Examenvragen voortplanting biologie vmbo-kb
54 vragen over voortplanting uit 7 centrale examens van 2018 tot en met 2024.
Voortplanting komt in 7 van de 7 examens biologie vmbo-kb voor, met 54 vragen (16% van alle examenvragen). Het meest in 2023, tijdvak 1 (11 vragen). Je oefent de vragen online en het AI-model kijkt ze na volgens het correctievoorschrift.
Alle examenvragen over voortplanting
Per examen de vragen over voortplanting, nieuwste eerst, met de tekst van de opgave erbij. Onder elke vraag klap je het antwoord uit het correctievoorschrift open.
Oefen de vragen over dit onderwerp online
2024, tijdvak 1: Meerkeuzevragen
Opgavetekst
Schrijf alleen de hoofdletter van het goede antwoord op.
Er is sprake van normale situaties en gezonde organismen, tenzij anders vermeld.
De Afrikaanse pinguïn
Afrikaanse pinguïns hebben een zwarte rug en een witte buik. Het lichaam is bedekt met gladde veren. De kop is zwart met een smalle witte band boven de ogen. Direct boven de ogen hebben ze een roze vlek, waar een netwerk van bloedvaten onder de huid te zien is. Deze vlek is belangrijk voor de temperatuurregeling van de pinguïn. Afrikaanse pinguïns zijn viseters.
Vraag 12 1 punt
Op de uitwerkbijlage staan in een tabel verschillende manieren waarop telers planten kunnen laten vermenigvuldigen.
Kruis in deze tabel aan op welke manier(en) aardappelplanten vermenigvuldigd kunnen worden.
| manieren van vermenigvuldigen bij planten | manieren van vermenigvuldigen bij aardappelplanten |
|---|---|
| bollen | |
| knollen | |
| uitlopers | |
| wortelstokken | |
| zaden |
Bekijk het antwoord
de juist ingevulde tabel:
| manieren van vermenigvuldigen bij planten | manieren van vermenigvuldigen bij aardappelplanten |
|---|---|
| bollen | |
| knollen | X |
| uitlopers | |
| wortelstokken | |
| zaden | X |
De zomereik
Er zijn verschillende soorten eikenbomen, zoals de zomereik (zie de afbeelding). De zomereik is een boom met groene bladeren. In tijden van grote droogte laat hij een deel van zijn bladeren vallen. Als de zomereik bloeit, heeft hij onopvallende mannelijke én vrouwelijke bloemen. De mannelijke bloemen maken veel, klein stuifmeel. Beide bloemen hebben geen geur.
Vraag 27 2 punten
Geef aan op welke manier de bloemen van de zomereik bestoven worden.
Leg je antwoord uit met behulp van de informatie.
Tekening van een zomereik met bladeren, mannelijke en vrouwelijke bloemen en eikels. Bekijk in Opgaven, pagina 12
Bekijk het antwoord
Uit het antwoord moet blijken dat
- de zomereik door de wind wordt bestoven.
- de mannelijke bloemen veel (klein) stuifmeel maken / de bloemen geen geur hebben / onopvallend zijn.
Verminderde vruchtbaarheid
Mensen komen steeds vaker in contact met hormoon-verstorende stoffen. Dit zijn chemische stoffen die in plastic zitten. Via ons eten kunnen deze hormoon-verstorende stoffen ons lichaam binnenkomen. Onderzoekers zeggen dat deze stoffen schadelijk zijn voor de vruchtbaarheid en de kwaliteit van de zaadcellen. Steeds meer zaadcellen hebben een afwijking in de bouw, zoals een misvormde staart.
Vraag 38 1 punt
Waar worden zaadcellen aangemaakt?
Bekijk het antwoord
Antwoord: D
D
Kinderen die in contact gekomen zijn met veel hormoon-verstorende stoffen, komen eerder in de puberteit dan andere kinderen.
Vraag 39 2 punten
Tijdens de puberteit ontwikkelen de secundaire geslachtskenmerken zich.
Geef twee secundaire geslachtskenmerken die alleen bij jongens ontstaan.
Bekijk het antwoord
voorbeelden van juiste antwoorden:
- gezichtsbeharing
- meer spiermassa
- penisgroei
- zaadlozing (productie van zaadcellen)
- zwaardere stem
per juist secundair geslachtskenmerk
Vraag 40 1 punt
Mannen die alleen maar zaadcellen met afwijkingen in hun sperma hebben, zijn onvruchtbaar.
Leg uit dat zaadcellen met afwijkingen kunnen zorgen voor onvruchtbaarheid.
Bekijk het antwoord
Uit het antwoord moet blijken dat zaadcellen die een afwijking (aan hun staart) hebben, geen kans hebben om de eicel te bereiken / bevruchten.
Vraag 52 1 punt
Als bultruggen paren, kan het vrouwtje zwanger raken. Na gemiddeld 12 maanden zwangerschap wordt het jong geboren. De geboorte bij een bultrug is vergelijkbaar met die van de mens.
Tijdens welke fase komt het jong uit het lichaam van zijn moeder?
Bekijk het antwoord
Antwoord: D
D
2023, tijdvak 1: Meerkeuzevragen
Opgavetekst
Schrijf alleen de hoofdletter van het goede antwoord op.
Tenzij anders vermeld, is er sprake van normale situaties en gezonde organismen.
Een bionisch oor
Vincent is doof geboren. Als hij 11 maanden oud is, krijgt hij een bionisch oor. Het bionische oor vangt geluidstrillingen op en zet deze geluidstrillingen om in elektronische signalen. Een kabeltje zet deze signalen weer om in trillingen, zodat Vincent iets kan horen.
In de afbeelding zie je hoe een bionisch oor met een kabeltje verbonden is met het natuurlijke oor van Vincent.
Vraag 1 1 punt
Hoe heet de levensfase waarin Vincent zijn bionische oor krijgt?
Bekijk het antwoord
Antwoord: A
A
Doe-het-zelf-zaadtest
Marieke en Wesley willen graag een kind. Ze hebben vaak seks, maar het lukt niet om zwanger te worden. Wesley koopt een apparaat waarmee hij zijn sperma kan testen.
Het apparaat werkt zo:
Wesley doet wat sperma op een teststaafje. Via een app op zijn telefoon ziet hij het resultaat. Zie ook onderstaande afbeelding.
Vraag 24 1 punt
