Examenvragen afweer biologie vmbo-kb

18 vragen over afweer uit 6 centrale examens van 2018 tot en met 2024.

Kort antwoord

Afweer komt in 6 van de 7 examens biologie vmbo-kb voor, met 18 vragen (5% van alle examenvragen). Het meest in 2022, tijdvak 1 (4 vragen). Je oefent de vragen online en het AI-model kijkt ze na volgens het correctievoorschrift.

Alle examenvragen over afweer

Per examen de vragen over afweer, nieuwste eerst, met de tekst van de opgave erbij. Onder elke vraag klap je het antwoord uit het correctievoorschrift open.

Oefen de vragen over dit onderwerp online

2024, tijdvak 1: Meerkeuzevragen

Opgavetekst

Schrijf alleen de hoofdletter van het goede antwoord op.

Er is sprake van normale situaties en gezonde organismen, tenzij anders vermeld.

De Afrikaanse pinguïn

Afrikaanse pinguïns hebben een zwarte rug en een witte buik. Het lichaam is bedekt met gladde veren. De kop is zwart met een smalle witte band boven de ogen. Direct boven de ogen hebben ze een roze vlek, waar een netwerk van bloedvaten onder de huid te zien is. Deze vlek is belangrijk voor de temperatuurregeling van de pinguïn. Afrikaanse pinguïns zijn viseters.

Vraag 17 1 punt

Via welk deel kunnen bacteriën in het middenoor terechtkomen?

  1. A via deel P
  2. B via deel Q
  3. C via deel R
  4. D via deel S

Doorsnede van het oor met de aanduidingen P, Q, R en S. Bekijk in Opgaven, pagina 8

Bekijk het antwoord

Antwoord: D

D

Vraag 17 in het hele examen

Vraag 18 1 punt

Bij een loopoor zitten in de pus bloeddeeltjes die helpen bij het onschadelijk maken van ziekteverwekkers.

Geef de naam van deze bloeddeeltjes die in de pus zitten.

Bekijk het antwoord

witte bloedcel(len)

Vraag 18 in het hele examen

Vraag 47 1 punt

Er zijn medicijnen om de productie van maagzuur te remmen. Het gebruik van zulke maagzuur-remmers vergroot de kans op een bacteriële darminfectie.

Leg uit dat de kans op zo’n infectie daardoor toeneemt.

Bekijk het antwoord

Uit het antwoord moet blijken dat door (minder) maagzuur (minder) ziekteverwekkers gedood worden.

Vraag 47 in het hele examen

2022, tijdvak 1: Ziekte van Weil bij honden

Opgavetekst

Ziekte van Weil bij honden

De ziekte van Weil kan worden veroorzaakt door tien soorten eencellige organismen die gemiddeld 0,01 mm lang zijn (zie de afbeelding). Ze hebben een celwand, maar geen celkern.

Honden kunnen besmet raken door water uit een modderpoeltje te drinken. Een hond kan ingeënt worden tegen de ziekte van Weil. De namen en functies van de organen van honden zijn hetzelfde als die bij mensen.

Bron 26

Figuur uit het examen

Afbeelding van een dunne, golvende, spiraalvormige ziekteverwekker op een grijze achtergrond.

Vraag 38 1 punt

Wordt de ziekte van Weil veroorzaakt door schimmels of door bacteriën? Leg je antwoord uit.

Bekijk het antwoord
  • Noemt (door) bacteriën, met een uitleg waaruit blijkt dat de ziekteverwekkers geen celkern hebben (1p)

Vraag 38 in het hele examen

Bron 27

Figuur uit het examen

Tekening van het oog van een hond, met de letter R. De lijn van R wijst naar een plek aan de onderkant van het oog.

Vraag 39 1 punt

In de afbeelding hieronder zie je het oog van een hond. Bij een hond met de ziekte van Weil verandert na verloop van tijd de kleur op plaats R van wit naar geel. Wat is de naam van het deel dat verkleurt?

