Eindexamen aardrijkskunde vwo 2019, tijdvak 1: vragen en antwoorden

Alle vragen met het antwoord uit het correctievoorschrift. Opgaven: Opgave 1 − De internationale ambitie van de Rijksuniversiteit, Opgave 2 − Op naar zo’n 11 miljard inwoners in 2100, Opgave 3 − De geologie van de Grote Oceaan, Opgave 4 − Landschappen en klimaat in Afrika, Opgave 5 − Forest City in de Straat Johor, Opgave 6 − Het stroomgebied van de Salween, Opgave 7 − Waterveiligheid in Rotterdam, Opgave 8 − Wijken in Emmen.

Kort antwoord

Het centraal examen aardrijkskunde vwo 2019, tijdvak 1 telt 30 vragen. De meeste vragen gaan over verstedelijking (7), globalisering (5) en bevolking en migratie (4). De opgaven en het correctievoorschrift staan op examenblad.nl. Met ToetsChecker maakt een klas het examen op papier en doet het AI-model per vraag een nakijkvoorstel met feedback, dat de docent controleert en vrijgeeft.

Onderwerpen in dit examen

Onderwerp per vraag in het centraal examen aardrijkskunde vwo 2019, tijdvak 1. Elke vraag is eenmalig door een AI-model bij een onderwerp ingedeeld; per vraag kan dat afwijken.
OnderwerpVragenAantal
Verstedelijking17, 19-20, 27-307
Globalisering1-4, 185
Bevolking en migratie5-84
Endogene en exogene processen9-124
Weer en klimaat13-164
Water en rivieren21-233
Nederland: wonen en water24-263

Vergeleken met andere jaren

Vergeleken met de andere 17 examens aardrijkskunde vwo sinds 2018: dit examen vroeg meer over bevolking en migratie (13% van de vragen, gemiddeld 5%) en verstedelijking (23% van de vragen, gemiddeld 16%). Minder over ontwikkelingsvraagstukken (0% van de vragen, gemiddeld 11%) en energie en grondstoffen (0% van de vragen, gemiddeld 6%).

Opgaven en correctievoorschrift

De documenten staan op examenblad.nl, de officiële site van het College voor Toetsen en Examens. ToetsChecker haalt ze daar op als je het examen in de vragenbank kiest.

Oefenen als leerling

Een oud examen maken is de beste voorbereiding, maar zonder nakijken weet je niet waar je punten verliest. Met ToetsChecker maak je het examen aardrijkskunde vwo 2019, tijdvak 1 op papier, net als het echte examen, of online als je docent het digitaal klaarzet. Het AI-model kijkt het na volgens het officiële correctievoorschrift. Zodra je docent het resultaat vrijgeeft, zie je per vraag wat goed was en wat er ontbrak.

Nakijken als docent

  1. Start gratis vanaf deze pagina

    Maak een gratis account vanaf deze pagina, dan staat het examen aardrijkskunde vwo 2019, tijdvak 1 meteen voor je klaar als correctiemodel, met alle vragen en het correctievoorschrift. Dat kost geen credits.

  2. Laat de klas het examen maken

    Op papier, zoals het echte examen: je scant de stapel in één keer of mailt de scan naar je scanadres. Of online, als digitale toetsafname met toezicht; de opgavetekst staat dan als bron bij elke vraag. Afbeeldingen uit het examen gaan niet mee, die staan in de PDF van de opgaven.

  3. Geef de resultaten vrij

    Het AI-model kijkt elk examen na volgens het correctievoorschrift en schrijft feedback per vraag. Bij een oefenexamen geef je alles in één keer vrij; bij een toets die meetelt loop je het voorstel eerst na. De leerling ziet het resultaat pas na jouw vrijgave.

ToetsChecker is geen examensite: je kijkt er ook je eigen SO's, proefwerken, praktische opdrachten en verslagen mee na, handgeschreven of digitaal, met jouw correctiemodel en feedback per vraag. Een gratis account heeft alle functies en 200 credits per maand, genoeg om ongeveer 100 toetsen te laten nakijken. Maak een gratis account of lees eerst hoe het nakijken werkt.

Vragen en antwoorden

Hieronder staan de opgaven en vragen van het examen aardrijkskunde vwo 2019, tijdvak 1. Onder elke vraag klap je het antwoord uit het correctievoorschrift open. Probeer de vraag eerst zelf.

Opgave 1 − De internationale ambitie van de Rijksuniversiteit

Groningen

Bestudeer de bronnen 1 en 2 uit het bronnenboekje die bij deze opgave horen.

Gebruik de atlas. In China, India en Indonesië wonen relatief veel alumni van de Rijksuniversiteit Groningen (zie bron 1).

Vraag 1 2 punten

Geef

  • vanuit de economische dimensie een reden waarom in deze landen veel alumni wonen;
  • voor Indonesië nog een reden vanuit een andere dimensie waarom er veel alumni wonen.
Bron 1

Emmen, een stad ontstaan uit een dorpskern In de jaren 20 en 30 van de vorige eeuw kampte Emmen met een hoge werkloosheid en een gebrek aan voorzieningen. Na de Tweede Wereldoorlog veranderde dat door de komst van textielbedrijven. Het plattelandsdorp, dat voor 1950 niet veel groter was dan het huidige Emmen Centrum, groeide uit tot een moderne industriestad. Tegenwoordig is de stad Emmen met zo’n 57.000 inwoners, na Assen, de tweede stad van Drenthe. De woonerven die voor de textielarbeiders in de jaren 60 werden gebouwd, waren de eerste van Nederland. Eigenlijk was Emmen met de fysiek-ruimtelijke opzet van deze wijken zijn tijd zo’n twintig jaar vooruit. De wijk Angelslo is zo ontworpen dat de sociale cohesie in de wijk versterkt zou worden. Overzichtskaart Emmen

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven

Bekijk het antwoord

Voorbeeld uit het correctievoorschrift:

  • Een juiste reden vanuit de economische dimensie is: (1) China, India en Indonesië zijn landen met een groeiende economie / welvaart (waar vraag is naar hoogopgeleid personeel).
  • Juiste antwoorden zijn: (1p)
    • Indonesië heeft een koloniaal verleden met Nederland (politieke dimensie).
    • Indonesië heeft veel inwoners (sociaal-culturele dimensie).