Sperma bestaat uit zaadcellen en veel vocht met voedingsstoffen. Tijdens de zaadlozing wordt het vocht toegevoegd aan de zaadcellen.
Geef de naam van een orgaan dat het vocht toevoegt.
Schematische weergave van de test: een man, een beker met sperma, het apparaat met sensor, chip en usb, en een smartphone. Bekijk in Opgaven, pagina 12
Bekijk het antwoord
Antwoord: C
C
Vraag 25 1 punt
Wesley leest op zijn smartphone dat er weinig zaadcellen in zijn sperma aanwezig zijn.
In welk deel van het mannelijk voortplantingsstelsel worden zaadcellen geproduceerd?
Bekijk het antwoord
Antwoord: B
B
Vraag 26 1 punt
Het apparaatje meet ook de beweeglijkheid van de zaadcellen.
Leg uit waarvoor het belangrijk is dat de zaadcellen goed kunnen bewegen.
Bekijk het antwoord
Uit de uitleg moet blijken dat de zaadcellen naar de eicel toe moeten kunnen zwemmen/bewegen / dat de zaadcellen anders de eicel niet kunnen bereiken.
Vraag 27 2 punten
De huisarts raadt aan om kunstmatige inseminatie te proberen. Daarbij worden in een laboratorium de meest beweeglijke zaadcellen geselecteerd en in een vloeistof gedaan. Deze vloeistof wordt op een gunstig moment in de baarmoeder van Marieke gebracht.
Op welk moment in de menstruatiecyclus is de kans op bevruchting na kunstmatige inseminatie het grootst? Leg je antwoord uit.
Bekijk het antwoord
- rond de ovulatie/eisprong / rond dag 14 (van de menstruatiecyclus)
- met een uitleg waaruit blijkt dat dan een eicel beschikbaar is / komt
Opmerking
Bij een uitleg met de strekking ‘op dag 14 want dan is er een ovulatie’ ook 2 scorepunten toekennen.
Luchtverontreiniging
In sommige regio’s is de lucht sterk vervuild met fijnstof. Bij mensen uit die regio’s wordt een hogere concentratie fijnstof in het bloed gemeten dan bij mensen uit gebieden met minder fijnstof. Zwangere vrouwen die in regio’s wonen met veel fijnstof in de lucht, krijgen daardoor vaker kinderen met een laag geboortegewicht. Ook worden baby’s vaker te vroeg geboren in deze regio’s.
Vraag 34 1 punt
Je ziet hier een afbeelding van een baarmoeder met een foetus.
Met welke letter is de placenta aangegeven?
Schematische tekening van een baarmoeder met een foetus, met de letters P, Q, R, S en T aangewezen. Bekijk in Opgaven, pagina 15
Bekijk het antwoord
Antwoord: B
B
Vraag 35 1 punt
Wat is de functie van de placenta?
Bekijk het antwoord
voorbeelden van een juist antwoord:
- het embryo/de foetus voorzien van voeding / zuurstof
- uitwisseling van (afval)stoffen tussen moeder en embryo/foetus
Vraag 36 1 punt
Fijnstof wordt door een zwangere vrouw ingeademd.
Langs welke weg komt een fijnstofdeeltje in het lichaam van de foetus?
Bekijk het antwoord
Antwoord: A
A
Vraag 37 1 punt
Niet alleen fijnstofdeeltjes, maar ook andere schadelijke stoffen kunnen via het bloed van de moeder de groei van de foetus beïnvloeden.
Noem een andere schadelijke stof die de groei van de foetus kan beïnvloeden.
Bekijk het antwoord
alcohol/nicotine/drugs/cafeïne/medicijnen
Vraag 38 1 punt
Linda is zwanger. Tijdens haar zwangerschap wordt er regelmatig gekeken of haar kindje goed groeit. Dit wordt gedaan door een apparaat op de buik van Linda te houden. Dit apparaat zendt geluidsgolven uit en vangt de teruggekaatste geluidsgolven meteen weer op. Het teruggekaatste geluid wordt omgezet in een beeld op een scherm (zie de afbeelding).
Hoe wordt deze manier van prenataal onderzoek genoemd?
Echobeeld van een foetus in de baarmoeder. Bekijk in Opgaven, pagina 16
Bekijk het antwoord
echo(scopie)
Vraag 39 1 punt
Linda maakt op de kalender aantekeningen over haar menstruaties en zwangerschap. Je ziet hier haar aantekeningen in onderstaande afbeelding.
Om te bepalen wanneer een bevalling zal plaatsvinden, wordt er gerekend met deze formule:
\text{datum bevalling} = \text{eerste dag van laatste menstruatie} + 40 \text{ weken}
Linda berekent met deze formule de datum van de bevalling.
In welke week wordt haar baby volgens de berekening geboren?
Kalenders van januari tot en met december 2022 met aantekeningen van Linda over menstruaties en de zwangerschapstest. Bekijk in Opgaven, pagina 17
Bekijk het antwoord
Antwoord: B
B
2022, tijdvak 1: Een anticonceptie-gel
Opgavetekst
Een anticonceptie-gel
Onderzoekers zijn bezig om een nieuw voorbehoedmiddel voor mannen te testen. Het nieuwe middel is een gel die een arts bij een man inspuit. De anticonceptie-gel blokkeert de zaadleiders, zodat de zaadcellen er niet doorheen kunnen. De man kan nog wel klaarkomen. De gel blijft in de zaadleiders zitten totdat de man weer vruchtbaar wil zijn. Dan kan een arts de ingreep terugdraaien.
In de afbeelding zie je het voortplantingsstelsel van een man.
Uitwerkbijlage, organen
| deze twee organen produceren het zaadvocht: | |
|---|---|
| bijbal | |
| prostaat | |
| teelbal | |
| urineblaas | |
| zaadblaasje |
Vraag 20 2 punten
Sperma bestaat uit zaadcellen en zaadvocht. Tijdens het klaarkomen komt er bij deze man alleen zaadvocht uit de penis. Op de uitwerkbijlage staat een tabel met organen. Door welke twee organen is het zaadvocht van deze man geproduceerd? Kruis deze twee organen aan.
Bekijk het antwoord
- Kruist prostaat aan (1p)
- Kruist zaadblaasje aan (1p)
Puntentabel uit het correctievoorschrift: per juist ingevuld kruisje 1 punt. Drie organen aangekruist waaronder één juist: 0 punten. Drie organen aangekruist waaronder twee juist: 1 punt. Meer dan drie organen aangekruist: 0 punten.
Bron 11

