Examenvragen integreren wiskunde B vwo

35 vragen over integreren uit 17 centrale examens van 2018 tot en met 2026.

Kort antwoord

Integreren komt in 17 van de 18 examens wiskunde B vwo voor, met 35 vragen (12% van alle examenvragen). Het meest in 2026, tijdvak 1 (3 vragen). Je oefent de vragen online en het AI-model kijkt ze na volgens het correctievoorschrift.

Alle examenvragen over integreren

Per examen de vragen over integreren, nieuwste eerst, met de tekst van de opgave erbij. Onder elke vraag klap je het antwoord uit het correctievoorschrift open.

Oefen de vragen over dit onderwerp online

2026, tijdvak 1: Perforatie en oppervlakte

Opgavetekst

De functie $f_p$ wordt gegeven door:

f_p(x)=\frac{|x-2|+p}{x-1}

Voor één waarde van $p$ heeft de grafiek van $f_p$ een perforatie.

Het functievoorschrift van $f_0$ kan voor $x>1$ worden geschreven als:

f_0(x)=\left|1-\frac{1}{x-1}\right|

In de figuur is de grafiek hiervan weergegeven.

Het punt $(2, 0)$ is het snijpunt van de grafiek van $f_0$ met de $x$-as.

$V$ is het vlakdeel dat wordt ingesloten door de grafiek van $f_0$, de $x$-as en de lijn met vergelijking $x=5$. Dit vlakdeel is in de figuur grijs gemaakt.

Vraag 7 3 punten

Bereken exact de oppervlakte van $V$.

Grafiek van f0 met een tak naar boven bij x=1 en een minimum in (2, 0), het grijze vlakdeel tussen de grafiek, de x-as en de gestippelde lijn x=5. Bekijk in Opgaven, pagina 5

Bekijk het antwoord

De gevraagde oppervlakte kan berekend worden met behulp van $\int_{2}^{5}\left(1-\frac{1}{x-1}\right)\,dx$

Een primitieve van $1-\frac{1}{x-1}$ (voor $x\geq 2$) is $x-\ln(x-1)$

Invullen van de grenzen geeft: de oppervlakte van $V$ is $3-\ln(4)$

Vraag 7 in het hele examen

2026, tijdvak 1: Begrensde inhoud

Opgavetekst

De functie $f$ wordt gegeven door

f(x)=e^{-x}-e^{-2x}

In figuur 1 is de grafiek van $f$ weergegeven. De grafiek snijdt de $x$-as in de oorsprong. Ook is voor een waarde van $p>0$ de lijn met vergelijking $x=p$ weergegeven.

We bekijken het gebied dat wordt begrensd door de lijn met vergelijking $x=p$, de $x$-as en de grafiek van $f$. Dit gebied is in figuur 1 met grijs weergegeven.

Het grijze gebied wordt gewenteld om de $x$-as. Zo ontstaat een omwentelingslichaam. Zie figuur 2.

De inhoud van het omwentelingslichaam is $L_p$. Hiervoor geldt:

L_p=\frac{1}{12}\pi\left(1-6e^{-2p}+8e^{-3p}-3e^{-4p}\right)

Vraag 16 6 punten

Bewijs dat bovenstaande formule voor $L_p$ juist is.

Figuur 1: de grafiek van f met het grijze gebied tot x=p. Figuur 2: het omwentelingslichaam rond de x-as. Bekijk in Opgaven, pagina 10

Bekijk het antwoord

L_p=\int_{0}^{p}\pi\left(e^{-x}-e^{-2x}\right)^2\,dx

$\left(e^{-x}-e^{-2x}\right)^2=e^{-2x}-2e^{-3x}+e^{-4x}$

Een primitieve van $e^{-2x}+e^{-4x}$ is $-\frac{1}{2}e^{-2x}-\frac{1}{4}e^{-4x}$

Een primitieve van $2e^{-3x}$ is $-\frac{2}{3}e^{-3x}$

$x=p$ geeft $-\frac{1}{2}e^{-2p}+\frac{2}{3}e^{-3p}-\frac{1}{4}e^{-4p}$ en $x=0$ geeft $-\frac{1}{12}$

De rest van de afleiding van $L_p=\frac{1}{12}\pi\left(1-6e^{-2p}+8e^{-3p}-3e^{-4p}\right)$

Vraag 16 in het hele examen

Als $p$ onbegrensd toeneemt, nadert $L_p$ tot een limietwaarde $L$. Er is een waarde van $p$ waarvoor $L_p$ gelijk is aan de helft van de limietwaarde $L$.

Vraag 17 4 punten

Bereken deze waarde van $p$. Rond je eindantwoord af op twee decimalen.

Bekijk het antwoord

Het inzicht dat $L=\frac{1}{12}\pi$ (of $0{,}26\ldots$)

De vergelijking $L_p=\frac{1}{12}\pi\left(1-6e^{-2p}+8e^{-3p}-3e^{-4p}\right)=\frac{1}{24}\pi$ (of: $1-6e^{-2p}+8e^{-3p}-3e^{-4p}=\frac{1}{2}$) moet worden opgelost

Beschrijven hoe deze vergelijking kan worden opgelost

De gevraagde waarde van $p$ is $0{,}95$

Vraag 17 in het hele examen

2026, tijdvak 2: Rondom een top

Opgavetekst

Voor x ≥ 0 wordt de functie f gegeven door f x ( ) =− x³ + 1¹₂ x .

Het punt A (¹₂ 2,¹₂ 2) is de top van de grafiek van f.

De lijn k met vergelijking y = x snijdt de grafiek van f in de oorsprong O en in A.

De lijn l is de verticale lijn door A.

Het gebied V is de driehoek die wordt ingesloten door k, l en de positieve x-as.

Het gebied W ligt rechts van l en wordt ingesloten door l, de grafiek van

f en de positieve x-as.

In figuur 1 zijn beide gebieden grijs weergegeven.

figuur 1
figuur 1

Vraag 1 6 punten

Onderzoek op exacte wijze of V en W gelijke oppervlakte hebben.

Bekijk het antwoord
Antwoordfiguur bij vraag 1 (cv-p6-1-1.webp).

• (1)

• (1)

• (1)

• (1)

• (1)

• (1)

Vraag 1 in het hele examen

2026, tijdvak 2: Een gebroken wortelfunctie

Opgavetekst

De functie f wordt gegeven door f x ( ) = 3/x .

Op de grafiek van f liggen de punten A (1, 3) en B (9,1) . In figuur 1 zijn de grafiek van f en het lijnstuk AB weergegeven.

figuur 1
figuur 1

Er is een punt tussen A en B op de grafiek van f waarin de helling van de grafiek van f gelijk is aan de helling van lijnstuk AB. De x-coördinaat van dat punt kan worden geschreven als q p , met p en q gehele getallen.

V is het gebied dat wordt begrensd door de horizontale lijn door A, de verticale lijn door B en de grafiek van f . In figuur 2 is V grijs weergegeven.

figuur 2
figuur 2

Als V wordt gewenteld om de x-as ontstaat een omwentelingslichaam.

Vraag 13 4 punten

Bereken algebraïsch de inhoud van dit omwentelingslichaam. Geef je eindantwoord als een geheel getal.

Bekijk het antwoord
  • De inhoud is π ∫³² 9 − ( f x ( ) )² d x (of π∫⁹(₃² − ( f x ( ) )²)_d_x₎ (1)

1 1 9 9

  • Dit is gelijk aan π ∫⁹⁻^9/x dx (of π∫ 9 − 9/x dx ) (1)

1 1

  • Een primitieve van 9 − 9/x is 9 x − 9ln( x) (1)
  • Het antwoord 164 (1)

of

  • Als de rechthoek met zijden AD en CD, met C en D de loodrechte projecties van B respectievelijk A op de x-as, om de x-as wordt gewenteld, is de inhoud van de cilinder π ⋅ 3² ⋅ = 8 72π (1)
  • Als het vlakdeel binnen deze rechthoek onder de grafiek van f om de 9 9 x-as wordt gewenteld is de inhoud π∫⁽ f x ( ) )² d x = π∫^9/x d x 1 1 9 (of π∫ 9/x dx ) (1)

1

  • Een primitieve van 9 x is 9ln( x) (1)
  • Het antwoord 164 (1)

Vraag 13 in het hele examen

2025, tijdvak 1: Druppel

Opgavetekst

De kromme $K$ wordt gegeven door de volgende bewegingsvergelijkingen:

\begin{cases} x(t)=\sin(t)\cdot(\cos(t)-1) \\ y(t)=\cos(t) \end{cases}

met $0\le t\le 2\pi$

Deze kromme is weergegeven in de figuur.

