed instrument.

Een goed instrument is voor de ontwikkeling van een musicus geen luxe, maar een must. Het is eigenlijk net als de dagelijkse boodschappen. Pure noodzaak. Het NMF helpt meer dan 400 professionele musici en muziekstudenten om van hun beroep en studie een succes te maken. Door hoogwaardige muziekinstrumenten in bruikleen te geven.

MUZIEKINSTRUMENTENFONDS.NL NL58 ABNA 0555 0286 66

naar een advertentie van het Nationaal Muziekinstrumenten Fonds

Vraag 11 1 punt

Voor wie is het Nationaal Muziekinstrumenten Fonds vooral bedoeld? voor mensen die professioneel

  1. A een concert bezoeken
  2. B een instrument bespelen
  3. C muziekles geven
  4. D muziekinstrumenten maken
Bekijk het antwoord

Antwoord: B

B

Vraag 11 in het hele examen

Vraag 12 1 punt

Wat is het belangrijkste doel van deze advertentie? De advertentie

  1. A informeert lezers over het belang van een goed instrument voor musici.
  2. B overtuigt lezers dat een instrument een eerste levensbehoefte is.
  3. C roept lezers op om naar muziek te luisteren.
  4. D waarschuwt lezers dat muzikanten het in deze tijd lastig hebben.
Bekijk het antwoord

Antwoord: A

A

Vraag 12 in het hele examen

Vraag 13 1 punt

In de uitwerkbijlage staan vijf functies van een afbeelding. Passen de functies wel of niet bij deze advertentie? Zet in de uitwerkbijlage achter elke functie een kruisje bij het juiste antwoord.

Functie van de afbeeldingwelniet
De afbeelding is nodig om de advertentie te kunnen begrijpen.
De afbeelding roept vragen bij de lezer op.
De afbeelding trekt vooral de aandacht van de lezer.
De afbeelding verduidelijkt de inhoud van de advertentie.
De afbeelding voegt nieuwe informatie toe aan de advertentie.

De advertentie met een zwart-witfoto van een cellokoffer die tegen een winkelwagen staat, waarin een persoon zit met het hoofd op de knieën. Bekijk in Bijlage, pagina 9

Bekijk het antwoord
Functie van de afbeeldingwelniet
De afbeelding is nodig om de advertentie te kunnen begrijpen.x
De afbeelding roept vragen bij de lezer op.x
De afbeelding trekt vooral de aandacht van de lezer.x
De afbeelding verduidelijkt de inhoud van de advertentie.x
De afbeelding voegt nieuwe informatie toe aan de advertentie.x

Opmerking: Het scorepunt alleen toekennen als alle rijen juist zijn ingevuld.

Vraag 13 in het hele examen

2023, tijdvak 1: Tekst 5 Kiezen trekken in afgelegen gebieden

Opgavetekst

(1) Op de steppe ligt geen asfalt. De Kazachse chauffeur van het busje hobbelt dan weer in het bandenspoor van een voorganger, dan weer zoekt hij zijn eigen route tussen de graspollen. Hij navigeert op de bergen die de uitgestrekte vallei begrenzen. Tandarts Joost van Vlijmen uit Nijmegen presteert het om in slaap te vallen tijdens de woeste rit. Hij is op weg naar een school in het uiterste westen van Mongolië. Eén keer per jaar houdt hij daar spreekuur: tientallen kinderen laten zich behandelen door ‘dokter Joost’. De eerste keer dat hij op de steppe neerstreek, schrok hij enorm! “Ik zag kinderen met dikke wangen en ontstoken monden”, vertelt hij. “Melkgebitten waarvan geen enkele tand nog gaaf was. Kinderen die zo veel pijn hadden dat ze nauwelijks nog konden eten. Zoiets had ik in mijn Nijmeegse praktijk nog nooit gezien.”

(2) Het stimuleerde hem. Hier, voor zijn gevoel aan het einde van de wereld, was werk te doen. Aangekomen bij het schoolgebouw sjort hij samen met zijn medereizigers zijn loodzware kist met tandheelkundige instrumenten uit het busje. Dit is deze week zijn mobiele praktijk. “Wil je eerst de erge of eerst de makkelijke gevallen?”, vraagt de tolk. Van Vlijmen schiet in de lach. “Nou, doe eerst de makkelijke maar. Als we beginnen met de moeilijke, gaan die kinderen huilen en durft de rest niet meer naar binnen.”

(3) Joost van Vlijmen heeft al veertig jaar zijn eigen tandartsenpraktijk. Toen hij in 1997 een oproep in het vakblad zag staan om vrijwillig tandheelkundige zorg in Nepal te verzorgen, stapte hij voor het eerst met een koffer vol vullingen en verdovingen in het vliegtuig. Inmiddels heeft hij zijn eigen stichting Dhampus, die in Nepal en Mongolië actief is. In Nederland zamelt hij samen met andere tandartsen geld in voor de zorg. Zijn reiskosten betaalt hij zelf. “Als we hier komen werken, verlenen we basale zorg. In mijn eigen praktijk doe ik er alles aan om een tand te behouden, maar dat kan hier niet. Er is niet altijd elektriciteit voor een boor of een apparaat om de tanden mee droog te blazen. Het enige wat we doen, is fluorbehandelingen geven, kleine gaatjes vullen en kiezen trekken.” Alles is beter dan mensen met pijn laten rondlopen, is de redenatie.

(4) Tijdens die allereerste reis naar Nepal moest hij daar wel aan wennen. “Ik herinner me dat ik in de mond van een patiënt keek. Mijn collega riep meteen: 'Eruit met die kies'. Ik zei: 'Maar die kun je toch nog repareren?' 'Nee Joost, niet hier.' Ik heb echt een knop moeten omzetten.” Voor de geïmproviseerde behandelkamer in het schoolgebouw heeft zich intussen een rij kinderen gevormd. Hun ouders zijn Kazachse nomaden (kleine bevolkingsgroep binnen Mongolië) die met kuddes geiten, schapen en jaks (een rundersoort die voorkomt in Centraal-Azië) over de graslanden trekken. De leerlingen verblijven in een internaat.

(5) Na een paar uur werken vallen de ‘erge gevallen’ tot nu toe mee volgens Van Vlijmen. “Ik zie vooruitgang.” Dhampus heeft twee lokale tandartsen opgeleid om, betaald door de stichting, eens per kwartaal de school te bezoeken voor controles. Kinderen krijgen bovendien poetsles en voorlichting over gezond eten, dat werpt zijn vruchten af. De bedoeling is dat de Nederlandse stichting zich over een paar jaar kan terugtrekken, omdat de zorg dan volledig is overgenomen door de lokale zorgverleners.

(6) West-Mongolië, ingeklemd tussen China en Rusland, is het territorium van de Adelaarsjagers. Herders-families wonen zonder stromend water en elektriciteit in een ger (tent), ver verwijderd van de drukbevolkte bewoonde wereld. Hun behoefte doen ze in het veld, paarden en brommers worden gebruikt als vervoersmiddel. Wie naar een ziekenhuis moet, is uren onderweg.

(7) Het nomadenbestaan is hard. Steeds meer nomaden trekken dan ook naar de vieze hoofdstad Ulaanbaatar, waar inmiddels meer dan de helft van de drie miljoen inwoners verblijft. De achterblijvers worden niet alleen geholpen door tandarts Joost van Vlijmen, maar vooral door een plaatselijke stichting. Van Vlijmen haakt aan waar het gezondheid betreft. “Zonder lokale mensen kunnen wij hier niets beginnen”, zegt hij. “Probeer de weg maar eens te vinden als er geen wegen zijn, en succes met het spreken van de taal.”

(8) Hij maakt zijn jaarlijkse reis naar Mongolië ‘om de wereld een beetje beter te maken’, zegt hij. Uit idealisme dus. Eigenlijk werd hij daarom ook tandarts. Tijdens een wandeling in de snijdende wind vertelt hij hoe hij als jongen eens op vakantie was in Denemarken en daar verging van de tandpijn. Een Deense tandarts nam hem onder handen. “Door een ingreep van nog geen halfuur was ik weer een heel gelukkig mens. Toen wist ik: ik word later tandarts!”

naar een artikel van Annemarie Haverkamp, De Gelderlander, 2 november 2019

Vraag 27 1 punt

Hoe leidt de schrijver de tekst in alinea 1 in? De schrijver

  1. A beschrijft hoe het land Mongolië eruitziet.
  2. B geeft zijn mening over de mondzorg in Mongolië.
  3. C legt uit dat de chauffeur niet vakkundig is.
  4. D vertelt iets over het werk van Joost van Vlijmen.
Bekijk het antwoord

Antwoord: D

D

Vraag 27 in het hele examen

2022, tijdvak 1: Tekst 3 BlueMatch

Opgavetekst

Tekst 3 BlueMatch

BlueMatch
Tekst 3 naar een advertentie van BlueMatch B.V.

Afbeelding: twee zwarte pannen die zwarte longen voorstellen, met de luchtpijpen als handgrepen boven. Onder de afbeelding staat in een zwart kader de tekst ‘Koken is dodelijk’. Linksboven het logo van bluematch, Clean Cooking Service. Rechtsonder een afbeelding van een kooktoestel.

Bluematch Clean Cooking Service.
Koken is dodelijk.

Jaarlijks sterven 4,3 miljoen vrouwen en kinderen aan de gevolgen van koken op open vuur. BlueMatch heeft een kooktoestel ontwikkeld waarmee ze wel onder goede omstandigheden en rookvrij kunnen koken. Deze EcoStoves worden door vrouwen in kleine fabriekjes in sloppenwijken geproduceerd. Om nog meer fabriekjes op te zetten is geld nodig. Steun BlueMatch op bluematchfoundation.nl.

Vraag 11 1 punt

Voor wie is deze advertentie bedoeld?
Deze advertentie is bedoeld voor mensen die

  1. A geïnteresseerd zijn in hoe er elders in de wereld gekookt wordt.
  2. B geld willen geven om andere mensen te helpen.
  3. C op een veilige manier op een open vuur maaltijden willen koken.
Bekijk het antwoord

Antwoord: B

Vraag 11 in het hele examen

Vraag 14 1 punt

De advertentie bestaat uit tekst en een afbeelding van twee pannen die zwarte longen voorstellen.
In de uitwerkbijlage staan vier uitspraken over de combinatie van de afbeelding en de tekst in de advertentie. Zet in de uitwerkbijlage achter elke uitspraak een kruisje bij juist of onjuist.

