Examenvragen vergelijkingen en ongelijkheden wiskunde B vwo

12 vragen over vergelijkingen en ongelijkheden uit 7 centrale examens van 2018 tot en met 2026.

Kort antwoord

Vergelijkingen en ongelijkheden komt in 7 van de 18 examens wiskunde B vwo voor, met 12 vragen (4% van alle examenvragen). Het meest in 2019, tijdvak 2 (3 vragen). Je oefent de vragen online en het AI-model kijkt ze na volgens het correctievoorschrift.

Alle examenvragen over vergelijkingen en ongelijkheden

Per examen de vragen over vergelijkingen en ongelijkheden, nieuwste eerst, met de tekst van de opgave erbij. Onder elke vraag klap je het antwoord uit het correctievoorschrift open.

Oefen de vragen over dit onderwerp online

2026, tijdvak 2: Thermosflessen

Opgavetekst

Een thermosfles heeft een dubbele wand. Hierdoor blijft een vloeistof die in een thermosfles wordt bewaard langere tijd warm of juist koud.

Afbeelding bij Thermosflessen (opgaven-p6-1.webp).

De vloeistoftemperatuur T in een volledig gevulde en afgesloten thermosfles kan worden berekend met de formule:

T t ( ) = A + ( T₀ − A ) ⋅ e⁻ ct

Hierbij geldt:

  • t is de tijd in uren nadat de thermosfles werd afgesloten.
  • T t is de vloeistoftemperatuur in oC na t uur. ( )
  • T₀ is de vloeistoftemperatuur in oC bij t = 0 .
  • A is de constante omgevingstemperatuur in oC.
  • c is een constante die afhangt van de kwaliteit van de thermosfles.

Om 9.00 uur ’s ochtends wordt een volledig met vloeistof gevulde thermosfles afgesloten en in een ruimte geplaatst.

De vloeistoftemperatuur in de fles is op dat moment 87 oC.

De omgevingstemperatuur in de ruimte is constant.

De vloeistoftemperatuur in de fles is om 11.30 uur 67 oC en om 14.00 uur 53 oC.

Met bovenstaande gegevens kan een stelsel vergelijkingen worden opgesteld. Dit stelsel kan vervolgens worden herleid tot een vergelijking met één variabele.

Vraag 4 6 punten

Stel deze vergelijking op en bereken vervolgens met behulp van deze vergelijking de temperatuur in oC van de vloeistof om 15.00 uur. Geef je eindantwoord als geheel getal.

Bekijk het antwoord

67 = A + (87 − A )e^− ⋅ c 2,5

  • De gegevens invullen geeft het stelsel (1)

53 = A + (87 − A )e^− ⋅ c 5

A − A ⋅ e⁻ 2,5 c = 67 − 87e⁻ 2,5 c

  • Hieruit volgt het stelsel (1)

A − A ⋅ e⁻ 5 c = 53 − 87e⁻ 5 c

  • Herleiden tot een vorm zonder A geeft 67 1 −e⁻ − 87e⁻ 2,5 2,5 c c = 53 1 −e⁻ − 87e⁻ 5 c 5 c (1)
  • De oplossing van deze vergelijking is c = 0,14... (1)
  • Dit geeft A = 20,33... ( oC) (1)
  • De temperatuur om 15.00 uur is 49 ( oC) (1)

of 67 = A + (87 − A )e^− ⋅ c 2,5

  • De gegevens invullen geeft het stelsel (1)

53 = A + (87 − A )e^− ⋅ c 5

67 − A = e⁻ 2,5 c

  • Hieruit volgt het stelsel 87 − A (1)

53 − A = e⁻ 5 c 87 − A

  • Herleiden tot een vorm zonder c geeft 67 − A =² 53 − A (1)

87 − A 87 − A

  • De oplossing van deze vergelijking is A = 20,33... ( oC) (1)
  • Oplossen van de vergelijking 53 − 20,33... = e⁻ 5 c geeft c = 0,14... (1)

87 − 20,33...