  1. A harde oogvlies
  2. B hoornvlies
  3. C iris
  4. D vaatvlies
Bekijk het antwoord

Antwoord: A

Vraag 39 in het hele examen

Vraag 40 1 punt

Bij een hond met de ziekte van Weil zijn bloeddeeltjes actief om de ziekteverwekker te bestrijden. Welke bloeddeeltjes zijn dat?

  1. A de bloedplaatjes
  2. B de rode bloedcellen
  3. C de witte bloedcellen
Bekijk het antwoord

Antwoord: C

Vraag 40 in het hele examen

Bron 28

Figuur uit het examen

Schematische doorsnede van de huid, met de letters P, Q, R en S bij de lagen. Een zwarte naald gaat door de bovenste lagen heen.

Vraag 41 1 punt

Een hond kan ingeënt worden tegen de ziekte van Weil. In de afbeelding hieronder zie je een schematische tekening van de huid. Tijdens de inenting prikt de dierenarts met een naald door de delen P en Q heen. Wat is de naam van deel Q?

  1. A hoornlaag
  2. B kiemlaag
  3. C lederhuid
Bekijk het antwoord

Antwoord: B

Vraag 41 in het hele examen

2021, tijdvak 1: Allergisch voor huisdieren

Opgavetekst

Allergisch voor huisdieren

Sommige mensen zijn allergisch voor huisdieren zoals katten. Bepaalde cellen in hun bloed maken dan antistoffen tegen huidschilfers van de kat aan. Bij een allergische reactie kan het gebeuren dat de bloeddruk sterk daalt. Dit kan levensbedreigend zijn.

Vraag 3 1 punt

Welke bloedcellen maken antistoffen tegen huidschilfers aan?

  1. A alleen rode bloedcellen
  2. B alleen witte bloedcellen
  3. C rode en witte bloedcellen
Bekijk het antwoord

Antwoord: B

Vraag 3 in het hele examen

2021, tijdvak 1: Verkouden

Opgavetekst

Verkouden

Wetenschappers hebben ontdekt dat mensen sneller verkouden worden als het buiten koud is. Door het inademen van koude lucht wordt de temperatuur in de neusholte enkele graden lager. Ziekteverwekkers worden daardoor minder goed bestreden. Het verkoudheidsvirus kan zich daardoor in de neusholte snel vermenigvuldigen.

Vraag 8 1 punt

Noem een abiotische factor in de neusholte die volgens de informatie gunstig is voor het verkoudheidsvirus.

Bekijk het antwoord
  • Noemt de (lage) temperatuur in de neusholte als abiotische factor. (1p)

Het antwoord is de (lage) temperatuur. Ook 'een lage temperatuur' of 'kou' telt als juist.

Vraag 8 in het hele examen

2021, tijdvak 2: Een maagzweer

Opgavetekst

Een maagzweer

Een maagzweer

Bepaalde bacteriën in de plooien van de maagwand spelen een rol bij het ontstaan van een maagzweer. Het heeft lang geduurd, voor men ontdekte dat deze bacteriën in de maag van veel mensen voorkomen. In de maag heersen omstandigheden die de meeste bacteriën niet overleven.

Men vermoedt, dat stress invloed heeft op het ontstaan van een maagzweer. Door stress is de doorbloeding van de maagwand verminderd. Eén van de gevolgen is, dat witte bloedcellen hun werk in de strijd tegen de bacteriën niet goed kunnen doen. In de afbeelding zijn drie verschillende bloeddeeltjes met een letter aangegeven.

Afbeelding: bloeduitstrijkje met de letters P, Q en R. P wijst naar bloedplaatjes (kleine donkere deeltjes), Q wijst naar een witte bloedcel met een gelobde kern, R wijst naar een rode bloedcel.

Vraag 22 1 punt

Bepaalde bacteriën in de plooien van de maagwand spelen een rol bij het ontstaan van een maagzweer. Het heeft lang geduurd, voor men ontdekte dat deze bacteriën in de maag van veel mensen voorkomen. In de maag heersen omstandigheden die de meeste bacteriën niet overleven. Noem een oorzaak waardoor de meeste bacteriën niet kunnen overleven in de maag.

