Examenvragen weer en klimaat aardrijkskunde vwo Cariben

30 vragen over weer en klimaat uit 6 centrale examens van 2024 tot en met 2026.

Kort antwoord

Weer en klimaat komt in 6 van de 6 examens aardrijkskunde vwo Cariben voor, met 30 vragen (15% van alle examenvragen). Het meest in 2025, tijdvak 1 (8 vragen). Je oefent de vragen online en het AI-model kijkt ze na volgens het correctievoorschrift.

Alle examenvragen over weer en klimaat

Per examen de vragen over weer en klimaat, nieuwste eerst, met de tekst van de opgave erbij. Onder elke vraag klap je het antwoord uit het correctievoorschrift open.

Oefen de vragen over dit onderwerp online

2026, tijdvak 1: Het leefgebied van de Sami

Opgavetekst

Bij deze opgave horen de bronnen 3 tot en met 6.

bron 4a

Rendieren van de sami in de herfst, Zweden

Foto van rendieren die in de herfst over een open toendra met gekleurde lage begroeiing lopen.

bron 4b

Hondensledetocht in de winter, Zweden

Foto van een hondensledetocht met zes husky’s met rode schoentjes over een besneeuwde weg.
Natuurkundige kaart van Europa met de hoogteligging in kleur, met Scandinavië en Lapland in het noorden.
Kaartenkatern: Europa (Grote Bosatlas 56e editie)

Vraag 6 2 punten

Bij het toekennen van graasrechten aan de Sami is rekening gehouden met het klimaat.

Toon met een klimaatfactor aan waarom bij het toekennen van de graasrechten onderscheid tussen zomer- en winterweidegronden gemaakt is.

Bekijk het antwoord

Uit het antwoord moet blijken dat de bergen in de winter (te) koud / (te) lang met sneeuw bedekt zijn (om rendieren te laten grazen), (1)

zodat (vooral) de lager gelegen gebieden als winterweidegronden toegekend zijn. (1)

Opmerking: aan een juist antwoord dat uitgaat van de hoger gelegen zomerweidegronden dienen scorepunten toegekend te worden.

Vraag 6 in het hele examen

Vraag 7 2 punten

Toerisme is tegenwoordig de belangrijkste bron van inkomsten voor de Sami. De toendra is in de zomer gevoeliger voor landdegradatie dan in de winter.

Leg vanuit de dimensie natuur uit waardoor de toendra juist in de zomer gevoelig is voor landdegradatie.

Je uitleg moet een oorzaak-gevolgrelatie bevatten.

Bekijk het antwoord

Een voorbeeld van een juiste uitleg is: de toendra is in de zomer niet bedekt met sneeuw / de bovenlaag van de toendra is in de zomer ontdooid (oorzaak) (1), waardoor de bodem / vegetatie makkelijker aangetast wordt door menselijke activiteiten (gevolg) (1).

Vraag 7 in het hele examen

2026, tijdvak 1: Fysische geografie van Peru

Opgavetekst

Bij deze opgave horen de bronnen 11 tot en met 14.

bron 11

Natuurkundige overzichtskaart Peru

Natuurkundige kaart van Peru met de Cordillera, de steden Trujillo, Lima, Cusco, Arequipa en Iquitos, het Pacaya-Samiria-reservaat en de rivier de Ucayali.

bron 12

Klimaatdiagrammen van vier plaatsen uit bron 11

Vier klimaatdiagrammen, a tot en met d, met neerslag in millimeters als staven en de temperatuur in graden Celsius als lijn.

bron 13

Zuid-Amerika, temperatuur en neerslag

Kaart van Zuid-Amerika in januari met de neerslag in klassen en de isothermen.
in januari
Kaart van Zuid-Amerika in juli met de neerslag in klassen en de isothermen.
in juli

Vraag 17 2 punten

De klimaatdiagrammen in bron 12 horen bij de steden Arequipa, Cusco, Iquitos en Trujillo (zie bron 11).

Noteer de namen van deze vier steden onder elkaar op je antwoordblad. Schrijf achter elke stad de letter van het juiste klimaatdiagram.

Bekijk het antwoord

Arequipa - d

Cusco - c

Iquitos - a

Trujillo - b

Indien vier juiste antwoorden 2; indien drie of twee juiste antwoorden 1; indien minder dan twee juiste antwoorden 0.

Vraag 17 in het hele examen

Vraag 20 2 punten

Tijdens El Niño neemt het debiet van de rivieren in het Pacaya Samiria-reservaat af. Dit komt doordat er in dit gebied tijdens El Niño minder neerslag valt.

Leg uit waardoor tijdens El Niño minder neerslag in dit gebied valt.

Je uitleg moet een oorzaak-gevolgrelatie bevatten.

Bekijk het antwoord

Uit de uitleg moet blijken dat de wind in dit gebied tijdens El Niño uit het westen komt (in plaats van de standaard waaiende oostpassaat) (oorzaak) (1), waardoor dit gebied aan de lijzijde / in de regenschaduw van de Andes komt te liggen (gevolg) (1).

Vraag 20 in het hele examen

2026, tijdvak 1: Muggenoverlast op de Benedenwindse Eilanden

Opgavetekst

Bij deze opgave horen de bronnen 17 en 18.

bron 17

De mangrovemug Aedes taeniorhynchus

De overlast van muggen op Aruba, Bonaire en Curaçao is groot in de regenperiode. In de buurt van mangroven veroorzaakt de mangrovemug Aedes taeniorhynchus veel overlast. In tegenstelling tot de meeste andere muggen legt deze mug haar eitjes in de zoute grond op de hogere delen in de mangrove. Wanneer deze hogere delen onder water komen te staan, komen de eitjes uit. Muggenoverlast wordt op Aruba bestreden door de Gele Koorts Muskiet Bestrijding (GKMB). Dat doen ze door de mangroven te bespuiten met pesticiden of door de muggen uit te roken. Het Fundacion Parke Nacional Aruba (FPNA) wil dat de GKMB daarmee stopt en andere manieren gebruikt om de muggen te bestrijden.

Aedes taeniorhynchus

Foto van een mangrovemug Aedes taeniorhynchus op een witte stof.