  • De temperatuur om 15.00 uur is 49 ( oC) (1)

Vraag 4 in het hele examen

2025, tijdvak 2: Drie keer over de lijn

figuur

figuur
figuur Stichting Cito Instituut voor Toetsontwikkeling, 2025

Grafiek van f8 (a = 8): vanuit O een klein maximum onder lijn l, daarna een dal en een steil stijgend deel dat lijn l één keer snijdt. Lijn l is de horizontale lijn y = 16.

figuur

figuur
figuur Stichting Cito Instituut voor Toetsontwikkeling, 2025

Grafiek van f20 (a = 20): vanuit O een maximum boven lijn l, daarna een dal onder lijn l en daarna een steil stijgend deel. Lijn l is de horizontale lijn y = 16.

figuur

figuur
figuur Stichting Cito Instituut voor Toetsontwikkeling, 2025

Grafiek van f32 (a = 32): vanuit O een maximum boven lijn l, daarna een dal en een steil stijgend deel. Lijn l is de horizontale lijn y = 16.

Vraag 15 5 punten

Voor $x \geq 0$ en $a > 1\tfrac{1}{2}$ wordt de functie $f_a$ gegeven door $f_a(x) = |a - x^2| \cdot x + 3x$. De y-coördinaat van de top van de grafiek van $f_a$ is $2\left(\frac{1}{3}a + 1\right)\sqrt{\frac{1}{3}a + 1}$. In de figuur zijn de grafieken van $f_8$, $f_{20}$ en $f_{32}$ en de lijn l met vergelijking $y = 16$ weergegeven. Als a toeneemt, neemt de y-coördinaat van de top toe. Ook de y-coördinaat $f_a(\sqrt{a})$ van de knik neemt dan toe. Het aantal gemeenschappelijke punten van de grafiek van $f_a$ en lijn l hangt af van deze y-coördinaten. Zo snijden de grafiek van $f_8$ en lijn l elkaar in één punt. De grafiek van $f_{20}$ snijdt lijn l in drie punten en de grafiek van $f_{32}$ snijdt lijn l in één punt. De waarden van a waarvoor de grafiek van $f_a$ en lijn l drie snijpunten hebben, vormen een interval. Bereken exact dit interval.

Bekijk het antwoord
  • $f_a(\sqrt{a}) = 3\sqrt{a}$ (1p)
  • Uit $3\sqrt{a} = 16$ volgt $a = \frac{256}{9}$ (1p)
  • $2\left(\frac{1}{3}a+1\right)\sqrt{\frac{1}{3}a+1} = 2\left(\frac{1}{3}a+1\right)^{3/2}$ (1p)
  • Een exacte berekening waarbij uit $2\left(\frac{1}{3}a+1\right)^{3/2} = 16$ volgt $a = 9$ (1p)
  • Voor $9 < a < \frac{256}{9}$ (of: als a in het interval $\left\langle 9, \frac{256}{9}\right\rangle$ ligt) hebben de grafiek van $f_a$ en lijn l drie snijpunten (1p)

Vraag 15 in het hele examen

2022, tijdvak 2: Golvend ertussendoor

Opgavetekst

figuur 1

figuur 1
figuur 1

Grafiek van f(x) = 1/(2 sin(x)) voor 0 < x < 2π. De horizontale as is de x-as, de verticale as is de y-as, met O bij de oorsprong. Stippellijnen bij x = π en bij x = 2π. Links van x = π ligt een deel van de grafiek boven de x-as dat van boven naar beneden loopt, een laagste punt heeft en daarna weer omhoog gaat naar de stippellijn bij x = π. Rechts van x = π ligt een deel onder de x-as dat van beneden naar boven loopt, een hoogste punt heeft en weer omlaag gaat. Er staan geen getallen bij de assen.

figuur 2

figuur 2
figuur 2

Grafieken van f (zoals in figuur 1) en van g_a voor één waarde van a, op het domein van 0 tot 2π. De grafiek van g_a is een golvende kromme met een dal rond x = π, die over het hele domein loopt. De grafiek van f heeft met de grafiek van g_a in deze figuur geen gemeenschappelijke punten. Stippellijnen bij x = π en bij x = 2π. Er staan geen getallen bij de assen.

Vraag 5 5 punten

Voor $0 < x < 2\pi$ is de functie $f$ gegeven door $f(x) = \frac{1}{2\sin(x)}$. Voor elke waarde van $a$ is de functie $g_a$ gegeven door $g_a(x) = a\cos(x)$ met domein $[0, 2\pi]$. In figuur 2 zijn voor een waarde van $a$ de grafieken van $f$ en $g_a$ weergegeven. In deze situatie hebben de grafieken van $f$ en $g_a$ geen punten gemeenschappelijk. Als de waarde van $a$ verandert, verandert de amplitude van de grafiek van $g_a$. Bereken exact voor welke waarden van $a$ de grafieken van $f$ en $g_a$ géén punten gemeenschappelijk hebben.