Gebruik bron 1. Stelling: de kaart in bron 1 kun je gebruiken om het mondiale centrum-periferiepatroon te laten zien.

Vraag 2 2 punten

Geef een argument vóór en een argument tegen deze stelling.

Bron 1

Emmen, een stad ontstaan uit een dorpskern In de jaren 20 en 30 van de vorige eeuw kampte Emmen met een hoge werkloosheid en een gebrek aan voorzieningen. Na de Tweede Wereldoorlog veranderde dat door de komst van textielbedrijven. Het plattelandsdorp, dat voor 1950 niet veel groter was dan het huidige Emmen Centrum, groeide uit tot een moderne industriestad. Tegenwoordig is de stad Emmen met zo’n 57.000 inwoners, na Assen, de tweede stad van Drenthe. De woonerven die voor de textielarbeiders in de jaren 60 werden gebouwd, waren de eerste van Nederland. Eigenlijk was Emmen met de fysiek-ruimtelijke opzet van deze wijken zijn tijd zo’n twintig jaar vooruit. De wijk Angelslo is zo ontworpen dat de sociale cohesie in de wijk versterkt zou worden. Overzichtskaart Emmen

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven

Bekijk het antwoord

Voorbeeld uit het correctievoorschrift:

  • Een juist argument vóór de stelling is: (1) In centrumlanden / in de Verenigde Staten en in West-Europa wonen meer alumni dan in perifere landen / in Afrika.
  • Juiste argumenten tegen de stelling zijn: (1p)
    • De kaart is gemaakt op basis van absolute aantallen (en daarom kun je landen niet goed met elkaar vergelijken).
    • Het aantal alumni is beperkt.

In 2015 wilde de Rijksuniversiteit Groningen gaan samenwerken met de China Agricultural University in Beijing (zie bron 2).

Vraag 3 3 punten

Beredeneer waarom in Nederland juist de Rijksuniversiteit Groningen deze samenwerking wilde aangaan. Geef vervolgens een reden waarom de China Agricultural University in Beijing deze samenwerking wilde aangaan.

Bron 1

Emmen, een stad ontstaan uit een dorpskern In de jaren 20 en 30 van de vorige eeuw kampte Emmen met een hoge werkloosheid en een gebrek aan voorzieningen. Na de Tweede Wereldoorlog veranderde dat door de komst van textielbedrijven. Het plattelandsdorp, dat voor 1950 niet veel groter was dan het huidige Emmen Centrum, groeide uit tot een moderne industriestad. Tegenwoordig is de stad Emmen met zo’n 57.000 inwoners, na Assen, de tweede stad van Drenthe. De woonerven die voor de textielarbeiders in de jaren 60 werden gebouwd, waren de eerste van Nederland. Eigenlijk was Emmen met de fysiek-ruimtelijke opzet van deze wijken zijn tijd zo’n twintig jaar vooruit. De wijk Angelslo is zo ontworpen dat de sociale cohesie in de wijk versterkt zou worden. Overzichtskaart Emmen

Bron 2

Stratenpatroon van Angelslo

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven

Bekijk het antwoord
  • Het aantal potentiële studenten neemt in het noorden van Nederland door demografische krimp af / De Rijksuniversiteit Groningen heeft in Nederland een perifere ligging (1)
  • zodat het voor de Rijksuniversiteit Groningen van belang is om buitenlandse / Chinese studenten aan te trekken (1)
  • Uit het antwoord moet blijken dat de China Agricultural University in Beijing kennis naar China wilde halen (1)

De samenwerking die de Rijksuniversiteit Groningen en de China Agricultural University in Beijing in eerste instantie wilde aangaan, kan worden gezien als een volgende fase in het proces van global shift.

Vraag 4 2 punten

Beredeneer dit.

Bron 2

Stratenpatroon van Angelslo

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven

Bekijk het antwoord
  • dat vanuit centrumlanden in eerste instantie arbeidsintensief werk (in de secundaire sector) naar (Zuid)oost-Azië werd uitgeschoven (1)
  • maar dat met de samenwerking tussen een universiteit (tertiaire sector) uit een centrumland en een universiteit uit een semi-perifeer land / China tegenwoordig ook kennis wordt uitgewisseld (en daarmee verschuift het economische zwaartepunt nog verder richting (Zuid)oost-Azië) (1)

Opgave 2 − Op naar zo’n 11 miljard inwoners in 2100

Bestudeer de bronnen 1 en 2 uit het bronnenboekje die bij deze opgave horen.

Gebruik bron 1 en kaartblad 235. Stelling a: meer dan de helft van de wereldbevolking woont in Azië. Stelling b: meer dan de helft van de wereldbevolking woont in de acht landen met de meeste inwoners. Stelling c: er bestaat een verband tussen de mediane leeftijd en de bevolkingsgroei.

Vraag 5 2 punten

Noteer de letters a, b en c op je antwoordblad. Schrijf achter elke letter of de stelling juist of onjuist is.

Bron 1

Emmen, een stad ontstaan uit een dorpskern In de jaren 20 en 30 van de vorige eeuw kampte Emmen met een hoge werkloosheid en een gebrek aan voorzieningen. Na de Tweede Wereldoorlog veranderde dat door de komst van textielbedrijven. Het plattelandsdorp, dat voor 1950 niet veel groter was dan het huidige Emmen Centrum, groeide uit tot een moderne industriestad. Tegenwoordig is de stad Emmen met zo’n 57.000 inwoners, na Assen, de tweede stad van Drenthe. De woonerven die voor de textielarbeiders in de jaren 60 werden gebouwd, waren de eerste van Nederland. Eigenlijk was Emmen met de fysiek-ruimtelijke opzet van deze wijken zijn tijd zo’n twintig jaar vooruit. De wijk Angelslo is zo ontworpen dat de sociale cohesie in de wijk versterkt zou worden. Overzichtskaart Emmen

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven

Bekijk het antwoord
  • stelling a: juist stelling b: juist stelling c: juist indien drie antwoorden juist (2) indien twee antwoorden juist (1) indien minder dan twee antwoorden juist (0) (2)

Gebruik bron 1 en de atlas. In 2030 staan nog steeds dezelfde landen in de top acht van landen met de meeste inwoners. De volgorde waarin deze landen dan staan is wel veranderd. Twee landen zullen dan zijn gedaald op deze ranglijst.