Broedgebied van de mangrovemug Aedes taeniorhynchus

Foto van een mangrovegebied met jonge mangroveplanten die uit een zanderige bodem omhoog steken, met water op de achtergrond.
Natuurkundige kaart van Midden-Amerika en het Caribisch gebied, met in de inzet de Kleine Antillen met onder meer Aruba, Bonaire en Curaçao.
Kaartenkatern: Midden-Amerika en de Kleine Antillen (Grote Bosatlas 56e editie)
Kaarten van de luchtdruk en de windrichtingen in januari en juli, met hogedrukgebieden, lagedrukgebieden en passaten.
Kaartenkatern: Aarde Luchtdruk (Grote Bosatlas 56e editie)

Vraag 25 2 punten

De muggenoverlast op de Benedenwindse Eilanden (zie bron 17) is het grootst in de periode met de meeste neerslag.

Geef aan

  • in welke periode op de Benedenwindse Eilanden de meeste neerslag valt. Kies uit: januari - maart, april - juni, juli - september of oktober - december;
  • waardoor juist dan de meeste neerslag valt.
Bekijk het antwoord

In de periode oktober - december (1)

Uit het antwoord moet blijken dat de Benedenwindse Eilanden dan onder invloed staan van een lagedrukgebied / van tropische depressies. (1)

Vraag 25 in het hele examen

2026, tijdvak 2: Massabewegingen bij de Illhorn in Zwitserland

Opgavetekst

Bij deze opgave horen de bronnen 7 en 8.

Gebruik bron 8.

bron 8 Stroomgebied van de Rhône

Kaart van het stroomgebied van de Rhône met de hoogte in meters, de landsgrenzen en de steden Genève, Lyon en Avignon.
Stroomgebied van de Rhône

De Illgrabengeul mondt uit in de Rhône. De Rhône stroomt daarna van Zwitserland naar Frankrijk en vormt daar een groot dal. In de zomer kan het Rhônedal in Frankrijk snel en sterk opwarmen, waardoor hoge piekafvoeren kunnen ontstaan.

Vraag 17 2 punten

Leg uit dat door het snel en sterk opwarmen van het Rhônedal hoge piekafvoeren in de Rhône kunnen ontstaan.

Je uitleg moet een oorzaak-gevolgrelatie bevatten.

Bekijk het antwoord

Een voorbeeld van een juist antwoord is:

  • door opwarming van het Rhônedal stijgt warme / vochtige lucht (snel) (oorzaak), (1 scorepunt)
  • waardoor (onweers)buien met hoge neerslagintensiteit ontstaan / veel neerslag in korte tijd kan vallen. (gevolg) (1 scorepunt)

Vraag 17 in het hele examen

2026, tijdvak 2: De Perito Moreno-gletsjer

Opgavetekst

Bij deze opgave horen de bronnen 9 tot en met 11.

Door de mondiale temperatuurstijging worden veel gletsjers in Patagonië (zie bron 9) kleiner.

bron 9 De Perito Moreno-gletsjer

De Perito Moreno is een gletsjer in Patagonië, een gebied in het zuiden van Zuid-Amerika op de grens van Chili en Argentinië (zie bron 10). De gletsjer ontstaat op de Zuid-Patagonisch IJsvlakte. De Perito Moreno-gletsjer heeft perioden waarin de gletsjer groeit en perioden waarin de gletsjer juist weer kleiner wordt.

Foto van de Perito Moreno-gletsjer: een brede ijsmuur die uitmondt in turquoise water, met ijsschotsen en een begroeide oever op de voorgrond.
De Perito Moreno-gletsjer

Vraag 18 2 punten

Geef twee gevolgen van de mondiale temperatuurstijging waardoor veel gletsjers in Patagonië kleiner worden.

Bekijk het antwoord

Uit de antwoorden moet blijken dat er als gevolg van de mondiale temperatuurstijging:

  • minder neerslag valt in de vorm van sneeuw / meer neerslag valt in de vorm van regen; (1 scorepunt)
  • de gletsjers smelten. (1 scorepunt)

Vraag 18 in het hele examen

El Niño kan het weer voor de westkust van Patagonië verstoren.

Vraag 19 2 punten

Leg uit welke invloed El Niño kan hebben op het weer in het westen van Patagonië.

Je uitleg moet een oorzaak-gevolgrelatie bevatten.

Bekijk het antwoord

Een voorbeeld van een juiste uitleg is:

  • tijdens El Niño is de koude zeestroom voor de westkust van Patagonië warmer (dan in de normale situatie) (oorzaak), (1 scorepunt)
  • waardoor in het westen van Patagonië meer neerslag kan vallen / de temperatuur hoger kan zijn. (gevolg) (1 scorepunt)

Vraag 19 in het hele examen

2026, tijdvak 2: Hòfi mango op Curaçao

Opgavetekst

Bij deze opgave horen de bronnen 15 tot en met 17.

Gebruik de bronnen 15 en 16 en het kaartenkatern.

De zware regenval leidde vooral in het noordwesten van Curaçao tot problemen.

Kaart van Midden-Amerika en de Kleine Antillen met een inzet van de Kleine Antillen, met de hoogte in meters en de landsgrenzen.
Midden-Amerika en de Kleine Antillen

bron 16 Overstroming in Hòfi Mango

In Hòfi Mango liggen rivierbeddingen waar in de regentijd water doorheen stroomt. In deze beekjes - rooien genoemd - liggen meerdere dammen achter elkaar. Na zware regenval in mei 2024 braken dammen door, waardoor Hòfi Mango overstroomde.
Na Hòfi Mango stroomde het water naar de lagune achter het strand van Santa Cruz en daarna naar zee (zie bron 17).
Om herhaling te voorkomen, is een team van experts ingeschakeld om de problemen aan te pakken. Er zijn drie doelen opgesteld:

  • herstel van de rooien
  • schoonmaken van de rooien
  • herbebossing

Ook zijn gesprekken gevoerd met de overheden van Curaçao en Nederland om gezamenlijk te werken aan een oplossing voor heel Curaçao. De Nederlandse overheid zou hebben aangegeven dat de verantwoordelijkheid bij Curaçao zelf ligt.