Bekijk het antwoord
  • Herleidt $a\cos(x) = \frac{1}{2\sin(x)}$ tot $2a\cos(x)\sin(x) = 1$ (1p)
  • Geeft $a\sin(2x) = 1$ en daaruit $\sin(2x) = \frac{1}{a}$ (1p)
  • Concludeert dat deze vergelijking alleen oplossingen heeft als $-1 \leq \frac{1}{a} \leq 1$ (1p)
  • Concludeert dat er geen oplossingen zijn als $\frac{1}{a} > 1$ (dus $0 < a < 1$) en als $\frac{1}{a} < -1$ (dus $-1 < a < 0$) (1p)
  • Geeft als antwoord: de grafieken hebben geen punten gemeenschappelijk voor $-1 < a < 1$ (1p)

Het antwoord is -1 < a < 1. De waarden a = 1 en a = -1 horen er niet bij, want dan hebben de grafieken wel een punt gemeenschappelijk. Voor a = 0 zijn er geen oplossingen. Ook goed: de tweede uitwerking via f(x) = g_a(x) en f'(x) = g_a'(x), die leidt tot cos^2(x) = sin^2(x), dus a = 1 of a = -1, en daarna -1 < a < 1. Andere goede uitwerkingen krijgen de punten voor de overeenkomstige stappen.

Vraag 5 in het hele examen

2022, tijdvak 2: Asymptoot

Opgavetekst

figuur

figuur
figuur

Grafiek van f met een knikpunt bij x = 1. De horizontale as is de x-as en de verticale as is de y-as, met O bij de oorsprong; er staan geen getallen bij de assen. Bij de verticale asymptoot (x = 2½) gaat de grafiek steil omhoog of omlaag. Een stippellijn k met negatieve helling loopt van linksboven naar rechtsonder, met de letter k bij het rechter uiteinde. Een deel van de grafiek ligt onder de x-as.

Vraag 15 6 punten

De functie $f$ is gegeven door $f(x) = |x-1| + \frac{x-5}{2x-5}$. Een deel van de grafiek van $f$ ligt onder de x-as. Bereken exact voor welke waarden van $x$ de grafiek van $f$ onder de x-as ligt.

Bekijk het antwoord
  • Stelt, voor het snijpunt met de x-as rechts van het knikpunt, de vergelijking $x - 1 + \frac{x-5}{2x-5} = 0$ op (1p)
  • Herleidt tot $x - 5 = (2x-5)(1-x)$ (of een gelijkwaardige uitdrukking zonder gebroken vormen) (1p)
  • Herleidt tot $2x^2 - 6x = 0$ (1p)
  • Geeft $x = 3$ ($x = 0$ voldoet niet) (1p)
  • Stelt vast dat $x = 2\frac{1}{2}$ een nulpunt van de noemer en niet van de teller is, dus de grafiek heeft een verticale asymptoot $x = 2\frac{1}{2}$ (1p)
  • Geeft als antwoord: de grafiek van $f$ ligt onder de x-as voor $2\frac{1}{2} < x < 3$ (1p)

Het antwoord is 2\frac{1}{2} < x < 3. Het punt x = 2\frac{1}{2} hoort niet bij het antwoord, want daar is de grafiek van f niet gedefinieerd (verticale asymptoot).

Vraag 15 in het hele examen

2019, tijdvak 1: Slingshot

Opgavetekst

Slingshot

De Slingshot is een kermisattractie. Tussen de toppen van twee palen hangt aan twee identieke elastische koorden een capsule die plaats biedt aan twee personen. Zie de foto. De capsule wordt allereerst omlaag getrokken tot aan de grond. Op dat moment gaan er twee personen in de capsule zitten. Vervolgens wordt de capsule losgelaten. De capsule schiet dan recht omhoog. Daarna valt hij recht omlaag, gaat weer omhoog, enzovoorts. Na enige tijd komt de capsule stil te hangen.

Gegeven is: De palen staan 14 m uit elkaar. De palen staan verticaal. De palen zijn 20 m hoog. Zonder uitrekking heeft elk koord een lengte van 8 m. Elk koord trekt aan de capsule met een kracht die afhangt van de lengte van het uitgerekte koord. De grootte van deze kracht kan berekend worden met de formule: $F_k = 0{,}6 \cdot (L - 8)$. Hierbij is $F_k$ de grootte van de kracht in kN (kilonewton) en $L$ de lengte van het uitgerekte koord in m (met $L \geq 8$).