Bekijk het antwoord
  • Uit het antwoord moet blijken dat maagzuur (de meeste) bacteriën doodt. (1p)

Vraag 22 in het hele examen

Vraag 23 1 punt

Men vermoedt, dat stress invloed heeft op het ontstaan van een maagzweer. Door stress is de doorbloeding van de maagwand verminderd. Eén van de gevolgen is, dat witte bloedcellen hun werk in de strijd tegen de bacteriën niet goed kunnen doen. In de afbeelding zijn drie verschillende bloeddeeltjes met een letter aangegeven. Welke letter geeft een witte bloedcel aan?

  1. A letter P
  2. B letter Q
  3. C letter R
Bekijk het antwoord

Antwoord: B

Vraag 23 in het hele examen

2019, tijdvak 1: Salmonella

Opgavetekst

Bron 6

Figuur uit het examen

Schematische tekening van het lichaam met de organen en het bloedvatenstelsel. Het label 'dunne darm' wijst naar de dunne darm.

Etiketten

Per 100 mLChocolademelkDrinkyoghurt
energie375 kJ / 90 kcal277 kJ / 66 kcal
eiwitten3,3 g2,5 g
koolhydraten13,0 g14,1 g
waarvan suikers12,0 g
vetten2,7 g0,05 g
waarvan verzadigd1,8 g
voedingsvezel0,5 g
natrium0,04 g
calcium105 mg*95 mg*
  • = 13% van de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid (chocolademelk)
  • = 12% van de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid (drinkyoghurt)

Vraag 9 2 punten

Onderzoekers vermoeden dat calcium in het voedsel de darmwand beschermt. Hierdoor zou de kans op een infectie met salmonellabacteriën kleiner worden. In de afbeelding staan twee etiketten afgebeeld.
9 Welk product bevat meer calcium, een beker chocolademelk van 150 mL of een pakje drinkyoghurt van 200 mL? Leg je antwoord uit met berekeningen.

Bekijk het antwoord
  • Berekent het calcium in een beker chocolademelk van 150 mL: 1,5 x 105 mg = 157 mg (157,5 of 158 mg), of 1,5 x 13% = 19,5% van de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid. (1p)
  • Berekent het calcium in een pakje drinkyoghurt van 200 mL: 2 x 95 mg = 190 mg, of 2 x 12% = 24% van de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid, en komt uit op de drinkyoghurt. (1p)

Een antwoord zonder berekening levert geen scorepunten op. Het antwoord moet een pakje drinkyoghurt zijn, met de berekening erbij.

Vraag 9 in het hele examen

2019, tijdvak 1: Wormen in het verteringskanaal

Opgavetekst

Bron 11

Figuur uit het examen

Tekening van het verteringsstelsel van de mens. Letter P wijst naar een deel van de dikke darm, letter Q naar het onderste eind van het verteringskanaal.

Uitwerkbijlage

Uitwerkbijlage

Doorsnede van een hoofd met de neus, de mond, de keelholte en de luchtpijp. Er zijn nog geen pijlen ingetekend.

Vraag 19 1 punt

Wormen in het verteringskanaal. Door het eten van besmet voedsel kunnen eitjes van spoelwormen in de darmen terechtkomen. De larven die uit die eitjes komen, boren zich door de darmwand heen en komen via het bloed in de longen terecht. Daar blijven ze enkele dagen. Vanuit de longen worden ze met slijm opgehoest en komen ze opnieuw in het verteringskanaal, waar ze volwassen worden. Op de uitwerkbijlage staat een doorsnede van een hoofd getekend.
19 Geef met pijlen in deze afbeelding aan langs welke weg spoelwormen vanuit de longen terechtkomen in het verteringskanaal.

Bekijk het antwoord
  • De pijlen lopen vanuit de luchtpijp via de keelholte en/of de mondholte naar de slokdarm. (1p)

In de doorsnede van het hoofd zijn pijlen getekend die vanuit de luchtpijp via de keelholte en/of de mondholte de slokdarm in lopen.