Vernielde brug in Hòfi Mango na de overstroming

Foto van een ingestorte houten brug tussen bomen in een modderig beekje.
Vernielde brug in Hòfi Mango na de overstroming

Vraag 27 2 punten

Beschrijf in twee stappen het ontstaan van de neerslag in het noordwesten van Curaçao. Betrek in je antwoord een kenmerk van het landschap.

Bekijk het antwoord

Uit de beschrijving moet blijken dat:

  • door het reliëf / de bergen de lucht moet opstijgen, (1 scorepunt)
  • waarbij de lucht afkoelt / de waterdamp condenseert (en er stuwingsneerslag ontstaat). (1 scorepunt)

Vraag 27 in het hele examen

2025, tijdvak 1: Iceberg Alley

Opgavetekst

Bron 9 Iceberg Alley

Iceberg Alley
Bron 9

In het oosten van Canada ligt Newfoundland. Elk jaar trekt de kust van Newfoundland veel bezoekers vanwege de honderden ijsbergen die in mei en juni in Iceberg Alley in zee voorbij drijven.

De ijsbergen ontstaan als stukken ijs van gletsjers op Groenland afbreken. Om geen ijsbergen tegen te komen voer het schip de Titanic in 1912 ver ten zuiden van Iceberg Alley. Toch voer de Titanic tegen een ijsberg aan en zonk.

Op de kaart staan de plaatsen 1 tot en met 4 aangegeven met cijfers in cirkels. Ook zijn Halifax en de route van de Titanic aangegeven. Schaal 0 tot 800 km.

Klimaatgrafiek a Klimaatgrafieken van de vier aangegeven plaatsen op de kaart in bron 9 (in willekeurige volgorde)

Klimaatgrafieken van de vier aangegeven plaatsen op de kaart in bron 9 (in willekeurige volgorde)
Klimaatgrafiek a

Klimaatgrafiek met maandgemiddelden van januari (J) tot en met december (D). De staven tonen de neerslag (linkeras), de lijn toont de temperatuur in °C (rechteras).

Klimaatgrafiek b Klimaatgrafieken van de vier aangegeven plaatsen op de kaart in bron 9 (in willekeurige volgorde)

Klimaatgrafieken van de vier aangegeven plaatsen op de kaart in bron 9 (in willekeurige volgorde)
Klimaatgrafiek b

Klimaatgrafiek met maandgemiddelden van januari (J) tot en met december (D). De staven tonen de neerslag (linkeras), de lijn toont de temperatuur in °C (rechteras).

Klimaatgrafiek c Klimaatgrafieken van de vier aangegeven plaatsen op de kaart in bron 9 (in willekeurige volgorde)

Klimaatgrafieken van de vier aangegeven plaatsen op de kaart in bron 9 (in willekeurige volgorde)
Klimaatgrafiek c

Klimaatgrafiek met maandgemiddelden van januari (J) tot en met december (D). De staven tonen de neerslag (linkeras), de lijn toont de temperatuur in °C (rechteras).

Klimaatgrafiek d Klimaatgrafieken van de vier aangegeven plaatsen op de kaart in bron 9 (in willekeurige volgorde)

Klimaatgrafieken van de vier aangegeven plaatsen op de kaart in bron 9 (in willekeurige volgorde)
Klimaatgrafiek d

Klimaatgrafiek met maandgemiddelden van januari (J) tot en met december (D). De staven tonen de neerslag (linkeras), de lijn toont de temperatuur in °C (rechteras).

Vraag 13 2 punten

Gebruik de bronnen 9 en 10 en het kaartenkatern. Op de kaart in bron 9 staan met de cijfers 1 tot en met 4 vier plaatsen aangegeven. De klimaatgrafieken van deze plaatsen staan in bron 10. Noteer de letters a tot en met d onder elkaar op je antwoordblad. Schrijf achter elke letter het cijfer van de bijbehorende plaats.

Bekijk het antwoord
  • Klimaatgrafiek a: Plaats 4
  • Klimaatgrafiek b: Plaats 2
  • Klimaatgrafiek c: Plaats 3
  • Klimaatgrafiek d: Plaats 1

Puntentoekenning: vier juiste antwoorden 2 punten; drie of twee juiste antwoorden 1 punt; minder dan twee juiste antwoorden 0 punten. Juiste combinaties: a - 4, b - 2, c - 3, d - 1.

Vraag 13 in het hele examen

Bron 9 IJsberg voor de kust van Newfoundland

IJsberg voor de kust van Newfoundland
Bron 9

Foto van een ijsberg voor de kust van Newfoundland. Op de voorgrond staan een rood-wit huis, een ander wit gebouw en een kustweg met geparkeerde auto's. Op de achtergrond drijven ijsbergen op zee.

Vraag 14 2 punten

Gebruik bron 9. Het is moeilijk te voorspellen of het aantal ijsbergen in Iceberg Alley als gevolg van opwarming van de aarde de komende twintig jaar zal toenemen of zal afnemen. Geef een oorzaak waardoor het aantal ijsbergen door opwarming van de aarde kan toenemen en een oorzaak waardoor het aantal ijsbergen kan afnemen.

Bekijk het antwoord
  • Noemt een juiste oorzaak waardoor het aantal ijsbergen kan toenemen, namelijk: door temperatuurstijging zullen makkelijker / sneller stukken ijs van het landijs / een gletsjer afbreken en in zee terechtkomen. (1p)
  • Noemt een juiste oorzaak waardoor het aantal ijsbergen kan afnemen, bijvoorbeeld: door temperatuurstijging is er steeds minder landijs / zijn er minder gletsjers / bereiken gletsjers de zee niet meer; of: door temperatuurstijging zullen de ijsbergen al verder noordelijk gesmolten zijn. (1p)

Vraag 14 in het hele examen

Vraag 15 1 punt

Gebruik bron 9 en het kaartenkatern. De Titanic zonk ten zuiden van Iceberg Alley op 42° noorderbreedte na een botsing met een ijsberg. Geef aan waardoor ijsbergen hier zo ver zuidelijk kunnen komen.

