Examenvragen voeding en vertering biologie vmbo-kb

52 vragen over voeding en vertering uit 7 centrale examens van 2018 tot en met 2024.

Kort antwoord

Voeding en vertering komt in 7 van de 7 examens biologie vmbo-kb voor, met 52 vragen (15% van alle examenvragen). Het meest in 2021, tijdvak 2 (11 vragen). Je oefent de vragen online en het AI-model kijkt ze na volgens het correctievoorschrift.

Alle examenvragen over voeding en vertering

Per examen de vragen over voeding en vertering, nieuwste eerst, met de tekst van de opgave erbij. Onder elke vraag klap je het antwoord uit het correctievoorschrift open.

Oefen de vragen over dit onderwerp online

2024, tijdvak 1: Meerkeuzevragen

Opgavetekst

Schrijf alleen de hoofdletter van het goede antwoord op.

Er is sprake van normale situaties en gezonde organismen, tenzij anders vermeld.

De Afrikaanse pinguïn

Afrikaanse pinguïns hebben een zwarte rug en een witte buik. Het lichaam is bedekt met gladde veren. De kop is zwart met een smalle witte band boven de ogen. Direct boven de ogen hebben ze een roze vlek, waar een netwerk van bloedvaten onder de huid te zien is. Deze vlek is belangrijk voor de temperatuurregeling van de pinguïn. Afrikaanse pinguïns zijn viseters.

Vraag 1 1 punt

In de informatie staat dat de Afrikaanse pinguïn gladde veren heeft.

Leg uit dat deze eigenschap zorgt dat de pinguïn minder energie nodig heeft om te zwemmen.

Bekijk het antwoord

Uit het antwoord moet blijken dat een pinguïn (door gladde veren/een gestroomlijnd lichaam) minder weerstand ondervindt in het water.

Vraag 1 in het hele examen

Vraag 5 1 punt

Ganzen zijn ongeveer even grote vogels als pinguïns. De lengte van het darmkanaal is aangepast aan het voedsel dat een organisme eet. Ganzen eten voornamelijk gras.

Is het darmkanaal van een pinguïn in vergelijking met het darmkanaal van een gans korter, even lang of langer?

  1. A Het darmkanaal van een pinguïn is korter.
  2. B Het darmkanaal van een pinguïn en een gans is even lang.
  3. C Het darmkanaal van een pinguïn is langer.
Bekijk het antwoord

Antwoord: A

A

Vraag 5 in het hele examen

Vraag 34 1 punt

Glucose kan tijdelijk opgeslagen worden in het lichaam in de vorm van glycogeen.

Welke organen slaan veel glycogeen op?

  1. A de alvleesklier en de huid
  2. B de alvleesklier en de lever
  3. C de spieren en de huid
  4. D de spieren en de lever
Bekijk het antwoord

Antwoord: D

D

Vraag 34 in het hele examen

Vraag 42 1 punt

In het speeksel zit een verteringssap met stoffen die de prooi verteren.

Hoe heten die stoffen?

Bekijk het antwoord

(verterings)enzymen

Vraag 42 in het hele examen

Maagzuur

Als je veel vetrijk voedsel eet, maakt de maag meer maagzuur. Tussen de maag en de slokdarm zit een spier die de maag afsluit. Als deze spier niet goed werkt, kan zure maaginhoud in de slokdarm terechtkomen. Het weefsel van de slokdarm kan daardoor geïrriteerd raken.

Vraag 46 1 punt

Welke letter in de afbeelding geeft het orgaan aan dat geïrriteerd raakt door maagzuur?

  1. A letter P
  2. B letter Q
  3. C letter R
  4. D letter S

Silhouet van het bovenlichaam met keel, longen, lever, maag en darmen; de aanduidingen P, Q, R en S. Bekijk in Opgaven, pagina 20

Bekijk het antwoord

Antwoord: B

B

Vraag 46 in het hele examen

Vraag 48 1 punt

Maagzuur-remmers kunnen bijwerkingen geven zoals diarree. Diarree ontstaat als een deel van de darm onvoldoende water opneemt uit de onverteerde resten, waardoor de ontlasting dun blijft.

Welk deel van de darm is dat?

  1. A de dikke darm
  2. B de dunne darm
  3. C de slokdarm
  4. D de twaalfvingerige darm
Bekijk het antwoord

Antwoord: A

A

Vraag 48 in het hele examen

Vraag 49 1 punt

Vetten uit voedsel moeten eerst gemengd worden met gal voordat vet verteerd kan worden.

Welk orgaan maakt gal? En in welk orgaan wordt gal toegevoegd aan de voedselbrij?

maakt galhier wordt gal toegevoegd
Agalblaasmaag
Bgalblaastwaalfvingerige darm
Clevermaag
Dlevertwaalfvingerige darm
  1. A galblaas; maag
  2. B galblaas; twaalfvingerige darm
  3. C lever; maag
  4. D lever; twaalfvingerige darm
Bekijk het antwoord

Antwoord: D

D

Vraag 49 in het hele examen

Vraag 51 1 punt

Haring en krill bestaan voor een groot deel uit eiwitten.

Tot welke groep voedingsstoffen behoren eiwitten?

  1. A beschermende stoffen
  2. B bouwstoffen
  3. C reservestoffen
Bekijk het antwoord

Antwoord: B

B

Vraag 51 in het hele examen

Vraag 53 2 punten

Een pasgeboren bultrug drinkt gemiddeld 190 L moedermelk per dag. De melk bestaat voor 52% uit vet.