Kromme $K$ sluit een vlakdeel in dat symmetrisch is in de $y$-as. Door dit vlakdeel te wentelen om de $y$-as ontstaat een omwentelingslichaam in de vorm van een druppel.

Vraag 5 4 punten

Bereken exact de inhoud van dit omwentelingslichaam.

Zelfde kromme $K$ als bij vraag 3, met het symmetrische vlakdeel dat om de $y$-as wordt gewenteld. Bekijk in Opgaven, pagina 4

Bekijk het antwoord

Het bereik van $y$ is $[-1,1]$

I=\pi\cdot\int_{-1}^{1}x^2\,dy=\pi\cdot\int_{-1}^{1}(-y^4+2y^3-2y+1)\,dy

Een primitieve van $-y^4+2y^3-2y+1$ is $-\frac{1}{5}y^5+\frac{1}{2}y^4-y^2+y$

I=1\frac{3}{5}\pi

Vraag 5 in het hele examen

2025, tijdvak 1: Een wortelfunctie en haar inverse

Opgavetekst

Voor $x\ge 0$ worden de functies $f$ en $g$ gegeven door $f(x)=\sqrt{\frac{1}{2}x^2-1}$ en $g(x)=\sqrt{2x^2+2}$. De functies $f$ en $g$ zijn elkaars inverse.

In figuur 2 zijn opnieuw de grafieken van $f$, $g$ en $k$ weergegeven, nu voor $a=17$. Lijn $k$ snijdt de grafiek van $f$ in het punt $(10,7)$.

Vlakdeel $V$ is het gebied dat begrensd wordt door de grafieken van $f$ en $g$, de $x$-as, de $y$-as en lijn $k$. In figuur 2 is $V$ grijs gemaakt.

Vraag 10 6 punten

Bereken de oppervlakte van $V$. Geef je eindantwoord in twee decimalen.

Grafieken van $f$ en $g$ en lijn $k$ voor $a=17$; vlakdeel $V$ is grijs gemaakt (figuur 2). Bekijk in Opgaven, pagina 7

Bekijk het antwoord

De grafiek van $f$ snijdt de $x$-as voor $x=1,41\dots$ (of $x=\sqrt{2}$)

Lijn $k$ snijdt de grafiek van $g$ in het punt $(7,10)$

De oppervlakte is gelijk aan

\int_{0}^{1,41\dots}g(x)\,dx+\int_{1,41\dots}^{7}\left(g(x)-f(x)\right)dx+\int_{7}^{10}\left(-x+17-f(x)\right)dx

Beschrijven hoe deze oppervlakte berekend kan worden

De gevraagde oppervlakte is 29,24

of

De grafiek van $f$ snijdt de $x$-as voor $x=1,41\dots$ (of $x=\sqrt{2}$)

Lijn $k$ snijdt de grafiek van $g$ in het punt $(7,10)$

De oppervlakte is gelijk aan een vierkant van 10 bij 10 waarvan drie stukken worden afgehaald, ofwel $10^2-\frac{1}{2}\cdot 3^2-2\cdot\int_{1,41\dots}^{10}f(x)\,dx$

Beschrijven hoe deze oppervlakte berekend kan worden

De gevraagde oppervlakte is 29,24

of

De grafiek van $f$ snijdt de $x$-as voor $x=1,41\dots$ (of $x=\sqrt{2}$)

Lijn $k$ snijdt de grafiek van $g$ in het punt $(7,10)$

De oppervlakte is gelijk aan

\int_{0}^{7}g(x)\,dx+\int_{7}^{10}(-x+17)\,dx-\int_{1,41\dots}^{10}f(x)\,dx

Beschrijven hoe deze oppervlakte berekend kan worden

De gevraagde oppervlakte is 29,24

Opmerkingen

  • Bij het eerste en derde antwoordalternatief mag voor het derde antwoordelement 1 scorepunt worden toegekend als twee van de drie vlakdelen juist zijn.
  • Bij het tweede antwoordalternatief mogen voor het derde antwoordelement geen scorepunten worden toegekend als alleen $10^2-\frac{1}{2}\cdot 3^2$ genoemd is.

Vraag 10 in het hele examen

2025, tijdvak 2: Opbrengst van zonnepanelen

Opgavetekst

Figuur 1

Figuur 1
Figuur 1 Stichting Cito Instituut voor Toetsontwikkeling, 2025

Zijaanzicht van de opstelling: twee panelen, PQ links en RS rechts, elk onder een hoek van 30° met het dakoppervlak. Punt P ligt recht boven de linker dakrand en S recht boven de rechter dakrand. Een zonnestraal die door Q gaat en een hoek van 28° met de dakrand maakt, komt in R terecht. Onder de figuur staat de lengte van de dakrand: 172 cm. De lengte van elk paneel is b cm.

Foto

Foto
Foto foto Duurzaamaltrade.nl

Foto van het platte dak van de uitbouw met tien zonnepanelen op een gekanteld stalen frame, in twee rijen achter elkaar.

Figuur 3

Figuur 3
Figuur 3 Stichting Cito Instituut voor Toetsontwikkeling, 2025

Grafiek van P_B in kW tegen de tijd t in uren. De kromme begint net voor t = 9 op de horizontale as en eindigt net na t = 18. Op de tijdas staan 9 en 18. De kromme heeft één top, in het midden van de dag.

Vraag 6 5 punten

Op 31 augustus wordt het geleverde vermogen $P_B$ in kW tussen zonsopkomst en zonsondergang van de zonnepanelen op dit adres in een model benaderd met de formule $P_B = -4{,}8\cos(0{,}23t)$. Hierbij is t de tijd in uren met t = 7 om 7.00 uur. $P_B$ is in figuur 3 weergegeven. De energieopbrengst E in kWh tussen twee tijdstippen $t_1$ en $t_2$ is te berekenen met de integraal $E = \int_{t_1}^{t_2} P_B\,dt$ met $t_1 < t_2$. Om 11.00 uur wordt de elektrische auto aan de laadpaal gekoppeld. De accu, met opslagcapaciteit 72 kWh, is op dat tijdstip voor de helft opgeladen. Met behulp van de integraal $\int_{11}^{t_2} P_B\,dt$ kan worden berekend hoe lang het duurt tot de accu voor driekwart is opgeladen met de elektriciteit die door de panelen is opgewekt. Bereken met behulp van primitiveren hoeveel minuten dat duurt. Geef je eindantwoord als geheel getal.

Bekijk het antwoord
  • Er geldt $\int_{11}^{t_2} -4{,}8\cos(0{,}23t)\,dt = 18$ (1p)
  • Een primitieve van $-4{,}8\cos(0{,}23t)$ is $-\frac{4{,}8}{0{,}23}\sin(0{,}23t)$ (1p)
  • Grenzen invullen geeft de vergelijking $-20{,}86\ldots \cdot (\sin(0{,}23t_2) - \sin(2{,}53)) = 18$ (1p)
  • Dit geeft $t_2 = 14{,}930\ldots$ (1p)
  • Het opladen duurt 236 minuten (of 3 uur en 56 minuten) (1p)

Vraag 6 in het hele examen

2025, tijdvak 2: Vlakdeel en rakende cirkel

Opgavetekst

Figuur 1

Figuur 1
Figuur 1 Stichting Cito Instituut voor Toetsontwikkeling, 2025

Grafiek van f: links van de y-as een dal, rechts van de y-as een maximum en daarna een daling naar de x-as in E. D ligt op de y-as; de rechte lijn k (stijgend, door D) raakt de grafiek in D. V is het grijze vlakdeel tussen de grafiek van f, lijn k en de verticale lijn door E.

Vraag 16 3 punten

De functie f wordt gegeven door $f(x) = \frac{10e^x}{e^x + 1} - x - 1$. In figuur 1 is de grafiek van f weergegeven. De grafiek van f snijdt de y-as in het punt D. De lijn k met vergelijking $y = 1\frac{1}{2}x + 4$ raakt de grafiek van f in D. D is het enige punt van de grafiek van f dat op k ligt. De grafiek van f snijdt de x-as in het punt E. V is het vlakdeel dat wordt ingesloten door de grafiek van f, lijn k en de verticale lijn door E. V wordt om de x-as gewenteld. Bereken de inhoud van het omwentelingslichaam dat ontstaat als V om de x-as wordt gewenteld. Geef je eindantwoord als geheel getal.