Bekijk het antwoord
  • Noemt dat ijsbergen (uit Groenland) worden getransporteerd door een koude zeestroom, waardoor de ijsbergen niet snel smelten. (1p)

Vraag 15 in het hele examen

Vraag 16 3 punten

Gebruik het kaartenkatern. Door het smelten van de ijskap op Groenland kan de thermohaliene circulatie in de Atlantische Oceaan beïnvloed worden. Beschrijf in drie stappen welke invloed het smelten van de Groenlandse ijskap kan hebben op de thermohaliene circulatie in de Atlantische Oceaan.

Bekijk het antwoord
  • Stap 1: door het smelten van de ijskap neemt de hoeveelheid zoetwater (met een lagere dichtheid) in het zeewater toe / het zoutgehalte in het zeewater wordt lager. (1p)
  • Stap 2: waardoor het zeewater moeilijker naar de bodem zinkt. (1p)
  • Stap 3: en de circulatie van zeestromen / de warme Golfstroom in de Atlantische Oceaan zal vertragen / afzwakken / verplaatsen. (1p)

Vraag 16 in het hele examen

2025, tijdvak 1: Het drielandenpunt Venezuela, Guyana en Brazilië

Opgavetekst

Bron 11 Geologische kaart van Brazilië

Geologische kaart van Brazilië
Bron 11

Geologische kaart van Brazilië en de omliggende gebieden. De legenda is onderverdeeld in sedimentgesteenten (van Kwartair, Tertiair, Krijt, Jura en Trias tot Carboon / Perm, Devoon, Siluur, Cambrium / Ordovicium en Paleozoïcum) en stollingsgesteenten en metamorfe gesteenten (stollingsgesteenten uit het Mesozoïcum, intrusies uit het Paleozoïcum en Precambrium).

Vraag 17 2 punten

Gebruik bron 11 en het kaartenkatern. Hieronder staan drie uitspraken over bron 11. Uitspraak 1: in het mondingsgebied van de Amazone liggen jongere sedimenten aan de oppervlakte dan in de bovenloop. Uitspraak 2: in de Chapada Diamantina en de Sa. do Espinhaço, in het oosten van Brazilië, ligt vooral zandsteen aan de oppervlakte. Uitspraak 3: de Amazone heeft zich ingesneden in het Precambrisch schild. Geef voor elke uitspraak aan of die juist of onjuist is.

Bekijk het antwoord
  • Geeft voor de drie uitspraken het juiste oordeel: uitspraak 1 juist / onjuist, uitspraak 2 onjuist, uitspraak 3 juist. (2p)

Puntentoekenning: drie juiste antwoorden 2 punten; twee juiste antwoorden 1 punt; minder dan twee juiste antwoorden 0 punten. Juiste antwoorden volgens het correctievoorschrift: uitspraak 1 juist / onjuist (in het correctievoorschrift staan beide), uitspraak 2 onjuist, uitspraak 3 juist.

Vraag 17 in het hele examen

Vraag 18 2 punten

Gebruik het kaartenkatern. Ten zuiden van het drielandenpunt van Venezuela, Guyana en Brazilië ligt de Guyanasavanne. In dit gebied valt in de periode oktober - maart weinig neerslag. Beschrijf in twee stappen waardoor in de Guyanasavanne in deze periode weinig neerslag valt. Begin je beschrijving met het verschuiven van de ITCZ.

Bekijk het antwoord
  • Stap 1: in de periode oktober - maart ligt de ITCZ ten zuiden van de Guyanasavanne / het Hoogland van Guyana. (1p)
  • Stap 2: waardoor de Guyanasavanne (als het gebied onder invloed van de noordoostpassaat staat) aan de lijzijde van het Hoogland van Guyana / van het omliggende gebergte komt te liggen. (1p)

Vraag 18 in het hele examen

Bron 12 De Roraima tafelberg

De Roraima tafelberg
Bron 12

Mount Roraima is met een hoogte van 2.810 meter de hoogste tafelberg ter wereld. De tafelberg ligt op het drielandenpunt van Venezuela, Guyana en Brazilië.

Vraag 19 2 punten

Gebruik bron 12 en het kaartenkatern. Het plateau van de Roraima tafelberg heeft een uniek ecosysteem waar planten- en diersoorten leven die nergens anders in Zuid-Amerika voorkomen. Leg uit dat juist hier zo'n uniek ecosysteem ontstaan is. Je uitleg moet een oorzaak-gevolgrelatie bevatten.

Bekijk het antwoord
  • Noemt de oorzaak: de Roraima tafelberg heeft een geïsoleerde / moeilijk toegankelijke ligging. (1p)
  • Noemt het gevolg: planten- en diersoorten op het plateau van de Roraima tafelberg konden zich zonder invloeden van buitenaf ontwikkelen / uit andere gebieden konden zich niet op het plateau vestigen. (1p)

Zonder oorzaak-gevolgrelatie in de uitleg worden geen punten toegekend.

Vraag 19 in het hele examen

2025, tijdvak 1: Energiegebruik in het Caribisch gebied

Opgavetekst

Bron 15 Energieverbruik

Energieverbruik
Bron 15

Wereldkaart met het energieverbruik per land in kilogram steenkoolequivalenten per inwoner, 2018. Legenda: minder dan 500, 500 tot 1000, 1000 tot 2500, 2000 tot 5000, 5000 of meer, en geen gegevens. Het energieverbruik is het laagst in grote delen van Afrika en het hoogst in Noord-Amerika, Europa, Rusland en Australië.

Bron 16 Energiebalans

Energiebalans
Bron 16

De energiebalans is het verschil tussen het aanwezige energiepotentieel (in de vorm van onder andere aardolie, aardgas, steenkool, zonnepanelen en windmolens) en het energiegebruik.

Wereldkaart met twee legenda's, beide voor 2018. Energietekort in procenten van het totale energieverbruik: 0 tot 30, 30 tot 60, 60 tot 90 en 90 tot 100. Energie-overschot in procenten van het totale energieverbruik: 5 tot 100 en 100 of meer.

Bron 18 Atmosferische situatie boven de Atlantische Oceaan, september 2023

Atmosferische situatie boven de Atlantische Oceaan, september 2023
Bron 18

Satellietbeeld van de Atlantische Oceaan met de Amerikaanse oostkust, het Caribisch gebied en West-Afrika. Op het beeld zijn aangegeven: het overblijfsel van orkaan Idalia, orkaan Gert, orkaan Katia en Invest 95L.