Vraag 6 2 punten

Noem deze twee landen.

Bron 1

Emmen, een stad ontstaan uit een dorpskern In de jaren 20 en 30 van de vorige eeuw kampte Emmen met een hoge werkloosheid en een gebrek aan voorzieningen. Na de Tweede Wereldoorlog veranderde dat door de komst van textielbedrijven. Het plattelandsdorp, dat voor 1950 niet veel groter was dan het huidige Emmen Centrum, groeide uit tot een moderne industriestad. Tegenwoordig is de stad Emmen met zo’n 57.000 inwoners, na Assen, de tweede stad van Drenthe. De woonerven die voor de textielarbeiders in de jaren 60 werden gebouwd, waren de eerste van Nederland. Eigenlijk was Emmen met de fysiek-ruimtelijke opzet van deze wijken zijn tijd zo’n twintig jaar vooruit. De wijk Angelslo is zo ontworpen dat de sociale cohesie in de wijk versterkt zou worden. Overzichtskaart Emmen

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven

Bekijk het antwoord
  • China (1)
  • Brazilië (1)

Gebruik bron 1 en de atlas. Er bestaat een verband tussen het bruto nationaal product per inwoner en de demografische situatie van een land. Nigeria wijkt af van dit verband.

Vraag 7 2 punten

Geef aan

  • op welke manier Nigeria afwijkt van dit verband;
  • waardoor deze afwijkende situatie in Nigeria is ontstaan.
Bron 1

Emmen, een stad ontstaan uit een dorpskern In de jaren 20 en 30 van de vorige eeuw kampte Emmen met een hoge werkloosheid en een gebrek aan voorzieningen. Na de Tweede Wereldoorlog veranderde dat door de komst van textielbedrijven. Het plattelandsdorp, dat voor 1950 niet veel groter was dan het huidige Emmen Centrum, groeide uit tot een moderne industriestad. Tegenwoordig is de stad Emmen met zo’n 57.000 inwoners, na Assen, de tweede stad van Drenthe. De woonerven die voor de textielarbeiders in de jaren 60 werden gebouwd, waren de eerste van Nederland. Eigenlijk was Emmen met de fysiek-ruimtelijke opzet van deze wijken zijn tijd zo’n twintig jaar vooruit. De wijk Angelslo is zo ontworpen dat de sociale cohesie in de wijk versterkt zou worden. Overzichtskaart Emmen

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven

Bekijk het antwoord
  • Nigeria heeft ondanks een relatief hoog bruto nationaal product per inwoner een hoge bevolkingsgroei / hoge vruchtbaarheid / lage levensverwachting (1)
  • inkomsten (uit de oliewinning) worden niet voldoende geïnvesteerd in gezondheidszorg (en onderwijs) / vloeien af naar het buitenland / blijven bij een kleine groep mensen hangen (1)

Gebruik bron 2 en de atlas. In de jaren 70 van de vorige eeuw werd aangenomen dat de wereld in

2040 zo’n 15 miljard inwoners zou hebben. Op basis van de huidige demografische ontwikkelingen wordt nu verwacht dat de wereldbevolking zal groeien tot zo’n 11 miljard inwoners in 2100 en daarna zal stabiliseren.

Vraag 8 2 punten

Geef aan

  • op welke demografische ontwikkeling de verwachting gebaseerd is dat de wereldbevolking op termijn zal stabiliseren;
  • waardoor de wereldbevolking ondanks deze ontwikkeling voorlopig toch blijft groeien.
Bron 2

Stratenpatroon van Angelslo

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven

Bekijk het antwoord
  • Het gemiddeld aantal kinderen per vrouw / vruchtbaarheidscijfer is de laatste decennia wereldwijd gedaald (tot bijna de vervangingsfactor) (1)
  • Het aantal kinderen dat geboren wordt zal nog lange tijd groter zijn dan het aantal sterfgevallen / Wereldwijd bevinden zich nog relatief veel mensen in de vruchtbare leeftijd (1)

Opgave 3 − De geologie van de Grote Oceaan

Bestudeer bron 1 uit het bronnenboekje die bij deze opgave hoort.

Binnen de aardwetenschappen wordt ervan uitgegaan dat geologische processen die nu plaatsvinden in het verleden op dezelfde wijze plaatsvonden.

Vraag 9 1 punt

Noem het begrip waarmee dit uitgangspunt wordt aangeduid?

Bron 1

Emmen, een stad ontstaan uit een dorpskern In de jaren 20 en 30 van de vorige eeuw kampte Emmen met een hoge werkloosheid en een gebrek aan voorzieningen. Na de Tweede Wereldoorlog veranderde dat door de komst van textielbedrijven. Het plattelandsdorp, dat voor 1950 niet veel groter was dan het huidige Emmen Centrum, groeide uit tot een moderne industriestad. Tegenwoordig is de stad Emmen met zo’n 57.000 inwoners, na Assen, de tweede stad van Drenthe. De woonerven die voor de textielarbeiders in de jaren 60 werden gebouwd, waren de eerste van Nederland. Eigenlijk was Emmen met de fysiek-ruimtelijke opzet van deze wijken zijn tijd zo’n twintig jaar vooruit. De wijk Angelslo is zo ontworpen dat de sociale cohesie in de wijk versterkt zou worden. Overzichtskaart Emmen

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven

Bekijk het antwoord
  • het actualiteitsbeginsel / actualiteitsprincipe (1)

Gebruik bron 1 en de atlas. Met de letters a en b in bron 1 worden twee diepe delen van de Grote Oceaan weergegeven.