Bekijk het antwoord
  • $x_E = 8{,}99\ldots$ (1p)
  • De inhoud kan worden berekend met $\pi \cdot \int_0^{8{,}99\ldots} \left(1\tfrac{1}{2}x + 4\right)^2 dx - \pi \cdot \int_0^{8{,}99\ldots} \left(\frac{10e^x}{e^x + 1} - x - 1\right)^2 dx$ (1p)
  • De inhoud is 3212 (1p)

Vraag 16 in het hele examen

2024, tijdvak 1: Wachttijden

Opgavetekst

figuur

figuur
figuur

Grafiek van f(t) = 50e^(-t/2) voor t >= 0, met t de tijd in minuten. Op de verticale as staat 50 bij t = 0; de grafiek daalt naar rechts. Het gebied tussen t = 3 en t = 4, onder de grafiek, is grijs gearceerd.

Vraag 3 3 punten

Een dienst heeft het model van Erlang: $f(t) = 50e^{-t/2}$ met t ≥ 0, waarbij t de tijd in minuten is. De oppervlakte van het gebied tussen t = 3 en t = 4 onder de grafiek is (afgerond) 8,8; dat betekent dat in 8,8% van alle gevallen de wachttijd tussen 3 en 4 minuten ligt. Zie de figuur. Bereken algebraïsch in hoeveel procent van de gevallen de wachttijd tussen 0 en 3 minuten ligt. Geef je eindantwoord in één decimaal.

Bekijk het antwoord
  • Stelt het gevraagde percentage op als de integraal van 0 tot 3 van 50e^{-t/2} dt (1p)
  • Geeft een primitieve van 50e^{-t/2} als -100e^{-t/2} (1p)
  • Berekent de integraal: 100 - 100e^{-3/2} ≈ 77,68..., dus het eindantwoord is 77,7 (%) (1p)

Vraag 3 in het hele examen

Vraag 4 3 punten

Gegeven is $y = (t/a - 1/a^2)e^{at}$ met a ≠ 0. Bewijs dat deze y inderdaad een juiste primitieve is van y = t·e^{at} voor elke waarde van a (met a ≠ 0).

Bekijk het antwoord
  • Stelt de afgeleide van y op met de productregel (1p)
  • Herleidt de afgeleide tot t·e^{at} (1p)
  • Concludeert dat y een juiste primitieve van t·e^{at} is, voor elke a ≠ 0 (1p)

Het correctievoorschrift kent ook een uitwerking waarin de afgeleide in twee delen wordt herleid tot t·e^{at}; die telt eveneens voor 3 punten.

Vraag 4 in het hele examen

Vraag 5 4 punten

Een wachttijd van meer dan twintig minuten komt in dit voorbeeld zelden voor. Daarom wordt de gemiddelde wachttijd in minuten berekend met (1/100) · de integraal van 0 tot 20 van t·f(t) dt. Om de gemiddelde wachttijd te kunnen berekenen, maakt men gebruik van het gegeven dat y = (t/a - 1/a^2)e^{at} een primitieve is van y = t·e^{at} (met a ≠ 0). Bereken algebraïsch de gemiddelde wachttijd in minuten voor de situatie met $f(t) = 50e^{-t/2}$. Geef je eindantwoord als geheel getal.

Bekijk het antwoord
  • Stelt de gemiddelde wachttijd op als ½ · de integraal van 0 tot 20 van t·e^{-t/2} dt (50/100 = ½) (1p)
  • Geeft een primitieve van t·e^{-t/2} als (-2t - 4)·e^{-t/2} (1p)
  • Vult de grenzen in de primitieve in: 4 - 44·e^{-10} (of ≈ 3,99...) (1p)
  • Komt op een gemiddelde van ≈ 1,99..., dus het eindantwoord is 2 (minuten) (1p)

Vraag 5 in het hele examen

2024, tijdvak 2: Twee functies

Opgavetekst

Figuur 1

Figuur 1
Figuur 1

Grafiek van f (de dalende kromme) en grafiek van g (de stijgende kromme vanuit de oorsprong O). Het snijpunt van f en g is S.

Figuur 2

Figuur 2
Figuur 2

Grafiek van f, lijn k en het grijze vlakdeel V. Lijn k raakt de grafiek van f in P. Het vlakdeel V ligt tussen de grafiek van f, lijn k en de y-as.

Vraag 2 5 punten

De functie $f$ wordt gegeven door $f(x) = 72 - x^3$. De lijn $k$ heeft vergelijking $y = -12x + 88$. Lijn $k$ raakt aan de grafiek van $f$ in het punt $P$ rechts van de $y$-as. Het vlakdeel $V$ wordt ingesloten door de grafiek van $f$, lijn $k$ en de $y$-as. In figuur 2 is dit vlakdeel grijs weergegeven. Bereken exact de oppervlakte van $V$.

Bekijk het antwoord
  • Berekent $f'(x) = -3x^2$ (1p)
  • Stelt $-3x^2 = -12$ op (de richtingscoëfficiënt van $k$) en vindt $x = 2$ ($x = -2$ voldoet niet) (1p)
  • De integraal $\int_{0}^{2} \left(-12x + 88 - (72 - x^3)\right) dx$ moet worden berekend (1p)
  • Een primitieve van $x^3 - 12x + 16$ is $\frac{1}{4}x^4 - 6x^2 + 16x$ (1p)
  • Invullen van de grenzen geeft een oppervlakte van $12$ (1p)

Vraag 2 in het hele examen

2023, tijdvak 1: Een gebroken functie

Vraag 3 4 punten

De functie $f$ wordt voor $x > 0$ gegeven door $f(x) = 2x + \frac{1}{x}$. Verder is gegeven de lijn met vergelijking $y = 3$. Deze lijn en de grafiek van $f$ sluiten een vlakdeel $W$ in dat wordt gewenteld om de lijn met vergelijking $y = 3$. Bereken de inhoud van het omwentelingslichaam dat zo ontstaat. Geef je eindantwoord in twee decimalen.

Bekijk het antwoord
  • Lost $2x + \frac{1}{x} = 3$ op: $x = 0{,}5$ en $x = 1$ (1p)
  • Inzicht dat de grafiek van $f(x) - 3$ gewenteld moet worden om de $x$-as (1p)
  • De inhoud van het omwentelingslichaam wordt berekend met $\pi \int_{0{,}5}^{1} \left(f(x) - 3\right)^2 dx$ (1p)
  • De gevraagde inhoud is $0{,}02$ (1p)

Het eindantwoord is afgerond op twee decimalen: 0,02.

Vraag 3 in het hele examen

2023, tijdvak 1: Absolute sinus

Opgavetekst

Figuur

Figuur
Figuur

Grafiek van f(x) = |sin(x) + 1/2 √3| (doorgetrokken lijn) en van de sinusoïde g (gestippeld). De toppen A en B van f zijn aangegeven; A is het eerste maximum rechts van de y-as en B het tweede, en B ligt laag, dicht bij de x-as. Tussen de toppen van f liggen kleine vlakdelen (de vlakdelen onder de x-as die f met de x-as insluit) en een daarvan is grijs gemaakt.

Vraag 12 5 punten

De functie $f$ wordt gegeven door $f(x) = \left|\sin(x) + \frac{1}{2}\sqrt{3}\right|$. De grafiek van $f$ en de $x$-as sluiten twee soorten vlakdelen in: kleine vlakdelen en grote vlakdelen. In de figuur is een van de kleine vlakdelen grijsgemaakt. Bereken exact de oppervlakte van een klein vlakdeel.

Bekijk het antwoord
  • $f(x) = 0$ als $\sin(x) = -\frac{1}{2}\sqrt{3}$ (1p)
  • Dit geeft $x = \frac{4}{3}\pi + k \cdot 2\pi$ en $x = \frac{5}{3}\pi + k \cdot 2\pi$ (1p)
  • De oppervlakte van een klein vlakdeel kan berekend worden met behulp van $\int_{\frac{4}{3}\pi}^{\frac{5}{3}\pi} \left(\sin(x) + \frac{1}{2}\sqrt{3}\right) dx$ (1p)
  • Een primitieve van $\sin(x) + \frac{1}{2}\sqrt{3}$ is $-\cos(x) + \frac{1}{2}\sqrt{3} \cdot x$ (1p)
  • De gevraagde oppervlakte is $1 - \frac{1}{6}\sqrt{3} \cdot \pi$ (1p)

Vraag 12 in het hele examen

2023, tijdvak 2: Twee e-machten

Opgavetekst

figuur

figuur
figuur

Assenstelsel met de grafieken van f en g. Beide grafieken gaan door de oorsprong O en snijden elkaar nog een keer. De grafiek van g is in O het steilst en ligt links van die van f. Het vlakdeel tussen de twee grafieken, tussen O en het tweede snijpunt, is grijs gemaakt.