  • 1. De afbeelding geeft aan voor wie deze advertentie bedoeld is.
  • 2. De afbeelding illustreert de kern van het probleem dat in de tekst wordt beschreven.
  • 3. Je hebt alleen de afbeelding nodig om de boodschap van de advertentie te begrijpen.
  • 4. Met de afbeelding proberen de makers van de advertentie de ernst van de situatie duidelijk te maken.
Bekijk het antwoord
  • Kruist bij alle vier uitspraken het juiste antwoord aan: 1 onjuist, 2 juist, 3 onjuist, 4 juist. Alle vier juist is 1 punt. (1p)

Vraag 14 in het hele examen

Vraag 15 1 punt

Wat is het belangrijkste doel van deze advertentie?

  1. A mensen informeren over kooktoestellen van BlueMatch
  2. B mensen overhalen om geld te doneren aan BlueMatch
  3. C mensen overtuigen dat koken op een kooktoestel veiliger is
  4. D mensen waarschuwen dat koken op open vuur gevaarlijk is
Bekijk het antwoord

Antwoord: B

Vraag 15 in het hele examen

2022, tijdvak 1: Tekst 5 Shoppen zonder schuldgevoel

Opgavetekst

Tekst 5 Shoppen zonder schuldgevoel

(1) De 15-jarige middelbare scholier Kiki Metaal zit aangeslagen op de bank in de woonkamer in Alphen aan den Rijn. Ze heeft net op televisie naar ‘Genaaid’ gekeken, een programma waarin vijf Nederlandse modeontwerpers naar Myanmar, een arm land in Zuidoost-Azië, reizen om te zien hoe het eraan toegaat in de mode-industrie. “Ik wist ergens wel dat die fashion-industrie niet oké is, maar nu zag ik pas écht hoe heftig het daar is.” Dit was voor Kiki een wake-up call, want hiervoor kocht ze haar kleren bij de grote ketens. Ze krijgt kleedgeld, net als veel andere jongens en meiden. Per maand krijgt Kiki 65 euro kleedgeld. Ze wil graag weten hoe ze met een beperkt budget een duurzame kledingkast kan inrichten.

(2) Een antwoord vinden op Kiki’s vraag is lastig. Het productieproces van een kledingstuk bevat zoveel schakels – van de teelt van een katoenplant via de arbeidsomstandigheden in de fabriek tot het transport naar de winkel – dat het moeilijk is om een kledingstuk als 100 procent duurzaam te bestempelen.

(3) Daan Wagter werkt bij Nukuhiva. Dat is een duurzame kledingwinkel die werd opgericht door beroepsreiziger en tv-maker Floortje Dessing. Hij wil best met Kiki meedenken en geeft een aantal tips om zo fair mogelijk te shoppen.

(4) “Het is moeilijk van het label af te lezen of een kledingstuk duurzaam gemaakt is”, legt Daan Wagter uit. Als er ‘made in Italy’ staat, is het shirt misschien alleen daar in elkaar gezet. Het kan dus zo zijn dat maar een deel van het productieproces daar heeft plaatsgevonden. Het zegt niets over waar en op welke manier de stoffen zijn geproduceerd.

(5) Volgens Wagter bestaat er niet zoiets als ‘goede’ en ‘slechte’ landen. “In Italië zijn niet alle productieprocessen milieutechnisch geweldig. In Bangladesh, ook een arm land in Azië, gaat dat tegenwoordig juist wat beter, dankzij een overeenkomst die getekend is na de instorting van een grote kledingfabriek. Soms ligt het dus anders dan je in eerste instantie zou denken.”

(6) Het is beter om te kijken naar keurmerken, of van welk materiaal het item is gemaakt. Een goed keurmerk is GOTS: Global Organic Textile Standard. Of je kunt kijken naar de Nederlandse Fairwear Foundation. Op hun site kun je per kledingcategorie zien welke merken en winkels in Nederland aan hun regels voldoen.

(7) En dan zijn er nog de materialen. Synthetische stoffen zoals polyester en nylon worden gemaakt van aardolie en hebben een grote impact [75] op het milieu. Ook zijde staat hoog [76] op deze lijst, net als wol. Voor wol is veel land en water nodig en ook worden er veel bestrijdingsmiddelen bij de productie gebruikt. Leer is op zich een duurzaam materiaal, omdat je er lang mee doet. Helaas ben je heel wat chemicaliën verder voordat een dierenhuid tot schoen of tas is verwerkt.

(8) Online shoppen kan ook een uitkomst zijn. Maar … waar moet je dan zijn? Bij sommige webshops kun je filteren op duurzame merken. Ook tipt Wagter wat Instagram-accounts om te volgen: ‘Let’s talk slow’ bijvoorbeeld, van Stephanie van den Sigtenhorst, die sinds twee jaar ‘fair fashion’-tips deelt. Of ‘When Sara Smiles’, waar Sara Dubbelman met haar foto’s van outfits inspiratie geeft hoe je je duurzaam kunt kleden. Of volg ‘Soul Stores’, een online magazine dat regelmatig tours langs duurzame kledingwinkels organiseert.

(9) Kiki’s 65 euro per maand klinkt als een klein kledingbudget, maar Daan Wagter ziet het positief in. “Op jaarbasis is het toch veel geld. Voor 780 euro kun je best wat mooie duurzame shirts, truien, spijkerbroeken en schoenen kopen. En vraag je bij elke aankoop kritisch af: heb ik dit écht nodig? Vaak schaffen we iets aan wat we eigenlijk al hebben.” Ook is Wagter voorstander van het kundig onderhouden van goede kledingstukken. “Bij ons in de winkel geven we bijvoorbeeld altijd een wasadvies mee, zodat je investering lang mooi blijft. Zo doe je net wat langer met je verantwoorde kleding.”

(10) En, is Kiki wijzer geworden? “Ik ga zeker op zoek naar kleding van tencel en modal, die nieuwe stoffen van houtpulp. Leuk! En de Instagram-accounts ga ik ook volgen.”

naar een artikel van Jette Pellemans, De Gelderlander, 9 februari 2019

Bron 8

Figuur uit het examen
De tekst is afkomstig van het Instagram-account van When Sarah Smiles.

amoilofficial Helemaal waar en wat goed dat je zo eerlijk bent! En ik denk dat we dit allemaal herkennen! Die honger naar weer een nieuw shirt, broek of tas. Ik ben blij dat er steeds meer merken zijn die bijdragen aan een betere wereld en er mensen zijn zoals jij die inspireren om na te denken over je eigen (koop)gedrag. En je post inspireert mij ook weer! dank daarvoor

A never-ending hunger for more, buying a full wardrobe every season and wanting to be the first wearing a trend is not a form of creativity or self expression.

Vertaling
Open je ogen
Een oneindige honger naar meer, elk seizoen de volledige collectie kopen, de eerste willen zijn die de nieuwe trend draagt is geen vorm van creativiteit of zelfexpressie.

Vraag 39 1 punt

Lees onderstaande tekst voordat je vraag 39 beantwoordt.
Het motto van ‘When Sarah Smiles’ is ‘open your eyes’ (open je ogen).
Waarom wordt zij in de tekst ‘Shoppen zonder schuldgevoel’ als voorbeeld genoemd? When Sara Smiles roept haar volgers op om kritisch te kijken naar

  1. A de boodschap van influencers.
  2. B duurzame mode.
  3. C het besteedbare inkomen.
  4. D hun koopgedrag.
Bekijk het antwoord

Antwoord: D

Vraag 39 in het hele examen

2021, tijdvak 1: Dierenbescherming

Opgavetekst

Tekst 3 Dierenbescherming

Dierenbescherming
Tekst 3 naar een advertentie van de Dierenbescherming

Afbeelding met de tekst OP SLOT HOND ERUIT: links een hand met een autosleutel, in het midden een auto, rechtsboven een hand die een hond vasthoudt.

Honden worden vaak achtergelaten in de auto. Bij mooi weer kan dit erg gevaarlijk zijn, omdat de temperatuur binnen razendsnel oploopt tot wel 50 °C. Honden hebben geen zweetklieren zoals wij mensen die hebben. Zij verliezen hun warmte alleen via de tong en de voetzolen. Hierdoor ontstaat er een groot risico op een hitteshock met de dood tot gevolg.

Dit kan zelfs gebeuren wanneer de auto in de schaduw geparkeerd staat. Zie je een hond in nood? Probeer dan de eigenaar op te sporen. Lukt dit niet, bel dan het landelijk meldnummer 144. In geval van leven of dood is het intikken van de ruit toegestaan.

Kijk voor meer informatie op www.dierenbescherming.nl/hitte

Vraag 11 1 punt

Wat is het doel van de afbeelding?

  1. A Mensen erop wijzen hun hond uit de auto mee te nemen als ze hun auto afsluiten.
  2. B Mensen overtuigen dat ze de auto op slot moeten doen als ze hun hond uitlaten.
  3. C Mensen waarschuwen op te letten of er geen hond in een afgesloten auto zit.
Bekijk het antwoord

Antwoord: A

Vraag 11 in het hele examen

Vraag 12 2 punten

Tot welke vier handelingen roept de advertentie op?
Kruis in de uitwerkbijlage de vier juiste antwoorden aan.

  1. A Bel bij noodgevallen het landelijk meldnummer 144.
  2. B Check bij warm weer voor je je hond uitlaat de site van de Dierenbescherming.
  3. C Neem je hond mee als je de auto verlaat.
  4. D Parkeer je auto in de schaduw.
  5. E Probeer de eigenaar van een hond in nood op te sporen.
  6. F Sla een autoruit stuk in een levensbedreigende situatie.
  7. G Word lid van de Dierenbescherming.
Bekijk het antwoord

Antwoord: A en C en E en F

Puntentabel: vier juiste antwoorden 2 punten; drie juiste antwoorden 1 punt; minder dan drie juiste antwoorden 0 punten.

Vraag 12 in het hele examen

Vraag 13 1 punt

Wat is het belangrijkste doel van deze advertentie?
adviseren om

  1. A altijd het meldnummer te bellen als mensen iets niet vertrouwen
  2. B een auto in de schaduw te parkeren als de zon schijnt
  3. C een hond niet alleen in een auto achter te laten
  4. D een hond niet mee te nemen in de auto bij warm weer
Bekijk het antwoord

Antwoord: C

Vraag 13 in het hele examen

Vraag 14 1 punt

Voor wie is deze advertentie vooral bedoeld?
Kruis in de uitwerkbijlage de twee juiste antwoorden aan.