Tekening van het voortplantingsstelsel van een man, met de letters P, Q, R, S, T en U bij de delen.
Vraag 21 1 punt
Welke letter in de afbeelding geeft het deel aan dat door de anticonceptie-gel geblokkeerd wordt?
Bekijk het antwoord
Antwoord: C
Vraag 22 1 punt
Een condoom gebruiken en sterilisatie zijn twee andere manieren van anticonceptie voor mannen. Welke van deze twee manieren komt het meest overeen met de werking van de anticonceptie-gel? Leg je antwoord uit.
Bekijk het antwoord
- Noemt sterilisatie, met een uitleg waaruit blijkt dat bij sterilisatie een blokkade in de zaadleiders wordt aangebracht (1p)
2022, tijdvak 1: Foliumzuur
Opgavetekst
Foliumzuur
Foliumzuur is een vitamine die veel voorkomt in groente en fruit. Foliumzuur speelt een belangrijke rol bij de ontwikkeling van de foetus. Een tekort aan foliumzuur kan afwijkingen bij de foetus tot gevolg hebben.
Bron 14

Tekening van een foetus in de baarmoeder, met de letters Q, R en S bij delen van het lichaam.
Vraag 25 1 punt
In de afbeelding zie je een foetus in de baarmoeder. Welke letter geeft een plaats aan waar foliumzuur in het bloed van de baby komt?
Bekijk het antwoord
Antwoord: B
Vraag 27 1 punt
Moeten de vrouwtjesmuizen waarmee de mannetjesmuizen in dit onderzoek paren, opgegroeid zijn met voldoende foliumzuur in hun voedsel of met een tekort aan foliumzuur in het voedsel?
Bekijk het antwoord
Antwoord: A
2022, tijdvak 1: Orka in de overgang
Opgavetekst
Orka in de overgang
Orka's zijn zoogdieren die in zee leven. Hun geslachtsorganen en hormoonklieren hebben dezelfde namen en functies als bij mensen. Vrouwelijke orka's worden geslachtsrijp als ze tussen de 6 en 10 jaar oud zijn. Een vrouwelijke orka kan wel 90 jaar worden, maar vanaf haar 30e jaar wordt de vruchtbaarheid minder en komt ze in de overgang. Vanaf ongeveer haar 40e jaar stopt de ovulatie.
Vraag 42 1 punt
Geef de naam van de levensfase waarin een mens geslachtsrijp wordt.
Bekijk het antwoord
- Noemt de puberteit (1p)
Vraag 43 1 punt
Als de ovulatie is gestopt, kan er geen zwangerschap meer tot stand komen. Leg dat uit.
Bekijk het antwoord
- Uit de uitleg blijkt dat er geen rijpe eicel meer vrijkomt, als de ovulatie stopt (1p)
2021, tijdvak 1: Aardappelen
Opgavetekst
Aardappelen

