Examenvragen marketing bedrijfseconomie havo
32 vragen over marketing uit 13 centrale examens van 2021 tot en met 2026.
Marketing komt in 13 van de 14 examens bedrijfseconomie havo voor, met 32 vragen (10% van alle examenvragen). Het meest in 2025, tijdvak 1 (4 vragen). Je oefent de vragen online en het AI-model kijkt ze na volgens het correctievoorschrift.
Alle examenvragen over marketing
Per examen de vragen over marketing, nieuwste eerst, met de tekst van de opgave erbij. Onder elke vraag klap je het antwoord uit het correctievoorschrift open.
Oefen de vragen over dit onderwerp online
2026, tijdvak 1: Opgave 2
Opgavetekst
Bij deze opgave horen de informatiebronnen 1 en 2.
De btw in deze opgave bedraagt 9%.
De Syrische vrienden Ehab en Damir hebben in 2021 hun restaurant Samen Eten en Delen (SED) ingeschreven bij de Kamer van Koophandel met de vennootschap onder firma (vof) als rechtsvorm.
Hun restaurant heeft een keuken waar Syrische gerechten worden gemaakt. SED streeft naast commerciële doelen ook ideële doelen na. SED organiseert hiervoor wekelijks middagen waar Syrische immigranten samen met Nederlandse studenten maaltijden bereiden en kennismaken met elkaars cultuur. SED stelt daarbij haar kennis, keuken en ingrediënten voor de maaltijden gratis ter beschikking.
Door de toenemende vraag naar de Syrische gerechten besluit SED haar bedrijfs- en organisatiemodel per 1 januari 2025 te veranderen (zie informatiebron 1):
- De commerciële activiteiten gaan verder onder de rechtsvorm besloten vennootschap: SED bv.
- Voor de niet-commerciële activiteiten, de kook- en kennismakingsmiddagen, wordt een aparte stichting opgericht: Stichting SED.
Informatiebron 1
Samen Eten en Delen (SED) met de vof als rechtsvorm wordt vanaf 1 januari 2025 gesplitst in SED bv en de Stichting SED.
SED bv
SED vof stopt per 1 januari 2025 met het maken van Syrische maaltijden in het eigen restaurant en serveert voortaan niet meer rechtstreeks aan gasten.
SED bv houdt alleen nog het onderzoek en de ontwikkeling van (nieuwe) maaltijden in eigen beheer en laat deze maaltijden voortaan in externe productiekeukens maken. SED koopt deze maaltijden in en verkoopt ze vervolgens aan supermarkten, horecagelegenheden en bedrijfskantines. Hierdoor weet SED uiteindelijk een grotere afzet te behalen.
De reclame voor SED verloopt nu via vakbladen voor de horeca, terwijl SED voorheen reclame maakte via sociale media.
In de statuten van de besloten vennootschap is opgenomen dat als er voldoende liquide middelen beschikbaar zijn, elk kwartaal 25% van het resultaat aan de stichting wordt gedoneerd. Ehab en Damir zijn de enige aandeelhouders in de bv en daarnaast bestuurder van de stichting.
Stichting SED
Voor de niet-commerciële activiteiten, de kook- en kennismakingsmiddagen, is op 1 januari 2025 ook een stichting onder dezelfde naam opgericht. In de statuten van de stichting is onder andere opgenomen:
Artikel 1 Naam
1 De stichting draagt de naam: Stichting Samen Eten en Delen (SED).
Artikel 2 Doel
1 De stichting heeft als doel het bevorderen van de integratie van Syrische immigranten in de Nederlandse samenleving en de kennismaking van Nederlandse studenten met de Syrische cultuur.
2 De stichting tracht haar doel te bereiken door het organiseren van kook- en kennismakingsmiddagen in verschillende steden in Nederland.
Artikel 3 Geldmiddelen
1 De geldmiddelen van de stichting bestaan uit bijdragen van donateurs, geld uit erfenissen, schenkingen, subsidie en andere inkomsten.
Artikel 4 Bestuur
1 Het bestuur van de stichting bestaat uit drie leden. Bestuursleden worden benoemd en geschorst door het bestuur.
2 Bestuursleden krijgen geen beloning voor hun werkzaamheden.
Artikel 5 Raad van toezicht
1 Het bestuur kan besluiten tot het instellen van een raad van toezicht.
Informatiebron 2
Financiële informatie van SED bv (getallen x € 1)
| Exploitatiebegroting SED bv kwartaal 2 2025 | |
|---|---|
| omzet | 180.000 |
| kosten | |
| inkoopwaarde van de verkopen | 111.600 |
| loonkosten | 32.400 |
| afschrijvingskosten | 400 |
| huisvestingskosten | 1.500 |
| marketingkosten | 7.500 |
| interestkosten van de 1,2%-lening | ... c ... |
| overige kosten | ........ |
| totale kosten | 155.572 |
| resultaat | 24.428 |
| Liquiditeitsbegroting SED bv kwartaal 2 2025 | |
|---|---|
| ontvangsten | |
| ontvangsten uit verkopen kwartaal 1 | ......... |
| ontvangsten uit verkopen kwartaal 2 | ... a ... |
| totale ontvangsten | 192.930 |
| uitgaven | |
| inkopen | 136.250 |
| lonen | 30.000 |
| marketing | 9.075 |
| huisvesting | 1.545 |
| uitgaven als gevolg van de 1,2%-lening | ... b ... |
| af te dragen btw | ... d ... |
| overige uitgaven | ........ |
| totale uitgaven | 183.248 |
| saldo ontvangsten – uitgaven | 9.682 |
Overige gegevens
| verkopen exclusief 9% btw in kwartaal 2 van 2025 aan: | bedrag1) | verstrekte kredietermijn2) |
|---|---|---|
| supermarkten | € 120.000 | 2 maanden |
| horeca | € 45.000 | 1 maand |
| bedrijfskantines | € 15.000 | geen |
| totaal | € 180.000 |
noot 1 De verkopen vinden gelijkmatig gespreid binnen het kwartaal plaats.