Foto

Foto

Foto van een Slingshot: twee hoge palen met tussen de toppen twee elastische koorden waaraan de capsule hangt.

Figuur 1

Figuur 1
Figuur 1

Tekening van de beginsituatie. De palen staan 14 m uit elkaar en zijn 20 m hoog, met de toppen A en B. De capsule C ligt op de grond, midden tussen de palen. De koorden CA en CB zijn uitgerekt en staan strak; de kracht van elk koord, F_k, werkt langs het koord naar de capsule.

Figuur 2

Figuur 2
Figuur 2

Tekening van de capsule met de twee koorden onder de hoek α met de verticale vector. De krachten F_k van de koorden geven samen de verticale kracht F_kv. De palen staan 14 m uit elkaar; het hoogteverschil tussen C en de toppen is aangegeven met x.

Figuur 3

Figuur 3
Figuur 3

Tekening van de capsule in de stilstandsituatie met de twee koorden (krachten F_k) en de zwaartekracht F_z die recht naar beneden werkt. De palen staan 14 m uit elkaar; het hoogteverschil tussen C en de toppen is aangegeven met x.

Vraag 7 6 punten

Gegeven: de palen staan 14 m uit elkaar, staan verticaal en zijn 20 m hoog. Zonder uitrekking heeft elk koord een lengte van 8 m. De kracht van een koord is $F_k = 0{,}6 \cdot (L - 8)$ kN, met $L$ de lengte van het uitgerekte koord (met $L \geq 8$). De twee krachten van de koorden kun je weergeven met twee vectoren. De som van deze twee vectoren is een verticale kracht met grootte $F_{kv} = 2 \cdot F_k \cdot \cos(\alpha)$, waarin $\alpha$ de hoek is tussen een koord en de verticale vector. Zie figuur 2. Op de capsule, inclusief de twee personen, werkt ook de zwaartekracht $F_z$ van 1,8 kN, die recht naar beneden is gericht. Zie figuur 3. In figuur 2 en figuur 3 is ook het hoogteverschil tussen $C$ en de toppen van de palen met $x$ aangegeven. Na een aantal keren op en neer te zijn geslingerd, is de capsule tot stilstand gekomen. Op dat moment heft de zwaartekracht de twee krachten op die door de koorden samen worden uitgeoefend. Er geldt dan dus: $F_{kv} = F_z$. De hoogte waarop de capsule tot stilstand komt, is te berekenen door eerst $F_{kv}$ in $x$ uit te drukken. Druk $F_{kv}$ uit in $x$ en bereken daarmee hoe hoog de capsule boven de grond hangt als hij tot stilstand is gekomen. Geef je eindantwoord in gehele meters.

Bekijk het antwoord
  • Stelt de lengte van een koord uit in $x$: $L = \sqrt{x^2 + 49}$ (1p)
  • Stelt $\cos(\alpha) = \frac{x}{L}$ op (1p)
  • Drukt $F_{kv}$ uit in $x$: $F_{kv} = 2 \cdot 0{,}6 \cdot \left(\sqrt{x^2 + 49} - 8\right) \cdot \frac{x}{\sqrt{x^2 + 49}}$ (1p)
  • Stelt de vergelijking $2 \cdot 0{,}6 \cdot \left(\sqrt{x^2 + 49} - 8\right) \cdot \frac{x}{\sqrt{x^2 + 49}} = 1{,}8$ op (1p)
  • Beschrijft hoe deze vergelijking wordt opgelost (1p)
  • Vindt $x = 7{,}25\ldots$, dus de capsule hangt 13 m boven de grond (1p)

De hoogte boven de grond is 20 - x, met x = 7,25...; het eindantwoord is dus 13 (m), zoals het correctievoorschrift aangeeft.