  1. A voor mensen die bij de dierenpolitie willen werken
  2. B voor mensen die een hond zonder baasje in de auto zien zitten
  3. C voor mensen die erover denken om lid te worden van de Dierenbescherming
  4. D voor mensen die overwegen om een hond aan te schaffen
  5. E voor mensen die van dieren houden
  6. F voor mensen die zowel een auto als een hond hebben
Bekijk het antwoord

Antwoord: B en F

Vraag 14 in het hele examen

2021, tijdvak 1: Inburgeren versie 2.0

Opgavetekst

Tekst 4 Inburgeren versie 2.0

(1) In de wereld van het inburgeringsexamen is elke directeur een oude man. Net als de dokter. De vrouw stofzuigt en schenkt de kinderen thee in. Of ze kijkt toe hoe haar echtgenoot of baas ‘belangrijke papieren’ ondertekent. In die wereld is bijna iedereen hetero en wit. Behalve de mensen die niks snappen of iets onhandigs doen: zij hebben een kleurtje.

(2) Arieke van Liere heeft zich tijdens haar studie Art en Design aan de kunstacademie verdiept in het inburgeringsexamen. Ze bestudeerde een half jaar lang de boeken die mensen van buiten de Europese Unie te zien krijgen als ze Nederlander willen worden. Wat ze aantrof, verbaasde haar. “Wie verplicht inburgert, leert een land kennen dat vol zit met stereotypen, vooroordelen en verouderde techniek. Als een nieuwkomer de ambitie heeft om bijvoorbeeld arts te worden, dan wordt die direct de kop ingedrukt. De afbeeldingen in de boeken benadrukken dat je als vrouw ondergeschikt bent, als nieuwkomer te gast, en dat je niets zult bereiken.” Van Liere snapt niet hoe dit in deze tijd nog kan. “Een foto zegt meer dan duizend woorden – zeker als je een taal nog niet goed spreekt. We bereiden nieuwkomers voor op een land dat niet bestaat.”

(3) Het inburgeringsexamen bestaat uit een taalgedeelte waarin de onderdelen lezen, luisteren en schrijven aan bod komen en het onderdeel ‘Kennis van de Nederlandse samenleving’. Van Liere heeft het niet over de taalcursus, al staan die lesboeken volgens haar evengoed vol achterhaalde foto’s. Zij heeft het vooral over het verplichte onderdeel ‘Kennis van de Nederlandse Maatschappij’. Hoe ga je om met buren, de politie of je werkgever, hoe huur of koop je een huis? Dé lesstof hiervoor bestaat niet. Een gemis, volgens Van Liere. Verschillende uitgeverijen hebben boeken uitgebracht ter voorbereiding op het examen, waarvoor het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid verantwoordelijk is. Van Liere ontdekte dat veel foto’s in zowel de boeken als het (oefen)examen al vele jaren niet meer zijn geüpdatet. “Inburgeraars leren hoe ze de huur per acceptgiro moeten overmaken naar de Fortis Bank, die niet meer bestaat. Ze vragen huurtoeslag aan met een formulier uit 1975 en bellen met een telefoonformaatje koelkast.”

(4) Dat het ook anders kan, bewijst de voormalig kunstacademiestudent met eigen, alternatieve foto’s. In precies de ouderwetse stijl als het origineel, maar mét representatieve Nederlanders. De ‘oude, mannelijke, witte dokter’ is bijvoorbeeld vervangen door een vrouwelijke longarts uit Rotterdam met Turkse wortels. Van Liere daagde Kamerleden uit om ook zelf foto’s te maken die de Nederlandse normen en waarden uitbeelden. Een aantal politici heeft toegezegd om deel te nemen. Drie politici zijn de uitdaging aangegaan en gingen zelf aan de slag met het maken van foto’s. Van Liere is blij met hun deelname en reactie: “Ze ontdekken dat het nog niet zo makkelijk is. We moeten ons afvragen of een schriftelijk examen wel de juiste manier is om zoiets belangrijks als met elkaar omgaan aan te leren.”

(5) De timing is niet toevallig: nog voor het zomerreces, de vakantieperiode voor politici, presenteert de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid een herziening van het inburgeringsstelsel. Van Liere hoopt dat dit moment wordt gebruikt om de beeldvorming over de Nederlandse samenleving bij te schaven. “Want het is fundamenteel verkeerd dat we als samenleving verblijfsvergunningen laten afhangen [104] van examens die omstreden normen en waarden toetsen.” Volgens de woordvoerder van de minister is inderdaad het plan om het ‘belang en de actualiteit’ van het inburgeringsexamen en de oefenvragen opnieuw te bekijken. “Dit geldt ook voor de foto’s”, aldus de zegsman.

Hoe kan het ook?

Hoe kan het ook?
naar een artikel van Jitske-Sophie Venema, het Algemeen Dagblad, 21 juni 2018

Vrouwen zijn in het oefenexamen van Kennis van de Nederlandse Maatschappij receptionist of secretaresse, mannen zijn de baas. Arieke van Liere zocht alternatieven voor de stereotype afbeeldingen, en legde de personen vast in ouderwetse fotostijl. De arts is in haar versie omgedoopt tot vrouw, het stel gemoderniseerd tot homoseksueel koppel en de moeder die gezellig thuiszit met haar kind heeft plaatsgemaakt voor een huisvader.

Afbeelding bij het kader: vier zwart-witte foto’s. Linksboven een oudere man in een witte jas met een stethoscoop. Rechtsboven een vrouw in een witte jas met een stethoscoop. Linksonder een vrouw en een man in een gestreepte trui naast elkaar. Rechtsonder twee mannen naast elkaar.

Vraag 27 1 punt

Aan het einde staat de tekst ‘Hoe kan het ook?’ in een kader. Wat gebeurt er in deze tekst?
Deze tekst

  1. A geeft een oplossing voor het genoemde probleem.
  2. B vat samen wat er al eerder in de tekst genoemd is.
  3. C voegt een nieuw deelonderwerp toe aan de tekst.
Bekijk het antwoord

Antwoord: A

Vraag 27 in het hele examen

2021, tijdvak 1: Bamboefietsen

Opgavetekst

Tekst 5 Bamboefietsen

(1) Met bamboeframes, afkomstig uit Ghana, maakt BlackStarBikes in Nederland duurzame fietsen. In de Afrikaanse fabriek werken inmiddels veertig mensen. De blik is nu gericht op Zuid-Afrika.

(2) Ruud (45) plakt stukjes zwart schuim op aluminium plaatjes. Daarmee kunnen de radiatoren van de centrale verwarming worden vastgemaakt. Het is een tussendoorklusje op sociale werkplaats Pantar in Amsterdam. Het wachten is op de voorvorken. Morgen zijn die in huis. Dan kan de ‘koning van de bamboefiets’, zoals Ruud door zijn collega’s wordt genoemd, verder met het mooiste werk dat er is: bamboefietsen in elkaar zetten. “Ik sta er helemaal klaar voor.”

(3) BlackStarBikes is een initiatief van drie vrienden. Zij ontdekten in Ghana een bamboefabriek die fietsframes maakt, maar die nauwelijks een afzetmarkt had. “Die fietsframes waren alleen te betalen voor de buitenlandse werknemers in Ghana”, zegt Mirjam Nagel. Zij is bedrijfsleider van BlackStarBikes. “Door een afzetmarkt in Europa te creëren, hopen we dat de prijzen van de lokale fietsen omlaag kunnen, zodat de Ghanese bevolking ook een bamboefiets kan kopen. Handel is in onze ogen de nieuwe vorm van ontwikkelingshulp.” Er werken inmiddels veertig mensen bij de fabriek in Kumasi, waar behalve frames ook tandenstokers worden gemaakt.

(4) Bamboe is, anders dan sommigen denken, bijzonder stevig; in Azië worden wolkenkrabbers gebouwd door bouwvakkers op metershoge steigers van bamboe. “Het was dan ook geen enkel probleem om met de fietsen door de veiligheidskeuringen te komen. En het frame is duurzaam”, zegt Nagel herhaaldelijk. “Iedereen in dit bedrijf weet het volgende: dit bamboe groeit in Ghana en is al aangegroeid tegen de tijd dat wij een fiets in elkaar hebben gezet. Dat is best bijzonder.” Bij ons op kantoor zeggen we wel eens: het goede nieuws is dat bamboe schokbestendiger is dan staal, het slechte nieuws: je moet je fiets niet stallen in de buurt van een hongerige panda.

(5) Er rijden een kleine tweehonderd bamboefietsen in Nederland rond. In Zwitserland en Duitsland worden ze inmiddels ook verkocht. “De fiets valt op”, zegt Nagel, “door de stijlvolle en onderscheidende look. Voor ons is de fiets de perfecte combi van kwaliteit, design en sociaal ondernemerschap.”

(6) De fiets met het bamboeframe is opvallend licht. Dat is ook de reden dat hij standaard zonder versnellingen wordt geleverd. “Die heb je in Nederland echt niet nodig, maar voor wie wil, zetten we die er natuurlijk op. In Duitsland en Zwitserland leveren we ze ook met de daar verplichte handrem. Maar het liefst houden we de fiets zo eenvoudig mogelijk. We willen niet te veel poespas aan het stuur. Zo vinden wij de fiets op z’n mooist.”

(7) Niet alleen in Ghana, ook in Nederland is duurzaamheid het uitgangspunt. “Dit heeft niet alleen met de lagere productiekosten te maken”, zegt Nagel. “BlackStarBikes vindt het belangrijk ook hier iets bij te dragen en verantwoord te produceren. Op de sociale werkplaats zijn ze trots dat ze aan onze fietsen werken. Ondertussen leren ze ook het vak van fietsenmaker. Of ze allemaal op de reguliere arbeidsmarkt aan de slag kunnen, hangt af van hun beperking. In de werkplaats van Pantar worden ook kleine reparaties uitgevoerd aan tweedehandsfietsen die er verkocht worden. Het is mooi als we daar op deze manier mensen voor kunnen opleiden.”

(8) De eerste frames werden ingevlogen. Dat is best belastend voor het milieu. Nu laat BlackStarBikes ze verschepen naar Rotterdam, maar het gaat nog steeds om kleine hoeveelheden. Per schip is in elk geval minder milieubelastend dan per vliegtuig. Er wordt nog meer onderzoek gedaan naar het verduurzamen van het transport. Per keer grotere hoeveelheden inkopen zou ook beter zijn voor het vrachtwagentransport vanuit Rotterdam naar de sociale werkplaatsen. Helaas is het aantal verkochte fietsen daarvoor nog te beperkt.

(9) Nagel wordt regelmatig aangesproken als ze in Amsterdam naar haar werk fietst. “Je moet het wel leuk vinden om op een aparte fiets te rijden. En je moet geen last hebben van een ochtendhumeur”, zegt ze. Bang voor diefstal is ze niet. “Daarvoor is de fiets te opvallend. Ik hoor van klanten dat de fiets de Zeedijk overleeft, of ’s nachts gewoon aan een brug vaststaat. Hem doorverkopen via Marktplaats gaat echt niet lukken.”

naar een artikel van Nanda Troost, de Volkskrant, 3 februari 2014

Vraag 35 1 punt

Dit artikel komt uit een krant. In welke rubriek past dit artikel het best?