noot 2 Van de krediettermijnen wordt volledig gebruikgemaakt.
| 1 januari 2025 | 1 april 2025 | |
|---|---|---|
| liquide middelen | € 7.000 | € 6.500 |
| 1,2%-lening | |
|---|---|
| restschuld 1,2%-lening op 1 januari 2025 | € 15.000 |
| interestpercentage per kwartaal | 1,2% |
| annuïteit per kwartaal | € 848 |
De annuïteit wordt op de laatste dag van het kwartaal betaald.
Doordat SED bv vanaf 2025 geen maaltijden meer serveert aan gasten, maar rechtstreeks maaltijden levert aan supermarkten, horeca en bedrijfskantines, worden de marketinginstrumenten door SED anders ingezet.
Vraag 6 3 punten
Noem drie marketinginstrumenten die door SED anders ingezet zullen worden. Geef bij deze marketinginstrumenten een toelichting (zie informatiebron 1).
Bekijk het antwoord
Voorbeelden van juiste antwoorden zijn:
- Product(beleid): aan de van tevoren bereide maaltijden (in productiekeukens) worden andere eisen gesteld voor wat betreft de kwaliteit, verpakking of service.
- Plaats(beleid): SED zal de nieuwe doelgroepen moeten bevoorraden (, want de gasten komen niet meer naar het restaurant).
- Promotie(beleid): SED maakt reclame in vakbladen (in plaats van via sociale media).
- Prijs(beleid): de prijzen van kant-en-klare maaltijden zullen lager zijn (dan de prijzen van in de horeca bereide maaltijden).
Per juist antwoord (met bijbehorende toelichting) 1
2026, tijdvak 2: Opgave 4
Opgavetekst
In deze opgave blijven belastingen buiten beschouwing.
Leraar bedrijfseconomie Nadal besluit om samenvattingen uit te geven in een boekje: Always BeCo voor het eindexamen Havo (kortweg: ABC). Nadal heeft onderstaande grafiek gemaakt van de totale kosten, afgezet tegen het aantal verkochte boekjes. De totale kosten bestaan uit variabele en constante kosten.

Nadal heeft een enquête afgenomen in zijn havo-examenklassen. Hieronder is een overzicht gegeven van het aantal leerlingen dat het boekje wil kopen bij twee verschillende verkoopprijzen. De verkoopprijs van dit boekje bij de concurrent bedraagt € 15,95.
| totaal aantal leerlingen | aantal leerlingen dat maximaal € 15,95 wil betalen | aantal leerlingen dat maximaal € 10 wil betalen1) | |||
|---|---|---|---|---|---|
| klas a | 30 | 10 | 18 | ||
| klas b | 26 | 10 | 16 | ||
| klas c | 24 | 15 | 18 | ||
| totaal | 80 | 35 | 52 |
noot 1 Leerlingen met een betalingsbereidheid van € 10 zullen ABC ook daadwerkelijk kopen.
Nadal besluit zijn boekje ABC tegen een verkoopprijs van € 10 te verkopen.
Vraag 16 2 punten
Noem het prijsbeleid dat Nadal toepast. Licht het antwoord toe.
Bekijk het antwoord
- penetratiepolitiek (1)
- Door een lagere prijs te kiezen dan die van zijn concurrenten (hoopt hij een deel van de markt te veroveren). (1)
Opmerking
Het tweede scorepunt alleen toekennen als het eerste scorepunt is behaald.
Nadal gaat ervan uit dat alleen havo-examenkandidaten met bedrijfseconomie in hun vakkenpakket zijn boekje ABC zullen kopen en dat een leerling nooit meer dan 1 boekje koopt.
In onderstaande grafiek is het totale aantal examenkandidaten gegeven, uitgesplitst naar niveau.

noot 1 Er zijn in totaal 172.000 examenkandidaten. Van de havo-examenkandidaten heeft 30% het vak bedrijfseconomie.
Nadal gaat ervan uit dat landelijk het percentage van de leerlingen dat ABC koopt 50 procentpunt lager is dan in zijn eigen examenklassen bij een prijs van € 10.
Vraag 17 3 punten
Bereken hoeveel leerlingen ABC zullen kopen. Bereken hiervoor eerst hoeveel procent van de leerlingen in zijn klassen bereid is om € 10 te betalen. Rond af op hele leerlingen.
Bekijk het antwoord
- percentage havoleerlingen in zijn klassen dat ABC koopt: 52 80 x 100% = 65% (1)
- totaal aantal havoleerlingen dat bedrijfseconomie heeft: 172.000 x 0,27 x 0,30 = 13.932 (1)
- aantal leerlingen dat ABC koopt: (0,65 – 0,50) x 13.932 = 2.090 (1)
Opmerkingen: Afronden naar beneden niet fout rekenen.
De derde deelscore mag ook worden toegekend aan het antwoord: 52 + (0,65 – 0,50) x (13.932 – 80) = 2.130.
Om een grotere afzet te behalen zou Nadal, behalve een nog lagere prijs te kiezen, ook een ander instrument van de marketingmix kunnen gebruiken.
Vraag 19 2 punten
Noem een ander marketinginstrument dan prijsbeleid en leg uit hoe Nadal dit instrument kan inzetten.