Vraag 10 2 punten

Noteer de letters a en b op je antwoordblad. Geef voor elke letter aan waardoor de oceaan daar zo diep is.

Bron 1

Emmen, een stad ontstaan uit een dorpskern In de jaren 20 en 30 van de vorige eeuw kampte Emmen met een hoge werkloosheid en een gebrek aan voorzieningen. Na de Tweede Wereldoorlog veranderde dat door de komst van textielbedrijven. Het plattelandsdorp, dat voor 1950 niet veel groter was dan het huidige Emmen Centrum, groeide uit tot een moderne industriestad. Tegenwoordig is de stad Emmen met zo’n 57.000 inwoners, na Assen, de tweede stad van Drenthe. De woonerven die voor de textielarbeiders in de jaren 60 werden gebouwd, waren de eerste van Nederland. Eigenlijk was Emmen met de fysiek-ruimtelijke opzet van deze wijken zijn tijd zo’n twintig jaar vooruit. De wijk Angelslo is zo ontworpen dat de sociale cohesie in de wijk versterkt zou worden. Overzichtskaart Emmen

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven

Bekijk het antwoord
  • Het deel bij a is diep, doordat de oceanische plaat door subductie schuin de mantel in wordt getrokken (en er een langgerekte diepte op de oceaanbodem ontstaat) (1)
  • Het deel bij b is diep, doordat het een oud stuk oceanische korst is (dat door afkoeling een hogere dichtheid heeft) en is weggezakt in de mantel (1)

Gebruik bron 1 en de atlas. De Tuamoturug (c in bron 1) is een rug in de Grote Oceaan met een noordwest-zuidoostoriëntatie. In de Grote Oceaan liggen meer van dit soort ruggen.

Vraag 11 2 punten

Beschrijf het ontstaan van deze ruggen.

Bron 1

Emmen, een stad ontstaan uit een dorpskern In de jaren 20 en 30 van de vorige eeuw kampte Emmen met een hoge werkloosheid en een gebrek aan voorzieningen. Na de Tweede Wereldoorlog veranderde dat door de komst van textielbedrijven. Het plattelandsdorp, dat voor 1950 niet veel groter was dan het huidige Emmen Centrum, groeide uit tot een moderne industriestad. Tegenwoordig is de stad Emmen met zo’n 57.000 inwoners, na Assen, de tweede stad van Drenthe. De woonerven die voor de textielarbeiders in de jaren 60 werden gebouwd, waren de eerste van Nederland. Eigenlijk was Emmen met de fysiek-ruimtelijke opzet van deze wijken zijn tijd zo’n twintig jaar vooruit. De wijk Angelslo is zo ontworpen dat de sociale cohesie in de wijk versterkt zou worden. Overzichtskaart Emmen

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven

Bekijk het antwoord
  • de Pacifische Plaat (in noordwestelijke richting) over hotspots / mantelpluimen beweegt (1)
  • waarbij steeds nieuwe vulkanische eilanden ontstaan die vulkanische ruggen (met een noordwest-zuidoostoriëntatie) vormen (1)

Gebruik bron 1 en de atlas. De Oost-Pacifische Rug (d in bron 1) in de Grote Oceaan en de Midden-Atlantische Rug in de Atlantische Oceaan zijn beide ontstaan door divergentie. De Oost-Pacifische Rug is echter breder dan de Midden-Atlantische Rug.

Vraag 12 2 punten

Leg uit dat de Oost-Pacifische Rug breder is dan de Midden-Atlantische Rug. Je uitleg moet een oorzaak-gevolgrelatie bevatten.

Bron 1

Emmen, een stad ontstaan uit een dorpskern In de jaren 20 en 30 van de vorige eeuw kampte Emmen met een hoge werkloosheid en een gebrek aan voorzieningen. Na de Tweede Wereldoorlog veranderde dat door de komst van textielbedrijven. Het plattelandsdorp, dat voor 1950 niet veel groter was dan het huidige Emmen Centrum, groeide uit tot een moderne industriestad. Tegenwoordig is de stad Emmen met zo’n 57.000 inwoners, na Assen, de tweede stad van Drenthe. De woonerven die voor de textielarbeiders in de jaren 60 werden gebouwd, waren de eerste van Nederland. Eigenlijk was Emmen met de fysiek-ruimtelijke opzet van deze wijken zijn tijd zo’n twintig jaar vooruit. De wijk Angelslo is zo ontworpen dat de sociale cohesie in de wijk versterkt zou worden. Overzichtskaart Emmen

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven

Bekijk het antwoord
  • het uit elkaar bewegen / divergeren van de platen bij de Oost-Pacifische Rug sneller gaat dan bij de Midden-Atlantische Rug (oorzaak) (1)
  • waardoor bij de Oost-Pacifische Rug meer jonge / nieuwe oceanische korst wordt gevormd die nog niet diep is weggezakt in de mantel (en de Oost-Pacifische Rug dus breder is) (gevolg) (1)

Opgave 4 − Landschappen en klimaat in Afrika

Bestudeer de bronnen 1 en 2 uit het bronnenboekje die bij deze opgave horen.

Gebruik de bronnen 1 en 2 en de atlas. De foto’s a tot en met e zijn gemaakt op de vijf locaties die zijn aangegeven op de kaart in bron 1.

Vraag 13 3 punten

Noteer de locaties 1 tot en met 5 uit bron 1 op je antwoordblad. Schrijf achter elk cijfer de letter van de juiste foto.