Invest 95L is een tropische storm die zich tot orkaan kan ontwikkelen.

Vraag 29 3 punten

Gebruik de bronnen 17 en 18. De hoge gevoelstemperaturen op de benedenwindse eilanden in september 2023 werden veroorzaakt door de atmosferische situatie op de Atlantische Oceaan. Beschrijf in drie stappen het ontstaan van de hoge gevoelstemperaturen op de benedenwindse eilanden in september 2023. Begin je beschrijving met de atmosferische situatie op de Atlantische Oceaan in die periode.

Bekijk het antwoord
  • Stap 1: in september (2023) lagen veel orkanen / lagedrukgebieden op de Atlantische Oceaan. (1p)
  • Stap 2: boven de benedenwindse eilanden ontstaat dan een hogeluchtdrukgebied / de orkanen zuigen dan lucht aan vanuit de benedenwindse eilanden. (1p)
  • Stap 3: de (normaal afkoelende) wind / bewolking verdwijnt. (1p)

Vraag 29 in het hele examen

2025, tijdvak 2: Rotsboog Azure Window in Malta

Opgavetekst

Bron 8 Rotsboog Azure Window bij Malta ingestort

Rotsboog Azure Window bij Malta ingestort
Bron 8 Rotsboog Azure Window vóór en ná het instorten

Malta is een eiland in de Middellandse Zee zo’n 100 km ten zuiden van Sicilië. In tegenstelling tot bijvoorbeeld het nabij gelegen Sicilië, is Malta geen vulkanisch eiland.

In de winter van 2017 stortte na een zware storm de rotsboog Azure Window in. Volgens ooggetuigen was de kalkstenen rotsboog in enkele ogenblikken verdwenen. In de rotsboog zaten al langere tijd scheuren en ieder jaar braken stukken af. Vanwege instortingsgevaar was het voor toeristen al verboden om nog over de rotsboog te lopen.

Vraag 12 2 punten

Gebruik het kaartenkatern.
Rotsboog Azure Window is uiteindelijk ingestort tijdens een zware winterstorm. Het Middellandse Zeegebied wordt in de herfst- en wintermaanden regelmatig getroffen door stormen die gepaard gaan met veel neerslag.
Leg uit dat door de verandering van de luchtdruk in de herfst- en wintermaanden in het Middellandse Zeegebied veel neerslag kan vallen.
Je uitleg moet een oorzaak-gevolg bevatten.

Bekijk het antwoord
  • Oorzaak: in de herfst- en wintermaanden is de luchtdruk boven het Middellandse Zeegebied lager dan in de zomer / het hogedrukgebied (dat in de zomermaanden boven het Middellandse Zeegebied ligt) is naar het zuiden verschoven. (1p)
  • Gevolg: waardoor lagedrukgebieden en/of depressies vanuit het westen / vanaf de Atlantische Oceaan het Middellandse Zeegebied kunnen binnendringen. (1p)

Vraag 12 in het hele examen

2025, tijdvak 2: Landschapszones en geofactoren

Opgavetekst

Bron 9 Foto’s van vier landschapszones

Foto’s van vier landschapszones
Bron 9

Foto van een savanne: verspreide acaciabomen op droog, geel grasland, onder een blauwe lucht met wolken.

Bron 9 Foto’s van vier landschapszones

Foto’s van vier landschapszones
Bron 9

Foto van een naaldbos met dicht opgaande groene naaldbomen, onder een blauwe lucht met lichte wolken.

Bron 9 Foto’s van vier landschapszones

Foto’s van vier landschapszones
Bron 9

Foto van een droge, vlakke vlakte met schaarse lage struiken op zand en steen, onder een bewolkte blauwe lucht; een zandpad loopt door het landschap.

Bron 9 Foto’s van vier landschapszones

Foto’s van vier landschapszones
Bron 9

Foto van een open landschap met lage struiken en gras in geel, oranje en rood, met heuvels op de achtergrond onder een bewolkte lucht.

Vraag 14 2 punten

Gebruik bron 9 en het kaartenkatern.
De aarde wordt onderverdeeld in zes landschapszones: de polaire zone, de boreale zone, de gematigde zone, de subtropische zone, de (semi-)aride zone en de tropische zone.
Van welke twee landschapszones staat er geen foto in bron 9?

Bekijk het antwoord
  • Noemt de gematigde zone. (1p)
  • Noemt de subtropische zone. (1p)

Vraag 14 in het hele examen

Bron 10a Klimaatgebieden in 1980 - 2016

Klimaatgebieden in 1980 - 2016
Bron 10a

Wereldkaart (in de bron liggend afgebeeld) met de klimaatgebieden in 1980-2016. Legenda: tropische klimaten: tropisch regenwoudklimaat (Af), savannenklimaat (Aw en As); droge klimaten: steppeklimaat (BS), woestijnklimaat (BW); maritieme klimaten van de gematigde zone: met droge zomer (Cs), neerslag in alle jaargetijden (Cf), met droge winters (Cw); continentale klimaten: neerslag in alle jaargetijden (Df), met een droge periode (Dw/Ds); polaire klimaten: toendraklimaat (ET), sneeuw- en hooggebergteklimaat (EF/EH).

Bron 10b Klimaatgebieden in 2071 - 2100 (toekomst)

Klimaatgebieden in 2071 - 2100 (toekomst)
Bron 10b

Wereldkaart (in de bron liggend afgebeeld) met de klimaatgebieden voor 2071-2100 (toekomst). Dezelfde legenda als bron 10a: tropische klimaten (Af, Aw en As), droge klimaten (BS, BW), maritieme klimaten van de gematigde zone (Cs, Cf, Cw), continentale klimaten (Df, Dw/Ds), polaire klimaten (ET) en sneeuw- en hooggebergteklimaat (EF/EH).