Bekijk het antwoord
Voorbeelden van juiste antwoorden zijn:
- Promotie(beleid) (1)
- Nadal zou (op social media) meer reclame kunnen maken voor zijn boekje. (1)
of
- Plaats(beleid) (1)
- Nadal kan zijn boekje via een platform (Bol.com) verkopen / via scholen aanbieden. (1)
of
- Product(beleid) (1)
- Nadal gaat zijn boekje nog overzichtelijker maken / meer relevante opgaven toevoegen dan de concurrent. (1)
Opmerking
Het tweede scorepunt alleen toekennen als het eerste scorepunt is behaald.
2025, tijdvak 1: Opgave 2
Opgavetekst
Bij deze opgave horen de informatiebronnen 1 tot en met 3.
In deze opgave worden de belastingen buiten beschouwing gelaten.
Joachim en Deniz zijn beiden in loondienst als marketingmedewerker bij een verzekeraar en zijn ervaren zeilers.
Samen hebben ze het plan om in 2025 het bedrijf SailingSea vof te starten dat zeilvakanties aanbiedt aan de Turkse kust.
Twee voorwaarden om te starten
Joachim en Deniz willen op 1 januari 2025 met hun plan starten als:
- a ze voldoende vermogen kunnen aantrekken om op 1 januari 2025 een zeilboot (Jeanneau, model Sun Odyssey 509) inclusief inventaris te kunnen kopen (zie informatiebron 1) én;
- b het verwachte resultaat over 2025 positief is.
Als het plan aan beide voorwaarden voldoet, nemen ze ontslag bij hun huidige werkgever om daarna als zelfstandig ondernemer verder te gaan. Aan het zelfstandig ondernemerschap zitten naast voordelen ook nadelen.
Informatiebron 1: Investeringen per 1 januari 2025
1. De zeilboot. Jeanneau, model Sun Odyssey 509
| type | Jeanneau |
| model | Sun Odyssey 509 |
| brandstof | diesel |
| lengte | 15,50 meter |
| haven | Marmaris, Turkije |
| aanschafprijs | € 250.000 |
| bijkomende kosten vaarklaar maken (installatiekosten) | 8% van de aanschafprijs |
| aanschafdatum | 1 januari 2025 |
| resterende levensduur bij aanschaf | 20 jaar |
| restwaarde | € 50.000 |
| afschrijving | in jaarlijks gelijke bedragen |
2. Inventaris zeilboot. Op 1 januari 2025 wordt er een inventaris van € 5.000 aangeschaft. Op deze inventaris wordt jaarlijks 5% van de aanschafprijs afgeschreven.
Informatiebron 2: Financiering van de investeringen
Het vermogen van beide vennoten wordt op 1 januari 2025 volledig ingebracht in Sailing Sea vof als eigen vermogen.
1. Inbreng van Joachim. Pensioenuitkering van Joachim: Op 1 januari 2030 zou Joachim een eenmalige aanvullende pensioenuitkering van € 100.000 ontvangen. Joachim kan deze pensioenuitkering al per 1 januari 2025 ontvangen op basis van de contante waarde van deze uitkering. De samengestelde interest waartegen de uitkering contant moet worden gemaakt, bedraagt 3% per jaar.
Geld op de betaalrekening van Joachim: Op 1 januari 2025 heeft Joachim een saldo van € 18.739,12 op zijn betaalrekening.
2. Inbreng van Deniz. Beleggingsportefeuille van Deniz: Op 31 juli 2013 heeft Deniz tegen een emissiekoers van € 10 per aandeel in totaal 3.000 aandelen van FastNed gekocht. Op 31 december 2024 gaat Deniz de aandelen verkopen tegen een beurskoers van € 30 per aandeel.
Geld op de betaalrekening van Deniz: Deniz heeft op 1 januari 2025 € 15.000 op zijn betaalrekening staan.
3. Vreemd vermogen: crowdfunding. Joachim en Deniz willen het ontbrekende bedrag dat nodig is om te investeren ophalen via crowdfunding. Het benodigde bedrag willen ze op 1 januari 2025 opgehaald hebben. De looptijd van deze lening is 5 jaar. Jaarlijks wordt op 31 december lineair afgelost en interest uitbetaald. De jaarlijkse interest is 3,5%.
Informatiebron 3: Verwachtingen voor 2025. Opbrengsten uit verhuur van de zeilboot voor 2025
De zeilboot is per week te reserveren.
De zeilboot wordt aangeboden in de periode van 2 mei 2025 tot en met 31 oktober 2025. De prijzen verschillen per periode.
In het onderstaande overzicht zijn voor de verschillende weeknummers de prijs per week en het verwachte aantal reserveringen aangegeven. Alle reserveringen zijn voor een week.
| periode | prijs per week reservering van de boot | aantal weken dat de boot gereserveerd wordt |
|---|---|---|
| 2 mei tot en met 22 juni | € 3.750 | 6 |
| 23 juni tot en met 14 september | € 4.750 | 10 |
| 15 september tot en met 31 oktober | € 3.750 | 4 |
De vroegboekkorting bedraagt 10%. Die wordt in iedere periode gegeven bij de helft van het aantal reserveringen.
Kosten over 2025. De kosten over 2025 bestaan uit:
- de interestkosten (zie informatiebron 2)
- de afschrijvingskosten van de zeilboot en de inventaris (zie informatiebron 1) én
- de overige kosten van € 10.400 per jaar.