Vraag 19 in het hele examen

2019, tijdvak 1: Moedermelk

Opgavetekst

Moedermelk

per 100 gmoedermelk
energie284 kJ
eiwitten1,0 g
koolhydraten6,9 g
vetten4,0 g
water88,0 g
overige voedingsstoffen0,1 g

Analyse per 100 g

Vraag 42 1 punt

Moedermelk. Moedermelk bevat antistoffen die de baby beschermen tegen ziekteverwekkers.
42 Welke cellen van de moeder maken antistoffen?

  1. A bepaalde bloedcellen
  2. B bepaalde darmcellen
  3. C bepaalde melkkliercellen
Bekijk het antwoord

Antwoord: A

Vraag 42 in het hele examen

Bron 25

Figuur uit het examen

Tekening van een keizersnede: een baby ligt in de baarmoeder en wordt door een hand via een snee in de buikwand uit de baarmoeder gehaald.

Vraag 43 1 punt

Moedermelk. Tijdens een natuurlijke geboorte kan een baby al in aanraking komen met darmbacteriën van de moeder. Bij een keizersnede komt een baby niet in aanraking met darmbacteriën van de moeder. Een keizersnede is een operatie waarbij de baby via een snee in de buikwand uit de baarmoeder weggenomen wordt (zie de afbeelding).
43 → Leg uit hoe een baby tijdens een natuurlijke geboorte wel in aanraking kan komen met darmbacteriën van de moeder.

Bekijk het antwoord
  • Uit het antwoord moet blijken dat de baby bij een natuurlijke geboorte in de buurt van de anus komt. (1p)

Vraag 43 in het hele examen

2018, tijdvak 1: Ontstoken amandelen

Opgavetekst

Bron 4

Figuur uit het examen

Links: een doorsnede van neus, mond en keel met de aanduidingen neusamandel, keelamandel en tongamandel. Rechts: de geopende mond van boven gezien, met de letter P achter in de keel.

Vraag 10 1 punt

De bacteriën die de ontsteking van de amandelen veroorzaken, kunnen vanuit de keelholte in de trommelholte terechtkomen. Dit kan leiden tot een middenoorontsteking.
Langs welke weg kunnen deze bacteriën in de trommelholte terechtkomen?

  1. A via de buis van Eustachius
  2. B via de gehoorgang
  3. C via het slakkenhuis
Bekijk het antwoord

Antwoord: A

Vraag 10 in het hele examen

Vraag 11 1 punt

Bij een ernstige amandelontsteking ontstaat etter. Etter bestaat uit dode bacteriën en bloeddeeltjes die betrokken zijn bij de bestrijding van ziekteverwekkers.
Welke bloeddeeltjes zijn dit?

  1. A bloedplaatjes
  2. B rode bloedcellen
  3. C witte bloedcellen
Bekijk het antwoord

Antwoord: C

Vraag 11 in het hele examen

2018, tijdvak 1: Allemaal schimmels

Opgavetekst

Allemaal schimmels

Schimmels zijn - net als dieren - afhankelijk van andere organismen voor het opnemen van energierijke stoffen. Schimmels worden daarbij in drie groepen verdeeld:

  • parasieten: deze nemen stoffen op uit andere organismen en zijn nadelig voor deze organismen;
  • saprofyten: deze nemen stoffen op uit dode resten van organismen;
  • symbionten: deze nemen stoffen op uit plantenwortels, en geven in ruil daarvoor water en mineralen af aan de plant.

Allemaal schimmels

Op de huid van een gezond persoon komen ongeveer 80 verschillende schimmelsoorten voor. Een aantal van deze schimmels kunnen infecties veroorzaken. Een veel voorkomende schimmelinfectie is zwemmerseczeem. De schimmel die dit veroorzaakt, heet Tinea pedis. Deze schimmel tast de buitenste laag van de opperhuid aan en groeit vooral goed op warme, vochtige plekken zoals tussen de tenen.