  1. A cultuur
  2. B economie
  3. C media
  4. D wetenschap
Bekijk het antwoord

Antwoord: B

Vraag 35 in het hele examen

2021, tijdvak 2: Tekst 3 Ik omarm krom groente en fruit!

Opgavetekst

Tekst 3 Ik omarm krom groente en fruit!

Ik omarm krom groente en fruit!
Tekst 3 naar een advertentie van Kromkommer

Ik omarm krom groente en fruit!
Kleine pruimen, grote courgettes.
Door de warme zomer zal groente en fruit er nog vaker anders uitzien dan we gewend zijn.
Dit lekkers verspillen om hun uiterlijk is géén optie.
Ik omarm krom en wil deze producten gewoon in de winkel kunnen kopen.
Jij ook? Deel dan dit bericht.
#IKOMARMKROM
www.kromkommer.com
Kromkommer

Afbeelding bij de advertentie: links een pruim met een gezichtje, rechts een krom getekende courgette met een gezichtje en twee hartjes eromheen. Rechts onderaan het logo KROMKOMMER.

Vraag 17 1 punt

Op welk aspect legt deze advertentie vooral de nadruk?
Groente en fruit met een afwijkend uiterlijk

  1. A blijven behoorlijk lang vers.
  2. B moeten snel worden geoogst.
  3. C zien er erg grappig uit.
  4. D zijn de moeite waard om te eten.
Bekijk het antwoord

Antwoord: D

Vraag 17 in het hele examen

2021, tijdvak 2: Tekst 4 Kort truitje, wel of niet?

Opgavetekst

Tekst 4 Kort truitje, wel of niet?

Kort truitje, wel of niet?
Tekst 4 naar een artikel van Saskia Smith, van de website ‘tis hier geen hotel’

(1) Het is nog ’s morgens vroeg als mijn veertienjarige dochter in haar jas aan tafel zit. Ze zegt dat ze haast heeft. Als ik vraag of ze toch even wil laten zien wat ze vandaag onder die jas aanheeft, rolt ze met haar ogen en zet haar meest dramatische stem op: “Hoezo? Ik moet zo weg.” Ik trap er niet in. De vorige keer dat ze haar jas aan had, sloop ze de deur uit in een kort topje waar haar blote buik onderuit piepte. De jas gaat langzaam uit, en wat ik al had verwacht, ze heeft een te kort shirtje met blote schouders aan. Leuk, maar te kort, te strak en te bloot. Dus helaas, ze moet iets anders aantrekken. Of een hemdje eronder aandoen. Beide opties vindt ze be-lach-e-lijk. Hoe kan ik dat nou eisen? Snap ik überhaupt wel iets van mode? Uit protest gaat ze in een dikke wollen trui naar school. Dat het 25 graden is, boeit haar op dat moment niet.

(2) Mijn dochter heeft een geweldige kledingsmaak. Ze weet als geen ander de beste kledingstukken te scoren, combineert allerlei printen en kleuren. Ze ziet er elke dag en soms meerdere keren per dag ontzettend hip uit, want omkleden is een standaard onderdeel van haar dagelijkse kledingritueel.

(3) Ik verbaas me soms over de kleding die meisjes en jongens naar school dragen. Zodra de temperatuur stijgt, worden alle laagjes kleding afgepeld tot slechts een klein stukje stof. Nou ben ik echt niet preuts en hoef je echt niet volledig bedekt de straat op te gaan, maar als ik die stroom pubers op warme zomerse ochtenden zie lopen, lijkt het eerder alsof ze naar het strand gaan dan naar school.

(4) Een paar jaar geleden stuurde de rector van een scholengemeenschap een meisje naar huis, omdat zij in zijn ogen te schaars gekleed was. Zijn actie kreeg weinig bijval. Want was dit niet ouderwets? En hoezo bemoeide hij zich met wat leerlingen dragen? Pubers zoeken toch de grenzen op? Bovendien valt kleding onder de individuele vrijheid van expressie en dat moet je gewoon lekker zo laten. Ik snap de rector wel. Er is toch niks mis mee om kinderen te laten weten dat bepaalde dingen gewoon niet kunnen.

(5) In Nederland zijn de regels over hoe we ons moeten kleden al lang afgeschaft. Nu geldt meestal ‘trek lekker aan wat je wilt’. Hoewel dat ook niet altijd helemaal opgaat, want we maken wél onderscheid tussen kleding die we dragen op ons werk en privé. Op kantoor loop je immers niet met een diep decolleté, op slippers of in hotpants. Niemand die daar vraagtekens bijzet, want we weten allemaal dat bij een zakelijke omgeving zakelijke kleding past. En privé op de camping vinden we het normaal dat we een korte broek met knalgele slippers dragen.

(6) Voor pubers is dit lastiger, want school en privé lopen door elkaar. Het gaat bij pubers om het individu: ik kleed me hoe ik wil, dus ik besta. Ze weten niet eens dat er op hun school kledingvoorschriften zijn waar ze zich aan moeten houden. Bij ons thuis zijn er ook kledingvoorschriften: op schooldagen gaat alles wat te kort, te strak of te bloot is, weer terug de kast in.

(7) Mijn pubers vinden mijn bemoeizucht maar stom. De oudste is sowieso wat behoudender in zijn kleding, dus die hoef ik niet terug te fluiten. Mijn dochter vindt die kledingregels onzin. Ze betoogt dat voor pubers kleding de manier is om te laten zien wie je bent of om een boodschap over te brengen. Ik probeer haar uit te leggen dat kleding ook effect heeft op anderen. Of het nu een korte rok is, dikke trui, hoodie of een te grote spijkerbroek die van je kont afzakt, dat wat je aanhebt brengt bij de ander iets teweeg. Dat kan afkeer zijn, maar ook opwinding.

(8) Toch zit mijn dochter vast aan de dresscode-politie. Het is lastig om kledingregels op te stellen, omdat het zich allemaal afspeelt in de gevoelssfeer, zowel voor mijn puber als voor mij. Ik wil haar vrij laten om haar kledingkeuzes zelf te maken, maar probeer ook om daar enige richtlijnen in aan te brengen. En dus is er een vuistregel: als ik het voor de gelegenheid te kort, bloot en/of strak vind, dan gaat het uit. Kinderachtig? Misschien. Ze weet nu in ieder geval dat ze niet in bikinitop en ultrakort broekje naar haar werk kan gaan.

Afbeelding: foto van een vrouw met haar haar in een knot, die een grijze gebreide trui over haar neus en mond heeft getrokken.

Vraag 28 1 punt

Voor wie is deze tekst vooral geschreven?

  1. A voor docenten
  2. B voor kledingontwerpers
  3. C voor ouders
  4. D voor pubers
Bekijk het antwoord

Antwoord: C

Vraag 28 in het hele examen

2021, tijdvak 2: Tekst 5 Een vogel van een kwart miljoen?

Opgavetekst

Tekst 5 Een vogel van een kwart miljoen?

Een vogel van een kwart miljoen?
Tekst 5 naar een artikel van Willemien Weerman, de Gelderlander, 6 mei 2017

(1) Vogels uit de hele wereld liggen bij Tony Oranje in Zelhem op de behandeltafel. Waarom? Wat is zijn geheim? “Nee, Dopey hoeft niet te blijven”, zegt vogelbezitter Nico Davelaar. De 17-jarige grijze roodstaart is zojuist onderzocht en kan met zijn baasje Nico terug naar huis in Zwolle. “Het ging alleen om een bloedonderzoek”, zegt hij. “Ik wil binnenkort een tweede roodstaart, zodat Dopey wat gezelschap heeft. Daarom deze check. Dan weet ik zeker dat Dopey gezond is.”

(2) Vogeldokter Tony Oranje zit ondertussen alweer aan de telefoon in zijn praktijk in het Achterhoekse Zelhem. Het is iemand uit Engeland. Zijn boomvalk is ziek. In perfect Engels geeft hij instructies wat wel en niet te doen. Er volgen nog enkele telefonische consulten, waarna hij poolshoogte neemt bij de gevleugelde patiëntjes in de ziekenboeg. Het gaat onder meer om een papegaai met hormonale problemen, enkele zangvogels met een leverziekte en een duif van tienduizenden euro’s met een longziekte. “Dat is nog goedkoop hoor”, zegt Oranje. “De duurste postduif die ik ooit behandelde was 250.000 euro waard en kwam uit België.”

(3) In Nederland is zijn vogelpraktijk uit de verzekering gezet. “Toen ze ontdekten dat we in onze praktijk vogels behandelden die bij elkaar miljoenen waard bleken te zijn, moest ik op zoek naar een andere verzekeraar. Gelukkig vond ik die in Londen. We kunnen dus niet failliet gaan, mocht er eens iets verkeerd gaan bij een dier.” Nog nooit heeft iemand een beroep hoeven doen op die verzekering.

(4) Oranje staat wereldwijd bekend als een zeer bekwaam vogelarts. Hij opereert roofvogels met gebroken vleugels of poten, weet alles over ziekmakende schimmels en hoe vogels verlost kunnen worden van schadelijke parasieten en bacteriën. Topkwekers uit Azië zijn kind aan huis in Zelhem, net als vogelliefhebbers uit het Midden-Oosten, waaronder Quatar. “Daar houden ze vooral roofvogels, zoals valken. Ze gaan ermee op jacht en tegelijkertijd is het een statussymbool.”

(5) Ook uit alle windstreken van Europa weten vogelhouders met hun patiëntjes de weg naar Zelhem te vinden. En dan gaat het niet alleen om de ‘goudhaantjes’ onder de vogels, maar ook om de doodnormale kanariekweker van de plaatselijke vogelvereniging. Wat is zijn geheim? Hij trekt zijn wenkbrauwen op en zegt: “Ik denk dat het mijn passie is. Ik ben dag en nacht met vogels bezig, maar heb nooit stress. Het is mijn hobby en het maakt me gelukkig. En dat voelen en merken mensen misschien.”

(6) Oranje krijgt niet alleen vogels variërend van toekan tot kanarie en grasparkiet tot oehoe op zijn behandeltafel in Zelhem, maar vliegt zelf ook de wereld rond. Hij geeft lezingen en seminars. Daarnaast werkt hij ook mee aan een project waarbij in China vogelartsen worden opgeleid. “In Azië zijn vogels veel belangrijker dan in Europa. Ze zijn onderdeel van de cultuur.” De vogelarts groeide zelf op in die cultuur. Zijn jeugd bracht hij door in India en Nepal, waar hij als kleuter al kromsnavels en zangvogels hield. Later leerde hij veel van de bekende Amerikaanse vogeldeskundige Bob Fleming, met wie hij veelvuldig de natuur in trok.