Vraag 8 4 punten

De functies $f(x) = e^x - 1$ en $g(x) = 3\left(1 - e^{-x}\right)$. De grafieken van deze functies sluiten een vlakdeel in. In de figuur is dit vlakdeel grijs gemaakt.
Bereken exact de oppervlakte van dit vlakdeel.

Bekijk het antwoord
  • De integraal $\int_0^{\ln(3)} \left(4 - 3e^{-x} - e^x\right) dx$ moet worden berekend (1p)
  • Een primitieve van $4 - 3e^{-x} - e^x$ is $4x + 3e^{-x} - e^x$ (1p)
  • Substitutie van $x = \ln(3)$ geeft $4\ln(3) - 2$ (1p)
  • Substitutie van $x = 0$ geeft 2, dus de gevraagde oppervlakte is $(4\ln(3) - 2) - 2 = 4\ln(3) - 4$ (1p)

Vraag 8 in het hele examen

2023, tijdvak 2: Absolute waarde en wortelfunctie

Opgavetekst

figuur 1

figuur 1
figuur 1

Grafiek van f met de assen x en y en de oorsprong O. De grafiek begint links bij het randpunt op x = -3, loopt via een top T links van de y-as omlaag naar een knik op de y-as, en stijgt daarna steil naar rechts.

figuur 3

figuur 3
figuur 3

Grafiek van f met de horizontale lijn l (y = -3). Het gebied V, grijs gemaakt, wordt ingesloten door de grafiek van f en lijn l. Het gebied V ligt links van de y-as; het linkerpunt P(-3, -3) ligt op l en de grafiek van f raakt l in O aan het andere uiteinde van het gebied. Het gebied is naar onder begrensd door l.

Vraag 14 5 punten

De functie $f(x) = -3 + |x| \cdot \sqrt{x + 3}$ met $x \geq -3$. De horizontale lijn l heeft vergelijking $y = -3$. Deze lijn heeft twee punten gemeenschappelijk met de grafiek van f, namelijk $P(-3, -3)$ en $(0, -3)$. Het gebied V wordt ingesloten door de grafiek van f en lijn l. In figuur 3 is dit gebied grijs gemaakt. Gebied V wordt gewenteld om lijn l.
Bereken exact de inhoud van het omwentelingslichaam dat zo ontstaat.

Bekijk het antwoord
  • Het inzicht dat de grafiek van $f(x) + 3$ gewenteld moet worden om de x-as (1p)
  • De inhoud van het omwentelingslichaam kan berekend worden met $\pi \int_{-3}^{0} \left(|x|\sqrt{x + 3}\right)^2 dx$ (1p)
  • Dat is gelijk aan $\pi \int_{-3}^{0} (x^3 + 3x^2) dx$ (1p)
  • Een primitieve van $x^3 + 3x^2$ is $\frac{1}{4}x^4 + x^3$ (1p)
  • Invullen van de grenzen geeft: de inhoud is $6\frac{3}{4}\pi$ (1p)

Vraag 14 in het hele examen

2022, tijdvak 1: Inverse van ln(x)

Figuur 1

Figuur 1
Figuur 1

Assenstelsel met oorsprong O, een x-as en een y-as. Twee dalende krommen: de grafiek van $f_{-1}$ is de steile kromme die de x-as snijdt, de grafiek van $g_{-1}$ is de vlakkere kromme die de y-as boven O snijdt. Beide grafieken snijden elkaar in een punt. Het gearceerde gebied V ligt tussen de y-as, de x-as en de twee grafieken.

Vraag 2 5 punten

De functies $f_p$ en $g_p$ zijn gegeven door $f_p(x) = p\ln(x)$ en $g_p(x) = e^{\frac{x}{p}}$, voor $p \neq 0$. De functies $f_p$ en $g_p$ zijn elkaars inverse. Neem $p = -1$. V is het gebied dat wordt ingesloten door de grafieken van $f_{-1}$ en $g_{-1}$, de x-as en de y-as. Zie figuur 1. Bereken de oppervlakte van V. Geef je eindantwoord in twee decimalen.

Bekijk het antwoord
  • Beschrijft hoe het snijpunt van de grafieken van $f_{-1}$ en $g_{-1}$ gevonden kan worden (of het snijpunt van een van beide grafieken met de lijn $y = x$). (1p)
  • Bepaalt dat de grafieken van $f_{-1}$ en $g_{-1}$ elkaar snijden voor $x = 0{,}567\ldots$ (1p)
  • Stelt vast dat $\int_0^{0{,}567\ldots} g_{-1}(x)\,dx + \int_{0{,}567\ldots}^1 f_{-1}(x)\,dx$ moet worden berekend (of $2\cdot\int_0^{0{,}567\ldots}(g_{-1}(x) - x)\,dx$ in de tweede werkwijze). (1p)
  • Beschrijft hoe deze integralen kunnen worden berekend. (1p)
  • Komt tot een oppervlakte van 0,54 (met $(0{,}432\ldots + 0{,}111\ldots) = 0{,}54$). (1p)

Vraag 2 in het hele examen

2022, tijdvak 1: Raaklijn verschuiven

Opgavetekst

figuur

figuur
figuur

Grafiek van f voor $x \geq 0$, met de x-as en de y-as. De grafiek begint in O, heeft tussen O en het punt (1, 0) een bult boven de x-as, en raakt de x-as in (1, 0), waar hij een dal heeft. De gestippelde rechte lijn k gaat door O en is de raaklijn in O aan de grafiek.

Vraag 10 4 punten

De functie $f$ is gegeven door $f(x) = x^2 - 2x\sqrt{x} + x$ met $x \geq 0$. In de figuur is de grafiek van $f$ met haar raaklijn $k$ in de oorsprong weergegeven. De grafiek van $f$ heeft de punten $(0, 0)$ en $(1, 0)$ gemeenschappelijk met de x-as. Bereken exact de oppervlakte van het vlakdeel ingesloten door de grafiek van $f$ en de x-as.

Bekijk het antwoord
  • Stelt de gevraagde oppervlakte gelijk aan $\int_0^1 \left(x^2 - 2x\sqrt{x} + x\right)\,dx$. (1p)
  • Geeft een primitieve van $x^2 - 2x\sqrt{x} + x$, namelijk $\frac{1}{3}x^3 - \frac{4}{5}x^{\frac{5}{2}} + \frac{1}{2}x^2$. (2p)
  • Komt tot een oppervlakte van $\frac{1}{30}$. (1p)

Voor het tweede antwoordelement (de primitieve functie, 2 punten) mogen uitsluitend 0 of 2 punten worden toegekend.

Vraag 10 in het hele examen

2022, tijdvak 2: Begrensde gebieden

Opgavetekst

figuur 1

figuur 1
figuur 1

Grafiek van f(x) = 4/√(x+1) voor x vanaf 0. Horizontale as: x, verticale as: y. De grafiek snijdt de y-as bij y = 4 en daalt daarna steeds minder steil naar rechts, dicht langs de x-as. Grijs gekleurd is de rechthoek van de oorsprong tot de lijn y = 4 en tot de verticale lijn bij x = q (q staat op de x-as). De grafiek van f verdeelt die rechthoek in twee delen.

Vraag 9 7 punten

De functie $f$ is gegeven door $f(x) = \frac{4}{\sqrt{x+1}}$. De grafiek van $f$ snijdt de y-as in het punt $(0, 4)$. In figuur 1 is de grafiek van $f$ weergegeven. Ook is de rechthoek weergegeven die wordt begrensd door de x-as, de y-as, de lijn met vergelijking $y = 4$ en de lijn met vergelijking $x = q$ met $q > 0$. De grafiek van $f$ verdeelt deze rechthoek in twee delen. Er is één waarde van $q$ waarbij de oppervlaktes van deze twee delen even groot zijn. Bereken exact deze waarde van $q$.