Vraag 48 1 punt

Hoe heet de laag van de opperhuid die wordt aangetast door de schimmel Tinea pedis?

Bekijk het antwoord
  • Noemt de hoornlaag. (1p)

Vraag 48 in het hele examen

Hoe vaak afweer in het examen komt

Vragen over afweer per centraal examen biologie vmbo-kb. Elke vraag is eenmalig door een AI-model bij een onderwerp ingedeeld; per vraag kan dat afwijken.
ExamenVragenAantalAandeel
2024, tijdvak 117-18, 4736%
2022, tijdvak 138-4149%
2021, tijdvak 13, 824%
2021, tijdvak 222-2324%
2019, tijdvak 19, 19, 42-4349%
2018, tijdvak 110-11, 4836%

In 6 van de 7 ingedeelde examens biologie vmbo-kb staat een vraag over afweer, samen 18 vragen (5% van alle examenvragen). De meeste stonden in 2022, tijdvak 1: 4 vragen. In de examens van 2022 tot en met 2024 ging 5% van de vragen over afweer, daarvoor 6%. Dat aandeel is dus stabiel.

Oefenen met afweer

Maak de 15 nieuwste examenvragen over afweer online, zonder account, of kies de vragen uit één jaar (2022, 2021, 2019 en 2018). Het AI-model kijkt ze na volgens het correctievoorschrift, je docent keurt het resultaat goed en je krijgt per vraag je punten en feedback in je mail.

Oefen de vragen over afweer

Andere onderwerpen biologie vmbo-kb

Afweer op andere niveaus

Nakijken als docent

  1. Kies het examen in de vragenbank

    In de vragenbank van ToetsChecker staat elk examen biologie vmbo-kb onder Eindexamens. Je neemt de examenvragen over in een eigen toets, alles of een selectie, of je leest het examen met het correctievoorschrift in als correctiemodel.

  2. Laat de klas het examen maken

    Op papier, zoals het echte examen: je scant de stapel in één keer of mailt de scan naar je scanadres. Of online, als digitale toetsafname met toezicht; de opgavetekst staat dan als bron bij elke vraag. Afbeeldingen uit het examen gaan niet mee, die staan in de PDF van de opgaven.

  3. Geef de resultaten vrij

    Het AI-model kijkt elk examen na volgens het correctievoorschrift en schrijft feedback per vraag. Bij een oefenexamen geef je alles in één keer vrij; bij een toets die meetelt loop je het voorstel eerst na. De leerling ziet het resultaat pas na jouw vrijgave.

ToetsChecker is geen examensite: je kijkt er ook je eigen SO's, proefwerken, praktische opdrachten en verslagen mee na, handgeschreven of digitaal, met jouw correctiemodel en feedback per vraag. Een gratis account heeft alle functies en 200 credits per maand, genoeg om ongeveer 100 toetsen te laten nakijken. Maak een gratis account of lees eerst hoe het nakijken werkt.

Hoe ToetsChecker biologie per vraagtype nakijkt, lees je op biologie toetsen nakijken met AI.

Alle oefentoetsen en eindexamens van dit vak staan op biologie oefenen. Wat je op je centraal examen nodig hebt om te slagen, reken je uit met de slaag-zakcalculator.

Veelgestelde vragen

Hoe vaak komt afweer voor in het eindexamen biologie vmbo-kb?

In de 7 ingedeelde examens van 2018 tot en met 2024 gaan 18 vragen over afweer, 5% van alle examenvragen. Het onderwerp staat in 6 van die examens.

In welk examen biologie vmbo-kb stonden de meeste vragen over afweer?

In het examen van 2022, tijdvak 1, met 4 vragen: 38-41.

Hoe oefen ik examenvragen over afweer?

Op deze pagina staan alle vragen over afweer met het antwoord. Je maakt ook de 15 nieuwste vragen online, of die van één jaar, zonder account: het AI-model kijkt ze na, je docent keurt het resultaat goed en je krijgt per vraag feedback.