Hoeveel liter vet krijgt een pasgeboren bultrug in één week binnen via de moedermelk? Leg je antwoord uit met een berekening.

Bekijk het antwoord

voorbeeld van een juiste berekening:

(190 / 100) × 52 = 98,8 (L)

98,8 × 7 = 691,6 (L) / 692 (L)

Opmerking

Wanneer een kandidaat niet voor 1 week maar voor 1 dag de hoeveelheid vet juist heeft berekend, maximaal 1 scorepunt toekennen.

Vraag 53 in het hele examen

2023, tijdvak 1: Meerkeuzevragen

Opgavetekst

Schrijf alleen de hoofdletter van het goede antwoord op.

Tenzij anders vermeld, is er sprake van normale situaties en gezonde organismen.

Een bionisch oor

Vincent is doof geboren. Als hij 11 maanden oud is, krijgt hij een bionisch oor. Het bionische oor vangt geluidstrillingen op en zet deze geluidstrillingen om in elektronische signalen. Een kabeltje zet deze signalen weer om in trillingen, zodat Vincent iets kan horen.

In de afbeelding zie je hoe een bionisch oor met een kabeltje verbonden is met het natuurlijke oor van Vincent.

Galstenen

Soms ontstaan er vaste deeltjes in de gal die is opgeslagen in de galblaas. Deze deeltjes worden galstenen genoemd. Als een galsteen in de afvoerbuis van de galblaas terechtkomt, kan de gal niet goed doorstromen. De spijsvertering werkt dan minder goed.

Vraag 5 1 punt

Geef de naam van het orgaan dat gal maakt.

Bekijk het antwoord

(de) lever

Vraag 5 in het hele examen

Vraag 6 1 punt

In welk deel van het verteringsstelsel komt de gal bij het voedsel?

  1. A in de dikke darm
  2. B in de maag
  3. C in de slokdarm
  4. D in de twaalfvingerige darm
Bekijk het antwoord

Antwoord: D

D

Vraag 6 in het hele examen

Vraag 7 2 punten

Je ziet de Schijf van Vijf. De Schijf van Vijf bestaat uit vijf groepen voedingsmiddelen.

Als er weinig gal is, worden bepaalde voedingsstoffen minder goed verteerd.

Welke voedingsstoffen worden dan minder goed verteerd? Noteer ook het nummer van de groep waarin voedingsmiddelen met vooral die voedingsstoffen zitten.

Schrijf je antwoord zo op:

Naam voedingsstoffen: .........................................

Zitten vooral in groep: .........................................

De Schijf van Vijf met de vijf groepen voedingsmiddelen, genummerd 1 tot en met 5. Bekijk in Opgaven, pagina 4

Bekijk het antwoord

vetten

3

Vraag 7 in het hele examen

Vraag 29 1 punt

De vetlaag helpt bij het blijven drijven, maar de vetlaag heeft ook andere functies.

Noem zo’n functie.

Bekijk het antwoord

opslag reservestoffen / isolatie/temperatuurregeling

Vraag 29 in het hele examen

Vraag 33 1 punt

Zweten is een manier om zouten uit te scheiden. Zoogdieren die in het water leven, kunnen niet zweten. Mensen en sommige zoogdieren die op het land leven, zweten wel.

Welke andere functie heeft zweten voor mensen en dieren die op het land leven?

Bekijk het antwoord

regeling (lichaams)temperatuur / afkoelen

Opmerking

Voor een antwoord met de strekking ‘zweetgeur wordt gebruikt voor het vinden van een paringspartner’ ook 1 scoringspunt toekennen.

Vraag 33 in het hele examen

Hardlopen

Sven traint om mee te doen aan een hardloopwedstrijd. In de week voor de wedstrijd eet hij veel koolhydraten. Volgens zijn trainer is dat belangrijk, omdat hij dan voldoende glycogeen in zijn beenspieren opgeslagen heeft.

Vraag 47 1 punt

De beenspieren slaan glycogeen op.

Welk ander orgaan slaat ook glycogeen op?

  1. A de alvleesklier
  2. B de dikke darm
  3. C de huid
  4. D de lever
Bekijk het antwoord

Antwoord: D

D

Vraag 47 in het hele examen

Vraag 49 1 punt

De trainer vertelt aan Sven: “Het glycogeen in je beenspieren zorgt ervoor dat je de wedstrijd langer vol kunt houden.”

Leg uit dat dit klopt.

Bekijk het antwoord

Uit het antwoord moet blijken dat er (door de omzetting van glycogeen in glucose) voldoende glucose/brandstof aanwezig is / voldoende energie vrijkomt (om de spieren samen te trekken).

Vraag 49 in het hele examen

2022, tijdvak 1: Galactose

Opgavetekst

Galactose

In melk en andere zuivelproducten zit melksuiker. Stoffen in verteringssappen breken melksuiker af. Daarbij ontstaat galactose, die in het bloed opgenomen wordt.

Vraag 4 1 punt

Hoe heten de stoffen in de verteringssappen die melksuiker afbreken?

Bekijk het antwoord
  • Noemt (verterings)enzymen (1p)

Vraag 4 in het hele examen

Vraag 5 1 punt

Waar wordt de galactose in het bloed opgenomen?

  1. A in de mond
  2. B in de slokdarm
  3. C in de dunne darm
  4. D in de dikke darm
Bekijk het antwoord

Antwoord: C

Vraag 5 in het hele examen

2022, tijdvak 1: Foliumzuur

Opgavetekst

Foliumzuur

Foliumzuur is een vitamine die veel voorkomt in groente en fruit. Foliumzuur speelt een belangrijke rol bij de ontwikkeling van de foetus. Een tekort aan foliumzuur kan afwijkingen bij de foetus tot gevolg hebben.