Bekijk het antwoord
  • Berekent de integraal $\int_0^q \frac{4}{\sqrt{x+1}} \, dx$ (1p)
  • Geeft een primitieve van $\frac{4}{\sqrt{x+1}}$: $8\sqrt{x+1}$ (1p)
  • Stelt de oppervlakte onder de grafiek vast als $8\sqrt{q+1} - 8$ (1p)
  • Stelt vast dat de oppervlakte van de rechthoek $4q$ is, en dat de oppervlakte onder de grafiek dus $2q$ is (1p)
  • Herleidt $8\sqrt{q+1} - 8 = 2q$ tot $64(q+1) = (8 + 2q)^2$ (1p)
  • Geeft $4q^2 - 32q = 0$ (1p)
  • Geeft $q = 8$ (1p)

Vraag 9 in het hele examen

figuur 2

figuur 2
figuur 2

Grafieken van f (zoals in figuur 1) en van de inverse functie g. De grafiek van g loopt steil van boven naar het punt (4, 0) op de x-as. Het grijze gebied ligt tussen de grafiek van f (boven) en de grafiek van g (onder), en is rechts begrensd door de verticale lijn bij x = 4. Op de y-as en op de x-as staat het getal 4.

Vraag 10 5 punten

De functie $f$ is gegeven door $f(x) = \frac{4}{\sqrt{x+1}}$. De functie $g$ is de inverse functie van de functie $f$. Het gebied dat wordt ingesloten door de grafiek van $f$, de grafiek van $g$ en de lijn met vergelijking $x = 4$ is in figuur 2 grijs gekleurd. Bereken de oppervlakte van dit gebied. Geef je eindantwoord in één decimaal.

Bekijk het antwoord
  • Stelt vast dat voor de inverse functie geldt: $x = \frac{4}{\sqrt{y+1}}$, dus $\sqrt{y+1} = \frac{4}{x}$ (1p)
  • Herleidt tot $g(x) = \frac{16}{x^2} - 1$ (1p)
  • Beschrijft hoe de x-coördinaat van het snijpunt van de grafiek van $f$ met de grafiek van $g$ met de GR gevonden kan worden (1p)
  • Bepaalt de x-coördinaat van het snijpunt: $2{,}22\ldots$ (1p)
  • Berekent $\int_{2{,}22\ldots}^{4} \left(\frac{4}{\sqrt{x+1}} - \left(\frac{16}{x^2} - 1\right)\right) dx = 2{,}10\ldots$ en geeft de oppervlakte $2{,}1$ (1p)

Ook goed: de tweede uitwerking, met de x-coördinaat van het snijpunt van f met de lijn y = x (2,22...). De oppervlakte is dan de integraal van f over [2,22...; 4] min (de integraal van f over [0; 2,22...] min (2,22...)^2), wat 2,10... geeft. Opmerking uit het correctievoorschrift: voor het derde antwoordelement van dat tweede alternatief worden alleen 0 of 2 punten toegekend.

Vraag 10 in het hele examen

2022, tijdvak 3: Gelijke oppervlaktes

Vraag 1 3 punten

De functie $f$ is gegeven door $f(x) = \frac{1}{x-5} + \frac{1}{x-6}$. De functie $F$ gegeven door $F(x) = \ln(x^2 - 11x + 30)$ is dan een primitieve van $f$. Bewijs dit.

Bekijk het antwoord
  • Toont aan dat F een primitieve van f is (altijd 3 punten, zie aiContext) (3p)

Volgens de tweede aanvulling op het correctievoorschrift krijgt de leerling altijd 3 scorepunten, ongeacht of er een antwoord is en ongeacht het gegeven antwoord; de voorwaarde x > 6 ontbrak in de opgave. De opmerking over de kettingregel uit het correctievoorschrift (maximaal 6 punten, en na de eerste aanvulling maximaal 1 punt bij het tweede alternatief) geldt daarom niet meer.

Vraag 1 in het hele examen

Figuur 1

Figuur 1
Figuur 1

Grafiek van f, met de x-as. Twee verticale stippellijnen bij x = 5 en x = 6. Op de x-as staan O, 5, 6, 7, 9 en p, met p rechts van 9. Gebied V is lichtgrijs en ligt tussen x = 7 en x = 9, onder de grafiek en boven de x-as. Gebied W is donkergrijs en ligt tussen x = 9 en x = p, onder de grafiek en boven de x-as. De grafiek bestaat uit drie delen, gescheiden door de stippellijnen bij x = 5 en x = 6. Rechts van x = 6 loopt de grafiek van boven af naar rechts en nadert de x-as.

Vraag 2 5 punten

De functie $f$ is gegeven door $f(x) = \frac{1}{x-5} + \frac{1}{x-6}$ en de functie $F$ gegeven door $F(x) = \ln(x^2 - 11x + 30)$ is een primitieve van $f$. In figuur 1 is de grafiek van $f$ (die uit drie delen bestaat) getekend. $V$ is het gebied begrensd door de grafiek van $f$, de $x$-as en de lijnen met vergelijking $x = 7$ en $x = 9$. $W$ is het gebied begrensd door de grafiek van $f$, de $x$-as en de lijnen met vergelijking $x = 9$ en $x = p$, met $p > 9$. Er is een waarde van $p$ waarvoor de oppervlaktes van $V$ en $W$ gelijk zijn. Bereken exact deze waarde van $p$.

Bekijk het antwoord
  • Berekent de oppervlakte van V als $F(9) - F(7) = \ln(12) - \ln(2) = \ln(6)$ (1p)
  • Berekent de oppervlakte van W als $F(p) - F(9) = \ln(p^2 - 11p + 30) - \ln(12)$ (1p)
  • Komt uit op $\ln(p^2 - 11p + 30) = \ln(72)$, uit $\ln(p^2 - 11p + 30) - \ln(12) = \ln(6)$ (1p)
  • Komt tot $p^2 - 11p - 42 = 0$ (1p)
  • Vindt $p = 14$ en verwerpt $p = -3$ (voldoet niet) (1p)

Vraag 2 in het hele examen

2022, tijdvak 3: Modeltube

Opgavetekst

Figuur 1

Figuur 1
Figuur 1

Tekening van een rechtopstaande cilinder. Aan de bovenkant een volle ellips, aan de onderkant een stippelellips.

Foto

Foto
Foto

Foto van een tube met dop.

Figuur 2

Figuur 2
Figuur 2

Vier doorsneden van de modeltube, elk op een hoogte h, met de diameter d van de halve cirkels erbij. Bij h = 10 (d = 4): een cirkel met een stippellijn. Bij h = 6 (d = 2,4) en bij h = 2 (d = 0,8): twee halve cirkels aan de uiteinden en twee evenwijdige lijnstukken ertussen. Bij h = 0 (d = 0): een lijnstuk.

Vraag 6 6 punten

In figuur 1 is een cilindervormige koker getekend met diameter 4 cm. Als de cirkel aan de onderkant wordt samengeknepen tot een lijnstuk, ontstaat een model voor een tube zonder dop. Op de foto zie je zo'n tube maar dan met dop. Deze tube, die bijvoorbeeld shampoo kan bevatten, heeft, zonder dop, een hoogte van 10 cm en aan de bovenkant een diameter van 4 cm. In het vervolg van de opgave worden horizontale doorsneden van de rechtopstaande modeltube bekeken. Het model heeft drie uitgangspunten: • De doorsnede op hoogte $h$, gemeten vanaf de onderkant, bestaat voor $0 < h < 10$ uit twee halve cirkels en twee evenwijdige lijnstukken van gelijke lengte. • De omtrek van elke doorsnede is gelijk aan de omtrek van de cilinder. • De afstand tussen de twee lijnstukken in de doorsnede is gelijk aan de diameter van de halve cirkels. Deze afstand neemt voor $0 < h < 10$ lineair toe van 0 tot 4. In figuur 2 is op vier hoogtes de doorsnede getekend. De oppervlakte $A$ van een doorsnede hangt af van de hoogte $h$. Met behulp van bovenstaande drie uitgangspunten kan een formule $A(h)$ worden opgesteld voor $0 < h < 10$. De inhoud $I$ van de modeltube kan met behulp van deze formule voor $A(h)$ worden berekend. Er geldt: $I = \int_0^{10} A(h)\,dh$. Onderzoek of de modeltube 80 cm$^3$ shampoo kan bevatten.