Vraag 7 in het hele examen

2019, tijdvak 2: Optimale snijsnelheid

Vraag 5 4 punten

In de metaalindustrie worden met een boormachine gaten in harde materialen geboord. De levensduur van een boor is afhankelijk van de (snij)snelheid: dit is de snelheid waarmee de buitenkant van de boor door het metaal snijdt. Rond 1900 stelde F.W. Taylor het volgende verband vast: $V \cdot T^m = C$. Hierin is $V$ de (snij)snelheid van de boor in meter per minuut (m/min), $T$ de levensduur in minuten, $m$ een constante die afhangt van het materiaal waarvan de boor is gemaakt, en $C$ een constante die afhangt van het materiaal waarin wordt geboord. De waarden van $m$ en $C$ worden experimenteel bepaald. De resultaten van een meting in een bepaalde situatie zijn: bij een snelheid van 20 m/min is de levensduur 116 minuten; bij een snelheid van 30 m/min is de levensduur 40 minuten. Bereken algebraïsch de waarden van $m$ en $C$ in deze situatie. Geef $m$ in twee decimalen en $C$ als geheel getal.

Bekijk het antwoord
  • Stelt de vergelijking op: $20 \cdot 116^m = 30 \cdot 40^m$ (1p)
  • Herleidt tot $2{,}9^m = 1{,}5$ (1p)
  • Geeft $m = \frac{\log(1{,}5)}{\log(2{,}9)} \approx 0{,}380\ldots$, dus $m \approx 0{,}38$ (1p)
  • Berekent $C = 20 \cdot 116^m \approx 122$ (1p)

Eindantwoorden: $m \approx 0{,}38$ (twee decimalen) en $C = 122$ (geheel getal).

Vraag 5 in het hele examen

2019, tijdvak 2: Parabool en cirkel met variabele straal

Opgavetekst

figuur 1

figuur 1
figuur 1

Parabool y = x² met een cirkel met middelpunt M op de positieve y-as en straal r = 9/20. De cirkel raakt de parabool in O en heeft geen ander gemeenschappelijk punt met de parabool. Assen x en y, met oorsprong O.

figuur 2

figuur 2
figuur 2

Parabool y = x² met een cirkel met middelpunt M op de y-as en straal r = 1. De cirkel gaat door O en snijdt de parabool in twee extra punten, links en rechts van de y-as. Er zijn drie gemeenschappelijke punten.

Vraag 16 5 punten

Gegeven is de parabool met vergelijking $y = x^2$ en een punt $M(0, r)$ op de positieve y-as. We bekijken de cirkel met middelpunt $M$ en straal $r$. Het punt $O(0, 0)$ ligt op deze cirkel en op de gegeven parabool. Afhankelijk van de waarde van $r$ hebben de cirkel en de parabool één gemeenschappelijk punt of drie gemeenschappelijke punten. In figuur 1 is de situatie met $r = \frac{9}{20}$ getekend, waarbij er één gemeenschappelijk punt is. In figuur 2 is de situatie met $r = 1$ getekend, met drie gemeenschappelijke punten. Bereken exact voor welke waarden van $r$ de cirkel en de parabool drie gemeenschappelijke punten hebben.

Bekijk het antwoord
  • Stelt de vergelijking van de cirkel op: $x^2 + (y - r)^2 = r^2$ (1p)
  • Stelt voor de snijpunten van de cirkel en de parabool op: $x^2 + (x^2 - r)^2 = r^2$ (1p)
  • Herleidt tot $x^2 \left(1 - 2r + x^2\right) = 0$ (1p)
  • Geeft $x^2 = 0$ (of $x = 0$) of $x^2 = 2r - 1$ (1p)
  • Concludeert dat $x^2 = 2r - 1$ twee oplossingen moet hebben, dus $2r - 1 > 0$, dus $r > \frac{1}{2}$ (1p)

Eindantwoord: $r > \frac{1}{2}$. Een route via $y$ (uit $y + (y - r)^2 = r^2$ volgt $y(y - 2r + 1) = 0$) telt met dezelfde vijf onderdelen.

Vraag 16 in het hele examen

figuur 3

figuur 3
figuur 3

Parabool y = x², cirkel met middelpunt M op de y-as, en de lijn k door M evenwijdig aan de x-as. Rechts van de y-as is het lichtgrijze gebied V ingesloten door de parabool, de cirkel en lijn k. Het donkergrijze gebied W is ingesloten door de cirkel, de y-as en lijn k. Punt O is het raakpunt van cirkel en parabool.