Ondanks de nadelen lijkt het Joachim en Deniz een mooie kans om een eigen onderneming te starten. Voor de promotie van hun bedrijf SailingSea en het communiceren met potentiële gasten zullen Joachim en Deniz social media gebruiken. Daarop zullen zij beelden van de zeilvakanties, ervaringen van gasten en informatie delen. Het communiceren via social media is goedkoper dan het gebruik van traditionele media zoals televisie en krant.
Vraag 6 2 punten
Noem twee andere voordelen voor SailingSea van het inzetten van social media in plaats van traditionele media.
Bekijk het antwoord
Voorbeelden van juiste antwoorden zijn:
- Social media geeft de mogelijkheid om op een persoonlijke manier contact te maken met potentiële gasten. (Bij traditionele media is dit niet het geval.)
- Deniz en Joachim kunnen via social media gemakkelijk de behoeften van potentiële klanten achterhalen en met hun content daarop inspelen. (Bij traditionele media is dit niet mogelijk.)
- De doelgroep maakt meer gebruik van social media (dan van traditionele media) en dus wordt de doelgroep gemakkelijker bereikt.
2025, tijdvak 1: Opgave 4
Opgavetekst
Janne is 30 jaar en is van plan een nieuwe smartphone te kopen. Tot nu toe had ze altijd een smartphone van Samsung. Ze oriënteert zich nu op de aanschaf van een Fairphone 4. Ze heeft op internet enkele fragmenten over de Fairphone gevonden.
Fragment 1: “Fairphone heeft enkele jaren geleden een toestel ontwikkeld met oog voor mens en milieu. Deze Fairphone bestaat uit mineralen die op een eerlijke wijze zijn gedolven, is goed recyclebaar en wordt in elkaar gezet door werknemers die voldoende verdienen om in hun levensonderhoud te voorzien. Tot enkele jaren geleden was de Fairphone minder snel dan andere toestellen, had hij een beperkt aantal functies en kleinere opslagcapaciteit. In 2022 verkocht Fairphone 140.000 toestellen en had het bedrijf een marktaandeel van 0,07 procent van de afzet in Europa.”
Fragment 2: “Fairphone wil met reclamecampagnes meerdere doelgroepen bereiken bij de introductie van de Fairphone 4. Uit onderzoek blijkt dat de naamsbekendheid van Fairphone maar 10 procent is. Verder blijkt dat de koper van een Fairphone over het algemeen tussen 50 en 60 jaar oud is, iets vaker vrouw is en in de grote steden woont.”
Fragment 3: “Kenmerkend voor de Fairphone is de modulaire opbouw van de telefoon, waardoor een kapot onderdeel altijd vervangen kan worden. Fairphone wil de prijs-kwaliteitverhouding van de Fairphone 4 verder verbeteren door een aanpassing van de camera's en het scherm. Bovendien zal Fairphone de gebruiksduur van nieuwe toestellen verlengen van drie jaar naar vijf jaar. Om dit te bereiken wordt de software 5 jaar ondersteund. De smartphones van de concurrentie gaan gemiddeld vier jaar mee.”
Vraag 16 2 punten
Noem twee verschillende instrumenten uit de marketingmix die Fairphone gebruikt voor het uitbreiden van het aantal klanten. Licht het antwoord toe door te verwijzen naar bovenstaande fragmenten.
Bekijk het antwoord
promotie(beleid): (fragment 2), met reclamecampagnes meerdere doelgroepen bereiken
product(beleid): (fragment 3), aanpassingen aan camera's en scherm / software langer ondersteunen / modulaire opbouw
of product(beleid): (fragment 1), eerlijke onderdelen en goed recyclebaar
Vraag 17 1 punt
Bereken de totale afzet van smartphones in Europa in 2022.
Bekijk het antwoord
\frac{140.000}{0{,}0007} = 200.000.000 \text{ smartphones}
Bij de productie van de nieuwe toestellen van Fairphone 4 worden er volgens Janne niet-hernieuwbare grondstoffen gebruikt. Deze grondstoffen, zoals lithium, kunnen na het delven niet meer teruggroeien. De woordvoerder van Fairphone stelt echter dat “wanneer het Fairphone lukt om een groter marktaandeel te behalen, het milieu daar juist bij gebaat kan zijn”.
Vraag 18 1 punt
Geef met behulp van fragment 3 een verklaring voor de stelling van de woordvoerder.
Bekijk het antwoord
Voorbeelden van een juist antwoord zijn:
- Een Fairphone 4 heeft een langere gebruiksduur dan de telefoon van de concurrent, waardoor er bij een groter marktaandeel op termijn minder telefoons hoeven te worden geproduceerd en er minder grondstoffen nodig zijn.
- Door de modulaire opbouw hoeft niet de gehele telefoon vervangen te worden, maar slechts een onderdeel, terwijl andere telefoons vaak wel geheel vervangen moeten worden.
2025, tijdvak 2: Opgave 6
Opgavetekst

- a. Geen fast-fashion: fabrikanten plannen efficiënt, er is weinig voorraad over.
- b. Klein servicekantoor waar we zo veel mogelijk zelf doen.
- c. Eenvoudige winkels zonder paskamers.
- d. Slim vervoerd over water.
Zeeman textielSupers bv is een keten van textielwinkels die in 7 landen actief is met 1.300 fysieke winkels en in ieder land een webshop heeft. Zeeman onderneemt op een maatschappelijk verantwoorde manier.
Vraag 26 2 punten
Noem de drie p’s van maatschappelijk verantwoord ondernemen.
Bekijk het antwoord
Voorbeelden van juiste antwoorden zijn:
- people
- planet
- profit
Indien drie antwoorden juist: 2 scorepunten. Indien twee antwoorden juist: 1 scorepunt. Indien een of geen antwoord juist: 0 scorepunten.