Petra legt een zak aardappelen in haar keukenkast. In de kast is het donker. Na enkele weken zijn er uit de aardappelknollen witte stengels gegroeid. De aardappelen zelf zijn kleiner en zachter geworden. De binnenkant van de zak met aardappelen is vochtig geworden.
(Foto: aardappelen met witte stengels.)
Petra plant de aardappelen met witte stengels in haar tuin. Na enige tijd groeien de witte stengels uit tot nieuwe aardappelplanten.
Vraag 17 1 punt
Aan de nieuwe aardappelplanten in de tuin van Petra zijn na de zomer weer aardappelknollen gegroeid. Is dit een voorbeeld van geslachtelijke voortplanting of van ongeslachtelijke voortplanting? Leg je antwoord uit.
Bekijk het antwoord
- Noemt ongeslachtelijke voortplanting (een voorbeeld hiervan), met een uitleg waaruit blijkt dat (aardappel)knollen zonder bevruchting ontstaan. (1p)
2021, tijdvak 1: Ongesteldheid
Opgavetekst
Ongesteldheid
Vrouwen in de vruchtbare leeftijd worden gemiddeld eens per vier weken ongesteld. Vrouwelijke geslachtshormonen zorgen ervoor dat het baarmoederslijmvlies na de ongesteldheid weer dikker wordt.
Vraag 22 1 punt
Voor welke gebeurtenis is het noodzakelijk dat het baarmoederslijmvlies na de ongesteldheid weer dikker wordt?
Bekijk het antwoord
Antwoord: B
Vraag 23 1 punt
Welk deel van het vrouwelijke voortplantingsstelsel maakt tijdens de ongesteldheid hormonen aan?
Bekijk het antwoord
Antwoord: B
Vraag 24 1 punt
Wat gebeurt er met het baarmoederslijmvlies als een eicel bevrucht wordt en innestelt?
Bekijk het antwoord
- Noemt een juist antwoord, bijvoorbeeld: het baarmoederslijmvlies wordt dan niet meer afgebroken, het verandert van structuur, of het groeit op de plek van innesteling uit tot een placenta. (1p)
Een van de voorbeelden is voldoende.
2021, tijdvak 1: Verstoorde eicelrijping
Opgavetekst
Verstoorde eicelrijping
PCOS is een aandoening bij vrouwen, waarbij de rijping van eicellen in de eierstokken is verstoord. Het gevolg is dat het vrijkomen van een rijpe eicel niet of zeer onregelmatig gebeurt.
Bron 26

Schematische tekening van de vrouwelijke voortplantingsorganen met de letters P, Q, R en S (zie afbeelding).
Vraag 43 1 punt
In de afbeelding hierboven zie je de vrouwelijke voortplantingsorganen schematisch getekend. Met welke letter is een orgaan aangegeven dat bij PCOS niet goed werkt?
Bekijk het antwoord
Antwoord: A
Bron 27

Tijdbalk van een regelmatige menstruatiecyclus, met dagen van 0 tot ongeveer 27 op de as. Vier fases zijn aangegeven met de letters P (ongeveer dag 0 tot 5), Q (ongeveer dag 6 tot 12), R (ongeveer dag 12 tot 18) en S (ongeveer dag 18 tot 27).
Vraag 44 1 punt
In het schema hieronder zie je een tijdbalk van een regelmatige menstruatiecyclus. Vier fases zijn aangegeven met een letter. In welke fase komt normaal gesproken een rijpe eicel vrij?
Bekijk het antwoord
Antwoord: C
Vraag 45 1 punt
Tijdens een onderzoek naar PCOS worden de eierstokken door middel van geluidsgolven zichtbaar gemaakt op een beeldscherm. Deze techniek wordt ook gebruikt bij prenataal onderzoek. Hoe heet deze techniek?
Bekijk het antwoord
Antwoord: A
2021, tijdvak 2: De menstruatiecyclus
Opgavetekst
Bron 8

Verticale as: dikte van het baarmoederslijmvlies. Horizontale as: tijd. De periodes P, Q, R en S staan onder de tijdas. De dikte neemt in P toe, blijft in Q en R ongeveer gelijk en neemt in S sterk af tot een dal; daarna stijgt de dikte weer.
Vraag 13 1 punt
In de afbeelding zijn de veranderingen in de dikte van het baarmoederslijmvlies van Yvonne weergegeven gedurende een aantal weken. In welke periode in de afbeelding treedt menstruatie op?
Bekijk het antwoord
Antwoord: D
diagram 1