Vraag 24 1 punt

Net als andere vitamines kan foliumzuur zonder vertering in het bloed worden opgenomen. Noem een andere groep voedingsstoffen die zonder vertering in het bloed kan worden opgenomen.

Bekijk het antwoord
  • Noemt mineralen of water (1p)

Vraag 24 in het hele examen

2021, tijdvak 1: Een torso

Opgavetekst

Een torso

Een torso

In de afbeelding zie je een torso met organen in de borstholte en de buikholte. De letters P, Q, R en S wijzen naar organen in de romp (zie afbeelding).

Uitwerkbijlage In de afbeelding met een letter aangegeven

welniet
deel van het ademhalingsstelsel
deel van het bloedvatenstelsel

Vraag 1 1 punt

In de afbeelding zijn delen van het verteringsstelsel met een letter aangegeven. Op de uitwerkbijlage staat een tabel. Kruis in de tabel aan of in de afbeelding ook een deel van het ademhalingsstelsel en een deel van het bloedvatenstelsel met een letter aangegeven zijn.

Bekijk het antwoord
  • De tabel is volledig juist ingevuld: deel van het ademhalingsstelsel is aangekruist bij 'wel' en deel van het bloedvatenstelsel is aangekruist bij 'wel'. (1p)

Alleen aan een volledig juist ingevulde tabel 1 scorepunt toekennen. Het juiste antwoord is: bij beide delen 'wel' aankruisen (beide zijn in de afbeelding met een letter aangegeven).

Vraag 1 in het hele examen

Vraag 2 1 punt

Een van de organen in de afbeelding heeft onder andere als taak om bacteriën in het voedsel te bestrijden. Welke letter geeft dit orgaan aan?

  1. A letter P
  2. B letter Q
  3. C letter R
  4. D letter S
Bekijk het antwoord

Antwoord: D

Vraag 2 in het hele examen

2021, tijdvak 1: Yoghurt en melk

Opgavetekst

Yoghurt en melk

Om yoghurt te maken worden melkzuurbacteriën aan melk toegevoegd. Deze bacteriën breken koolhydraten in de melk af, waarbij melkzuur ontstaat. Melkzuur laat eiwitten in de melk klonteren. De melk wordt dan dikker en zo ontstaat yoghurt. In de tabellen hieronder zie je de voedingswaarden van de melk die gebruikt is voor het maken van yoghurt en de voedingswaarden van de yoghurt.

voedingswaarden per 100 mLmelkyoghurt
energie295 kJ230 kJ
eiwitten4,00 g3,00 g
koolhydraten (suikers)5,00 g3,00 g
vetten3,80 g3,40 g
voedingsvezels0,00 g0,00 g
natrium0,04 g0,04 g
calcium0,12 g0,12 g

Vraag 10 2 punten

Hoeveel procent van de koolhydraten uit de melk is door de melkzuurbacteriën afgebroken? Leg je antwoord uit met een berekening.

Bekijk het antwoord
  • Een juiste berekening van de hoeveelheid afgebroken koolhydraten: 5,0 - 3,0 = 2 gram. (1p)
  • Een juiste berekening van het percentage met een juiste uitkomst, op basis van de berekende hoeveelheid koolhydraten: 2 : 5,0 x 100 = 40%. (1p)

Als de kandidaat beide rekenstappen in een juiste formule verwerkt met een juiste uitkomst, mogen beide scorepunten toegekend worden. Voorbeeld van een juiste berekening: 5,0 - 3,0 = 2 gram koolhydraten zijn afgebroken; 2 : 5,0 x 100 = 40%.

Vraag 10 in het hele examen

Uitwerkbijlage

OnderdeelAntwoord
Dit orgaan maakt gal.
In dit stukje dunne darm wordt gal toegevoegd aan het voedsel.

Vraag 11 2 punten

Melk en yoghurt bevatten vetten. Om vetten goed te kunnen verteren, is gal nodig. Op de uitwerkbijlage staat een tabel. Noteer in de tabel de naam van het orgaan dat gal maakt. Noteer ook de naam van het stukje dunne darm waar gal aan het voedsel toegevoegd wordt.

Bekijk het antwoord
  • Noemt de lever als het orgaan dat gal maakt. (1p)
  • Noemt de twaalfvingerige darm als het stukje dunne darm waar gal aan het voedsel wordt toegevoegd. (1p)

Vraag 11 in het hele examen

2021, tijdvak 1: Nectar

Opgavetekst

Nectar

Nectar
1e afbeelding door Wezy, CC BY-SA 3.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=1942895, geraadpleegd op 11 februari 2019. 2e afbeelding door Andreas Trepte, CC BY-SA 2.5, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=903399, geraadpleegd op 11 februari 2019

In de afbeelding zie je de bloemen van twee planten. Een van deze planten maakt nectar die door bijen wordt verzameld. Links een bloem van wildemanskruid, rechts een plant met haver (de aren en bladeren). Onder de planten staan de namen: wildemanskruid en haver.

Uitwerkbijlage

OnderdeelAntwoord
naam van de plant die nectar maakt
kenmerk uit de afbeelding

Vraag 28 1 punt

Van nectar maken bijen honing. Honing bestaat onder andere uit eiwitten, koolhydraten en vitaminen. Welke van deze voedingsstoffen kunnen mensen als brandstof gebruiken?