Bron 1

Emmen, een stad ontstaan uit een dorpskern In de jaren 20 en 30 van de vorige eeuw kampte Emmen met een hoge werkloosheid en een gebrek aan voorzieningen. Na de Tweede Wereldoorlog veranderde dat door de komst van textielbedrijven. Het plattelandsdorp, dat voor 1950 niet veel groter was dan het huidige Emmen Centrum, groeide uit tot een moderne industriestad. Tegenwoordig is de stad Emmen met zo’n 57.000 inwoners, na Assen, de tweede stad van Drenthe. De woonerven die voor de textielarbeiders in de jaren 60 werden gebouwd, waren de eerste van Nederland. Eigenlijk was Emmen met de fysiek-ruimtelijke opzet van deze wijken zijn tijd zo’n twintig jaar vooruit. De wijk Angelslo is zo ontworpen dat de sociale cohesie in de wijk versterkt zou worden. Overzichtskaart Emmen

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven

Bekijk het antwoord
  • 1 c 2 e 3 a 4 d 5 b indien vijf antwoorden juist (3) indien vier of drie antwoorden juist (2) indien twee antwoorden juist (1) indien minder dan twee antwoorden juist (0) (3)

In Afrika liggen de verschillende landschapszones over het algemeen parallel aan de evenaar. In Noord- en Zuid-Amerika is dit patroon minder herkenbaar.

Vraag 14 1 punt

Noem de geofactor waardoor dit verschil wordt veroorzaakt.

Bron 1

Emmen, een stad ontstaan uit een dorpskern In de jaren 20 en 30 van de vorige eeuw kampte Emmen met een hoge werkloosheid en een gebrek aan voorzieningen. Na de Tweede Wereldoorlog veranderde dat door de komst van textielbedrijven. Het plattelandsdorp, dat voor 1950 niet veel groter was dan het huidige Emmen Centrum, groeide uit tot een moderne industriestad. Tegenwoordig is de stad Emmen met zo’n 57.000 inwoners, na Assen, de tweede stad van Drenthe. De woonerven die voor de textielarbeiders in de jaren 60 werden gebouwd, waren de eerste van Nederland. Eigenlijk was Emmen met de fysiek-ruimtelijke opzet van deze wijken zijn tijd zo’n twintig jaar vooruit. De wijk Angelslo is zo ontworpen dat de sociale cohesie in de wijk versterkt zou worden. Overzichtskaart Emmen

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven

Bekijk het antwoord
  • reliëf / (ligging van) gebergtes (1)

Gebruik de atlas. Rondom de evenaar valt in het oosten van Afrika minder neerslag dan in het westen.

Vraag 15 2 punten

Leg met kaartblad 178 uit dat de bodemaantasting door afstromend water rondom de evenaar in het oosten van Afrika toch groter is dan in het westen. Je uitleg moet een oorzaak-gevolgrelatie bevatten.

Bron 1

Emmen, een stad ontstaan uit een dorpskern In de jaren 20 en 30 van de vorige eeuw kampte Emmen met een hoge werkloosheid en een gebrek aan voorzieningen. Na de Tweede Wereldoorlog veranderde dat door de komst van textielbedrijven. Het plattelandsdorp, dat voor 1950 niet veel groter was dan het huidige Emmen Centrum, groeide uit tot een moderne industriestad. Tegenwoordig is de stad Emmen met zo’n 57.000 inwoners, na Assen, de tweede stad van Drenthe. De woonerven die voor de textielarbeiders in de jaren 60 werden gebouwd, waren de eerste van Nederland. Eigenlijk was Emmen met de fysiek-ruimtelijke opzet van deze wijken zijn tijd zo’n twintig jaar vooruit. De wijk Angelslo is zo ontworpen dat de sociale cohesie in de wijk versterkt zou worden. Overzichtskaart Emmen

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven

Bekijk het antwoord
  • het oosten van Afrika rondom de evenaar minder dichtbegroeid is dan het westen / vooral is begroeid met halfopen / steppe- en savanne-achtige vegetatie en het westen met (altijdgroen) tropisch regenwoud (oorzaak) (1)
  • waardoor de bodem in het oosten van Afrika rondom de evenaar, in tegenstelling tot de bodem in het westen bij (hevige) neerslag makkelijker kan wegspoelen (gevolg) (1)

Gebruik de atlas. Een van de natste plaatsen in Afrika is de stad Douala in Kameroen. Het hele jaar door valt hier veel neerslag. In de periode mei-augustus is de hoeveelheid neerslag echter nog groter dan in de overige maanden.

Vraag 16 3 punten

Geef eerst aan waardoor in Douala het hele jaar door veel neerslag valt. Beschrijf vervolgens het ontstaan van de nog grotere hoeveelheid neerslag in Douala in de periode mei-augustus.

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven · Bijlage

Bekijk het antwoord
  • Douala ligt vlak bij de evenaar / staat het hele jaar door onder invloed van een lagedrukgebied / de ITCZ (1)
  • Douala in de periode mei-augustus onder invloed staat van een aanlandige wind / de vochtige zuidwestmoesson (1)
  • en dat de vochtige lucht tegen de gebergtes rondom Douala wordt gedwongen te stijgen (en dus valt er in de periode mei-augustus een nog grotere hoeveelheid neerslag) (1)

Opgave 5 − Forest City in de Straat Johor

Bestudeer de bronnen 1 en 2 uit het bronnenboekje die bij deze opgave horen.

Gebruik de atlas. In de periode 2006 - 2011 investeerde China ongeveer 40 miljard euro in landen in Zuidoost-Azië. In drie landen in Zuidoost-Azië investeerde China meer dan vijf miljard euro.

Vraag 17 1 punt

Welke drie landen zijn dit?

Bekijk het antwoord

Opmerking Alleen als alle drie de landen juist zijn, 1 scorepunt toekennen.

Gebruik de bronnen 1 en 2. Bij het project Forest City zijn drie landen betrokken. Deze landen profiteren onder andere van de werkgelegenheid die het project biedt.

Vraag 18 3 punten

Noteer de namen van de drie betrokken landen op je antwoordblad. Geef voor elk land nog een andere reden waarom dat land kan profiteren van het project Forest City.