Verticale as: dikte van het slijmvlies. Horizontale as: tijd, met tijdstip T. De lijn stijgt, bereikt een vlak stuk rond tijdstip T en daalt daarna weer naar ongeveer het beginniveau.
diagram 2

Verticale as: dikte van het slijmvlies. Horizontale as: tijd, met tijdstip T. De lijn stijgt tot ongeveer tijdstip T, blijft daar even gelijk en stijgt daarna nog iets verder. De dikte neemt nergens af.
Vraag 14 1 punt
Bij Yvonne is in de weken die in de afbeelding zijn weergegeven, geen bevruchting opgetreden. Als er wel een bevruchting optreedt en een vrouw zwanger wordt, zijn de veranderingen in het baarmoederslijmvlies anders. In de afbeelding hieronder zijn twee diagrammen weergegeven. Welk cijfer geeft het diagram weer van de dikte van het baarmoederslijmvlies van een vrouw die zwanger wordt als er een bevruchting optreedt op tijdstip T, cijfer 1 of cijfer 2? Leg je antwoord uit.
Bekijk het antwoord
- Cijfer 2, met een uitleg waaruit blijkt dat in dat diagram de dikte van het baarmoederslijmvlies niet afneemt. (1p)
Vraag 15 1 punt
Vrouwen met een zeer onregelmatige menstruatiecyclus wordt soms aangeraden de pil te gaan gebruiken. Door gebruik van de pil wordt de cyclus regelmatiger. De pil is eigenlijk een middel om zwangerschap te voorkomen. Leg uit waardoor er bij gebruik van de pil geen bevruchting plaatsvindt.
Bekijk het antwoord
- Uit de uitleg moet blijken dat de pil ovulatie voorkomt. (1p)
2021, tijdvak 2: De mannelijke voortplantingsorganen
Opgavetekst
Bron 14

Tekening van de mannelijke voortplantingsorganen in zijaanzicht, met de blaas bovenin en de balzak onderin. Vier letters, P, Q, R en S, staan bij lijnen naar de delen.
Vraag 30 2 punten
In de afbeelding zijn onder andere de mannelijke voortplantingsorganen weergeven. Vier delen zijn met een letter aangegeven. Geef de naam van deel P en van deel Q. Schrijf je antwoord zó op: deel P = ... deel Q = ...
Bekijk het antwoord
- Deel P = zaadblaasje (1p)
- Deel Q = prostaat (1p)
Vraag 31 1 punt
In de afbeelding zijn onder andere de mannelijke voortplantingsorganen weergeven. Door welk van de delen R en S kan zowel afvoer van zaadcellen als afvoer van urine plaatsvinden?
Bekijk het antwoord
Antwoord: B
2021, tijdvak 2: Konijnen
Opgavetekst
Informatie 1 Wild en tam

Op veel plaatsen in Nederland komen wilde konijnen voor die vrij in de natuur leven. Tamme konijnen worden gehouden als huisdier of gefokt voor het vlees. Er zijn meer dan 100 rassen bij tamme konijnen. Deze rassen verschillen in onder andere kleur, grootte, oorlengte en beharing. In de afbeelding zijn twee van zulke rassen weergegeven.
Afbeelding: links konijn P, wit met zwarte vlekken; rechts konijn Q, donkergrijs met korte oren. Onder elke afbeelding staat een zwart streepje dat 5 centimeter is.
Informatie 8 Determineertabel voor enkele konijnenrassen
1a De haren zijn langer dan 7 cm → 2
1b De haren zijn korter dan 7 cm → 3
2a Wel oorpluimen → 4
2b Geen oorpluimen → voskonijn
3a De oren zijn kleiner dan 5 cm → kleurdwerg
3b De oren zijn groter dan 5 cm → 5
4a Licht gekleurde ogen → angorakonijn
4b Donker gekleurde ogen → Amerikaan
5a Lengte van de oren gelijk aan vier maal de lengte van de kop → Engels hangoor
5b Lengte van de oren minder dan vier maal de lengte van de kop → 6
6a Vacht met zebratekening → Japanner
6b Vacht zonder zebratekening → Papillon
Vraag 49 1 punt
Tamme konijnen kunnen het hele jaar jongen krijgen, wilde konijnen niet. Verklaar dit verschil.
Bekijk het antwoord
- Uit het antwoord moet blijken dat in de winter de omstandigheden voor wilde konijnen ongunstig zijn, en dat voor tamme konijnen de voedingsomstandigheden het hele jaar gelijk zijn. (1p)
Informatie 7 Konijnen en hazen