Bekijk het antwoord
  • Stelt de omtrek van de cilindervormige koker vast: $4\pi$ (1p)
  • Stelt de diameter van de halve cirkel op hoogte $h$ vast: $0{,}4h$ (1p)
  • Stelt de lengte van één lijnstuk vast: $2\pi - 0{,}2\pi h$ (1p)
  • Stelt de formule op: $A(h) = \pi(0{,}2h)^2 + 0{,}4h(2\pi - 0{,}2\pi h) = \pi(0{,}8h - 0{,}04h^2)$ (of een gelijkwaardige uitdrukking) (1p)
  • Beschrijft hoe de waarde van $I$ gevonden kan worden, met de GR of met een primitieve van $A(h)$ (1p)
  • Komt tot $I = \frac{80\pi}{3} \approx 83{,}7$, dat is groter dan 80, dus de modeltube kan 80 cm$^3$ shampoo bevatten (1p)

Vraag 6 in het hele examen

2021, tijdvak 1: Parabool en twee lijnen

Opgavetekst

figuur

figuur
figuur

Assenstelsel met de parabool f, de raaklijn l door de oorsprong O, de lijn m door het punt T en het grijze vlakdeel V tussen m en f. Het punt T is de top van de parabool. Lijn m snijdt f in twee punten.

Vraag 1 8 punten

De functie $f$ wordt gegeven door $f(x) = x - x^2$. Het punt $T\left(\frac{1}{2}, \frac{1}{4}\right)$ is de top van de grafiek van $f$. De lijn $l$ is de raaklijn aan de grafiek van $f$ in de oorsprong. De lijn $m$ staat loodrecht op lijn $l$ en gaat door $T$. $V$ is het vlakdeel dat wordt ingesloten door lijn $m$ en de grafiek van $f$. Zie de figuur. Bereken exact de oppervlakte van $V$.

Bekijk het antwoord
  • Stelt de richtingscoëfficiënt van $l$ vast: $f'(x) = 1 - 2x$, dus $rc_l = f'(0) = 1$ (1p)
  • Stelt de richtingscoëfficiënt van $m$ vast met $rc_l \cdot rc_m = -1$, dus $rc_m = -1$ (1p)
  • Geeft voor $m$ de vergelijking $y = -x + \frac{3}{4}$, door $T$ in $y = -x + b$ in te vullen (1p)
  • Stelt de vergelijking $-x^2 + x = -x + \frac{3}{4}$ op en herleidt tot $x^2 - 2x + \frac{3}{4} = 0$ (1p)
  • Lost exact op: $x = \frac{1}{2}$ (geeft $T$) en $x = \frac{3}{2}$ (1p)
  • Stelt de oppervlakte gelijk aan $\int_{\frac{1}{2}}^{\frac{3}{2}} \left(-x^2 + 2x - \frac{3}{4}\right) dx$ (1p)
  • Vindt een primitieve: $-\frac{1}{3}x^3 + x^2 - \frac{3}{4}x$ (1p)
  • Vult de grenzen in en komt uit op een oppervlakte van $\frac{1}{6}$ (1p)

Vraag 1 in het hele examen

2021, tijdvak 1: Goniometrische functies

Opgavetekst

figuur 1

figuur 1
figuur 1

Grafieken van f en g voor 0 tot 2π. De grafieken hebben drie snijpunten op de x-as. De punten P en Q zijn de twee snijpunten die niet op de x-as liggen; P ligt links van het midden, Q rechts van het midden van de figuur.

figuur 2

figuur 2
figuur 2

Grafieken van f en h, waarbij h de grafiek van g is die 1 omhoog is geschoven. Het gebied V tussen de grafieken van f en h is grijs gemaakt. De grafieken van f en h snijden elkaar in twee punten.

Vraag 3 5 punten

De functies $f(x) = 2\sin(x) - \sin(2x)$ en $g(x) = \sin(2x)$ worden voor $0 \le x \le 2\pi$ gegeven. De grafiek van $g$ wordt 1 omhoog geschoven. Zo ontstaat de grafiek van de functie $h$. $V$ is het gebied dat wordt ingesloten door de grafieken van $f$ en $h$. In figuur 2 is dit gebied grijs gemaakt. De grafieken van $f$ en $h$ snijden elkaar in twee punten. De x-coördinaten van deze twee punten zijn afgerond $1{,}33$ en $2{,}97$. Bereken de oppervlakte van $V$ met behulp van primitiveren. Geef je eindantwoord in één decimaal.

Bekijk het antwoord
  • Gebruikt de oppervlakte $\int_{1{,}33}^{2{,}97} \left(f(x) - h(x)\right) dx$ (1p)
  • Stelt $h(x) = \sin(2x) + 1$ vast (1p)
  • Vindt de primitieve van $f(x) - h(x)$: $-2\cos(x) + \cos(2x) - x$ (2p)
  • Berekent de gevraagde oppervlakte: $2{,}6$ (1p)

Opmerking uit het correctievoorschrift: voor het derde antwoordelement (de primitieve) mag bij een niet volledig juist antwoord 1 scorepunt worden toegekend. Eindantwoord in één decimaal: 2,6.

Vraag 3 in het hele examen

2021, tijdvak 2: Raaklijnen bij een vierdegraadsfunctie

Opgavetekst

Figuur 1

Figuur 1
Figuur 1

Grafiek van de vierdegraadsfunctie f_p met een dal links van de oorsprong en een dal rechts van de x-as bij ongeveer x = 3. Lijn k (gestippeld) gaat door O. Lijn l (gestippeld) is de raaklijn in punt A met x-coördinaat 2 en snijdt de y-as in B(0, 4). Punt M is het snijpunt van k en l. De x-as is afgebeeld met de getallen 2 en 4.

Figuur 2

Figuur 2
Figuur 2

Grafiek van f_p en lijn k door de oorsprong, waarbij k boven de grafiek ligt tussen O en het andere snijpunt rechts. Het vlakdeel V tussen k en de grafiek van f_p is grijs gemaakt.

Vraag 7 5 punten

De functie $f_p$ is gegeven door $f_p(x)=\frac{1}{4}x^4-x^3+px$. De lijn k heeft vergelijking $y=px$. De lijn k en de grafiek van $f_p$ sluiten een vlakdeel V in. In figuur 2 is voor een waarde van p vlakdeel V grijs weergegeven. Bereken exact de oppervlakte van V.

Bekijk het antwoord
  • Stelt de vergelijking $f_p(x)=px$ op en lost die op (1p)
  • Vindt de oplossingen $x=0$ en $x=4$ (1p)
  • Stelt de oppervlakte op als integraal van 0 tot 4 van het verschil tussen de functies, zoals $\int_0^4 (px-f_p(x))\,dx$ of een gelijkwaardige integraal (1p)
  • Vindt een primitieve van de integrand, bijvoorbeeld $\frac{1}{4}x^4-\frac{1}{20}x^5$ (of het tegengestelde) (1p)
  • Berekent de oppervlakte van V als $12\frac{4}{5}$ (1p)

De snijpunten van k en de grafiek van $f_p$ liggen voor elke p bij x = 0 en x = 4, dus de oppervlakte is onafhankelijk van p. De oppervlakte is $12\frac{4}{5}$ (64/5).

Vraag 7 in het hele examen

2021, tijdvak 2: Twee wortelgrafieken

Opgavetekst

Figuur 1

Figuur 1
Figuur 1

Grafieken van f (de bovenste kromme) en g (de onderste kromme), die beide in de oorsprong O beginnen. Punt P ligt op de grafiek van f. De gestippelde lijn door O en P snijdt de grafiek van g in punt Q.

Figuur 2

Figuur 2
Figuur 2

Grafieken van f (boven) en g (onder), met de raaklijnen in P op f en in R op g (gestippeld). Punt R ligt recht onder P op de grafiek van g. De raaklijnen snijden elkaar in S(-4, 0) op de x-as. Het lijnstuk PR en de grafieken van f en g sluiten het grijze vlakdeel in.

Vraag 12 6 punten

De functies $f$ en $g$ zijn gegeven door $f(x)=2\sqrt{x}$ en $g(x)=\sqrt{2x}$. Op de grafiek van f ligt het punt $P(p, 2\sqrt{p})$. We kiezen nu $p=4$. Punt R ligt op de grafiek van g recht onder punt P. De raaklijnen in P en R snijden elkaar in het punt $S(-4, 0)$. Zie figuur 2. Het lijnstuk PR en de grafieken van f en g sluiten een vlakdeel in. Dit vlakdeel is in figuur 2 grijsgemaakt. Bereken exact de verhouding tussen de oppervlakte van dit vlakdeel en de oppervlakte van driehoek PRS.

