Eindexamen aardrijkskunde vwo 2021, tijdvak 3: vragen en antwoorden

• Uit het antwoord moet blijken dat een verschuiving optrad van werken in de landbouw / primaire sector naar werken in de industrie / secundaire sector (1)
• Uit het antwoord moet blijken dat mensen van het platteland naar de stad trokken / dat urbanisatie optrad (1)

Voorbeeld uit het correctievoorschrift:

• Juiste onderdelen uit de productieketen zijn: (1p)
  • R&D (Research and Development)
  • marketing
  • hoofdkantoren

Opmerking Bij deelvraag twee alleen het scorepunt toekennen bij twee juiste onderdelen uit de productieketen.

• Als 3D-printen tot een nieuwe industriële revolutie leidt, hoeven producten niet meer gemaakt te worden op goedkope locaties (zoals China) / worden producten dichter bij de afzetmarkt / door de consument zelf gemaakt (1)
• zodat de exportgeoriënteerde industrie van China / het transport van eindproducten over zee minder wordt (en de havens in China en van Rotterdam minder belangrijk worden) (1)

• de landen in groep b weinig patenten hebben op het gebied van 3D-printen / geen grote grondstofexporteurs zijn / niet voorbereid zijn op een toekomst waarin 3D-printen een belangrijke rol speelt (1)
• terwijl deze landen voor hun inkomsten voor een groot deel wel afhankelijk zijn van industriële exportproducten (1)

• Uit het antwoord moet blijken dat de relatieve ligging van Los Angeles door het verschuiven van het economisch zwaartepunt naar (Zuidoost-) Azië / van de Atlantic Rim naar de Pacific Rim is verbeterd (1)
• Uit het antwoord moet blijken dat Washington D.C. een wereldstad is met een politieke functie (en dus minder invloed ondervindt van het verschuiven van het economische zwaartepunt naar (Zuidoost-)Azië) (1)

• Juiste redenen zijn: − Het organiseren van de Olympische Spelen draagt bij aan een positieve beeldvorming / bekendheid van Los Angeles. − De Olympische Spelen zijn een mondiaal evenement waar bezoekers uit de hele wereld elkaar ontmoeten. (1)

• Uit het antwoord moet blijken dat met de aanleg van de Crenshaw/LAX Line de internationale luchthaven en het CBD beter op elkaar zijn aangesloten. (1)

• Door de verbeterende (relatieve) ligging / bereikbaarheid zal de waarde van de huizen in de wijken langs de Crenshaw/LAX Line stijgen (1)
• zodat de (in het algemeen) minder vermogende minderheden verdrongen worden door de rijkere blanke bevolking (1)
• Uit het antwoord moet blijken dat in View Park Windsor Hills overwegend Afro-Amerikanen wonen met een hoger inkomen (1)

• voorbeelden van gesteenten metamorf gesteente leisteen marmer sedimentgesteente kalksteen zandsteen stollingsgesteente basalt graniet indien zes antwoorden juist (2) indien vijf of vier antwoorden juist (1) indien minder dan vier antwoorden juist (0) (2)

• dwarsdoorsnede 2 (1)
• De schematische weergave in bron 6 toont een stratovulkaan / explosieve eruptie (1)

• Uit het antwoord moet blijken dat door de hitte van het (binnendringend) magma de samenstelling van het bestaande gesteente verandert (1)
• de hoornrots door opheffing / gebergtevorming omhoog gekomen is (1)
• waarbij de bovenliggende gesteenten zijn verweerd / geërodeerd / afgebroken (en de hoornrots aan het aardoppervlak is komen te liggen) (1)

• gesteenten onder invloed van (stromend) water verweren en/of eroderen / afgebroken worden (1)
• waarna het afbraakmateriaal na transport door water sedimenteert en uiteindelijk tot sedimentgesteente samengedrukt / verdicht wordt (1)

Opmerking Alleen als beide antwoorden juist zijn 1 scorepunt toekennen.

• Uit het antwoord moet blijken dat alleen in dalingsgebieden genoeg sedimenten kunnen ophopen om druk op te bouwen (waardoor aardolie kan ontstaan) (1)
• Uit het antwoord moet blijken dat rivieren sedimenten naar zee transporteren (die uiteindelijk als reservoir- en/of afdekkingsgesteente gaan dienen) (1)

• Juiste oorzaken zijn: − De moessonwinden vanuit de Indische Oceaan krijgen (door de corioliskracht) op het noordelijk halfrond een afbuiging naar rechts (waardoor de vochtige lucht het Arabisch Schiereiland niet bereikt). − De winden op het Arabisch Schiereiland komen in de zomer van het (droge) vasteland van Europa en/of Azië en/of Afrika (waardoor er weinig vocht in de lucht zit). − Bij aanlandige winden zal (in de berggebieden) aan de randen van het Arabisch Schiereiland stuwingsneerslag vallen (waardoor de rest van het schiereiland in de regenschaduw ligt). per juiste oorzaak (1) (2)

• de temperatuurverschillen in de woestijn (tussen dag en nacht) groot zijn (1)
• waardoor gesteenten (overdag) uitzetten en ('s nachts) krimpen en uiteindelijk breken (1)

Voorbeeld uit het correctievoorschrift:

• Juiste andere oorzaken zijn: (1p)
  • In de zomer is er bewolking / minder zon / minder verdamping bij Salala.
  • In de zomer is de (relatieve) luchtvochtigheid hoog bij Salala.