Hazen worden vaak voor konijnen aangezien. Er zijn echter duidelijke verschillen.
| Konijnen | Hazen |
|---|---|
| oren korter dan de kop | oren langer dan de kop |
| nestblijvers: jongen worden naakt, blind en doof geboren | nestvlieders: jongen worden behaard en met open ogen en oren geboren |
| graven holen in de grond | graven geen holen |
| 24 chromosomen per cel | 48 chromosomen per cel |
| snelheid tot 38 km/uur | snelheid 55 – 70 km/uur |
| kunnen niet hoog springen | kunnen vanuit stilstand wel 1,5 m hoog springen |
Afbeelding: links een konijn met jong, aangegeven als nestblijver; rechts een haas met jong, aangegeven als nestvlieder.
Vraag 50 1 punt
De draagtijd is bij een haas langer dan bij een konijn. Dit heeft te maken met het feit dat hazen nestvlieders zijn en konijnen nestblijvers (zie informatie 7). Leg uit dat de draagtijd van een nestvlieder naar verhouding langer moet zijn dan die van een nestblijver.
Bekijk het antwoord
- Uit de uitleg moet blijken dat de jongen van een nestvlieder bij de geboorte verder ontwikkeld zijn dan bij een nestblijver. (1p)
2019, tijdvak 1: Spruitjesteelt
Uitwerkbijlage
| geslachtelijk | ongeslachtelijk | |
|---|---|---|
| voortplanting door zaden | ||
| voortplanting door wortelstokken |
Vraag 5 1 punt
Boer Henk heeft last van onkruid. Onkruid verspreidt zich door zaden en wortelstokken te vormen.
5 In een tabel op de uitwerkbijlage staan deze twee manieren van voortplanting.
→ Kruis bij elke manier aan of deze manier van voortplanting geslachtelijk of ongeslachtelijk is.
Bekijk het antwoord
- De tabel is volledig juist ingevuld: voortplanting door zaden is geslachtelijk en voortplanting door wortelstokken is ongeslachtelijk. Alleen een volledig juiste tabel levert 1 punt op. (1p)
2019, tijdvak 1: Ivf
Vraag 12 1 punt
Ivf. Vrouwen met een kinderwens die niet op een natuurlijke manier zwanger kunnen worden, gaan naar een vrouwenarts of gynaecoloog. Een van de behandelmethoden is de ivf-behandeling.
12 Bij een ivf-behandeling krijgt een vrouw een hormoon toegediend waardoor extra eicellen rijpen.
→ Geef de naam van het orgaan waarin eicellen rijpen.
Bekijk het antwoord
- Eierstok (ovarium). (1p)
Vraag 13 1 punt
Ivf. Vrouwen met een kinderwens die niet op een natuurlijke manier zwanger kunnen worden, gaan naar een vrouwenarts of gynaecoloog. Een van de behandelmethoden is de ivf-behandeling.
13 Bij de eisprong haalt de vrouwenarts de eicellen met een holle naald uit het lichaam van de vrouw. De eicellen worden elk in een aparte reageerbuis gedaan, samen met spermacellen van haar man. Na 24 uur wordt met een microscoop gekeken in welke buisjes de eicel en een zaadcel zijn samengesmolten.
→ Geef de naam van het proces waarbij eicel en zaadcel samengaan.
Bekijk het antwoord
- Bevruchting. (1p)
Vraag 14 1 punt
Ivf. Vrouwen met een kinderwens die niet op een natuurlijke manier zwanger kunnen worden, gaan naar een vrouwenarts of gynaecoloog. Een van de behandelmethoden is de ivf-behandeling.
14 Na drie dagen brengt de vrouwenarts een embryo door een dunne buis via de vagina in de baarmoeder. Het embryo gaat zich daar innestelen. Hoe heet het gedeelte waarin innesteling plaatsvindt?
Bekijk het antwoord
Antwoord: A
Bron 8

Tekening van een vruchtwaterpunctie: een lange naald gaat van buiten door de baarmoederwand naar de vruchtzak met vruchtwater rond de baby.
Bron 9