  1. A alleen eiwitten en koolhydraten
  2. B alleen eiwitten en vitaminen
  3. C alleen koolhydraten en vitaminen
  4. D eiwitten, koolhydraten en vitaminen
Bekijk het antwoord

Antwoord: A

Vraag 28 in het hele examen

2021, tijdvak 1: Eten koken

Opgavetekst

Eten koken

Ruben wil gezond eten. Hij zoekt informatie op over de voedingswaarden van enkele voedingsmiddelen.

Voedingswaarden per 100 gram gekookt voedingsmiddel

aardappelenrijstbloemkoolkarbonade (lam)
energie352 kJ621 kJ95 kJ1453 kJ
water78 g63,4 g93,4 g46,8 g
eiwitten1,9 g3,2 g1,8 g25,8 g
koolhydraten17,3 g32,3 g1,9 g0 g
vetten0,3 g0,3 g0,4 g27,5 g
vitamine C9 mg0 mg22 mg0 mg
vezels1,6 g0,7 g2,3 g0,1 g

Vraag 46 1 punt

In de tabel ontbreken gegevens van een bepaalde groep voedingsstoffen. Schrijf de naam op van de ontbrekende groep voedingsstoffen.

Bekijk het antwoord
  • Noemt de mineralen (mineraalzouten of zouten) als de ontbrekende groep voedingsstoffen. (1p)

Vraag 46 in het hele examen

Vraag 47 1 punt

Ruben bereidt een maaltijd die bestaat uit 150 g aardappelen, 200 g bloemkool en 75 g karbonade. Hoeveel energie bevat deze maaltijd?

  1. A 1608 kJ
  2. B 1708 kJ
  3. C 1808 kJ
  4. D 1908 kJ
Bekijk het antwoord

Antwoord: C

Vraag 47 in het hele examen

Vraag 48 1 punt

Ruben heeft aardappelen gekozen in plaats van rijst, omdat hij die gezonder vindt. Geef met behulp van de informatie een reden waarom Ruben aardappelen gezonder vindt dan rijst.

Bekijk het antwoord
  • Noemt een juiste reden, bijvoorbeeld: aardappelen bevatten minder energie of koolhydraten, of aardappelen bevatten meer vezels of vitamine C. (1p)

Een van de twee redenen is voldoende.

Vraag 48 in het hele examen

Bron 29

Figuur uit het examen

Afbeelding van de schijf van vijf, met de vakken aangegeven met de letters P, Q, R, S en T (zie afbeelding). In de schijf staat: 1. Gevarieerd, 2. Niet te veel, 3. Minder verzadigd vet, 4. Veel groente, fruit en brood, 5. Veilig.

Vraag 49 1 punt

In welk vak hoort rijst te staan?

  1. A in vak P
  2. B in vak Q
  3. C in vak R
  4. D in vak S
  5. E in vak T
Bekijk het antwoord

Antwoord: A

Vraag 49 in het hele examen

2021, tijdvak 2: Problemen met de lever

Vraag 12 2 punten

Bij sommige ziekten wordt de lever van de patiënt onherstelbaar beschadigd. Als gevolg hiervan moet zo iemand een aangepast dieet houden. Moet de voeding dan weinig eiwitten, weinig koolhydraten of weinig vetten bevatten? Leg je antwoord uit.

Bekijk het antwoord
  • Weinig vetten (1p)
  • Uit de uitleg moet blijken dat het emulgeren van vetten / de vetvertering minder goed verloopt (doordat de lever minder gal maakt). (1p)

Vraag 12 in het hele examen

2021, tijdvak 2: Eiwit in een maaltijd

Opgavetekst

Bron 9

VoedingsmiddelEnergie (kJ)Eiwit (g)Vet (g)Koolhydraten (g)Water (g)
aardappelen (gekookt)2892-1579
gehakt13191628-56
spinazie6220,50,592
suiker1700--100-
yoghurt2603,53,5488

Samenstelling per 100 g voedingsmiddel

Vraag 18 2 punten

Iemand eet 's avonds een maaltijd die bestaat uit twee delen: deel 1 bevat 150 g aardappelen met 100 g spinazie en 100 g gehakt; deel 2 bevat 150 g yoghurt met 5 g suiker. Hieronder is een gedeelte van de voedingsmiddelentabel weergegeven. Bevat deel 1 of deel 2 van de maaltijd het meeste eiwit? Leg je antwoord uit met een berekening.

Bekijk het antwoord
  • De juiste waarden uit de voedingsmiddelentabel gebruikt. (1p)
  • De juiste uitkomst en conclusie: deel 1 bevat (1,5 x 2) + 2 + 16 = 21 gram eiwit en deel 2 bevat (1,5 x 3,5) = 5,25 gram eiwit, dus deel 1 bevat het meeste eiwit. (1p)

Vraag 18 in het hele examen

2021, tijdvak 2: Jicht

Opgavetekst

Jicht

Jicht is een stofwisselingsziekte. Iemand met jicht heeft teveel urinezuur in zijn bloed. Urinezuur ontstaat bij het afbreken van eiwitten. Dit urinezuur wordt bij zo'n patiënt onvoldoende met de urine uitgescheiden. Het urinezuur dat in het lichaam achterblijft, beschadigt gewrichten. Deze gewrichten worden daardoor erg pijnlijk. Naast medicijnen krijgt een jicht-patiënt een dieet voorgeschreven. Zo'n dieet bevat weinig eiwitrijke voedingsmiddelen en veel vezelrijke producten.