Zeeman biedt een basic T-shirt aan tegen een verkoopprijs van € 3,49 terwijl de prijzen bij andere merken rond de € 24,95 liggen. Dit is een vorm van prijsbeleid.
Vraag 27 2 punten
Leg met behulp van bovenstaande tekst en afbeelding voor twee andere marketingmixinstrumenten uit hoe Zeeman deze inzet.
Bekijk het antwoord
Voorbeelden van juiste antwoorden zijn:
- product(beleid): een basic T-shirt
- plaats(beleid): 1.300 winkels in 7 landen / fysieke winkels en webshop
- promotie(beleid): de poster met Zeemanshirt
Per juiste p met juiste toelichting 1 scorepunt toekennen.
2024, tijdvak 1: Opgave 3
Opgavetekst
In deze opgave blijft de btw buiten beschouwing.
Elvie en Renzo hebben op 1 januari 2024 Maaltijd-aan-Huis opgericht. Maaltijd-aan-Huis is een bezorgservice die kant-en-klaar-maaltijdboxen aflevert bij klanten. Klanten betalen naast de maaltijdboxen ook een vast bedrag per maaltijdbox voor de bezorgservice.
Maaltijd-aan-Huis heeft ervoor gekozen om de verkoopprijs van de maaltijdboxen lager vast te stellen dan de verkoopprijs van de concurrenten.
Vraag 14 2 punten
Geef twee mogelijke marketingdoelstellingen die Maaltijd-aan-Huis door een lagere verkoopprijs dan de concurrent probeert te behalen.
Bekijk het antwoord
Voorbeelden van juiste antwoorden:
- het veroveren van marktaandeel (met x%)
- het behalen van een zo groot mogelijke afzet/omzet (met x stuks)
- het opbouwen van naamsbekendheid (bij x% van de bevolking)
Opmerking
Voor ‘het behalen van winst’ geen scorepunt toekennen.
2024, tijdvak 1: Opgave 6
Opgavetekst
In de zomer van 2024 wordt het Europees Kampioenschap (EK) voetbal georganiseerd in Duitsland. Adidas sponsort vele evenementen waaronder het EK voetbal van 2024 en verschillende nationale teams.
Vraag 28 1 punt
Geef een mogelijk nadeel van sponsoring voor Adidas.
Bekijk het antwoord
Voorbeeld van een juist antwoord is:
- Negatieve publiciteit treft ook de sponsor.
- Het effect van sponsoring is moeilijk meetbaar.
Opmerking
‘Sponsoring brengt hoge kosten met zich mee’ is geen voorbeeld van een juist antwoord.
Voorafgaand en tijdens het EK kunnen Adidas voetbalshirts van nationale ploegen gekocht worden in de winkels van Adidas en in de stadions waar gespeeld wordt.
De uitbreiding van het assortiment voetbalshirts met je favoriete rugnummer of je eigen naam erop, is een vorm van …(1)…. De wereldwijde verkoop van Adidas voetbalshirts via webshops is een vorm van …(2)…. De prijs van een Adidas voetbalshirt ligt hoger dan die van een voetbalshirt zonder bekend merk. Dit is een vorm van …(3)….
Vraag 29 2 punten
Maak bovenstaande zinnen compleet door de juiste marketinginstrumenten in te vullen.
- … (1) … beleid
- … (2) … beleid
- … (3) … beleid
Bekijk het antwoord
- (1) productbeleid
- (2) plaatsbeleid
- (3) prijsbeleid
indien drie goed: 2; indien twee goed: 1; indien een of geen goed: 0
Pieter en Edwin zijn consumenten die veel Adidas producten kopen. Zij bekijken een EK-voetbalwedstrijd op tv en zien dat Adidas shirtsponsor is van het Duitse nationale team. Na het zien van de wedstrijd bestelt Pieter een EK-voetbalshirt van het Duitse nationale team.
Vraag 30 2 punten
Leg uit of Adidas een push- of pull-strategie hanteert bij shirtreclame op tv.
Bekijk het antwoord
- pull-strategie
- De marketing van Adidas is gericht op de consument (,waardoor vraag wordt gecreëerd in de webshop / tussenhandel).
Opmerking
Het tweede scorepunt wordt alleen toegekend als het eerste scorepunt is behaald.
2024, tijdvak 2: Chez AnTuan
Informatiebron 3 Ingevuld Businessmodel Canvas B&B Chez Antuan

Partners: Booking.com; plaatselijke fietsenmaker
Kernactiviteiten: marketing; verzorgen van gasten; verhuur van twee e-bikes
Kernmiddelen: B&B-pand; e-bikes; oplaadpunten
Klantwaarde: bezorgen van een optimale gastbeleving binnenshuis en buitenshuis: heerlijk ontbijt met streekproducten; wellness; verhuur van e-bikes
Klantrelaties: gastenboek; reviews; blog
Kanalen: mond-tot-mondreclame; social media; toeristeninformatie; eigen website; Booking.com
Klantsegmenten: sportieve, milieubewuste 50-plussers
Kostenstructuur: inkopen voor ontbijt, afschrijvingen op verbouwingen, vergunningen, schoonmaak, commissie Booking.com
Opbrengsten: verhuur van kamers inclusief ontbijt; verhuur e-bikes
Vraag 10 2 punten
Bij deze opgave horen de informatiebronnen 1 tot en met 4. In deze opgave blijven belastingen buiten beschouwing.