• Al-Qaida (1)

• Foto’s a en b zijn gemaakt tijdens etappe 6 (1)
• Foto’s c en d zijn gemaakt tijdens etappe 3 (1)

• boven het zuidelijk deel van Zuid-Amerika in januari een lagedrukgebied ligt / het zuidelijk deel van Zuid-Amerika in januari te maken heeft met stijgende lucht (1)
• waarbij de vochtige (stijgende) lucht afkoelt en condenseert (en er neerslag ontstaat) (1)

• in de moerassen / in het vlakke stroomgebied van de Paraná al veel sediment bezinkt / afgezet wordt (voordat dit de monding van de rivier bereikt) (oorzaak) (1)
• waardoor in het mondingsgebied niet genoeg / weinig sediment beschikbaar is om de eroderende werking van de zee te compenseren (en een groot estuarium ontstaan is) (gevolg) (1)

• Peru wordt vaak geassocieerd met sociaal-culturele bezienswaardigheden (zoals Machu Picchu / Incasteden) (1)
• Colombia wordt vaak geassocieerd met politieke onrusten (zoals de FARC en drugshandel) (1)

• De economische positie van Ecuador is het meest kwetsbaar, omdat dit land (voor meer dan 50%) afhankelijk is van de uitvoer van één product (olie) / dat de uitvoer van dit land vooral (voor meer dan 30%) naar één land (de Verenigde Staten) gaat (1)
• De economische positie van Peru is het minst kwetsbaar, omdat dit land niet (voor meer dan 25%) afhankelijk is van één product / minder (dan 30%) afhankelijk is van de uitvoer naar één land (1)

• Uit het antwoord moet blijken dat de muur op lokale schaal een belemmering vormde voor de handel / arbeidsmigratie (1)
• Een juist antwoord op een hoger schaalniveau is: een muur van twee kilometer in een stad houdt niet de illegale migratie tussen twee landen tegen (waarvan de grens veel langer is) (1)

• de UNASUR destijds tot doel had de politieke / sociaaleconomische samenwerking tussen landen in Zuid-Amerika te bevorderen (1)
• en dat het gezamenlijk uitvoeren van een gezondheidsprogramma / van programma's die natuurlijke hulpbronnen moeten beschermen daar goed bij aansloot (1)

• De Rotterdamse haven moet concurreren met andere grote havens (in Europa) / voor rederijen aantrekkelijk blijven om aan te doen (1)
• zodat de aanleg van een nieuwe haven die voldoet aan de modernste havenfaciliteiten / met voldoende diepgang noodzakelijk was (1)

• Harde kusten zorgen voor bolwerkvorming (1)
• Harde kusten hebben een lagere ecologische waarde dan dynamische / zachte kusten (1)
• Ten noorden van de Maasvlakte ligt de vaargeul naar de haven van Rotterdam (1)
• zodat een zachte kust (waarbij dynamische kustprocessen optreden) hier niet mogelijk is, omdat de vaargeul dan kan verzanden / dichtslibben (1)

• zeewater door getijdebewegingen / eb en vloed (twee keer per dag) de Slikken van Voorne in- en uitstroomt (1)
• waarbij slib / zand afgezet wordt als het water stilstaat (1)

• Een juist antwoord op regionale schaal is: Utrecht Science Park is vanuit Utrecht Centraal Station / de omliggende dorpen / via snelwegen goed bereikbaar (1)
• Uit het antwoord op een hoger schaalniveau moet blijken dat Utrecht Science Park binnen Nederland een centrale ligging heeft (1)

• De Uithoflijn rijdt (in tegenstelling tot de buslijnen 12 en 28) niet dwars door het centrum van Utrecht (1)
• zodat in het centrum van Utrecht de veiligheid toeneemt / het aantal verkeersbewegingen afneemt / de leefbaarheid toeneemt (1)

• uitspraak 1: onjuist uitspraak 2: juist uitspraak 3: onjuist indien drie antwoorden juist (2) indien twee antwoorden juist (1) indien minder dan twee antwoorden juist (0) (2)

• Juiste redenen zijn: − Het bouwen van dergelijke ondergrondse verbindingen (in een bestaande stad) neemt veel tijd in beslag / geeft veel overlast. − Het bouwen van dergelijke ondergrondse verbindingen neemt in de stad (veiligheids)risico’s met zich mee. − Het bouwen van dergelijke ondergrondse verbindingen is technisch gezien lastig. per juiste reden (1) (2)