Vraag 36 1 punt

Welke organen werken bij een patiënt met jicht onvoldoende om urinezuur uit het bloed te verwijderen? Gebruik de bovenstaande tekst.

  1. A de darmen
  2. B de longen
  3. C de nieren
Bekijk het antwoord

Antwoord: C

Vraag 36 in het hele examen

Vraag 37 1 punt

Het dieet van een jicht-patiënt bevat weinig vlees. Geef hier een reden voor. Gebruik de bovenstaande tekst.

Bekijk het antwoord
  • Uit het antwoord moet blijken dat vlees veel eiwit bevat. (1p)

Vraag 37 in het hele examen

2021, tijdvak 2: Konijnen

Opgavetekst

Informatie 1 Wild en tam

Wild en tam
Informatie 1

Op veel plaatsen in Nederland komen wilde konijnen voor die vrij in de natuur leven. Tamme konijnen worden gehouden als huisdier of gefokt voor het vlees. Er zijn meer dan 100 rassen bij tamme konijnen. Deze rassen verschillen in onder andere kleur, grootte, oorlengte en beharing. In de afbeelding zijn twee van zulke rassen weergegeven.

Afbeelding: links konijn P, wit met zwarte vlekken; rechts konijn Q, donkergrijs met korte oren. Onder elke afbeelding staat een zwart streepje dat 5 centimeter is.

Informatie 8 Determineertabel voor enkele konijnenrassen

1a De haren zijn langer dan 7 cm → 2
1b De haren zijn korter dan 7 cm → 3
2a Wel oorpluimen → 4
2b Geen oorpluimen → voskonijn
3a De oren zijn kleiner dan 5 cm → kleurdwerg
3b De oren zijn groter dan 5 cm → 5
4a Licht gekleurde ogen → angorakonijn
4b Donker gekleurde ogen → Amerikaan
5a Lengte van de oren gelijk aan vier maal de lengte van de kop → Engels hangoor
5b Lengte van de oren minder dan vier maal de lengte van de kop → 6
6a Vacht met zebratekening → Japanner
6b Vacht zonder zebratekening → Papillon

Informatie 2 Gebit

Gebit
Informatie 2

In de afbeelding is een schedel van een konijn weergegeven. Konijnen zijn planteneters. De snijtanden worden vooral gebruikt om te knagen. Met de kiezen wordt het voedsel fijngemalen. Zowel de tanden als de kiezen slijten snel door het vele knagen en kauwen op harde plantendelen.

Afbeelding: schedel van een konijn in zijaanzicht, met de snijtanden voorin en de kiezen achterin.

Vraag 41 1 punt

Konijnen hebben tanden en kiezen die altijd doorgroeien. Leg uit wat het voordeel is van het doorgroeien van tanden en kiezen voor een konijn.

Bekijk het antwoord
  • Uit de uitleg moet blijken dat het gebit van een konijn voortdurend slijt. (1p)

Vraag 41 in het hele examen

Vraag 42 1 punt

Bij zoogdieren komen verschillende typen kiezen voor. Welk type kiezen heeft een konijn?

  1. A knipkiezen
  2. B knobbelkiezen
  3. C plooikiezen
Bekijk het antwoord

Antwoord: C

Vraag 42 in het hele examen

Informatie 4 Voeding

Wilde konijnen eten allerlei plantensoorten. Voor tamme konijnen die als huisdier gehouden worden, is speciaal droogvoer te koop. Dit bestaat uit harde, droge brokjes die allerlei voedingsstoffen bevatten. Voor een goede werking van het verteringskanaal is het belangrijk dat ze daarnaast ook voldoende hooi en groenvoer krijgen. Groenvoer bestaat uit verse planten zoals paardebloemblad, boerenkool, sla en andijvie. Hooi bevat veel voedingsvezels. Konijnen moeten dagelijks 10% van hun lichaamsgewicht aan vocht opnemen.

Vraag 43 1 punt

Hoeveel gram vocht moet een konijn van 3 kg dagelijks opnemen met zijn voedsel?

Bekijk het antwoord
  • 300 (gram) (1p)

Vraag 43 in het hele examen

Vraag 44 1 punt

Een konijn dat veel groenvoer eet, drinkt veel minder dan een konijn dat droogvoer eet. Leg uit waarvoor een konijn dat veel groenvoer eet, niet zoveel hoeft te drinken.

Bekijk het antwoord
  • Uit de uitleg moet blijken dat groenvoer veel vocht bevat. (1p)

Vraag 44 in het hele examen

Informatie 6 Voortplanting

Tamme konijnen planten zich het hele jaar voort. Wilde konijnen krijgen alleen jongen van maart tot oktober. De jongen worden na een draagtijd van 31 dagen geboren. Een konijn krijgt zes tot tien jongen per keer. De eerste drie weken krijgen de jongen alleen moedermelk. In die periode kan het gewicht van de jongen toenemen tot wel vijf maal het geboortegewicht.

Vraag 45 1 punt

De eerste drie weken nadat een konijn jongen heeft gekregen, eet en drinkt ze veel meer dan een konijn zonder jongen. Leg uit waarvoor een konijn in die periode veel moet eten en drinken.

Bekijk het antwoord
  • Uit de uitleg moet blijken dat in die periode de jongen gezoogd worden. (1p)

Vraag 45 in het hele examen

Informatie 3 Verteringskanaal

Verteringskanaal
Informatie 3

Legenda: 1 = slokdarm, 2 = maag, 3 = twaalfvingerige darm, 4 = alvleesklier, 5 = blinde darm, 6 = endeldarm, 7 = dikke darm, 8 = dunne darm, 9 = galblaas, 10 = lever.