Anne en Tuan hebben het Businessmodel Canvas ingevuld (zie informatiebron 3). Daaruit blijkt onder andere dat ze zich zullen aansluiten bij Booking.com. Via dat platform kunnen accommodatieverstrekkers zoals hotels en B&B’s hun diensten aanbieden aan platformgebruikers die een reservering willen maken. Mede dankzij de aansluiting bij Booking.com denken ze dat er een zodanig bezettingspercentage van de kamers kan worden behaald, dat hun B&B voldoende inkomen oplevert om “van te kunnen leven”.
Leg uit tot welk instrument van de marketingmix aansluiting bij Booking.com wordt gerekend.
Bekijk het antwoord
- Noemt het instrument plaatsbeleid of promotiebeleid. (1p)
- Legt uit: bij plaatsbeleid is er door de aansluiting bij Booking.com een nieuw kanaal waarbij (potentiële) gasten kamers kunnen boeken bij de B&B; bij promotiebeleid nemen mensen via Booking.com kennis van het bestaan van de B&B (en boeken later via de eigen site van de B&B). (1p)
Het tweede scorepunt (de toelichting) alleen toekennen als het eerste scorepunt (het instrument) is behaald.
Vraag 11 1 punt
Bij deze opgave horen de informatiebronnen 1 tot en met 4. In deze opgave blijven belastingen buiten beschouwing.
Uit het ingevulde Businessmodel Canvas (zie informatiebron 3) blijkt dat Anne en Tuan ook andere instrumenten van de marketingmix inzetten voor hun B&B Chez AnTuan.
Noem een ander instrument van de marketingmix en geef aan op welke wijze dit instrument volgens het ingevulde Businessmodel Canvas gebruikt wordt voor de marketing van Chez AnTuan.
Bekijk het antwoord
- Noemt een ander instrument van de marketingmix met de wijze waarop het volgens het canvas gebruikt wordt, bijvoorbeeld: productbeleid (een optimale gastbeleving, of een van de drie onder klantwaarde genoemde onderdelen: heerlijk ontbijt met streekproducten, wellness en verhuur van e-bikes); of promotiebeleid (mond-tot-mondreclame, social media en toeristeninformatie). (1p)
Het moet een ander marketinginstrument zijn dan bij vraag 10.
2024, tijdvak 2: GOOS
Vraag 15 1 punt
De btw in deze opgave bedraagt 21%. GOOS is een interieurbureau dat advies geeft over het interieur van woningen en daarnaast interieurproducten in- en verkoopt. De verkoop van producten verloopt via de eigen webwinkel en via diverse onafhankelijke fysieke verkooppunten. De fysieke verkooppunten ontvangen een bonus als ze meer dan € 10.000 aan interieurproducten van GOOS verkopen in een kwartaal.
Leg uit of GOOS een push- of een pull-strategie hanteert bij de verkoop van interieurproducten via de fysieke verkooppunten.
Bekijk het antwoord
- Kiest de push-strategie, met een van de volgende onderbouwingen: de fysieke verkooppunten worden door middel van een bonus aangemoedigd om voor meer dan € 10.000 aan producten van GOOS te verkopen; GOOS richt zich op de tussenhandel om de verkoop te vergroten (en niet op de eindgebruiker). (1p)
2023, tijdvak 1: Opgave 1
Vraag 1 2 punten
Jumbo's formule draait om de 7 zekerheden:
1 Euro's goedkoper
2 Service met een glimlach
3 Voor al uw boodschappen
4 Vers is ook echt vers
5 Vlot winkelen
6 Niet tevreden? Geld terug!
7 Uw wensen staan centraal
Geef van zekerheid 1 en van zekerheid 2 aan tot welke onderdelen van de marketingmix ze horen.
Bekijk het antwoord
- Zekerheid 1 (Euro's goedkoper) hoort bij het onderdeel prijs (prijsbeleid) (1p)
- Zekerheid 2 (Service met een glimlach) hoort bij het onderdeel product (productbeleid) (1p)
2023, tijdvak 2: Reclame op televisie
Vraag 29 1 punt
In maart 2020 zijn thuiswerken en thuisblijven het advies van de overheid om verspreiding van het coronavirus te voorkomen. Het effect van deze maatregelen is duidelijk te zien in de kijkcijfers op televisie. In de tweede helft van maart 2020 is er meer televisie gekeken dan voorheen. Ondanks de gestegen kijkcijfers worden veel tv-reclames door bedrijven geannuleerd, wat resulteert in kortere reclameblokken met minder adverteerders op televisie. De publieke omroep (NPO) verliest de meeste minuten per reclameblok. Bij de NPO duurde in week 12 van 2020 een blok gemiddeld 2 minuten en 50 seconden. In 2019 duurde in week 12 een reclameblok 4 minuten en 58 seconden.
Bereken met hoeveel procent de lengte van een reclameblok bij de NPO in week 12 van 2020 korter is geworden ten opzichte van dezelfde week van 2019.
Bekijk het antwoord
- Berekent de procentuele verandering: $\frac{170 - 298}{298} \times 100\% = -42,95\%$ (korter) (1p)
Zet de tijden om in seconden: 2 minuten en 50 seconden is 170 seconden, 4 minuten en 58 seconden is 298 seconden. Het antwoord is -42,95% (korter).
Vraag 30 1 punt
De marketingafdeling van RTL verkoopt reclameminuten aan bedrijven. Met deze inkomsten wordt de productie van de verschillende programma’s gefinancierd.
De marketingafdeling van RTL doet bij de verkoop aan:
Bekijk het antwoord
Antwoord: A
2022, tijdvak 1: Opgave 5
Opgavetekst
Informatiebron 4 Uit de door Thuiswinkel Waarborg verstrekte informatie
Hoor jij bij de beste webshops en verkopers van Nederland?