Vraag 15 3 punten

Gebruik de bronnen 10a en 10b.
Door klimaatverandering verschuiven de grenzen van de door Köppen geclassificeerde klimaatgebieden.
Toon in drie stappen aan waardoor de grenzen tussen gebieden met een A- en B-klimaat minder verschuiven dan de grenzen tussen klimaatgebieden op hogere breedten.
Ga in je antwoord in op:
− het verschil waarop de grens tussen het A- en het B-klimaat gebaseerd is en waarop de grenzen tussen klimaatgebieden op hogere breedten gebaseerd zijn;
− de invloed van klimaatverandering op de grenzen tussen klimaatgebieden.

Bekijk het antwoord
  • De grens tussen gebieden met een A- en B-klimaat is gebaseerd op de droogte-index / het verschil tussen de neerslag en de (potentiële) verdamping. (1p)
  • De grens tussen gebieden (op gematigde breedte) met een C-, D- en E-klimaat is gebaseerd op verschillen in temperatuur. (1p)
  • Klimaatverandering zorgt op mondiale schaal / overal voor een temperatuurstijging, terwijl veranderingen in neerslag variabeler / minder eenduidig zijn, waardoor de grenzen tussen gebieden met C-, D- en E-klimaten meer zullen verschuiven dan de grens tussen gebieden met een A- en B-klimaat. (1p)

Vraag 15 in het hele examen

Vraag 16 2 punten

Het landschap is een dynamisch systeem: als een van de geofactoren verandert, leidt dat tot veranderingen van andere geofactoren. Twee van deze geofactoren zijn klimaat en reliëf.
Geef twee manieren waarop reliëf het klimaat beïnvloedt.

Bekijk het antwoord
  • Noemt twee juiste manieren waarop reliëf het klimaat beïnvloedt, bijvoorbeeld: hooggelegen gebieden zijn kouder dan laaggelegen gebieden; door gebergten ontstaan stuwingsregens / ontstaat een lijzijde en een loefzijde. (2p)

Per juiste manier 1 scorepunt, met maximaal 2 scorepunten voor de vraag.

Vraag 16 in het hele examen

Vraag 17 3 punten

De mens is tegenwoordig zo’n belangrijke geofactor dat sommige aardwetenschappers hebben gepleit voor het begin van een nieuw tijdvak: het Antropoceen.
Geef drie argumenten waarom de mens tegenwoordig als belangrijke geofactor gezien wordt.
Gebruik in je antwoord de invloed van de mens op drie verschillende geofactoren.

Bekijk het antwoord
  • Noemt drie juiste argumenten, elk vanuit een andere geofactor, bijvoorbeeld: in nieuw gesteente / sediment worden grote hoeveelheden door de mens gemaakte materialen (zoals plastic / fosfaten / metalen) aangetroffen (gesteenten en reliëf); de mens heeft temperatuur verhogende broeikasgassen aan de atmosfeer toegevoegd (klimaat en lucht); de mens heeft bodems uitgeput / vervuild (bodem); de mens beïnvloedt de loop van rivieren / bouwt dammen in rivieren / pompt grondwater op (water); de mens verwijdert vegetatie / beïnvloedt de leefomgeving van dieren / zorgt voor het uitsterven van dieren en vegetatie (flora en fauna). (3p)

Per juist argument 1 scorepunt, mits de argumenten uit verschillende geofactoren komen. De geofactoren hoeven niet expliciet in het antwoord genoemd te worden.

Vraag 17 in het hele examen

2025, tijdvak 2: De Andes in Chili en Argentinië

Opgavetekst

Bron 11 Ligging van de plaatsen Antofagasta (1), San Pedro de Atacama (2), Fuerte Esperanza (3)

Ligging van de plaatsen Antofagasta (1), San Pedro de Atacama (2), Fuerte Esperanza (3)
Bron 11

Reliëfkaart van Zuid-Amerika met de ligging van drie plaatsen: Antofagasta (1) aan de kust van Chili, San Pedro de Atacama (2) in het binnenland van Chili, bij de Andes, en Fuerte Esperanza (3) in het oosten van Argentinië. Schaal 0-300-600 km.

Bron 12 Klimaatgrafieken van de drie plaatsen in bron 11

Klimaatgrafieken van de drie plaatsen in bron 11
Bron 12 Klimaatgrafiek a en klimaatgrafiek b

Klimaatgrafieken a en b. In elke grafiek staat de neerslag per maand als staven (in mm, linkeras) en de temperatuur als lijn (in °C, rechteras). Klimaatgrafiek a: vrijwel geen neerslag (maximaal ongeveer 25 mm per maand); temperatuur ongeveer 15 tot 20 °C. Klimaatgrafiek b: neerslag tot ongeveer 150 mm per maand, vooral van oktober tot en met maart, en weinig neerslag (minder dan ongeveer 30 mm) van juni tot en met augustus; temperatuur ongeveer 18 tot 30 °C.

Bron 12

Bron 12
Bron 12 Klimaatgrafiek c

Klimaatgrafiek c: vrijwel geen neerslag (alleen in januari tot en met maart enkele mm tot ongeveer 30 mm per maand); temperatuur ongeveer 10 tot 20 °C.

Vraag 18 1 punt

Gebruik de bronnen 11 en 12 en het kaartenkatern.
De klimaatgrafieken in bron 12 zijn van de drie plaatsen in bron 11.
Noteer de namen van deze drie plaatsen op je antwoordblad.
Schrijf achter elke plaats de letter van de juiste klimaatgrafiek.

Bekijk het antwoord
  • Noemt de drie plaatsen met de juiste letter: Antofagasta (1) - a; San Pedro de Atacama (2) - c; Fuerte Esperanza (3) - b. (1p)

Alleen als alle drie de antwoorden juist zijn, 1 scorepunt toekennen.

Vraag 18 in het hele examen

Bron 13 Kledingdump in de Atacamawoestijn

Kledingdump in de Atacamawoestijn
Bron 13

Foto van een kledingdump in een droog, bergachtig landschap. Over een groot oppervlak liggen opgestapelde kledingstukken in veel kleuren (blauw, rood, zwart, wit). Er loopt een zandweg tussen de stapels; op de achtergrond liggen heuvels onder een blauwe lucht.

Vraag 20 2 punten

Gebruik bron 13 en het kaartenkatern.
In de Atacamawoestijn wordt veel kleding uit de fast fashion industrie gedumpt. De kleding vergaat hier nauwelijks.
Leg uit dat de gedumpte kleding hier nauwelijks vergaat.
Je uitleg moet een oorzaak-gevolgrelatie bevatten.