Bekijk het antwoord

Voorbeeld uit het correctievoorschrift:

  • Juiste redenen voor China zijn: (1p)
    • Met dit project probeert China zijn invloedssfeer in Zuidoost-Azië te vergroten.
    • Het project levert inkomsten op voor Chinese bedrijven (die zijn betrokken bij de bouw).
  • Juiste redenen voor Maleisië zijn: (1p)
    • De toekomstige (vermogende) bewoners van Forest City zullen belasting betalen in Maleisië.
    • In Maleisië worden huizen gebouwd die worden gefinancierd door China.
  • Juiste redenen voor Singapore zijn: (1p)
    • Singapore kan profiteren (van de nabijheid) van relatief goedkope woonruimte / vestigingsmogelijkheden in Forest City.
    • Het draagvlak van voorzieningen in Singapore wordt groter.

Gebruik bron 1. In veel grote steden in Zuidoost-Azië zijn door verstedelijking problemen ontstaan. Daktuinen en verticale tuinen moeten voorkomen dat deze problemen ook in Forest City ontstaan.

Vraag 19 2 punten

Geef twee manieren waarop daktuinen en verticale tuinen deze problemen in Forest City kunnen voorkomen.

Bron 1

Emmen, een stad ontstaan uit een dorpskern In de jaren 20 en 30 van de vorige eeuw kampte Emmen met een hoge werkloosheid en een gebrek aan voorzieningen. Na de Tweede Wereldoorlog veranderde dat door de komst van textielbedrijven. Het plattelandsdorp, dat voor 1950 niet veel groter was dan het huidige Emmen Centrum, groeide uit tot een moderne industriestad. Tegenwoordig is de stad Emmen met zo’n 57.000 inwoners, na Assen, de tweede stad van Drenthe. De woonerven die voor de textielarbeiders in de jaren 60 werden gebouwd, waren de eerste van Nederland. Eigenlijk was Emmen met de fysiek-ruimtelijke opzet van deze wijken zijn tijd zo’n twintig jaar vooruit. De wijk Angelslo is zo ontworpen dat de sociale cohesie in de wijk versterkt zou worden. Overzichtskaart Emmen

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven

Bekijk het antwoord
  • Juiste manieren zijn: − Daktuinen en verticale tuinen dragen bij aan een betere luchtkwaliteit in de stad / nemen koolstofdioxide op / produceren zuurstof / zorgen voor vergroening in de stad (dit gaat (milieu)vervuiling / luchtverontreiniging / stankoverlast tegen). − Daktuinen en verticale tuinen houden water vast / zorgen voor een toename van de vertragingstijd (dit gaat wateroverlast / verstening van het oppervlak tegen). − Daktuinen en verticale tuinen hebben een verkoelende werking (dit gaat hittestress in de stad tegen). per juiste manier (1) (2)

Gebruik de bronnen 1 en 2. Om mensen naar Forest City te trekken wordt reclame voor de stad gemaakt. De artist’s impression in bron 1 is daar een voorbeeld van.

Vraag 20 1 punt

Geef aan welke aanpassing de tekenaar heeft gedaan om de locatie van Forest City positiever voor te stellen dan het in werkelijkheid is.

Bron 1

Emmen, een stad ontstaan uit een dorpskern In de jaren 20 en 30 van de vorige eeuw kampte Emmen met een hoge werkloosheid en een gebrek aan voorzieningen. Na de Tweede Wereldoorlog veranderde dat door de komst van textielbedrijven. Het plattelandsdorp, dat voor 1950 niet veel groter was dan het huidige Emmen Centrum, groeide uit tot een moderne industriestad. Tegenwoordig is de stad Emmen met zo’n 57.000 inwoners, na Assen, de tweede stad van Drenthe. De woonerven die voor de textielarbeiders in de jaren 60 werden gebouwd, waren de eerste van Nederland. Eigenlijk was Emmen met de fysiek-ruimtelijke opzet van deze wijken zijn tijd zo’n twintig jaar vooruit. De wijk Angelslo is zo ontworpen dat de sociale cohesie in de wijk versterkt zou worden. Overzichtskaart Emmen

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven

Bekijk het antwoord
  • Uit het antwoord moet blijken dat de tekenaar (op de achtergrond) een industriegebied in Singapore heeft weggelaten / vervangen door groenvoorziening. (1)

Opgave 6 − Het stroomgebied van de Salween

Bestudeer de bronnen 1 en 2 uit het bronnenboekje die bij deze opgave horen.

Gebruik de bronnen 1 en 2. In bron 2 zijn drie dwarsdoorsnedes getekend in de bovenloop van de Salween, de Mekong en de Jinsha Jiang.

Vraag 21 2 punten

Welke van deze drie rivieren heeft in het afgebeelde gebied in bron 2 de laagste stroomsnelheid? Onderbouw je keuze met bron 2.

Bron 2

Stratenpatroon van Angelslo

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven

Bekijk het antwoord
  • Jinsha Jiang (Chang Jiang) (1)
  • Uit het antwoord moet blijken dat het verval in de bovenloop van de Jinsha Jiang minder (zo’n 600 m) is dan het verval van de Salween en de Mekong (zo’n 1.000 m) (1)

Gebruik bron 1 en de atlas. Er bestaat een relatie tussen de overheersende exogene processen in de bovenloop van de Salween en het overheersende exogene proces in het mondingsgebied van de Salween.

Vraag 22 2 punten

Beschrijf deze relatie.