(7) Na zijn studie diergeneeskunde in Utrecht werkte hij enige tijd in Engeland als dierenarts. Toen hij terug was in Nederland, richtte hij zich bij de Dierenartsenpraktijk Zelhem steeds meer op vogels. Bovendien ontwikkelde hij met een team van deskundigen vogelmedicijnen, waarvan er nu enkele wettelijk zijn geregistreerd. Vanwege het succes is de praktijk afgelopen week verhuisd naar een nieuw gebouw, eveneens in Zelhem. Daar is meer ruimte en beschikt Oranje over een quarantainezaal, behandelkamer en een röntgenafdeling.

(8) In het spiksplinternieuwe laboratorium worden kweekjes gezet en wordt onderzoek gedaan naar de lever van een onlangs overleden postduifkampioen, omdat de eigenaar graag de doodsoorzaak wil weten. Oranje houdt, net als in zijn jeugd, thuis ook nog steeds vogels. Elke ochtend als hij om zes uur opstaat, gaat hij eerst even de vogels verzorgen. Net als elke andere vogelliefhebber.

Afbeelding: zwart-witte foto van een grijze papegaai met een lichte snavel, die door twee handen wordt vastgehouden.

Vraag 29 1 punt

De titel luidt: ‘Een vogel van een kwart miljoen?’
Wat is de belangrijkste functie van deze titel?
De titel

  1. A stelt het thema van de tekst centraal.
  2. B trekt de aandacht.
  3. C vat de tekst samen.
  4. D wil een discussie uitlokken.
Bekijk het antwoord

Antwoord: B

Vraag 29 in het hele examen

Vraag 36 1 punt

In welke drie bladen past dit artikel het best?
Kruis in de uitwerkbijlage de drie juiste antwoorden aan.

  1. A de wijkkrant van Zelhem
  2. B het financieel dagblad
  3. C een magazine over reizen naar Azië en het Midden-Oosten
  4. D een magazine over succesvolle experts
  5. E een tijdschrift over dierverzorging
  6. F een tijdschrift over het kopen en verkopen van vogels
Bekijk het antwoord

Antwoord: A en D en E

Vraag 36 in het hele examen

2019, tijdvak 1: Tekst 3 Wat deze nieuwe verkeersborden betekenen?

Opgavetekst

Tekst 3 Wat deze nieuwe verkeersborden betekenen?

[Afbeeldingen in de advertentie: bovenaan en in het midden meerdere zwart-witfoto's van mensen die verkeersborden vasthouden met afbeeldingen van bussen, trams, vrachtwagens en een tractor, een deel ervan doorgekruist. Rechts een foto van twee mensen op een scooter met een rond bord met de tekst ‘Fris het op’. Onderaan een banner met de tekst ‘Iedereen veilig over straat’, pictogrammen van voetgangers, fietsers en auto’s en het logo van Veilig Verkeer.]

Wat deze nieuwe verkeersborden betekenen?

Hoe lang is het geleden dat u uw rijbewijs haalde? Twintig jaar? Dertig? Langer? Dan is het nuttig uw kennis op te frissen, want verkeersregels veranderen continu. Komend jaar alleen al is het Ministerie van Infrastructuur en Milieu voornemens om veertien nieuwe borden te introduceren.

Wilt u weten hoe u scoort op de andere verkeersregels? Test uw verkeerskennis op vvn.nl.opfriscursus.

naar een advertentie van Veilig Verkeer Nederland, Metro, 24 december 2015

Vraag 3 1 punt

Welk woord past het best bij deze advertentie? Volgens deze advertentie is kennis over de nieuwe verkeersborden vooral

  1. A bruikbaar
  2. B noodzakelijk
  3. C overbodig
Bekijk het antwoord

Antwoord: A

Vraag 3 in het hele examen

Vraag 4 1 punt

Voor welke doelgroep is deze advertentie vooral bestemd? Voor alle mensen die

  1. A al een tijdje hun rijbewijs hebben
  2. B opnieuw rijexamen moeten doen
  3. C van plan zijn om hun rijbewijs te gaan halen
  4. D veilig over straat willen
Bekijk het antwoord

Antwoord: A

Vraag 4 in het hele examen

Vraag 5 1 punt

In de advertentie staan verschillende vragen over hoe lang het geleden is dat mensen hun rijbewijs hebben gehaald. Wat willen de makers van de advertentie hiermee bereiken? Ze willen mensen die al langer hun rijbewijs hebben

  1. A informeren over de nieuwe verkeersborden die binnenkort langs de weg te vinden zijn.
  2. B laten nadenken over het feit dat hun kennis van verkeer niet meer actueel is.
  3. C oproepen om hun rijbewijs niet te laten verlopen, maar tijdig te verlengen.
  4. D overhalen om niet te lang te wachten met het volgen van een opfriscursus.
Bekijk het antwoord

Antwoord: B

Vraag 5 in het hele examen

Afbeelding A

Afbeelding A
Afbeelding A

Foto van een oudere vrouw met grijs haar die lacht. Over de foto heen staat een witte tekst, deels afgeknipt, die eindigt op ‘50 mag in een woonwijk?’.

Afbeelding B

Afbeelding B
Afbeelding B

Zwart-witfoto met bovenaan het woord ‘SCHOOLZONE’ en de tekst ‘VERKEERSOUDER WORDEN?’, met daarnaast pictogrammen van een volwassene, een kind en een waarschuwingsbord.

Afbeelding C

Afbeelding C
Afbeelding C

Afbeelding met verkeersborden en een fiets in zwart-wit, met de witte tekst ‘Aanmelden voor de nieuwsbrief’ onderaan.

Afbeelding D

Afbeelding D
Afbeelding D

Donkere afbeelding met de witte tekst ‘Ben je Bob, zeg het hardop!’. Onderaan staat de tekst ‘Daar kun je mee … komen’, waarbij het woord tussen ‘mee’ en ‘komen’ in een balk staat die niet leesbaar is.

Vraag 6 1 punt

Welke afbeelding past het best bij de inhoud van deze advertentie?

  1. A Afbeelding A
  2. B Afbeelding B
  3. C Afbeelding C
  4. D Afbeelding D
Bekijk het antwoord

Antwoord: A

Vraag 6 in het hele examen

2019, tijdvak 1: Tekst 5 Niet gebeld is niet gesolliciteerd

Opgavetekst

Tekst 5 Niet gebeld is niet gesolliciteerd

“Kijk, zo ben ik aan mijn nieuwe baan gekomen”, zegt Juliët Boogaard (18) uit Amstelveen. Op haar iPhone laat ze een serie Whatsapp-berichten [5]zien. De eerste tekst is van een vriendin die Juliët aanbeveelt bij haar baas. Hij schrijft terug dat ze haar gegevens naar hem mag mailen. “Mijn vriendin heeft een screenshot [10]van die berichten naar mij gestuurd. Daarna heb ik via de app een afspraak voor mijn sollicitatiegesprek gemaakt.”

[14](2) Juliët krijgt stress van bellen, dus [15]komt ze er dit keer makkelijk vanaf. Zonder ook maar één telefoontje te plegen, heeft ze haar baan bij een congrescentrum bemachtigd. Toen ze nog op de middelbare school zat, [20]deed ze al zo veel mogelijk via de mail of Whatsapp. “Ik kan daar veel beter bedenken hoe ik wil reageren. Zelfs toen ik achter de kassa van de supermarkt zat, stuurde ik een [25]Facebookbericht naar mijn chef als ik verkeerd was ingeroosterd. Van een telefoontje met mijn dokter word ik al nerveus. Ik schrijf uitgebreid op een briefje wat ik wil zeggen en ga alleen [30]zitten bellen, zodat ik niet word afgeleid.”

(3) Juliët is zeker niet de enige jongere met telefoonangst. Tijdens een ruim twee jaar durend project [35]met vierhonderd middelbare scholieren in Nederland, Polen en Griekenland merkte communicatietrainer Onno Hansen van IDentifEYE dat het merendeel veel liever contact heeft via de computer.

(4) “Ik ben de resultaten nog aan het uitwerken, maar de jongeren lieten tijdens de workshops vaak blijken dat ze het stressvol vinden om offline te [45]communiceren. Online kunnen ze hun reactie bijschaven, maar aan de telefoon of face to face moeten ze direct reageren. Dat vinden ze eng. En hoe minder ze oefenen, hoe vaker [50]ze een telefoontje uitstellen of proberen te ontlopen.”

(5) Hansen verwijst naar een Amerikaans onderzoek uit april 2015, waaruit blijkt dat 92 procent van de [55]Amerikaanse scholieren tot 18 jaar dagelijks gebruikmaakt van digitale kanalen en 24 procent zelfs constant online is. Hij kent ze in Europa ook: de jongeren die voortdurend op hun [60]schermpje turen, of midden in een serieus gesprek worden afgeleid door een piepje, omdat er een ‘appje’ binnenkomt. In de workshops leert Onno Hansen jongeren hoe ze zich [65]on- en offline zelfbewuster kunnen profileren.

(6) “Niet gebeld, is niet gesolliciteerd. Dat is een gouden regel”, zegt Geert-Jan Waasdorp. Hij is directeur van [70]een bureau dat de arbeidsmarkt onderzoekt. “Door een goed telefoongesprek voorafgaand aan een sollicitatie heeft een kandidaat een voorsprong in de procedure. Voor [75]jongeren zou dit echt een onderscheidend voordeel zijn. Ik heb ook weleens iemand aangenomen die voor de deur stond met zijn cv. Zo’n persoon heeft zich dan toch al even [80]gepresenteerd.”

(7) Binnenlopen bij een bedrijf is wel even wat anders dan thuis speuren naar vacaturesites, bedrijfspagina’s en LinkedIn-groepen waar de [85]gedroomde baan voorbij kan komen. Anderhalf jaar geleden heeft het bureau van Waasdorp onderzocht hoe mensen werk proberen te vinden. Online zoeken stond bij alle [90]leeftijdsgroepen bovenaan. Een op de zes baanzoekers onder de 25 jaar maakt zelfs uitsluitend gebruik van digitale kanalen.

(8) Dat komt niet alleen voort uit [95]‘angst voor rechtstreeks contact’. Jongeren hebben niet meer geleerd hoe ze moeten bellen, denkt [98]Waasdorp. “De digitale wereld is een [99]tweede natuur voor ze geworden. [100]Voor jongeren heeft een app net zo veel waarde als een belletje. Alleen zien wij een generatiekloof met de werkgevers die mensen nog op de traditionele manier aannemen. Dan [105]kun je zeggen: ze nemen me maar zoals ik ben. Maar die werkgevers beslissen wel over jouw toekomst.”