Vraag 17 5 punten

In de rest van deze opgave gaan we uit van de situatie waarin de cirkel en de parabool alleen punt $O$ gemeenschappelijk hebben. De lijn $k$ gaat door $M$ en is evenwijdig aan de x-as. $V$ is het gebied rechts van de y-as dat wordt ingesloten door de cirkel, de parabool en lijn $k$. In figuur 3 is dit gebied lichtgrijs gemaakt. $W$ is het gebied rechts van de y-as dat wordt ingesloten door de cirkel, de y-as en lijn $k$. In figuur 3 is dit gebied donkergrijs gemaakt. Wanneer de cirkel wordt gewenteld om de y-as, ontstaat een bol met inhoud $\frac{4}{3}\pi r^3$. De gebieden $V$ en $W$ worden gewenteld om de y-as. Er is een waarde van $r$ waarvoor de inhoud van de omwentelingslichamen van $V$ en $W$ aan elkaar gelijk zijn. Bereken exact deze waarde van $r$.

Bekijk het antwoord
  • Stelt de inhoud van het omwentelingslichaam van de parabool op met de integraal $\pi \int_0^r y \, dy$ (1p)
  • Geeft een primitieve van $\pi y$: $\frac{1}{2}\pi y^2$ (1p)
  • Vult de grenzen in en geeft als inhoud $\frac{1}{2}\pi r^2$ (1p)
  • Stelt op dat $\frac{1}{2}\pi r^2 - \frac{1}{2} \cdot \frac{4}{3}\pi r^3 = \frac{1}{2} \cdot \frac{4}{3}\pi r^3$ (of een gelijkwaardige vergelijking) (1p)
  • Herleidt tot een vergelijking van de vorm $\pi r^2 (3 - 8r) = 0$, dus $r = \frac{3}{8}$ (1p)

Eindantwoord: $r = \frac{3}{8}$ (exact).

Vraag 17 in het hele examen

2018, tijdvak 1: Vierkant onder grafiek

Opgavetekst

figuur

figuur
figuur

Grafiek van f, dalend van linksboven naar rechtsonder, voor x > 0. Onder de grafiek staat een vierkant met het linkeronderhoekpunt op de x-as bij x = 1 en het rechterbovenhoekpunt op de grafiek.

Vraag 15 4 punten

Voor $x > 0$ wordt de functie f gegeven door $f(x) = \frac{1}{x}$. In de figuur is de grafiek van f getekend. Onder de grafiek is een vierkant getekend met twee zijden evenwijdig aan de x-as en twee zijden evenwijdig aan de y-as. Het vierkant heeft linksonder hoekpunt $(1, 0)$. Het hoekpunt rechtsboven ligt op de grafiek van f. Bereken exact de lengte van de zijde van het vierkant.

Bekijk het antwoord
  • Stelt de voorwaarde op: $f(1 + p) = p$, met p de lengte van de zijde van het vierkant (1p)
  • Herleidt tot $p^2 + p - 1 = 0$ (1p)
  • Lost op: $p = \frac{-1 \pm \sqrt{5}}{2}$ (1p)
  • Geeft de lengte van de zijde: $\frac{-1 + \sqrt{5}}{2}$ (de andere oplossing voldoet niet) (1p)

Ook een uitwerking via het hoekpunt rechtsonder (met $q$ als x-coördinaat) of via de diagonaal met vergelijking $y = x - 1$ telt voor dezelfde punten.

Vraag 15 in het hele examen

2018, tijdvak 2: IJsbol

Opgavetekst

foto

foto
foto

Foto van een glas water met een ijsbol erin.

Vraag 3 4 punten

De snelheid waarmee een ijsklontje smelt, hangt onder andere af van de verhouding tussen de oppervlakte $A$ in cm² en het volume $V$ in cm³ van het ijsklontje. Deze verhouding wordt uitgedrukt in het quotiënt $\frac{A}{V}$. Voorbeeld: bij een kubusvormig ijsklontje met ribben van 3 cm is dit quotiënt gelijk aan $\frac{54}{27} = 2$. Er zijn ook bolvormige ijsklontjes ofwel ijsbollen. Zie de foto. Voor een bol met straal $r$ gelden voor $A$ en $V$ de formules $A = 4\pi r^2$ en $V = \frac{4}{3}\pi r^3$. Bij een ijsbol met hetzelfde volume als het genoemde kubusvormige ijsklontje met ribben van 3 cm is het quotiënt $\frac{A}{V}$ kleiner dan 2. Bereken algebraïsch dit quotiënt bij deze ijsbol. Rond je eindantwoord af op 2 decimalen.