Afbeelding: het verteringskanaal van een konijn, met de delen 1 tot en met 10 aangegeven met cijfers in witte cirkels.

Informatie 5 Keutels

In de blinde darm, die bij konijnen veel groter is dan bij mensen, worden harde plantendelen door bacteriën afgebroken. In de dikke darm worden van deze halfverteerde massa zachte, natte keutels gevormd die veel eiwitten, vitamine B en vitamine K bevatten. Als konijnen deze zachte keutels uitpoepen, eten ze die meteen weer op. De keutels worden dan verder verteerd. Daarnaast produceren konijnen harde, droge keutels die uit onverteerbare resten bestaan. Deze keutels worden niet meer opgegeten.

Het is gebleken dat in omstandigheden die veel stress opleveren voor het konijn, de vorming van natte keutels sterk vermindert. Stress heeft geen invloed op de productie van harde, droge keutels.

Vraag 46 1 punt

In informatie 3 is het verteringskanaal van een konijn afgebeeld. Welk cijfer geeft het deel aan waarin vooral voedsel wordt afgebroken door bacteriën (zie informatie 5)?

Bekijk het antwoord
  • Cijfer 5 (1p)

Vraag 46 in het hele examen

Vraag 47 2 punten

In omstandigheden die veel stress opleveren, kan een konijn een tekort aan bepaalde voedingsstoffen krijgen, zelfs als hij voldoende eet. Aan welke twee groepen voedingsstoffen kan een konijn dan vooral een tekort krijgen? Leg je antwoord uit met behulp van informatie 5.

Bekijk het antwoord
  • Eiwitten en vitaminen (vitamine B en vitamine K). (1p)
  • Uit de uitleg moet blijken dat hij dan minder natte keutels kan eten. (1p)

Vraag 47 in het hele examen

2019, tijdvak 1: Wormen in het verteringskanaal

Opgavetekst

Bron 11

Figuur uit het examen

Tekening van het verteringsstelsel van de mens. Letter P wijst naar een deel van de dikke darm, letter Q naar het onderste eind van het verteringskanaal.

Vraag 17 2 punten

Wormen in het verteringskanaal. Op een begraafplaats uit de elfde eeuw zijn goed bewaarde resten van lichamen gevonden. In deze resten vonden wetenschappers versteende ontlasting. Deze versteende ontlasting werd verder onderzocht. Hierdoor weten we nu dat in de darmen van de mensen uit die tijd wormen geleefd hebben.
17 In de afbeelding zie je het verteringsstelsel. De letters P en Q geven delen aan waarin de onderzoekers de versteende ontlasting aantroffen.
→ Hoe heten deze delen van het verteringskanaal?
Schrijf je antwoord zo op:
P: ……
Q: ……

Bekijk het antwoord
  • P: dikke darm. (1p)
  • Q: endeldarm. (1p)

Vraag 17 in het hele examen

Vraag 20 2 punten

Wormen in het verteringskanaal. Volwassen spoelwormen zijn vijftien tot twintig centimeter lang. Mensen die ermee besmet zijn, merken er weinig van. In een enkel geval kan een spoelworm in de buis kruipen die van de lever naar de twaalfvingerige darm gaat. Daardoor wordt de vertering van een bepaalde groep voedingsstoffen verstoord.
20 Geef de naam van deze groep voedingsstoffen en leg uit waardoor deze dan niet goed verteerd kunnen worden.

Bekijk het antwoord
  • Noemt vetten (vet). (1p)
  • Legt uit dat er geen gal bij het voedsel terechtkomt, of dat het vet niet meer geëmulgeerd wordt. (1p)

Vraag 20 in het hele examen

2019, tijdvak 1: Moedermelk

Opgavetekst

Moedermelk

per 100 gmoedermelk
energie284 kJ
eiwitten1,0 g
koolhydraten6,9 g
vetten4,0 g
water88,0 g
overige voedingsstoffen0,1 g

Analyse per 100 g

Vraag 40 2 punten

Moedermelk. Aan het eind van de zwangerschap beginnen de melkklieren in de borsten van een zwangere vrouw melk te maken. Moedermelk bevat naast alle voedingsstoffen die een baby nodig heeft ook antistoffen en nuttige bacteriën. Volgens de gegevens in de tabel bevat 100 gram moedermelk 0,1 gram overige voedingsstoffen.
40 → Noem twee groepen voedingsstoffen die hiertoe behoren.

Bekijk het antwoord
  • Noemt mineralen. (1p)
  • Noemt vitamines. (1p)

Vraag 40 in het hele examen

Vraag 41 1 punt

Moedermelk. Moedermelk bevat ook oligosachariden. Oligosachariden hebben hetzelfde positieve effect op de werking van de darmen als voedingsvezels.
41 → Wat is dit positieve effect van oligosachariden op de werking van de darmen?

Bekijk het antwoord
  • Uit het antwoord moet blijken dat oligosachariden de darmperistaltiek bevorderen. (1p)

Vraag 41 in het hele examen

2018, tijdvak 1: Eilandjes-transplantatie

Opgavetekst

Bron 1

Figuur uit het examen

Schema van de transplantatie. Links een donor met de lever en de alvleesklier: de alvleesklier wordt uitgenomen en de eilandjes van Langerhans worden geisoleerd. Die worden ingespoten in de poortader van de ontvanger (rechts), waar ze blijven steken en hormonen produceren.