Bekijk het antwoord
  • Bepaalt de y-coördinaat van P (4) en van R ($g(4)=\sqrt{8}=2\sqrt{2}$) (1p)
  • Berekent de oppervlakte van driehoek PRS als $\frac{1}{2}\cdot 8\cdot(4-2\sqrt{2})=16-8\sqrt{2}$ (1p)
  • Stelt de oppervlakte van het vlakdeel op als integraal: $\int_0^4 (2\sqrt{x}-\sqrt{2x})\,dx$ (of een gelijkwaardige integraal) (1p)
  • Vindt een primitieve van de integrand (1p)
  • Berekent de oppervlakte van het vlakdeel als $\frac{32}{3}-\frac{16\sqrt{2}}{3}$ (1p)
  • Geeft de verhouding tussen de oppervlakte van het vlakdeel en die van driehoek PRS als 2 : 3 (1p)

Het exacte antwoord is een verhouding van 2 : 3 (of een gelijkwaardige verhouding, zoals: de oppervlakte van driehoek PRS is 1,5 keer zo groot als het vlakdeel).

Vraag 12 in het hele examen

2021, tijdvak 3: Spookje

Vraag 5 4 punten

Op het domein $[-\tfrac12\pi,\ 1\tfrac12\pi]$ worden de functies $f$ en $g$ gegeven door $f(x)=\sin(x)\cos(2x)$ en $g(x)=2+\sin(x)$. Het functievoorschrift van $f$ kan worden herleid tot $f(x)=\frac12(\sin(3x)-\sin(x))$. De grafieken van $f$ en $g$ hebben twee gemeenschappelijke punten, namelijk $\left(-\tfrac12\pi,\,1\right)$ en $\left(1\tfrac12\pi,\,1\right)$. $V$ is het gebied dat wordt ingesloten door de grafieken van $f$ en $g$. Bereken exact de oppervlakte van $V$.

Bekijk het antwoord
  • De oppervlakte van $V$ is gelijk aan $\int_{-\frac12\pi}^{1\frac12\pi}\left(2+\sin(x)-\tfrac12\left(\sin(3x)-\sin(x)\right)\right)\,dx$ (1p)
  • Een primitieve van $\tfrac12\sin(3x)$ is $-\tfrac16\cos(3x)$ (1p)
  • Een primitieve van $2+\sin(x)+\tfrac12\sin(x)$ is $2x-\cos(x)-\tfrac12\cos(x)$ (1p)
  • Invullen van de grenzen geeft: de oppervlakte is $4\pi$ (1p)

Vraag 5 in het hele examen

2021, tijdvak 3: Een derdegraadsfunctie

Figuur

Figuur
Figuur

Coördinatenstelsel met de x-as en de y-as, met de oorsprong O. De grafiek van f begint links onder de x-as, snijdt de x-as, en loopt daarna over een vlak stuk net boven de x-as. Daarna stijgt de grafiek steil naar rechtsboven en snijdt de y-as hoog boven de oorsprong. Het vlakdeel V is grijs gearceerd: het ligt tussen de grafiek van f, de x-as en de y-as, en heeft de letter V in het vlak. De letter f staat bij de grafiek. De figuur is niet op schaal.

Vraag 15 3 punten

De functie $f$ wordt gegeven door $f(x)=x^3+6x^2+12x+9$. $V$ is het vlakdeel dat wordt ingesloten door de grafiek van $f$, de $x$-as en de $y$-as. Zie de figuur. Deze figuur is niet op schaal. Vlakdeel $V$ wordt gewenteld om de $y$-as. Zo ontstaat een omwentelingslichaam. Bereken de inhoud van dit omwentelingslichaam. Geef je eindantwoord in één decimaal.

Bekijk het antwoord
  • De ondergrens van de integraal is 0, de bovengrens is $f(0)=9$ (1p)
  • De inhoud van het omwentelingslichaam is gelijk aan $\pi\cdot\int_0^9\left(-2+\sqrt[3]{x-1}\right)^2\,dx$ (1p)
  • De inhoud is $33{,}9$ (1p)

Vraag 15 in het hele examen

2019, tijdvak 1: Altijd raak

Opgavetekst

Figuur 1

Figuur 1
Figuur 1

Grafieken van f1, f3, f4 en f7 (van onder naar boven, met de index p) met de lijn k die elk van de grafieken raakt. De randpunten van de grafieken zijn met een stip aangegeven. Horizontale as: x; verticale as: y; O is de oorsprong.

Figuur 2

Figuur 2
Figuur 2

Grafiek van f1 die begint in punt A(1, 1) en door punt B(2, 2) loopt, grafiek van f2 die begint in punt B(2, 2), en de lijn l door A en B. Het vlakdeel V tussen lijn l en de grafiek van f1 is grijs.

Vraag 5 5 punten

Voor $p \geq 1$ is de functie $f_p$ gegeven door $f_p(x) = p + \sqrt{x - p}$. Punt $A(1, 1)$ is het randpunt van de grafiek van $f_1$. Punt $B(2, 2)$ is het randpunt van de grafiek van $f_2$. $B$ ligt dus op de grafiek van $f_1$. Door de punten $A$ en $B$ gaat een lijn $l$. $V$ is het vlakdeel dat wordt ingesloten door lijn $l$ en de grafiek van $f_1$. Zie figuur 2. Bereken exact de oppervlakte van $V$.

Bekijk het antwoord
  • Stelt een vergelijking van lijn $l$ op: $y = x$ (1p)
  • Stelt de oppervlakte gelijk aan $\int_1^2 \left(1 + \sqrt{x - 1} - x\right) dx$ (1p)
  • Geeft een primitieve van $1 + \sqrt{x - 1} - x$: $x + \frac{2}{3}(x - 1)^{\frac{3}{2}} - \frac{1}{2}x^2$ (2p)
  • Rekent uit dat de oppervlakte van $V$ gelijk is aan $\frac{1}{6}$ (1p)

Het derde onderdeel (de primitieve, 2 punten) mag 0, 1 of 2 punten krijgen (aanvulling op het correctievoorschrift, bij vraag 5).

Vraag 5 in het hele examen

2019, tijdvak 2: Oppervlakte onder een sinusgrafiek

Opgavetekst

figuur 1

figuur 1
figuur 1

Grafiek van f(x) = 2sin(x) op het domein [0, π], met de x-as. Het grijze gebied ligt onder de grafiek, boven de x-as en tussen de verticale lijnen bij x = p en x = π − p. Verticale as met merkstreepjes bij 1 en 2. Op de horizontale as zijn p, π − p en π aangegeven.

Vraag 8 4 punten

De functie $f$ met domein $[0, \pi]$ wordt gegeven door $f(x) = 2\sin(x)$. We bekijken het gebied dat begrensd wordt door de grafiek van $f$, de x-as, de lijn met vergelijking $x = p$ en de lijn met vergelijking $x = \pi - p$. Hierin is $0 < p < \frac{1}{2}\pi$. In figuur 1 is dit gebied grijs. De oppervlakte van het gebied is $A(p)$. Er geldt: $A(p) = 4\cos(p)$. Bewijs dat deze formule voor $A(p)$ juist is.

Bekijk het antwoord
  • Stelt de oppervlakte op als $A(p) = \int_p^{\pi - p} 2\sin(x)\,dx$ (1p)
  • Geeft een primitieve van $2\sin(x)$: $-2\cos(x)$ (1p)
  • Vult de grenzen in: $A(p) = -2\cos(\pi - p) + 2\cos(p)$ (1p)
  • Gebruikt $-\cos(\pi - p) = \cos(p)$, dus $A(p) = 4\cos(p)$ (1p)

Alternatief uit het correctievoorschrift: $A(p) = 2 \cdot \int_p^{\frac{1}{2}\pi} 2\sin(x)\,dx$ (vanwege de symmetrie van $f$). Dit eerste onderdeel telt 2 punten en mag alleen 0 of 2 punten krijgen. Daarna telt de primitieve 1 punt en $A(p) = 4\cos(p)$ 1 punt.

Vraag 8 in het hele examen

2018, tijdvak 1: Lijn door de toppen

Opgavetekst

figuur 1

figuur 1
figuur 1

Grafieken van f_a voor enkele waarden van a, alle door de oorsprong O. Rechts van O lopen ze steil omhoog. Links van O heeft elke grafiek een top, het laagste punt van die kromme. De gestippelde lijn is l en gaat door O.

Vraag 4 3 punten

Voor elke waarde van a met $a > 0$ wordt de functie $f_a$ gegeven door $f_a(x) = xe^{ax}$. De functie $F_a$ is gegeven door $F_a(x) = \frac{1}{a}xe^{ax} - \frac{1}{a^2}e^{ax}$. $F_a$ is een primitieve van $f_a$. Bewijs dat $F_a$ inderdaad een primitieve van $f_a$ is.