Foto van een echografie: een vrouwenarts houdt een echokop op de buik en wijst naar het beeld op het beeldscherm.
Vraag 15 1 punt
Ivf. Als de ivf-behandeling is geslaagd, doet de vrouwenarts ook prenataal onderzoek. Eén onderzoeksmethode is echografie (zie de afbeelding links). Een andere methode is vruchtwaterpunctie (zie de afbeelding rechts).
15 Gaat bij vruchtwaterpunctie de naald door de vruchtvliezen? En gaat de naald door de wand van de baarmoeder?
Bekijk het antwoord
Antwoord: C
Uitwerkbijlage
| echografie | vruchtwaterpunctie | |
|---|---|---|
| onderzoek aan het erfelijk materiaal | ||
| onderzoek naar de groei |
Vraag 16 2 punten
Ivf. Echografie en vruchtwaterpunctie zijn twee manieren waarmee informatie kan worden verzameld over de ongeboren baby.
16 Met welke manier wordt het erfelijk materiaal onderzocht? En met welke manier wordt de groei onderzocht? Geef je antwoord door kruisjes te zetten in de tabel op de uitwerkbijlage.
Bekijk het antwoord
- Het erfelijk materiaal wordt onderzocht met vruchtwaterpunctie (de tabel: kruisje bij vruchtwaterpunctie, onderzoek aan het erfelijk materiaal). (1p)
- De groei wordt onderzocht met echografie (de tabel: kruisje bij echografie, onderzoek naar de groei). (1p)
2019, tijdvak 1: Snelbloeiende sinaasappelbomen
Opgavetekst
Uitwerkbijlage
| uitspraken | juist | onjuist |
|---|---|---|
| Aan zo’n boom groeien eerder sinaasappels dan aan een boom die pas na zes jaar bloeit. | ||
| Aan zo’n boom ontwikkelen zich eerder zaden dan aan een boom die pas na zes jaar bloeit. |
Vraag 38 1 punt
Snelbloeiende sinaasappelbomen. Als sinaasappelbomen ongeveer zes jaar oud zijn, vormen ze voor het eerst bloemen. Onderzoekers hebben snelbloeiende sinaasappelbomen gekweekt die al na één jaar bloeien.
38 Over een sinaasappelboom die na één jaar bloemen vormt, worden twee uitspraken gedaan. Deze uitspraken staan in de tabel op de uitwerkbijlage.
→ Geef bij elke uitspraak met een kruisje aan of deze juist of onjuist is.
Bekijk het antwoord
- De tabel is volledig juist ingevuld: beide uitspraken zijn juist. Alleen een volledig juist ingevulde tabel levert 1 punt op. (1p)
Bron 21

Tekening van een takje van een sinaasappelboom met een bloem en een vrucht (sinaasappel).
Uitwerkbijlage
| dieren | wind | |
|---|---|---|
| bestuiving | ||
| verspreiding van zaden |
Vraag 39 1 punt
Snelbloeiende sinaasappelbomen. In de afbeelding zie je een bloem en een vrucht van een sinaasappelboom. De bloem heeft opvallende witte kroonbladeren en verspreidt geur.
39 In een tabel op de uitwerkbijlage staan de gebeurtenissen 'bestuiving' en 'verspreiding van zaden'.
→ Kruis bij elke gebeurtenis aan of dit door dieren of door de wind wordt gedaan.
Bekijk het antwoord
- De tabel is volledig juist ingevuld: bestuiving gebeurt door dieren en verspreiding van zaden gebeurt door dieren. Alleen een volledig juist ingevulde tabel levert 1 punt op. (1p)
2018, tijdvak 1: Maretak
Bron 10

Schematische tekening van een vrouwelijke bloem van de maretak, met de letters P, Q, R, S en T.
Vraag 24 1 punt
De maretak heeft kleine, geelgroene bloemen die mannelijk of vrouwelijk zijn. Uit een vrouwelijke bloem kan een vrucht met een zaad gevormd worden. In de afbeelding is schematisch een vrouwelijke bloem van de maretak te zien.
Welke letter geeft het deel van de bloem aan waaruit een vrucht kan ontstaan?
Bekijk het antwoord
- Noemt de letter R. (1p)
2018, tijdvak 1: Endometriose
Vraag 28 1 punt
Op welk moment in de menstruatiecyclus is het baarmoederslijmvlies het dikst?
Bekijk het antwoord
Antwoord: D
Bron 11