Als eigenaar van een webshop wil je de klanten optimale service verlenen, maar het is ook ontzettend belangrijk dat potentiële klanten jou vertrouwen. Klanten zoeken daarom tijdens het online winkelen naar een keurmerk.
Wat is een keurmerk?
Een keurmerk is een kwaliteitsoordeel over een product of dienst, afkomstig van een betrouwbare bron. De consument ziet dus in een oogopslag dat het product of de dienst in orde is bevonden door een onafhankelijke, deskundige instantie.
Waarom kiezen voor Thuiswinkel Waarborg?
Iedereen kan een eigen keurmerk beginnen. Het is daarom belangrijk om te letten op de kwaliteit die een consumentenkeurmerk biedt en de betrouwbaarheid van de uitgevende organisatie. Het Thuiswinkel Waarborg is een van de weinige inhoudelijke keurmerken, waar een webshop écht iets voor moet doen om het te verkrijgen. Als belangenbehartiger heeft ons keurmerk als doelstelling het bevorderen van het vertrouwen in kopen op afstand, niet het maken van winst.
Thuiswinkel Waarborg is het keurmerk voor webshops en verkopers met de beste reputatie.
- 91% van de online winkelaars is bekend met het Thuiswinkel Waarborg-logo en 27% koopt niet in een webshop zonder ons keurmerk.
- We zijn aangesloten bij een onafhankelijke geschillencommissie en geven gratis juridisch advies.
- De Consumentenbond raadt online winkelen bij Thuiswinkel Waarborg-webshops aan.
Stappen voor het verkrijgen van het keurmerk Thuiswinkel Waarborg
1 Jouw webshop wordt gescand op beveiligingslekken zodat consumenten weten dat ze veilig bij jou kunnen winkelen. Dankzij dit 'ethisch hacken' weet je of jouw webshop beschermd is tegen een cyberaanval.
2 Jouw webshop wordt juridisch getoetst zodat jij zeker weet dat je aan de wet- en regelgeving voldoet én je klanten kunnen vertrouwen op hun rechten, zoals 14 dagen bedenktijd na de bestelling en duidelijke opgave van prijzen (zoals vermeld in de algemene voorwaarden van Thuiswinkel Waarborg).
3 Jouw webshop doorloopt financiële monitoring zodat consumenten erop kunnen rekenen dat jouw webshop financieel stabiel is.
Vraag 19 2 punten
Ttime is een webshop voor thee en theebenodigdheden. De eigenaren hebben een SWOT-analyse gemaakt, waarin het ontbreken van een keurmerk voor online winkelen staat (zie informatiebron 4). De SWOT-analyse bestaat uit de onderdelen Strengths, Weaknesses, Opportunities en Threats. Tot welk onderdeel van de SWOT-analyse moet het ontbreken van een keurmerk worden gerekend? Motiveer het antwoord.
Bekijk het antwoord
- Noemt Weaknesses (zwakte) (1p)
- Motiveert: het gebrek aan een keurmerk pakt negatief uit op de afzet, en de certificering van een keurmerk hangt af van het bedrijf zelf (1p)
Het tweede scorepunt wordt alleen toegekend als het eerste scorepunt is behaald. Voor het tweede deelscorepunt moeten beide kenmerken genoemd worden.
Vraag 21 2 punten
Het aanvraagproces bij Thuiswinkel Waarborg voor de certificering van het keurmerk kent drie stappen. Stap 1 is de veiligheidscheck: de website van Ttime wordt gecontroleerd op veiligheid. Om hieraan te voldoen huurt Ttime een expert in om de website te beveiligen. Onder welke P van de marketingmix valt het verkopen via een (beveiligde) website? Motiveer het antwoord.
Bekijk het antwoord
- Noemt de P van plaats (1p)
- Motiveert: het verkopen via een website is een voorbeeld van een distributiekanaal (1p)
Het tweede scorepunt wordt alleen toegekend als het eerste scorepunt is behaald.
2022, tijdvak 1: Opgave 6
Opgavetekst
PLUSpunten
Bij de kassa klinkt vaak de vraag: 'Zegeltjes erbij?' Er wordt hierbij geduid op spaarzegels. Veel grote supermarktketens in Nederland maken gebruik van spaarzegels. Iedere supermarkt heeft een vergelijkbaar systeem.
PLUSpunten
Het meest winstgevende spaarsysteem van Nederland!
Wist je dat PLUSpunten het meest winstgevende spaarsysteem van Nederland is?
Bij PLUS supermarkt werkt het systeem van spaarzegels als volgt:
- Bij iedere hele euro die je besteedt in de supermarkt, kan je een spaarzegel kopen voor € 0,02.
- De zegels spaar je in een boekje of in een app van PLUS. Bij 200 spaarzegels kan je het boekje inleveren of via de PLUS app incasseren en krijg je € 6 uitbetaald.
- Uitsluitend volle boekjes kunnen worden ingeleverd of via de app geïncasseerd.
Het sparen van zegels via de app in plaats van via een spaarboekje levert PLUS een kostenbesparing op en stimuleert de verkopen van PLUS.
Op de website van supermarktketen PLUS.
Vraag 26 2 punten
Noem twee redenen waarom het sparen van zegels via de app in plaats van via een spaarboekje de verkopen van PLUS kan stimuleren. Licht het antwoord toe.
Bekijk het antwoord
- Eerste juiste reden met toelichting (1p)
- Tweede juiste reden met toelichting (1p)
Per juist antwoord en toelichting 1 punt. Voorbeelden: klanten gebruiken de app ook voor het bekijken van aanbiedingen; PLUS krijgt informatie over klantgedrag en kan zo gepersonaliseerde aanbiedingen sturen; PLUS heeft een milieuvriendelijk imago, omdat er op papier wordt bespaard. Geeft de kandidaat meer redenen dan gevraagd, dan tellen alleen de eerste twee.