Bekijk het antwoord
  • Oorzaak: in de Atacamawoestijn valt nauwelijks neerslag. (1p)
  • Gevolg: waardoor de kleding nauwelijks aangetast wordt door (chemische) verwering en nauwelijks vergaat. (1p)

Vraag 20 in het hele examen

2024, tijdvak 1: Het Poopómeer in Bolivia

Opgavetekst

Bron 13 Het Titicacameer en het Poopómeer

De Altiplano (Hoogland van Bolivia) is een hoogvlakte in Chili, Bolivia en Peru op zo’n 4.000 meter boven zeeniveau. In deze hoogvlakte liggen het zoete Titicacameer en het sinds 2016 opgedroogde Poopómeer (een voormalig zoutmeer). Als het water in het Titicacameer hoog genoeg staat, stroomt via de rivier Desaguadero nog wel water naar het opgedroogde Poopómeer.

Bron 13 Satellietbeeld van een deel van Zuid-Amerika

Satellietbeeld van een deel van Zuid-Amerika
Bron 13

Satellietbeeld met het Titicacameer linksboven. De rivier Desaguadero loopt van het meer naar het zuidoosten richting het Poopómeer, dat rechts van het midden ligt. La Paz ligt tussen het Titicacameer en het Poopómeer; onderin ligt de witte Salar de Uyuni. Schaal 0, 60 en 120 km. In de inzet is de ligging van het satellietbeeld in Zuid-Amerika aangegeven.

Bron 15 Temperatuur van de Grote Oceaan bij de evenaar tussen 140° oosterlengte en 100° westerlengte van 1986 tot en met 2022

Temperatuur van de Grote Oceaan bij de evenaar tussen 140° oosterlengte en 100° westerlengte van 1986 tot en met 2022
Bron 15

Diagram met per jaar een horizontale strook in kleuren voor de zeewatertemperatuur in °C. De legenda loopt van 20 (blauw) via groen en geel naar 30 (rood). Van boven naar beneden staan de jaren 2022 tot en met 1986. Van links naar rechts loopt de lengte van 140° oosterlengte via 180° naar 100° westerlengte. Links is het water meestal warmer (rood) dan rechts.

Klimaatgebieden en zeestromen

Klimaatgebieden en zeestromen
Klimaatgebieden en zeestromen

Wereldkaart met klimaatgebieden en zeestromen. Schaal 1: 90.000.000.

Vraag 25 1 punt

Gebruik de bronnen 13 en 15 en het kaartenkatern. Het normale weerpatroon in Zuid-Amerika wordt periodiek verstoord door El Niño. In het najaar van 2015 was het effect van El Niño zo groot dat het Poopómeer definitief opdroogde. Geef aan in welk jaar in bron 15 nog meer sprake was van een El Niño.

Bekijk het antwoord
  • Noemt het jaar 1997 of 1998. (1p)

Het correctievoorschrift noemt 1997 / 1998 als antwoord.

Vraag 25 in het hele examen

Vraag 26 3 punten

Gebruik de bronnen 13 en 15 en het kaartenkatern. Het normale weerpatroon in Zuid-Amerika wordt periodiek verstoord door El Niño. In het najaar van 2015 was het effect van El Niño zo groot dat het Poopómeer definitief opdroogde. Beschrijf in drie stappen waardoor El Niño ertoe leidde dat het Poopómeer definitief opdroogde.

Bekijk het antwoord
  • Noemt dat tijdens een El Niño voor de westkust van Zuid-Amerika een lagedrukgebied ligt (in plaats van een hogedrukgebied), of dat het zeewater voor die kust veel warmer is dan normaal. (1p)
  • Noemt dat het westen van Zuid-Amerika tijdens een El Niño te maken krijgt met westelijke (aanlandige) winden, doordat de oostelijke passaatwinden zwakker worden of de Altiplano niet meer bereiken. (1p)
  • Noemt dat hierdoor op de Altiplano tijdens een El Niño nauwelijks neerslag valt, waardoor het Poopómeer definitief opdroogde. (1p)

Vraag 26 in het hele examen

2024, tijdvak 2: Klimaten in het Caribisch gebied

Opgavetekst

Bron 18 Windsystemen op de Atlantische Oceaan

Windsystemen op de Atlantische Oceaan
Bron 18

Satellietbeeld van de Atlantische Oceaan met de stromingen van de wind (lichte lijnen en vlakken). Noord-Amerika, Zuid-Amerika en Afrika zijn benoemd. Op de kaart staan de cijfers 1 tot en met 5 aangegeven.

Vraag 25 2 punten

Gebruik bron 18. Hieronder staan de namen van vijf windsystemen die horen bij de cijfers 1 tot en met 5 in bron 18: Azorenhoog, ITCZ, noordoostpassaat, tropische storm, zuidoostpassaat.
Noteer de cijfers 1 tot en met 5 onder elkaar op je antwoordblad. Schrijf achter elk cijfer de naam van het juiste windsysteem.

Bekijk het antwoord
  • Noemt bij 1 tropische storm, bij 2 Azorenhoog, bij 3 noordoostpassaat, bij 4 ITCZ en bij 5 zuidoostpassaat. (2p)

Puntentabel: vijf juiste 2 punten; vier of drie juiste 1 punt; minder dan drie juiste 0 punten.

Vraag 25 in het hele examen

Bron 19 Klimaten (volgens Köppen) in het Caribisch gebied

Klimaten (volgens Köppen) in het Caribisch gebied
Bron 19

Klimaatkaart van het Caribisch gebied volgens Köppen, met kleuren per klimaattype. Legenda: Af en Aw (rood en oranjerood, tropische klimaten); BS en BW (oranje en geel, droge klimaten); Cs, Cw en Cf (groen, gematigde klimaten); D (paars); E (grijs). Schaal 0 tot 550 km. Plaatsen op de kaart: Havana, Managua, Mexico-Stad, Dominicaanse Republiek en Saba. De kaart is gedraaid weergegeven, de tekst staat verticaal.