Bekijk het antwoord
  • Stelt de vergelijking op: $\frac{4}{3}\pi r^3 = 27$ (1p)
  • Berekent $r = \sqrt[3]{\frac{81}{4\pi}} \approx 1{,}86$ (cm) (1p)
  • Berekent de oppervlakte van de bol: $A = 4\pi r^2$ (of $4\pi \cdot 1{,}86^2$), in cm² (1p)
  • Komt uit op het quotiënt $\frac{A}{V} \approx 1{,}61$ (1p)

Ook goed: de uitwerking via $\frac{A}{V} = \frac{3}{r}$, met hetzelfde aantal punten per stap. Een afgerond tussenantwoord levert alleen aftrek op als het eindantwoord daardoor verandert (vakspecifieke regel 3a).

Vraag 3 in het hele examen

figuur

figuur
figuur

Cirkel met middelpunt O, met een x-as en een y-as. Een horizontaal lijnstuk boven O snijdt het bovenste deel van de cirkel af; dat lijnstuk is het wateroppervlak.

Vraag 4 5 punten

Een ijsbol wordt in een glas water gedaan, waarna de ijsbol in het water drijft. Op het moment dat de ijsbol in het water wordt gedaan, heeft deze een straal van 1,5 cm. Er geldt dat 92% van het volume van de ijsbol onder water zit en 8% erboven. Het volume van de ijsbol is dan $\frac{4}{3}\pi \cdot 1{,}5^3 \approx 14{,}137$ cm³. Het deel van de ijsbol onder het wateroppervlak is op te vatten als een omwentelingslichaam dat ontstaat bij wenteling van een deel van de cirkel met vergelijking $x^2 + y^2 = 2{,}25$ om de $y$-as. Zie de figuur. Bereken hoeveel cm de ijsbol boven het water uitsteekt op het moment dat hij in het water wordt gedaan. Rond je eindantwoord af op 2 decimalen.

Bekijk het antwoord
  • Stelt het volume van het deel onder het wateroppervlak op als $\pi\int_{-1{,}5}^{a}(2{,}25-y^2)\,dy$ (1p)
  • Stelt de vergelijking op: $\pi\int_{-1{,}5}^{a}(2{,}25-y^2)\,dy = 0{,}92 \cdot 14{,}137$ (1p)
  • Beschrijft hoe deze vergelijking met de GR opgelost kan worden (2p)
  • Komt uit op $a \approx 0{,}98$, dus het gevraagde antwoord is 0,52 (cm) (1p)

Ook goed: de andere methode uit het correctievoorschrift, met het volume boven het water: $\pi\int_{1{,}5-h}^{1{,}5}(2{,}25-y^2)\,dy = 0{,}08 \cdot 14{,}137$ en daaruit $h \approx 0{,}52$. Die telt even zwaar.

Vraag 4 in het hele examen

Vraag 5 5 punten

In een wiskundig model van het smelten van een ijsbol wordt ervan uitgegaan dat de ijsbol tijdens het smelten bolvormig blijft. De straal van de ijsbol is afhankelijk van de tijd. De straal van de ijsbol op tijdstip $t$ is $r(t)$, met $t$ in minuten. Het volume van de ijsbol op tijdstip $t$ is dan $V(t) = \frac{4}{3}\pi \left(r(t)\right)^3$. In het model wordt er verder van uitgegaan dat de formule van $r(t)$ lineair is. Een ijsbol heeft op tijdstip $t = 0$ een straal van 1,5 cm. Op tijdstip $t = 10$ is het volume van deze ijsbol gehalveerd. Vanaf een bepaald tijdstip is er geen ijs meer aanwezig. Bereken vanaf welk geheel aantal minuten er voor het eerst geen ijs meer aanwezig is.

Bekijk het antwoord
  • Stelt $r(t) = a \cdot t + 1{,}5$ op (voor een constante waarde $a$) (1p)
  • Berekent $V(10) = 7{,}068\ldots$ (cm³), dus $V(10) = 2{,}25\pi$ (1p)
  • Komt hieruit op $r(10) = \sqrt[3]{1{,}6875} \approx 1{,}190$ (cm) (1p)
  • Stelt $r(10) = 10a + 1{,}5 = 1{,}190\ldots$ op en komt uit op $a \approx -0{,}0309$ (1p)
  • Lost $-0{,}0309\ldots \cdot t + 1{,}5 = 0$ op: $t = 48{,}47\ldots$, dus het gevraagde antwoord is 49 (minuten) (1p)

Ook goed: de andere methoden uit het correctievoorschrift (via de straal op tijdstip 10, of via de volumevergelijking), met dezelfde punten. Het antwoord is 49 minuten.