(9) [108]Zolang de beslissers afgaan op [109]aanbevelingen, open sollicitaties, [110]uitzendbureaus en netwerkcontacten, [111]adviseert Waasdorp die kanalen ook [112]te gebruiken. “Natuurlijk moet je [113]online middelen blijven inzetten. [114]Bijvoorbeeld door een Facebookbericht te sturen naar het bedrijf waar je solliciteert: ik wil graag even langskomen met mijn cv. Wanneer schikt het? Verras de werkgever maar, dat werkt.”

[120](10) Waasdorp reageert enthousiast als hij hoort dat er op sommige scholen bel-les wordt gegeven door docenten. Met de stoelruggen naar elkaar leren de leerlingen dat ze hun [125]verhaal niet meteen bij de telefoniste moeten afsteken, consequent ‘u’ moeten blijven zeggen en niet braaf hun vragenlijstje moeten afwerken, maar moeten ingaan op wat de ander [130]vertelt. “Briljant! Laat leerlingen maar oefenen hoe ze een telefoongesprek moeten voeren. Ik weet zeker dat ze dan een voorsprong hebben op de arbeidsmarkt.”

[135](11) Juliët Boogaard moet er ook aan geloven: haar baas heeft gevraagd of ze af en toe in het callcentrum wil werken. “Gelukkig krijg ik eerst een telefoontraining.” Juliët maakt haar [140]beltegoed nu al niet op. Hoe vaak denkt ze haar mobiel over vijf jaar [142]nog aan haar oor te hebben? “Waar-[143]schijnlijk bel ik dan alleen nog met [144]mijn moeder. Of zij belt mij, omdat ik [145]niet snel genoeg reageer op haar [146]app.”

naar een artikel van Jolan Douwes, de Volkskrant, 9 september 2015

Vraag 27 1 punt

De tekst eindigt met een citaat van Juliët. (regels 142-146) Hoe is dat citaat bedoeld? Dit citaat is vooral bedoeld als een

  1. A conclusie.
  2. B oproep tot nadenken.
  3. C samenvatting van de tekst.
  4. D toekomstverwachting.
  5. E voorbeeld bij het tekstonderwerp.
Bekijk het antwoord

Antwoord: D

Vraag 27 in het hele examen

2018, tijdvak 1: En vanavond surveilleert Sonja weer in de binnenstad.

Opgavetekst

Tekst 3 En vanavond surveilleert Sonja weer in de binnenstad.

Overwicht en een scherpe blik komen niet alleen voor de klas goed van pas. Als politievrijwilliger kun je jouw talent ook op andere manieren inzetten. In een team van enthousiaste politiemedewerkers verricht je een paar keer per maand afwisselende taken. Dat kan in uniform op straat zijn, maar ook achter de schermen op het bureau. Wat je achtergrond ook is; met jouw unieke kennis en ervaring ben je een waardevolle aanvulling voor de politie. Ben jij maatschappelijk betrokken en wil je je vrije tijd spannend én zinvol besteden? Dan is vrijwilligerswerk bij de politie iets voor jou. Ontdek je mogelijkheden op wordpolitievrijwilliger.nl.

<<waakzaam en dienstbaar>>

naar een advertentie in Metro Holland, 18 november 2013

Bron 5

Figuur uit het examen

Zwart-witfoto van een vrouw met lang haar en de armen over elkaar, die voor een klas staat. Op de achtergrond zitten leerlingen aan tafels. Onderaan staat in een witte balk: “En jij? Word ook vrijwilliger bij de politie.”

Vraag 3 1 punt

Welke uitspraak past het best bij deze advertentie?

  1. A De politie zoekt mensen met verschillende kwaliteiten die iets willen doen voor de politie.
  2. B Docenten zijn zeer geschikt om te werken bij de politie.
  3. C Overwicht en een scherpe blik zijn belangrijke eigenschappen voor een agent.
  4. D Sonja is een voorbeeld van een docent met overwicht en een scherpe blik.
Bekijk het antwoord

Antwoord: A

Vraag 3 in het hele examen

Vraag 4 1 punt

Welk citaat past het best bij de afbeelding van deze advertentie?

  1. A ‘Ben jij maatschappelijk betrokken en wil jij je vrije tijd spannend én zinvol besteden? Dan is vrijwilligerswerk bij de politie iets voor jou.’
  2. B ‘In een team van enthousiaste politiemedewerkers verricht je een paar keer per maand afwisselende taken.’
  3. C ‘Overwicht en een scherpe blik komen niet alleen voor de klas goed van pas. Als politievrijwilliger kun je jouw talent ook op een andere manier inzetten.’
  4. D ‘Wat je achtergrond ook is; met jouw unieke kennis en ervaring ben je een waardevolle aanvulling voor de politie.’
Bekijk het antwoord

Antwoord: C

Vraag 4 in het hele examen

Vraag 6 1 punt

Wat is het belangrijkste doel van deze advertentie?

  1. A De politie haalt mensen over om vrijwilligerswerk bij de politie te gaan doen.
  2. B De politie informeert mensen over de afwisselende taken van een agent.
  3. C De politie laat zien dat het werk van een docent lijkt op het werk van een agent.
  4. D De politie maakt mensen enthousiast voor het werken bij de politie.
Bekijk het antwoord

Antwoord: A

Vraag 6 in het hele examen

2018, tijdvak 1: Verkeersdrukte op de zeebodem

Opgavetekst

Tekst 4 Verkeersdrukte op de zeebodem

(1) Wie denkt dat we tegenwoordig in een draadloze wereld leven, moet eens onder water kijken. Daar vliegen, door kabels met duizelingwekkende lengtes, de terabytes je om de oren. De kabels liggen op kilometers diepte in het aardedonker. Ze doorkruisen diepe ravijnen, gigantische plateaus en de leefgebieden van de vreemdste zeedieren. Vraag is hoe kwetsbaar die kabels eigenlijk zijn, liggend in het woeste water.

(2) Alle dataverkeer tussen landen, waar ook ter wereld, van gedownloade films en telefoongesprekken tot e-mails en vrijwel alle beurshandel, gaat erdoorheen. Ook vanuit Nederland. Zo loopt er een kabel vanuit Beverwijk over de zeebodem naar New York. Vanuit Amerika loopt ook een kabel terug naar Beverwijk. De lengte van deze Atlantic Crossing-1 is meer dan 14.000 kilometer. En dat is maar één van de ongeveer twintig kabels die de Atlantische Oceaan oversteken.

(3) Het kan nóg spectaculairder. De Sea-MeWe-3-kabel maakt een halve wereldreis van maar liefst 39.000 kilometer. Die begint in het Belgische Oostende, gaat dan via de Middellandse Zee en het Suezkanaal naar Zuid-Korea, om ten slotte te eindigen in Perth aan de westkust van Australië. Onderweg gaan afsplitsingen op veertig plaatsen aan land.

(4) Telecombedrijven hebben sinds het begin van het internettijdperk, eind jaren tachtig van de vorige eeuw, onvermoeibaar doorgewerkt aan het wereldwijde web. Het absolute topjaar was 2001. Toen werd 200.000 kilometer kabel op de zeebodem aangelegd. Het bedrag dat in de afgelopen 25 jaar is geïnvesteerd in kabels, is ruim 52 miljard euro. De totale lengte bedraagt 1.275 miljoen kilometer.

(5) Wat kabels betreft, is de Noordzee misschien wel het drukste gebied ter wereld. Rik Duijts van Rijkswaterstaat: “In het Nederlandse deel van de Noordzee ligt 6.000 kilometer aan kabels. Maar anders dan in de oceanen liggen die relatief ondiep en in de bodem, niet erop.” Rijkswaterstaat staat in principe overal kabels toe, omdat niets aan de oppervlakte zichtbaar is. Dus ook in beschermd natuurgebied.

(6) Han Lindeboom van het instituut voor ecologisch zeeonderzoek: “Telecombedrijven zoeken de kortste route, omdat die het goedkoopst is. Die routes lopen nu eenmaal ook door gebieden met een beschermde status. Maar de hele Noordzee is in de afgelopen eeuwen al zodanig overhoop gehaald door met name de visserij, dat eigenlijk niets meer is zoals het ooit was. De oesterbanken zijn verdwenen en de rotsbodems zijn veranderd in zandvlaktes. Bij het leggen van kabels worden die tijdelijk aangeraakt. Er wordt een geul getrokken, de kabel wordt erin gelegd en de geul wordt dichtgemaakt.”

(7) Volgens Lindeboom is het nog de vraag hoeveel invloed kabels hebben op het zeeleven. “Rond de kabels is, voor zover het niet gaat om glasvezel, sprake van lichte elektromagnetische straling. Vooral kraakbeenvissen zoals haaien en roggen zijn daar gevoelig voor. Er zijn aanwijzingen dat vissen ander zwemgedrag kunnen gaan vertonen in gebieden waar meerdere kabels liggen. Er wordt ook gesuggereerd dat door de kabels bruinvissen zouden stranden op de kusten. Maar dat is enkel speculatie, want echt onderzoek is er nooit naar gedaan.”

(8) Rijkswaterstaat bevestigt dat er nauwelijks onderzoek beschikbaar is. Duijts: “Hoe schadelijk de straling voor vissen is, weten we niet precies. Maar alles wijst erop dat die minimaal is. Een vis ervaart zo’n kabel alleen als hij er bovenop ligt. En ook al zal een enkele vis daardoor sterven, wat ik betwijfel, dan nog is dat niet rampzalig. Het wordt pas serieus wanneer complete vispopulaties het loodje zouden leggen. Maar daar is absoluut geen sprake van, weten we inmiddels.” Duijts erkent dat het eventuele risico van straling voor vissen pas sinds kort de aandacht heeft. “Ik adviseer telecombedrijven erop te letten, maar regels zijn er niet voor. Het belangrijkste is dat ze moeten voorkomen andere kabels kapot te trekken.”

(9) Een paar keer per jaar gaat het mis. Een visser breekt een kabel als hij zijn netten over de zeebodem sleept. Of hij plant per ongeluk zijn anker in een kabel. Hoewel de reparatie van één enkele kabel weken in beslag kan nemen, veroorzaken dergelijke incidenten vrijwel nooit een internetstoring. Dat was wel het geval in 2008. Grote delen van het Midden-Oosten en Noord-Afrika zaten toen dagenlang zonder internet en telefoon, nadat een vis een kabel in de Middellandse Zee had doorgebeten. En in 2006 lag een deel van het Aziatische internet plat vanwege een beschadigde kabel na een zeebeving.