Vraag 26 2 punten

Gebruik de bronnen 18 en 19. Op de eilanden van de Grote Antillen bestaat een verschil in klimaat tussen de noordzijde en de zuidzijde. Leg het ontstaan van dit verschil uit.
Je uitleg moet een oorzaak-gevolgrelatie bevatten.

Bekijk het antwoord
  • Noemt de oorzaak: de vochtige noordoostpassaat wordt aan de noordzijde van de eilanden opgestuwd tegen de bergen. (1p)
  • Noemt het gevolg: aan de noordkant valt meer neerslag dan aan de zuidkant, die in de regenschaduw ligt. (1p)

De uitleg moet een oorzaak-gevolgrelatie bevatten. Ontbreekt die of is ze fout, dan 0 punten voor de uitleg (CvTE regel 3.6).

Vraag 26 in het hele examen

Vraag 27 2 punten

Hurricanes beginnen klein, maar worden door een positief terugkoppelingsmechanisme steeds krachtiger. Leg uit dat hurricanes door een positief terugkoppelingsmechanisme steeds krachtiger worden.
Je uitleg moet een oorzaak-gevolgrelatie bevatten.

Bekijk het antwoord
  • Noemt de oorzaak: bij de condensatie van waterdamp komt warmte (energie) vrij. (1p)
  • Noemt het gevolg: daardoor kan nog meer water verdampen, zodat de hurricane zichzelf versterkt. (1p)

De uitleg moet een oorzaak-gevolgrelatie bevatten. Ontbreekt die of is ze fout, dan 0 punten voor de uitleg (CvTE regel 3.6).

Vraag 27 in het hele examen

Vraag 28 2 punten

El Niño is een verschijnsel met wereldwijde invloed op het weer. In het Caribisch gebied leidt El Niño tot een hete, droge zomer. Als de eerstvolgende regenperiode dan begint, ontstaan vaak aardverschuivingen. Leg uit dat in de regenperiode juist na een El Niño vaak aardverschuivingen ontstaan.
Je uitleg moet een oorzaak-gevolgrelatie bevatten.

Bekijk het antwoord
  • Noemt de oorzaak: na een extra droge en warme periode door El Niño is de vegetatie schaars of verdwijnt die, en droogt de bodem uit. (1p)
  • Noemt het gevolg: bij de eerste regen erodeert of spoelt de bodem makkelijk weg, waardoor aardverschuivingen ontstaan. (1p)

De uitleg moet een oorzaak-gevolgrelatie bevatten. Ontbreekt die of is ze fout, dan 0 punten voor de uitleg (CvTE regel 3.6).

Vraag 28 in het hele examen

Hoe vaak weer en klimaat in het examen komt

Vragen over weer en klimaat per centraal examen aardrijkskunde vwo Cariben. Elke vraag is eenmalig door een AI-model bij een onderwerp ingedeeld; per vraag kan dat afwijken.
ExamenVragenAantalAandeel
2026, tijdvak 16-7, 17, 20, 25516%
2026, tijdvak 217-19, 27412%
2025, tijdvak 113-19, 29824%
2025, tijdvak 212, 14-18, 20719%
2024, tijdvak 125-2626%
2024, tijdvak 225-28413%

In 6 van de 6 ingedeelde examens aardrijkskunde vwo Cariben staat een vraag over weer en klimaat, samen 30 vragen (15% van alle examenvragen). De meeste stonden in 2025, tijdvak 1: 8 vragen.

Oefenen met weer en klimaat

Maak de 15 nieuwste examenvragen over weer en klimaat online, zonder account, of kies de vragen uit één jaar (2025 en 2024). Het AI-model kijkt ze na volgens het correctievoorschrift, je docent keurt het resultaat goed en je krijgt per vraag je punten en feedback in je mail.

Oefen de vragen over weer en klimaat

Andere onderwerpen aardrijkskunde vwo Cariben

Weer en klimaat op andere niveaus

Nakijken als docent

  1. Kies het examen in de vragenbank

    In de vragenbank van ToetsChecker staat elk examen aardrijkskunde vwo Cariben onder Eindexamens. Je neemt de examenvragen over in een eigen toets, alles of een selectie, of je leest het examen met het correctievoorschrift in als correctiemodel.

  2. Laat de klas het examen maken

    Op papier, zoals het echte examen: je scant de stapel in één keer of mailt de scan naar je scanadres. Of online, als digitale toetsafname met toezicht; de opgavetekst staat dan als bron bij elke vraag. Afbeeldingen uit het examen gaan niet mee, die staan in de PDF van de opgaven.

  3. Geef de resultaten vrij

    Het AI-model kijkt elk examen na volgens het correctievoorschrift en schrijft feedback per vraag. Bij een oefenexamen geef je alles in één keer vrij; bij een toets die meetelt loop je het voorstel eerst na. De leerling ziet het resultaat pas na jouw vrijgave.

ToetsChecker is geen examensite: je kijkt er ook je eigen SO's, proefwerken, praktische opdrachten en verslagen mee na, handgeschreven of digitaal, met jouw correctiemodel en feedback per vraag. Een gratis account heeft alle functies en 200 credits per maand, genoeg om ongeveer 100 toetsen te laten nakijken. Maak een gratis account of lees eerst hoe het nakijken werkt.

Alle oefentoetsen en eindexamens van dit vak staan op aardrijkskunde oefenen. Wat je op je centraal examen nodig hebt om te slagen, reken je uit met de slaag-zakcalculator.

Veelgestelde vragen

Hoe vaak komt weer en klimaat voor in het eindexamen aardrijkskunde vwo Cariben?

In de 6 ingedeelde examens van 2024 tot en met 2026 gaan 30 vragen over weer en klimaat, 15% van alle examenvragen. Het onderwerp staat in 6 van die examens.

In welk examen aardrijkskunde vwo Cariben stonden de meeste vragen over weer en klimaat?

In het examen van 2025, tijdvak 1, met 8 vragen: 13-19, 29.

Hoe oefen ik examenvragen over weer en klimaat?

Op deze pagina staan alle vragen over weer en klimaat met het antwoord. Je maakt ook de 15 nieuwste vragen online, of die van één jaar, zonder account: het AI-model kijkt ze na, je docent keurt het resultaat goed en je krijgt per vraag feedback.