Zijaanzicht van het bekken van een vrouw, met de letters P, Q en R bij drie plekken in de buikholte.
Vraag 30 1 punt
Endometriose kan op veel plekken in de buikholte voorkomen, bijvoorbeeld tussen de baarmoeder en de endeldarm. In de afbeelding worden drie plekken met een letter aangegeven.
Welke van deze drie letters geeft de plek tussen baarmoeder en endeldarm aan?
Bekijk het antwoord
- Noemt de letter R. (1p)
Vraag 31 1 punt
Volgens een krantenartikel heeft 12,5% van alle vruchtbare vrouwen last van endometriose. Er zijn op een bepaald moment 3.360.000 vruchtbare vrouwen in Nederland.
Hoeveel vruchtbare vrouwen in Nederland hebben dan last van endometriose?
Bekijk het antwoord
- Noemt 420.000 vrouwen. (1p)
Het eindantwoord 420.000 telt. De tussenstap tussen haakjes (1% van 3.360.000 = 33.600) hoeft niet.
Vraag 32 1 punt
Endometriose kan ook in de eileiders voorkomen. Als gevolg daarvan kunnen de eileiders verstopt raken, waardoor een vrouw onvruchtbaar kan worden.
Leg uit waardoor een vrouw onvruchtbaar is als de eileiders geheel verstopt zijn.
Bekijk het antwoord
- Uit de uitleg blijkt dat de zaadcel de eicel niet kan bereiken. (1p)
2018, tijdvak 1: Planten kruisen
Opgavetekst
Planten kruisen
Een bloemenkweekster brengt met een kwastje stuifmeel over van een bloem naar een andere bloem van dezelfde plantensoort. Ze heeft hiervoor planten met bepaalde eigenschappen geselecteerd om die met elkaar te kruisen.
Vraag 33 1 punt
Over de beschreven manier van voortplanting worden twee uitspraken gedaan.
1 De kweekster wil er met het overbrengen van stuifmeel voor zorgen dat de plant zaden gaat maken.
2 Deze manier van voortplanting is ongeslachtelijke voortplanting.
Welke uitspraak is of welke uitspraken zijn juist?
Bekijk het antwoord
Antwoord: B
Vraag 34 1 punt
Hoe heet het overbrengen van stuifmeel op de stempel van een andere bloem van dezelfde plantensoort?
Bekijk het antwoord
Antwoord: A
Vraag 35 1 punt
Hoe heet het deel van de bloem waaruit het stuifmeel afkomstig is?
Bekijk het antwoord
Antwoord: A
Hoe vaak voortplanting in het examen komt
| Examen | Vragen | Aantal | Aandeel |
|---|---|---|---|
| 2024, tijdvak 1 | 12, 27, 38-40, 52 | 6 | 12% |
| 2023, tijdvak 1 | 1, 24-27, 34-39 | 11 | 22% |
| 2022, tijdvak 1 | 20-22, 25, 27, 42-43 | 7 | 15% |
| 2021, tijdvak 1 | 17, 22-24, 43-45 | 7 | 13% |
| 2021, tijdvak 2 | 13-15, 30-31, 49-50 | 7 | 14% |
| 2019, tijdvak 1 | 5, 12-16, 38-39 | 8 | 17% |
| 2018, tijdvak 1 | 24, 28, 30-35 | 8 | 16% |
In 7 van de 7 ingedeelde examens biologie vmbo-kb staat een vraag over voortplanting, samen 54 vragen (16% van alle examenvragen). De meeste stonden in 2023, tijdvak 1: 11 vragen. In de examens van 2022 tot en met 2024 ging 16% van de vragen over voortplanting, daarvoor 15%. Dat aandeel is dus stabiel.
Oefenen met voortplanting
Maak de 15 nieuwste examenvragen over voortplanting online, zonder account, of kies de vragen uit één jaar (2022, 2021, 2019 en 2018). Het AI-model kijkt ze na volgens het correctievoorschrift, je docent keurt het resultaat goed en je krijgt per vraag je punten en feedback in je mail.
Oefen de vragen over voortplanting
Andere onderwerpen biologie vmbo-kb
- Voeding en vertering
- Zenuwstelsel en hormonen
- Bloedsomloop
- Planten en fotosynthese
- Ecologie
- Ademhaling
- Afweer
- Cellen
Voortplanting op andere niveaus
- Examenvragen voortplanting biologie havo
- Examenvragen voortplanting biologie vmbo-bb
- Examenvragen voortplanting biologie vmbo-gl/tl
- Examenvragen voortplanting biologie vwo
Nakijken als docent
Kies het examen in de vragenbank
In de vragenbank van ToetsChecker staat elk examen biologie vmbo-kb onder Eindexamens. Je neemt de examenvragen over in een eigen toets, alles of een selectie, of je leest het examen met het correctievoorschrift in als correctiemodel.
Laat de klas het examen maken
Op papier, zoals het echte examen: je scant de stapel in één keer of mailt de scan naar je scanadres. Of online, als digitale toetsafname met toezicht; de opgavetekst staat dan als bron bij elke vraag. Afbeeldingen uit het examen gaan niet mee, die staan in de PDF van de opgaven.
Geef de resultaten vrij
Het AI-model kijkt elk examen na volgens het correctievoorschrift en schrijft feedback per vraag. Bij een oefenexamen geef je alles in één keer vrij; bij een toets die meetelt loop je het voorstel eerst na. De leerling ziet het resultaat pas na jouw vrijgave.
ToetsChecker is geen examensite: je kijkt er ook je eigen SO's, proefwerken, praktische opdrachten en verslagen mee na, handgeschreven of digitaal, met jouw correctiemodel en feedback per vraag. Een gratis account heeft alle functies en 200 credits per maand, genoeg om ongeveer 100 toetsen te laten nakijken. Maak een gratis account of lees eerst hoe het nakijken werkt.
Hoe ToetsChecker biologie per vraagtype nakijkt, lees je op biologie toetsen nakijken met AI.
Alle oefentoetsen en eindexamens van dit vak staan op biologie oefenen. Wat je op je centraal examen nodig hebt om te slagen, reken je uit met de slaag-zakcalculator.
Veelgestelde vragen
Hoe vaak komt voortplanting voor in het eindexamen biologie vmbo-kb?
In de 7 ingedeelde examens van 2018 tot en met 2024 gaan 54 vragen over voortplanting, 16% van alle examenvragen. Het onderwerp staat in 7 van die examens.
In welk examen biologie vmbo-kb stonden de meeste vragen over voortplanting?
In het examen van 2023, tijdvak 1, met 11 vragen: 1, 24-27, 34-39.
Hoe oefen ik examenvragen over voortplanting?
Op deze pagina staan alle vragen over voortplanting met het antwoord. Je maakt ook de 15 nieuwste vragen online, of die van één jaar, zonder account: het AI-model kijkt ze na, je docent keurt het resultaat goed en je krijgt per vraag feedback.