Vraag 3 1 punt

Noem een orgaan waarin veel glycogeen kan worden opgeslagen.

Bekijk het antwoord
  • Noemt de lever of de spieren. (1p)

Vraag 3 in het hele examen

2018, tijdvak 1: Ontstoken amandelen

Opgavetekst

Bron 4

Figuur uit het examen

Links: een doorsnede van neus, mond en keel met de aanduidingen neusamandel, keelamandel en tongamandel. Rechts: de geopende mond van boven gezien, met de letter P achter in de keel.

Vraag 9 1 punt

Opgezwollen amandelen maken het slikken moeilijker. Het deel dat in de afbeelding is aangegeven met de letter P, sluit dan niet goed.
Hoe heet dit deel?

Bekijk het antwoord
  • Noemt het huig. (1p)

Vraag 9 in het hele examen

2018, tijdvak 1: Voedingsadvies

Opgavetekst

Bron 8

Figuur uit het examen
1953, 1981, 1991 en 2004

Vier afbeeldingen van het voedingsadvies, linksboven 1953, rechtsboven 1981, linksonder 1991 en rechtsonder 2004. 1953: de tekst 'Dit is gezonde voeding' en 'Iedere dag uit ieder vak', met voedingsmiddelen in vakken. 1981: een schijf in vier groepen, met onder meer margarine. 1991: een bord in vakken met voedingsmiddelen, met onder meer margarine. 2004: 'Eet gezond!' met de Schijf van Vijf en de adviezen 1. Gevarieerd, 2. Niet te veel, 3. Minder verzadigd vet, 4. Veel groente, fruit en brood, 5. Beweeg.

Vraag 17 1 punt

In de afbeelding van 1953 staan aardappels in dezelfde groep als groente en fruit. Vanaf 1981 zijn aardappels verplaatst naar de groep met brood en pasta, omdat deze voedingsmiddelen veel van dezelfde voedingsstof leveren.
Welke stof is dit?

  1. A eiwit
  2. B vet
  3. C zetmeel
Bekijk het antwoord

Antwoord: C

Vraag 17 in het hele examen

Vraag 18 1 punt

Vergelijk de afbeelding van 1981 met die van 2004. In 1981 bestond de afbeelding uit vier groepen. In 2004 is er een vijfde groep bijgekomen.
Welke voedingsstof levert deze vijfde groep vooral?

  1. A eiwitten
  2. B koolhydraten
  3. C mineralen
  4. D vetten
  5. E vitamines
  6. F water
Bekijk het antwoord

Antwoord: F

Vraag 18 in het hele examen

Vraag 19 1 punt

Rond 1953 hadden veel kinderen een tekort aan kalkzouten. Omdat zuivelproducten veel kalkzouten bevatten, is voor deze producten toen een aparte groep gemaakt.
Gebruikt het lichaam deze zouten vooral als bouwstoffen, als brandstoffen of als reservestoffen?

  1. A vooral als bouwstoffen
  2. B vooral als brandstoffen
  3. C vooral als reservestoffen
Bekijk het antwoord

Antwoord: A

Vraag 19 in het hele examen

Vraag 20 2 punten

Eén van de adviezen uit de Schijf van Vijf van 2004 luidt: 'Niet te veel'. Niet alleen te veel eten, maar ook weinig bewegen kan leiden tot overgewicht.
Leg uit dat ook weinig bewegen kan leiden tot overgewicht.

Bekijk het antwoord
  • Uit de uitleg blijkt dat er bij weinig bewegen minder verbranding is. (1p)
  • Uit de uitleg blijkt dat waardoor meer brandstof (energierijke stof) wordt opgeslagen als reservestof dan bij veel bewegen. (1p)

Vraag 20 in het hele examen

2018, tijdvak 1: De pimpelmees

Opgavetekst

De pimpelmees

De pimpelmees is een vogel die veel te zien is in bossen en tuinen. Onderzoekers hebben ontdekt dat pimpelmezen steeds vroeger in het jaar beginnen met broeden. In 2006 was dat op 10 april, terwijl dat in 1986 nog op 20 april was. Biologen denken dat dit te maken heeft met het warmer worden van de aarde. Daardoor zijn er vroeger in het seizoen al veel insecten. Pimpelmezen gebruiken vooral insecten als voedsel voor hun jongen.

Fruittelers van appels en peren zien graag pimpelmezen in hun boomgaarden. De vogels eten daar bladluizen die de bladeren van appel- en perenbomen aantasten.

Bron 14

Figuur uit het examen

Vier snaveltypen van vogels, met de letters P, Q, R en S. P: een lange, dunne snavel. Q: een korte, puntige snavel. R: een gebogen snavel met een haak. S: een korte, kegelvormige snavel.

Vraag 38 1 punt

Een pimpelmees eet vooral insecten. In de afbeelding zie je vier snaveltypen van vogels.
Welke letter geeft een snavel aan die is aangepast aan het eten van insecten?