Vraag 5 in het hele examen

Hoe vaak vergelijkingen en ongelijkheden in het examen komt

Vragen over vergelijkingen en ongelijkheden per centraal examen wiskunde B vwo. Elke vraag is eenmalig door een AI-model bij een onderwerp ingedeeld; per vraag kan dat afwijken.
ExamenVragenAantalAandeel
2026, tijdvak 2417%
2025, tijdvak 21516%
2022, tijdvak 25, 15214%
2019, tijdvak 1717%
2019, tijdvak 25, 16-17318%
2018, tijdvak 11516%
2018, tijdvak 23-5319%

In 7 van de 18 ingedeelde examens wiskunde B vwo staat een vraag over vergelijkingen en ongelijkheden, samen 12 vragen (4% van alle examenvragen). De meeste stonden in 2019, tijdvak 2: 3 vragen. In de examens van 2024 tot en met 2026 ging 2% van de vragen over vergelijkingen en ongelijkheden, daarvoor 5%. Het onderwerp krijgt de laatste jaren minder ruimte.

Oefenen met vergelijkingen en ongelijkheden

Maak de 15 nieuwste examenvragen over vergelijkingen en ongelijkheden online, zonder account, of kies de vragen uit één jaar (2025, 2022, 2019 en 2018). Het AI-model kijkt ze na volgens het correctievoorschrift, je docent keurt het resultaat goed en je krijgt per vraag je punten en feedback in je mail.

Oefen de vragen over vergelijkingen en ongelijkheden

Andere onderwerpen wiskunde B vwo

Vergelijkingen en ongelijkheden op andere niveaus

Nakijken als docent

  1. Kies het examen in de vragenbank

    In de vragenbank van ToetsChecker staat elk examen wiskunde B vwo onder Eindexamens. Je neemt de examenvragen over in een eigen toets, alles of een selectie, of je leest het examen met het correctievoorschrift in als correctiemodel.

  2. Laat de klas het examen maken

    Op papier, zoals het echte examen: je scant de stapel in één keer of mailt de scan naar je scanadres. Of online, als digitale toetsafname met toezicht; de opgavetekst staat dan als bron bij elke vraag. Afbeeldingen uit het examen gaan niet mee, die staan in de PDF van de opgaven.

  3. Geef de resultaten vrij

    Het AI-model kijkt elk examen na volgens het correctievoorschrift en schrijft feedback per vraag. Bij een oefenexamen geef je alles in één keer vrij; bij een toets die meetelt loop je het voorstel eerst na. De leerling ziet het resultaat pas na jouw vrijgave.

ToetsChecker is geen examensite: je kijkt er ook je eigen SO's, proefwerken, praktische opdrachten en verslagen mee na, handgeschreven of digitaal, met jouw correctiemodel en feedback per vraag. Een gratis account heeft alle functies en 200 credits per maand, genoeg om ongeveer 100 toetsen te laten nakijken. Maak een gratis account of lees eerst hoe het nakijken werkt.

Hoe ToetsChecker wiskunde B per vraagtype nakijkt, lees je op wiskunde B toetsen nakijken met AI.

Alle oefentoetsen en eindexamens van dit vak staan op wiskunde oefenen. Wat je op je centraal examen nodig hebt om te slagen, reken je uit met de slaag-zakcalculator.

Veelgestelde vragen

Hoe vaak komt vergelijkingen en ongelijkheden voor in het eindexamen wiskunde B vwo?

In de 18 ingedeelde examens van 2018 tot en met 2026 gaan 12 vragen over vergelijkingen en ongelijkheden, 4% van alle examenvragen. Het onderwerp staat in 7 van die examens.

In welk examen wiskunde B vwo stonden de meeste vragen over vergelijkingen en ongelijkheden?

In het examen van 2019, tijdvak 2, met 3 vragen: 5, 16-17.

Hoe oefen ik examenvragen over vergelijkingen en ongelijkheden?

Op deze pagina staan alle vragen over vergelijkingen en ongelijkheden met het antwoord. Je maakt ook de 15 nieuwste vragen online, of die van één jaar, zonder account: het AI-model kijkt ze na, je docent keurt het resultaat goed en je krijgt per vraag feedback.