Bekijk het antwoord
  • Stelt vast dat $F_a'(x) = f_a(x)$ moet gelden, en dat de afgeleide van $e^{ax}$ gelijk is aan $a \cdot e^{ax}$ (1p)
  • Berekent de afgeleide van $\frac{1}{a^2}e^{ax}$: $\frac{1}{a^2} \cdot a \cdot e^{ax} = \frac{1}{a}e^{ax}$ (1p)
  • Past de productregel toe: $F_a'(x) = \frac{1}{a}e^{ax} + \frac{1}{a} \cdot x \cdot ae^{ax} - \frac{1}{a}e^{ax} = xe^{ax} = f_a(x)$ (1p)

Dit antwoordmodel is de aanvulling op het correctievoorschrift, die het oorspronkelijke antwoordmodel van vraag 4 vervangt. Als de kettingregel bij het differentiëren beide keren niet of niet correct is toegepast, zijn er geen punten voor het eerste en tweede antwoordelement.

Vraag 4 in het hele examen

figuur 2

figuur 2
figuur 2

Grafiek van f_1 (y = x e^x) en lijn l (y = x/e), beide door de oorsprong O. Het grijze vlakdeel ligt tussen lijn l en de grafiek van f_1, links van O. Lijn l en de grafiek van f_1 snijden elkaar in O en in het punt (-1; -1/e).

Vraag 5 5 punten

Voor $f_1$ geldt $f_1(x) = xe^x$. In figuur 2 is de grafiek van $f_1$ getekend, en ook lijn $l$ met vergelijking $y = \frac{1}{e}x$. Het vlakdeel tussen lijn $l$ en de grafiek van $f_1$ is grijs gemaakt. Bereken exact de oppervlakte van het grijze vlakdeel.

Bekijk het antwoord
  • Stelt de snijpunten vast: $xe^x = \frac{1}{e}x$ geeft x = 0 of $e^x = e^{-1}$, dus x = 0 of x = -1 (1p)
  • Stelt de oppervlakte op als $\int_{-1}^{0} \left(\frac{1}{e}x - xe^x\right) dx$ (1p)
  • Vindt een primitieve van $\frac{1}{e}x$: $\frac{1}{2e}x^2$ (1p)
  • Vindt een primitieve van $\frac{1}{e}x - xe^x$: $\frac{1}{2e}x^2 - xe^x + e^x$ (1p)
  • Berekent de oppervlakte: $1 - \frac{1}{2e} - \frac{2}{e} = 1 - \frac{5}{2e}$ (1p)

Het correctievoorschrift kent een alternatieve route via het verschil van de integraal van $xe^x$ en de oppervlakte van driehoek OPQ, met P het snijpunt van l en de grafiek van $f_1$ en Q de loodrechte projectie van P op de x-as. Die route telt voor de overeenkomstige stappen mee.

Vraag 5 in het hele examen

2018, tijdvak 1: Sheffield Winter Garden

Opgavetekst

figuur 1

figuur 1
figuur 1

Kettinglijn f_k met k = 0,7. De punten P (x = -3) en Q (x = 3) liggen op gelijke hoogte. De top T ligt op de y-as, en de horizontale lijn PQ is getekend. De afstand d van T tot PQ is aangegeven.

Vraag 10 4 punten

Voor elke waarde van k met $k > 0$ wordt de functie $f_k$ gegeven door $f_k(x) = \frac{1}{2k}(e^{kx} + e^{-kx})$. De grafiek van $f_k$ wordt een kettinglijn genoemd. Op de grafiek van $f_k$ worden twee punten P en Q met gelijke y-coördinaat gekozen. De lengte van het deel van de kettinglijn tussen P en Q noemen we l. De top T van de kettinglijn ligt op de y-as. De afstand van T tot de horizontale lijn PQ noemen we d. Er geldt: $k = \frac{8d}{l^2 - 4d^2}$. In figuur 1 is voor $k = 0,7$, $x_P = -3$ en $x_Q = 3$ het bijbehorende deel van de kettinglijn getekend. Bereken voor de situatie van figuur 1 de lengte van het deel van de kettinglijn tussen P en Q. Rond je eindantwoord af op twee decimalen.

Bekijk het antwoord
  • Bepaalt d: $d = f_{0,7}(3) - f_{0,7}(0)$ (1p)
  • Berekent $d = 4,49...$ (1p)
  • Stelt de vergelijking op: $0,7 = \frac{8 \cdot 4,49...}{l^2 - 4 \cdot 4,49...^2}$ en lost die op (1p)
  • Berekent $l = 11,49...$, dus de gevraagde lengte is 11,49 (1p)

Vraag 10 in het hele examen

Hoe vaak integreren in het examen komt

Vragen over integreren per centraal examen wiskunde B vwo. Elke vraag is eenmalig door een AI-model bij een onderwerp ingedeeld; per vraag kan dat afwijken.
ExamenVragenAantalAandeel
2026, tijdvak 17, 16-17318%
2026, tijdvak 21, 13213%
2025, tijdvak 15, 10211%
2025, tijdvak 26, 16211%
2024, tijdvak 13-5321%
2024, tijdvak 2216%
2023, tijdvak 13, 12212%
2023, tijdvak 28, 14213%
2022, tijdvak 12, 10213%
2022, tijdvak 29-10214%
2022, tijdvak 31-2, 6319%
2021, tijdvak 11, 3217%
2021, tijdvak 27, 12213%
2021, tijdvak 35, 15213%
2019, tijdvak 1517%
2019, tijdvak 2816%
2018, tijdvak 14-5, 10318%

In 17 van de 18 ingedeelde examens wiskunde B vwo staat een vraag over integreren, samen 35 vragen (12% van alle examenvragen). De meeste stonden in 2026, tijdvak 1: 3 vragen. In de examens van 2024 tot en met 2026 ging 13% van de vragen over integreren, daarvoor 12%. Dat aandeel is dus stabiel.

Oefenen met integreren

Maak de 15 nieuwste examenvragen over integreren online, zonder account, of kies de vragen uit één jaar (2025, 2024, 2023, 2022, 2021, 2019 en 2018). Het AI-model kijkt ze na volgens het correctievoorschrift, je docent keurt het resultaat goed en je krijgt per vraag je punten en feedback in je mail.

Oefen de vragen over integreren

Andere onderwerpen wiskunde B vwo

Nakijken als docent

  1. Kies het examen in de vragenbank

    In de vragenbank van ToetsChecker staat elk examen wiskunde B vwo onder Eindexamens. Je neemt de examenvragen over in een eigen toets, alles of een selectie, of je leest het examen met het correctievoorschrift in als correctiemodel.

  2. Laat de klas het examen maken

    Op papier, zoals het echte examen: je scant de stapel in één keer of mailt de scan naar je scanadres. Of online, als digitale toetsafname met toezicht; de opgavetekst staat dan als bron bij elke vraag. Afbeeldingen uit het examen gaan niet mee, die staan in de PDF van de opgaven.

  3. Geef de resultaten vrij

    Het AI-model kijkt elk examen na volgens het correctievoorschrift en schrijft feedback per vraag. Bij een oefenexamen geef je alles in één keer vrij; bij een toets die meetelt loop je het voorstel eerst na. De leerling ziet het resultaat pas na jouw vrijgave.

ToetsChecker is geen examensite: je kijkt er ook je eigen SO's, proefwerken, praktische opdrachten en verslagen mee na, handgeschreven of digitaal, met jouw correctiemodel en feedback per vraag. Een gratis account heeft alle functies en 200 credits per maand, genoeg om ongeveer 100 toetsen te laten nakijken. Maak een gratis account of lees eerst hoe het nakijken werkt.

Hoe ToetsChecker wiskunde B per vraagtype nakijkt, lees je op wiskunde B toetsen nakijken met AI.

Alle oefentoetsen en eindexamens van dit vak staan op wiskunde oefenen. Wat je op je centraal examen nodig hebt om te slagen, reken je uit met de slaag-zakcalculator.

Veelgestelde vragen

Hoe vaak komt integreren voor in het eindexamen wiskunde B vwo?

In de 18 ingedeelde examens van 2018 tot en met 2026 gaan 35 vragen over integreren, 12% van alle examenvragen. Het onderwerp staat in 17 van die examens.

In welk examen wiskunde B vwo stonden de meeste vragen over integreren?

In het examen van 2026, tijdvak 1, met 3 vragen: 7, 16-17.

Hoe oefen ik examenvragen over integreren?

Op deze pagina staan alle vragen over integreren met het antwoord. Je maakt ook de 15 nieuwste vragen online, of die van één jaar, zonder account: het AI-model kijkt ze na, je docent keurt het resultaat goed en je krijgt per vraag feedback.