  1. A letter P
  2. B letter Q
  3. C letter R
  4. D letter S
Bekijk het antwoord

Antwoord: B

Vraag 38 in het hele examen

2018, tijdvak 1: Allemaal schimmels

Opgavetekst

Allemaal schimmels

Schimmels zijn - net als dieren - afhankelijk van andere organismen voor het opnemen van energierijke stoffen. Schimmels worden daarbij in drie groepen verdeeld:

  • parasieten: deze nemen stoffen op uit andere organismen en zijn nadelig voor deze organismen;
  • saprofyten: deze nemen stoffen op uit dode resten van organismen;
  • symbionten: deze nemen stoffen op uit plantenwortels, en geven in ruil daarvoor water en mineralen af aan de plant.

per 100 gram voedingsmiddel

voedingsmiddeleiwitten (gram)vetten (gram)koolhydraten (gram)energie (kJ)
champignons40068
rundvlees20130834
varkensvlees162401184

Vraag 46 2 punten

In de tabel staan gegevens over de voedingswaarde van champignons en van twee soorten vlees.
Hoeveel gram champignons levert evenveel eiwit als 100 gram rundvlees? Leg je antwoord uit met een berekening.

Bekijk het antwoord
  • Gebruikt de juiste getallen: 20 gram eiwit in rundvlees en 4 gram eiwit in champignons. (1p)
  • Een juiste berekening met een juiste uitkomst: (20 : 4) x 100 = 500 gram champignons. (1p)

Vraag 46 in het hele examen

Vraag 47 1 punt

In de laatste kolom van de tabel is te zien dat 100 gram varkensvlees meer energie levert dan 100 gram champignons.
Leg uit waardoor 100 gram varkensvlees meer energie levert dan 100 gram champignons.

Bekijk het antwoord
  • Uit de uitleg blijkt dat varkensvlees (per 100 gram) meer eiwit, vet of andere energierijke stoffen bevat. (1p)

Vraag 47 in het hele examen

Hoe vaak voeding en vertering in het examen komt

Vragen over voeding en vertering per centraal examen biologie vmbo-kb. Elke vraag is eenmalig door een AI-model bij een onderwerp ingedeeld; per vraag kan dat afwijken.
ExamenVragenAantalAandeel
2024, tijdvak 11, 5, 34, 42, 46, 48-49, 51, 53917%
2023, tijdvak 15-7, 29, 33, 47, 49714%
2022, tijdvak 14-5, 2437%
2021, tijdvak 11-2, 10-11, 28, 46-49917%
2021, tijdvak 212, 18, 36-37, 41-471122%
2019, tijdvak 117, 20, 40-4149%
2018, tijdvak 13, 9, 17-20, 38, 46-47918%

In 7 van de 7 ingedeelde examens biologie vmbo-kb staat een vraag over voeding en vertering, samen 52 vragen (15% van alle examenvragen). De meeste stonden in 2021, tijdvak 2: 11 vragen. In de examens van 2022 tot en met 2024 ging 13% van de vragen over voeding en vertering, daarvoor 17%. Het onderwerp krijgt de laatste jaren minder ruimte.

Oefenen met voeding en vertering

Maak de 15 nieuwste examenvragen over voeding en vertering online, zonder account, of kies de vragen uit één jaar (2022, 2021, 2019 en 2018). Het AI-model kijkt ze na volgens het correctievoorschrift, je docent keurt het resultaat goed en je krijgt per vraag je punten en feedback in je mail.

Oefen de vragen over voeding en vertering

Andere onderwerpen biologie vmbo-kb

Voeding en vertering op andere niveaus

Nakijken als docent

  1. Kies het examen in de vragenbank

    In de vragenbank van ToetsChecker staat elk examen biologie vmbo-kb onder Eindexamens. Je neemt de examenvragen over in een eigen toets, alles of een selectie, of je leest het examen met het correctievoorschrift in als correctiemodel.

  2. Laat de klas het examen maken

    Op papier, zoals het echte examen: je scant de stapel in één keer of mailt de scan naar je scanadres. Of online, als digitale toetsafname met toezicht; de opgavetekst staat dan als bron bij elke vraag. Afbeeldingen uit het examen gaan niet mee, die staan in de PDF van de opgaven.

  3. Geef de resultaten vrij

    Het AI-model kijkt elk examen na volgens het correctievoorschrift en schrijft feedback per vraag. Bij een oefenexamen geef je alles in één keer vrij; bij een toets die meetelt loop je het voorstel eerst na. De leerling ziet het resultaat pas na jouw vrijgave.

ToetsChecker is geen examensite: je kijkt er ook je eigen SO's, proefwerken, praktische opdrachten en verslagen mee na, handgeschreven of digitaal, met jouw correctiemodel en feedback per vraag. Een gratis account heeft alle functies en 200 credits per maand, genoeg om ongeveer 100 toetsen te laten nakijken. Maak een gratis account of lees eerst hoe het nakijken werkt.

Hoe ToetsChecker biologie per vraagtype nakijkt, lees je op biologie toetsen nakijken met AI.

Alle oefentoetsen en eindexamens van dit vak staan op biologie oefenen. Wat je op je centraal examen nodig hebt om te slagen, reken je uit met de slaag-zakcalculator.

Veelgestelde vragen

Hoe vaak komt voeding en vertering voor in het eindexamen biologie vmbo-kb?

In de 7 ingedeelde examens van 2018 tot en met 2024 gaan 52 vragen over voeding en vertering, 15% van alle examenvragen. Het onderwerp staat in 7 van die examens.

In welk examen biologie vmbo-kb stonden de meeste vragen over voeding en vertering?

In het examen van 2021, tijdvak 2, met 11 vragen: 12, 18, 36-37, 41-47.

Hoe oefen ik examenvragen over voeding en vertering?

Op deze pagina staan alle vragen over voeding en vertering met het antwoord. Je maakt ook de 15 nieuwste vragen online, of die van één jaar, zonder account: het AI-model kijkt ze na, je docent keurt het resultaat goed en je krijgt per vraag feedback.