Bron 1

Emmen, een stad ontstaan uit een dorpskern In de jaren 20 en 30 van de vorige eeuw kampte Emmen met een hoge werkloosheid en een gebrek aan voorzieningen. Na de Tweede Wereldoorlog veranderde dat door de komst van textielbedrijven. Het plattelandsdorp, dat voor 1950 niet veel groter was dan het huidige Emmen Centrum, groeide uit tot een moderne industriestad. Tegenwoordig is de stad Emmen met zo’n 57.000 inwoners, na Assen, de tweede stad van Drenthe. De woonerven die voor de textielarbeiders in de jaren 60 werden gebouwd, waren de eerste van Nederland. Eigenlijk was Emmen met de fysiek-ruimtelijke opzet van deze wijken zijn tijd zo’n twintig jaar vooruit. De wijk Angelslo is zo ontworpen dat de sociale cohesie in de wijk versterkt zou worden. Overzichtskaart Emmen

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven

Bekijk het antwoord
  • in de bovenloop van de Salween verwering en/of erosie zorgt voor de afbraak van gesteenten (1)
  • en het hierbij geërodeerde / vrijgekomen materiaal uiteindelijk in het mondingsgebied wordt afgezet / gesedimenteerd (1)

Gebruik de atlas. Het risico op verzilting in de delta’s van de Salween en de Mekong is niet het hele jaar even groot.

Vraag 23 3 punten

Beschrijf in drie stappen dat het risico op verzilting in de delta’s van de Salween en de Mekong het grootst is in de periode november-april.

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven · Bijlage

Bekijk het antwoord
  • In de periode november-april valt er weinig neerslag in het stroomgebied van de Salween en de Mekong / is er weinig toevoer van smeltwater (1)
  • De Salween en de Mekong staan daardoor in deze periode van het jaar laag / voeren in deze periode weinig water af / hebben in deze periode een laag debiet (1)
  • Zeewater kan daardoor makkelijker de delta’s van de Salween en de Mekong binnendringen (1)

Opgave 7 − Waterveiligheid in Rotterdam

Bestudeer bron 1 uit het bronnenboekje die bij deze opgave hoort.

Gebruik de overzichtskaart van Midden-Nederland. Het dijkringgebied ten noorden van de Nieuwe Maas heeft elk jaar een kans van 1 op 10.000 om te overstromen. Om dit hoge veiligheidsniveau te bereiken was het versterken van de dijk ten noorden van de Nieuwe Maas geen geschikte optie.

Vraag 24 2 punten

Geef twee redenen waarom het versterken van de dijk ten noorden van de Nieuwe Maas geen geschikte optie was.

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven · Bijlage

Bekijk het antwoord
  • Juiste redenen zijn: − De dijk ten noorden van de Nieuwe Maas loopt door de stad / door Rotterdam / Schiedam (zodat versterking niet mogelijk was). − Tussen de Nieuwe Maas en de dijk vinden economische activiteiten plaats in het buitendijks gebied / liggen havengebieden (zodat versterking van de dijk daar geen bescherming zou bieden). per juiste reden (1) (2)

Gebruik de atlas. Met de voltooiing van de Maeslantkering en de ontpoldering van Noordwaard (zie atlaskaart 45B) is het overstromingsrisico in Rotterdam afgenomen.

Vraag 25 3 punten

Beschrijf in drie stappen dat de combinatie van deze twee maatregelen heeft geleid tot een afname van het overstromingsrisico in Rotterdam.

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven · Bijlage

Bekijk het antwoord
  • Bij hoge waterstanden op zee wordt de Maeslantkering gesloten om te voorkomen dat zeewater Rotterdam / Nieuwe Maas binnendringt (1)
  • Rivieren kunnen, wanneer de Maeslantkering is gesloten / bij hoge waterstanden op zee, hun water niet kwijt in zee (1)
  • Om te voorkomen dat het rivierwater in Rotterdam / Nieuwe Maas te ver stijgt, is Noordwaard ontpolderd om overtollig rivierwater naar (de spaarbekkens in) Zuidwest-Nederland te leiden (1)

Gebruik bron 1. Stelling: uit bron 1 kun je de conclusie trekken dat het programma Ruimte voor de Rivier in Nederland succesvol is.

Vraag 26 3 punten

Geef

  • een argument vóór deze stelling;
  • twee argumenten tegen deze stelling.
Bron 1

Emmen, een stad ontstaan uit een dorpskern In de jaren 20 en 30 van de vorige eeuw kampte Emmen met een hoge werkloosheid en een gebrek aan voorzieningen. Na de Tweede Wereldoorlog veranderde dat door de komst van textielbedrijven. Het plattelandsdorp, dat voor 1950 niet veel groter was dan het huidige Emmen Centrum, groeide uit tot een moderne industriestad. Tegenwoordig is de stad Emmen met zo’n 57.000 inwoners, na Assen, de tweede stad van Drenthe. De woonerven die voor de textielarbeiders in de jaren 60 werden gebouwd, waren de eerste van Nederland. Eigenlijk was Emmen met de fysiek-ruimtelijke opzet van deze wijken zijn tijd zo’n twintig jaar vooruit. De wijk Angelslo is zo ontworpen dat de sociale cohesie in de wijk versterkt zou worden. Overzichtskaart Emmen

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven

Bekijk het antwoord

Voorbeeld uit het correctievoorschrift:

  • Een juist argument vóór deze stelling is: (1) Extreem hoge waterstanden / grote problemen met hoogwater zijn in Rotterdam sinds de start van het programma Ruimte voor de Rivier niet meer voorgekomen.
  • Juiste argumenten tegen deze stelling zijn: (2p)
    • Het programma Ruimte voor de Rivier loopt te kort voor een dergelijke conclusie, omdat extreme weersomstandigheden minder vaak voorkomen.
    • Bron 1 geeft alleen informatie over hoge waterstanden in Rotterdam. Hieruit kan je geen conclusies trekken die voor heel Nederland gelden.
    • Met de voltooiing van de Maeslantkering in 1997 (Deltawerken) was het overstromingsrisico in Rotterdam / Zuidwest-Nederland al afgenomen. De afname van het overstromingsrisico komt dus niet alleen voort uit het programma Ruimte voor de Rivier.

Opmerking Aan elk juist argument tegen de stelling 1 scorepunt toekennen.

Opgave 8 − Wijken in Emmen

Bestudeer de bronnen 1 tot en met 4 uit het bronnenboekje die bij deze opgave horen.

Gebruik de bronnen 1 en 2. De fysiek-ruimtelijke opzet van naoorlogse wijken in Emmen moest de sociale cohesie in deze wijken bevorderen. De wijk Angelslo is daar een voorbeeld van.