(10) Om dergelijke zaken te voorkomen, worden kabels steeds vaker in een ringstructuur aangelegd zodat de uitval van de ene kabel wordt opgevangen door de andere. In de Noordzee gebeurt dit al. Ook krijgen de kabels een sterke staalwapening tegen beschadigingen van buitenaf. Het enige reële gevaar schuilt volgens onderzoekers in de gevolgen die de klimaatverandering ongetwijfeld op onderzeese kabels zal hebben. Niet alleen stijgt de zeespiegel, ook de krachtige onderstromen in de oceaan zullen veranderen met als gevolg aardverschuivingen die kabels kunnen beschadigen.

(11) Toch zal de vraag naar onderzeese telecomkabels de komende jaren toenemen, na een dip gedurende de afgelopen crisisjaren. Al was het alleen maar omdat we steeds meer en sneller willen internetten – waarvoor continu duizenden kilometers nieuwe kabels nodig zijn. Om maar niet te spreken van de explosieve groei van het internetgebruik in delen van Azië, Afrika en Midden- en Zuid-Amerika.

naar een artikel van Imco Lanting, de Gelderlander, 11 april 2015

Vraag 16 1 punt

Dit artikel komt uit een krant.
In welke rubriek past deze tekst het best?

  1. A economie
  2. B techniek
  3. C media
  4. D buitenland
Bekijk het antwoord

Antwoord: B

Vraag 16 in het hele examen

2018, tijdvak 2: Tekst 3: Bartiméus Sonneheerdt wordt bedankt!

Opgavetekst

Tekst 3 Bartiméus Sonneheerdt wordt bedankt!

Bartiméus Sonneheerdt wordt bedankt!

Bedankt voor de ijzige kou, de tranen, de blaren, de hoogteziekte, de vermoeidheid, de momenten dat we het echt niet meer zagen zitten en tóch doorgingen: blind op weg naar de 5895 meter hoge top van de Kilimanjaro. Bedankt voor een geweldig mooie, onvergetelijke ervaring met steun van Lieke van Lexmond, Dennis Weening, de gidsen en onze rots Wilco van Rooijen.

Bedankt voor honderd jaar passie. Voor de innovatieve projecten die ervoor zorgen dat blinde en slechtziende mensen steeds volwaardiger mee kunnen draaien in onze maatschappij. Bijvoorbeeld de Watson-app, waardoor wij bij tv-programma’s en films te horen krijgen wat ziende mensen zien. Er is al veel gedaan, maar er is nóg meer te doen.

Bedankt voor de kans die we hebben gekregen om te bewijzen dat blinde en slechtziende mensen méér kunnen dan men soms wel denkt. Dat voor ons geen berg te hoog is. Letterlijk en figuurlijk.

Samen laten we zien dat er méér kan.

Word donateur via steunBartimeus.nl

Vraag 3 1 punt

Het belangrijkste doel van deze tekst is om mensen over te halen om donateur te worden van Bartiméus. Welk doel heeft deze advertentie nog meer?

  1. A amuseren met ervaringen van slechtziende bergbeklimmers
  2. B informeren over wat Bartiméus betekent voor mensen met beperkingen
  3. C laten zien dat mensen met een visuele beperking volwaardig kunnen functioneren
  4. D waarschuwen voor de gevaren van bergbeklimmen met een beperkt zicht
Bekijk het antwoord

Antwoord: C

Vraag 3 in het hele examen

Vraag 4 1 punt

In de advertentietekst staan veel bedankjes. Wat wil de maker van de advertentie hiermee aangeven?

  1. A Dankzij Bartiméus is er veel bereikt voor mensen met een beperking.
  2. B Men kan de Kilimanjaro niet beklimmen zonder de hulp van Bartiméus.
  3. C Zonder Bartiméus was er geen tv-programma over mensen die de top bereiken.
Bekijk het antwoord

Antwoord: A

Vraag 4 in het hele examen

2018, tijdvak 2: Tekst 4: Natuur + film = voorspellen

Opgavetekst

Tekst 4 Natuur + film = voorspellen

(1) Ruben Smit, de man achter de bekroonde film ‘De nieuwe wildernis’ over de Oostvaardersplassen, werkt hard aan een natuurfilm over de [5] Waddenzee. Tijdens ‘Leeuwarden Culturele Hoofdstad 2018’ is de première. Als alles tenminste goed gaat en dat is wel te hopen. De film speelde immers een belangrijke rol [10] bij het bepalen van de culturele hoofdstad voor 2018.

(2) “Voorspellen. Weten wat je wanneer kunt verwachten. Daar draait het om bij het maken van natuur- [15] films”, aldus Smit. Daarom is hij nu al druk met vooronderzoek en is hij zo nu en dan al te vinden langs de noordelijke kust. Zoals deze week in de Kollumerwaard, waar hij de [20] spreeuwenzwermen en kleine zwanen filmde. “Dat kon deze week nog, want binnenkort vliegen ze weer verder.”

(3) Smit is al jaren een gekend [25] natuurfotograaf en -filmer. Het begon als hobby, maar werd z’n werk. Als ecoloog promoveerde hij in 2002 aan de Wageningen Universiteit waar hij zes jaar lang docent was. Gedurende [30] die jaren merkte hij dat zijn studenten enthousiast reageerden op het eigen geschoten beeldmateriaal. “Dat is natuurlijk leuk, maar het is leuker als het publiek nog groter is.”

[35] (4) In 2003 koos hij voor het beeld en vestigde hij zich als professioneel natuurfilmer en natuurfotograaf. Sinds die tijd won hij verschillende prijzen en maakte hij een reeks films [40] voor programma’s in en buiten Nederland. Het succes bereikte een hoogtepunt met ‘De nieuwe wildernis’ over de Oostvaardersplassen. De film – met gelijknamige tv-serie – [45] kwam in 2013 uit en won meteen een Rembrandt Award, een publieksprijs voor beste Nederlandse film. Ook won de film een Gouden Kalf, de Nederlandse filmprijs van een [50] vakjury.

(5) Als kind en tiener keek Ruben Smit al veel naar natuurfilms op tv. “Van de BBC en de Franse televisie. En ik heb altijd al gedacht: het kan en [55] moet beter. De meeste natuurfilms worden gemaakt vanuit de actie. Ik kijk naar het verhaal van het individuele dier. Dat wil ik vertellen. Ik kijk naar mooi en naar inhoud.” Zoals het [60] verhaal van de vos die op ganzen jaagt en dat maakt het werk van Smit bijzonder. “Dat deed die vos maar een week per jaar. Dat moet je weten. Wanneer gaat die vos op [65] jacht en waar? Maar om dat te weten, heb je een enorme voorbereidingstijd nodig. En hoe meer tijd je daarin steekt, des te makkelijker het resultaat tot stand komt.”

[70] (6) Het komende jaar steekt Smit zijn tijd vooral in die voorbereiding. Eind volgend jaar begint het echte filmwerk, twee jaar lang met een man of tien. Dan nog een half jaar de studio [75] in voor de montage en de film is op tijd klaar voor vertoning. Waarom hij twee jaar lang moet filmen? “Ik heb twee en liefst drie winters nodig, omdat ik ook een goede storm wil [80] hebben en die laat zich niet voorspellen.” Hij schoot voor ‘De nieuwe wildernis’ nog 350 uur film vol voor een uiteindelijke productie van anderhalf uur bioscoopfilm en drie keer 50 [85] minuten op televisie. Voor de Waddenfilm verwacht hij ‘zomaar op het dubbele aantal uren film’ uit te komen.

(7) Het plan voor de Waddenfilm is al [90] oud. Maar het is ‘De nieuwe wildernis’ die ertoe leidt dat het plan ook wordt uitgevoerd. Na dat succes drong een aantal grote natuurorganisaties er bij hem op aan toch vooral [95] die Waddenfilm te maken. Dat heeft Smit ertoe gezet om dit Waddenproject inhoud te geven. Het wordt geen eenvoudige klus. “In vergelijking met de Oostvaardersplassen wordt het [100] grootser, wilder en moeilijker. Het wad kent een enorme dynamiek, je hebt te maken met de getijden en ik wil veel onder water filmen.”

(8) Het wordt kortom een miljoenen- [105] project. “De financiering is een enorme klus. Maar van ‘De nieuwe wildernis’ heb ik wel geleerd dat ik vooral zelf de productie moet doen om meer greep op de organisatie te [110] houden.” De begroting is nog zeker niet rond. “Maar dat heb je altijd met dit soort projecten. Die financiering rond maken duurt vaak net zo lang als de opnames. Je bent altijd aan [115] het zoeken naar geld. Waar een wil [116] is, is een weg. Die film komt er wel.”

naar een artikel van Arend van der Meulen, de Leeuwarder Courant, 1 november 2014

Educatie in aanloop van Waddenfilm gaat los!

(1) De Waddenvereniging, de Waddencentra en andere partners gaan samen met filmmaker Ruben Smit scholieren meer bij het Werelderfgoed Waddenzee betrekken.

(2) “Waar voorheen een bioscoopfilm vaak werd opgevolgd met een educatieprogramma, draaien we het nu eens om”, zegt filmmaker Ruben Smit, “we beginnen met materiaal voor scholieren en zien dat ook als opmaat naar een bioscoopfilm. Die willen we tijdens het jaar van de Culturele Hoofdstad Leeuwarden in 2018 in première zien gaan. Op deze manier betrekken we vanaf nu de jeugd er al bij, wie weet wat dat nog voor verrassingen gaat opleveren.”

(3) De Waddenvereniging heeft de ambitie om zo veel mogelijk Nederlanders te bereiken en ieder kind een keer het wad te laten beleven. De vereniging heeft daarom de samenwerking met Ruben Smit en partners in het gebied opgezocht om gezamenlijk de bekendheid en trots op Werelderfgoed Waddenzee te vergroten. “Nederland heeft in z’n achtertuin het grootste intergetijdengebied ter wereld, dat zich qua natuurkwaliteiten mag meten met gebieden als het Great Barrier Reef in Australië en de Grand Canyon in Amerika. Het lijkt mij logisch dat scholieren daar les in krijgen. Daar valt nog een wereld te winnen”, zegt Arjan Berkhuysen, directeur van de Waddenvereniging.

Waddenfilm | 29-12-2015 | 13:22

Vraag 14 1 punt

Wat is voor de Waddenvereniging het belangrijkste doel van deze film? De Waddenvereniging wil samenwerken met Ruben Smit

  1. A om de film onder de aandacht van scholieren te brengen.
  2. B om een educatieprogramma bij de film op te zetten.
  3. C om Leeuwarden als culturele hoofdstad te promoten.
  4. D om scholieren te betrekken bij het maken van de Waddenfilm.
Bekijk het antwoord

Antwoord: D

Vraag 14 in het hele examen

2018, tijdvak 2: Tekst 5: Wie schrijft die blijft, maar hoe lang nog?

Opgavetekst

Tekst 5 Wie schrijft die blijft, maar hoe lang nog?

(1) Waarom zou je leren schrijven met de pen als werken met een tablet of computer de toekomst is? In Finland ligt een wetsvoorstel klaar om de pen voorgoed uit de klaslokalen te verbannen.

(2) De voordelen van het schrijven met de pen zijn bekend. Even snel een telefoonnummer noteren, het boodschappenlijstje aanvullen of een afspraak in je agenda zetten. Toch is er een ontwikkeling gaande. Steeds minder mensen grijpen naar de pen, want de samenleving digitaliseert.

(3) Daar zijn ze in Finland, volgens diverse ranglijsten het beste onderwijsland ter wereld, ook achter. Ze vinden het achterhaald om kinderen het schrijven met de pen aan te leren. De Finse onderwijsraad heeft daarom besloten om vanaf 2016 geen schrijflessen meer te geven op basisscholen. De kinderen krijgen vanaf dan alleen nog typeles.

(4) “Een interessant experiment”, vindt letterkunstenares Baukje Scheppink uit Hardegarijp. Vanuit haar tekstwinkel in de Vijzelstraat in Leeuwarden geeft ze cursussen kalligrafie en handschriftverbetering. “Door de digitalisering is het een logische ontwikkeling. Ik maak zelf ook steeds meer gebruik van toetsenborden. Op mijn computer of smartphone bijvoorbeeld.”

(5) Toch is de kunstenares blij dat dit experiment niet in Nederland plaatsvindt. Ze zou het enorm jammer vinden als kinderen het handschrift niet meer aangeleerd zou worden. “Kinderen leren van alles tijdens het schrijven. Het stimuleert de hersenen en de handbewegingen ontwikkelen de motoriek van een kind.”

(6) Motorische ontwikkeling is niet het enige argument van Scheppink. “De verdwijning van handgeschreven teksten zou een verarming zijn. Schrijven met de pen is een stuk persoonlijker. De expressie die je in een letter kunt leggen, krijg je niet voor elkaar op het toetsenbord. Dat kan alleen met pen en papier. Kinderen zouden dat gevoel ook in de toekomst moeten kunnen ervaren.”

(7) De zin van het leren schrijven zien ze nog altijd in op de Koningin Wilhelminaschool in Leeuwarden. “Wij vinden schrijven heel belangrijk”, zegt leerkracht Sandra van der Pol. “Het is een basisvaardigheid en die leren wij de kinderen op de traditionele manier aan. De voorbereiding begint in groep 1 en we streven ernaar dat kinderen de letters aan het einde van groep 3 aan elkaar vast kunnen schrijven.”

(8) Typeles krijgen de leerlingen op de Wilhelminaschool in groep 6. Misschien wat laat volgens de juf van groep 3. “Kinderen hebben op die leeftijd al veel ervaring opgedaan met de computer. Vaak hebben ze zichzelf al aangeleerd hoe ze moeten typen op een toetsenbord.”

(9) Op de Master Steve Jobsschool in Sneek hebben ze pen en papier verruild voor een tablet. De leerlingen volgen een individueel ontwikkelingsplan en beschikken allemaal over een iPad. Toch leren de kinderen er nog altijd schrijven. Niet op de iPad, maar gewoon in hun schriftjes. “Veel mensen denken dat onze leerlingen hier niet meer leren hoe ze moeten schrijven”, zegt Kim Kampman. “Dat is met stip het grootste misverstand over onze school. Ik begin mijn presentaties over de werkwijze van de school standaard met het ontkrachten hiervan.”

(10) De leerlingen van de iPadschool leren het schrijven wel anders dan hoe de meeste mensen het geleerd hebben. Ze schrijven de letters niet meer aan elkaar, maar juist los in blokletters. Kampman: “Het kost leerlingen veel tijd om aan elkaar te schrijven. Bovendien ontwikkelen kinderen na een tijdje hun eigen handschrift en schrijven ze niet meer aan elkaar. Daarom hebben wij ervoor gekozen het zo te doen. We zien dat bij steeds meer scholen. Uiteraard mogen de kinderen wel aan elkaar schrijven. Hier laten wij ze vrij in.”

(11) Door het blokschrift leren de kinderen niet langer hoe ze letters verbinden. Daardoor vinden ze het in het begin lastig om genoeg ruimte tussen de letters te laten, waardoor meerdere woorden vaak één woord lijken. Bovendien missen ze schrijfoefeningen die een belangrijke rol spelen in de ontwikkeling van motorische vaardigheden. Kampman ziet dat niet terug. “Kinderen kunnen ook op andere manieren hun motorische vaardigheden ontwikkelen. Bijvoorbeeld met kleien en knutselen. Daar besteden we veel aandacht aan.”

(12) Op de vraag of pen en papier in de toekomst voorgoed uit Nederlandse klaslokalen geweerd worden, heeft Kampman geen duidelijk antwoord. “Dat is lastig te zeggen. Finland loopt voorop. Tien jaar geleden had ik mij ook niet voor kunnen stellen dat ik nu op een Steve Jobsschool zou werken. Ik sluit niets meer uit.”

naar een artikel van Jan Ligthart, de Leeuwarder Courant, 14 januari 2016

Vraag 16 1 punt

Voor welk publiek is dit artikel bedoeld?

  1. A voor leerlingen van de basisschool
  2. B voor leraren op de basisschool
  3. C voor lezers van de Leeuwarder Courant
  4. D voor mensen die geïnteresseerd zijn in Finland
Bekijk het antwoord

Antwoord: C

Vraag 16 in het hele examen

Vraag 24 1 punt

Wat is het doel van de schrijver met deze tekst? De schrijver wil de lezer

  1. A duidelijk maken dat het schrijfonderwijs wellicht overbodig is in de toekomst.
  2. B ertoe aansporen om een keuze te maken tussen schrijfonderwijs of het gebruik van een iPad.
  3. C ervan overtuigen dat het schrijfonderwijs in de toekomst helemaal zal verdwijnen.
  4. D informeren over de effecten van een tablet of computer op het schrijven met de hand op school.
Bekijk het antwoord

Antwoord: D

Vraag 24 in het hele examen

Hoe vaak tekstsoorten en tekstdoelen in het examen komt

Vragen over tekstsoorten en tekstdoelen per centraal examen Nederlands vmbo-kb. Elke vraag is eenmalig door een AI-model bij een onderwerp ingedeeld; per vraag kan dat afwijken.
ExamenVragenAantalAandeel
2024, tijdvak 110, 14-15, 18, 32514%
2023, tijdvak 110-13, 27513%
2022, tijdvak 111, 14-15, 39410%
2021, tijdvak 111-14, 27, 35616%
2021, tijdvak 217, 28-29, 36411%
2019, tijdvak 13-6, 27518%
2018, tijdvak 13-4, 6, 16415%
2018, tijdvak 23-4, 14, 16, 24520%

In 8 van de 8 ingedeelde examens Nederlands vmbo-kb staat een vraag over tekstsoorten en tekstdoelen, samen 38 vragen (14% van alle examenvragen). De meeste stonden in 2021, tijdvak 1: 6 vragen. In de examens van 2022 tot en met 2024 ging 12% van de vragen over tekstsoorten en tekstdoelen, daarvoor 16%. Het onderwerp krijgt de laatste jaren minder ruimte.

Oefenen met tekstsoorten en tekstdoelen

Maak de 15 nieuwste examenvragen over tekstsoorten en tekstdoelen online, zonder account, of kies de vragen uit één jaar (2022, 2021, 2019 en 2018). Het AI-model kijkt ze na volgens het correctievoorschrift, je docent keurt het resultaat goed en je krijgt per vraag je punten en feedback in je mail.

Oefen de vragen over tekstsoorten en tekstdoelen

Andere onderwerpen Nederlands vmbo-kb

Tekstsoorten en tekstdoelen op andere niveaus

Nakijken als docent

  1. Kies het examen in de vragenbank

    In de vragenbank van ToetsChecker staat elk examen Nederlands vmbo-kb onder Eindexamens. Je neemt de examenvragen over in een eigen toets, alles of een selectie, of je leest het examen met het correctievoorschrift in als correctiemodel.

  2. Laat de klas het examen maken

    Op papier, zoals het echte examen: je scant de stapel in één keer of mailt de scan naar je scanadres. Of online, als digitale toetsafname met toezicht; de opgavetekst staat dan als bron bij elke vraag. Afbeeldingen uit het examen gaan niet mee, die staan in de PDF van de opgaven.

  3. Geef de resultaten vrij

    Het AI-model kijkt elk examen na volgens het correctievoorschrift en schrijft feedback per vraag. Bij een oefenexamen geef je alles in één keer vrij; bij een toets die meetelt loop je het voorstel eerst na. De leerling ziet het resultaat pas na jouw vrijgave.

ToetsChecker is geen examensite: je kijkt er ook je eigen SO's, proefwerken, praktische opdrachten en verslagen mee na, handgeschreven of digitaal, met jouw correctiemodel en feedback per vraag. Een gratis account heeft alle functies en 200 credits per maand, genoeg om ongeveer 100 toetsen te laten nakijken. Maak een gratis account of lees eerst hoe het nakijken werkt.

Hoe ToetsChecker Nederlands per vraagtype nakijkt, lees je op Nederlands toetsen nakijken met AI.

Alle oefentoetsen en eindexamens van dit vak staan op Nederlands oefenen. Wat je op je centraal examen nodig hebt om te slagen, reken je uit met de slaag-zakcalculator.

Veelgestelde vragen

Hoe vaak komt tekstsoorten en tekstdoelen voor in het eindexamen Nederlands vmbo-kb?

In de 8 ingedeelde examens van 2018 tot en met 2024 gaan 38 vragen over tekstsoorten en tekstdoelen, 14% van alle examenvragen. Het onderwerp staat in 8 van die examens.

In welk examen Nederlands vmbo-kb stonden de meeste vragen over tekstsoorten en tekstdoelen?

In het examen van 2021, tijdvak 1, met 6 vragen: 11-14, 27, 35.

Hoe oefen ik examenvragen over tekstsoorten en tekstdoelen?

Op deze pagina staan alle vragen over tekstsoorten en tekstdoelen met het antwoord. Je maakt ook de 15 nieuwste vragen online, of die van één jaar, zonder account: het AI-model kijkt ze na, je docent keurt het resultaat goed en je krijgt per vraag feedback.