Vraag 27 2 punten

Beredeneer op welke manier de fysiek-ruimtelijke opzet van de wijk Angelslo de sociale cohesie bevorderde.

Bekijk het antwoord
  • Veel van de woon- en buurtstraten lopen dood / hebben geen doorgaand verkeer (1)
  • zodat bewoners eerder met elkaar in contact komen / de wijk aantrekkelijk is voor gezinnen met kinderen / de wijk veiliger is (zodat de sociale cohesie bevorderd zou worden) (1)

In de jaren 80 van de vorige eeuw ging de leefbaarheid in de naoorlogse wijken in Emmen achteruit.

Vraag 28 2 punten

Geef hiervan een oorzaak op mondiale schaal en een oorzaak op nationale schaal.

Bekijk het antwoord

Voorbeeld uit het correctievoorschrift:

  • Een juiste oorzaak op mondiale schaal is: (1) Textielbedrijven gingen hun kleding in lagelonenlanden produceren, zodat veel mensen in Angelslo werkloos raakten.
  • Juiste oorzaken op nationale schaal zijn: (1p)
    • Investeringen (in de kenniseconomie of creatieve economie) vonden vooral plaats in de Randstad / het westen van Nederland.
    • Bedrijven vertrokken naar / vestigden zich in de Randstad / het westen van Nederland.

Gebruik de bronnen 1 en 3. In de jaren 90 van de vorige eeuw heeft de gemeente Emmen, in samenwerking met woningcorporaties, een stadsvernieuwingsprogramma uitgevoerd om de leefbaarheid in een aantal wijken te verbeteren. In Angelslo is dit maar gedeeltelijk gelukt.

Vraag 29 2 punten

Beredeneer met een van de woningkenmerken dat het voor de gemeente Emmen lastig is om de leefbaarheid in Angelslo te verbeteren.

Bekijk het antwoord
  • De gemeente Emmen kan alleen (huur)woningen opknappen / verbeteren die in bezit zijn van woningcorporaties (1)
  • maar in de wijk Angelso bestaat een groot deel / bijna de helft van de woningen uit koopwoningen (die door de gemeente niet zomaar opgeknapt kunnen worden) (1)

Gebruik de bronnen 1, 3 en 4. De leeftijdsdiagrammen in bron 4 zijn van de wijken Angelslo, Delftlanden, Emmen Centrum en Rietlanden.

Vraag 30 2 punten

Noteer de wijken Delftlanden en Emmen Centrum op je antwoordblad. Schrijf achter elke wijk de letter van het juiste leeftijdsdiagram.

Bron 4

Leeftijdsdiagrammen van vier wijken in Emmen in 2015 diagram a diagram b

100+ 100+ mannen 95-99 vrouwen mannen 95-99 vrouwen 90-94 90-94 85-89 85-89 80-84 80-84 75-79 75-79 70-74 70-74 65-69 65-69 60-64 60-64 55-59 55-59 50-54 50-54 45-49 45-49 40-44 40-44 35-39 35-39 30-34 30-34 25-29 25-29 20-24 20-24 15-19 15-19 10-14 10-14 5-9 5-9 0-4 0-4

8 7 6 5 4 3 2 1 0 0 1 2 3 4 5 6 7 8 8 7 6 5 4 3 2 1 0 0 1 2 3 4 5 6 7 8 % %

diagram c diagram d

100+ 100+ mannen 95-99 vrouwen mannen 95-99 vrouwen 90-94 90-94 85-89 85-89 80-84 80-84 75-79 75-79 70-74 70-74 65-69 65-69 60-64 60-64 55-59 55-59 50-54 50-54 45-49 45-49 40-44 40-44 35-39 35-39 30-34 30-34 25-29 25-29 20-24 20-24 15-19 15-19 10-14 10-14 5-9 5-9 0-4 0-4

8 7 6 5 4 3 2 1 0 0 1 2 3 4 5 6 7 8 8 7 6 5 4 3 2 1 0 0 1 2 3 4 5 6 7 8 % %

►►► ν

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven

Bekijk het antwoord
  • Delftlanden - a (1)
  • Emmen Centrum - d (1)

Bron: College voor Toetsen en Examens, centraal examen vwo Aardrijkskunde 2019, tijdvak 1. Afbeeldingen en de exacte opmaak staan in het originele examen: https://www.examenblad.nl/2019/vwo/documenten/cse-1/vw-0131-a-19-1-o

Andere examens aardrijkskunde vwo

Hoe ToetsChecker aardrijkskunde per vraagtype nakijkt, lees je op aardrijkskunde toetsen nakijken met AI.

Veelgestelde vragen

Hoeveel vragen heeft het eindexamen aardrijkskunde vwo 2019, tijdvak 1?

Het centraal examen aardrijkskunde vwo 2019, tijdvak 1 telt 30 vragen. De meeste vragen gaan over verstedelijking (7), globalisering (5) en bevolking en migratie (4).

Wat zijn de antwoorden van het examen aardrijkskunde vwo 2019, tijdvak 1?

Op deze pagina staat bij elke vraag het antwoord uit het officiële correctievoorschrift van het College voor Toetsen en Examens, met de punten per onderdeel. Bij meerkeuzevragen staat de juiste letter erbij.

Waar vind ik het correctievoorschrift van aardrijkskunde vwo 2019, tijdvak 1?

Het correctievoorschrift staat op examenblad.nl, de site van het College voor Toetsen en Examens (https://www.examenblad.nl/2019/vwo/documenten/cse-1/vw-0131-a-19-1-c).

Hoe oefen ik met het examen aardrijkskunde vwo 2019, tijdvak 1 en krijg ik feedback?

Vraag je docent om het examen als oefentoets klaar te zetten in ToetsChecker. Je maakt het op papier of online, en het AI-model kijkt het na volgens het correctievoorschrift, met feedback per vraag. Je docent geeft het resultaat daarna vrij.