2022, tijdvak 2: Opgave 5
Informatiebron 3 De Net Promotor Score (NPS)

| Score | Aantal respondenten |
|---|---|
| 10 | 186 |
| 9 | 169 |
| 8 | 240 |
| 7 | 108 |
| 6 | 62 |
| 5 of lager | 8 |
Totaal aantal respondenten: 773.
Positief, neutraal, negatief
Respondenten worden, op basis van het cijfer dat zij geven voor klanttevredenheid, ingedeeld in 3 groepen:
Positieve klanten: dit zijn trouwe klanten die zeer tevreden zijn. Zij nemen meer producten en/of diensten af en zouden jouw bedrijf aanbevelen bij familie, vrienden en collega’s. Zij geven een cijfer 9 of 10.
Neutrale klanten: dit zijn klanten die redelijk tevreden zijn over het product en/of dienst van jouw bedrijf, maar als een concurrent met een aantrekkelijker aanbod komt, is er wel kans dat zij bij jouw bedrijf weggaan. Zij geven een cijfer 7 of 8.
Negatieve klanten: dit zijn klanten die jouw bedrijf eerder zouden afraden dan aanraden. Er bestaat een mogelijkheid dat deze klanten het imago van jouw bedrijf kunnen beschadigen. Zij geven een cijfer van 0 tot en met 6.
De NPS berekenen
Om de NPS–score te berekenen, verminder je het percentage positieve klanten met het percentage negatieve klanten. De uitkomst kan tussen –100% en + 100% variëren.
Vraag 25 2 punten
Fastned meet de klanttevredenheid onder andere met de Net Promotor Score (NPS, zie informatiebron 3). Tevredenheid bij klanten zal leiden tot vertrouwen bij aandeelhouders, wat positief is voor de slaagkans van een emissie van nieuwe aandelen. Wanneer de uitkomst van de NPS 35% of hoger is, kan volgens Fastned worden gesteld dat de klant tevreden is. Toon met een berekening van de NPS aan dat de klant volgens Fastned tevreden is.
Bekijk het antwoord
- Berekent het percentage positieve klanten: (186 + 169) / 773 = 45,9%, en het percentage negatieve klanten: (62 + 8) / 773 = 9,1% (1p)
- Berekent de NPS: 46% - 9% = 37%, en concludeert dat die hoger is dan 35%, dus de klant is volgens Fastned tevreden (1p)
De NPS is het percentage positieve klanten (cijfer 9 of 10) minus het percentage negatieve klanten (cijfer 0 tot en met 6). Het totaal is 773 respondenten.
Informatiebron 4 De interne en externe omgeving van Fastned
1 De verkoop van Fully Electric Vehicles (FEV, volledig elektrische voertuigen) groeit sterk in 2019 en naar verwachting ook in 2020. Het marktaandeel van FEV’s in de verkoop van nieuwe auto’s neemt in alle landen waarin Fastned actief is toe.
2 Ook Fastned zal de gevolgen ondervinden van het coronavirus. Er zal minder auto worden gereden en de snellaadstations zullen minder worden bezocht. Ook zal de bouw van nieuwe laadstations vertraging oplopen.
3 Fastned is constant afhankelijk van nieuw vermogen (van private investeerders).
4 De missie van Fastned is vrijheid bezorgen aan mensen die elektrische voertuigen besturen en het versnellen van de transitie naar elektrische mobiliteit. Deze missie wordt door velen gesteund. Fastned kan beschikken over een team van medewerkers met een verschillende achtergrond, opleiding en leeftijd dat bijzonder gemotiveerd is.
Vraag 26 3 punten
Factor b: in informatiebron 4 zijn vier items uit de interne en externe omgeving van Fastned gegeven. Vul alle vier items uit informatiebron 4 op de juiste plaats van de SWOT in. Neem de tabel over op het antwoordenblad en vul hem in: S (sterke punten) en O (kansen) in de bovenste rij, W (zwakke punten) en T (bedreigingen) in de onderste rij.
Bekijk het antwoord
- Plaatst de vier items juist: S = item 4 (missie en een gemotiveerd team); O = item 1 (groei van de verkoop van FEV’s); W = item 3 (afhankelijkheid van nieuw vermogen van private investeerders); T = item 2 (gevolgen van het coronavirus) (3p)
Voor elke fout 1 scorepunt in mindering brengen. De juiste plaatsing is: S = item 4, O = item 1, W = item 3, T = item 2.
2022, tijdvak 3: Opgave 2
Opgavetekst
Informatiebron 2 De marge op rookwaren
In 2020 verwacht Gerrit een omzet van € 148.200 op rookwaren te behalen, wat een daling is van 35% ten opzichte van 2019. Hij gaat hierbij uit van eenzelfde verkoopprijs in 2020 als in 2019, namelijk € 6 exclusief btw per pakje.
De totale marge die Gerrit op de pakjes rookwaren ontvangt, is afhankelijk van het aantal pakjes dat hij verkoopt:
| Aantal pakjes per jaar | Ontvangen marge exclusief btw per pakje in euro's |
|---|---|
| tot en met 25.000 | 0,26 |
| 25.001 - 35.000 | 0,28 |
| 35.001 - 45.000 | 0,30 |
| 45.001 en meer | 0,32 |
Informatiebron 1 Situatieschets
De wijk waarin de winkel van Gerrit Roos is gevestigd, is de afgelopen jaren sterk verjongd, maar de populatie van Gerrits vaste klanten vergrijst met hem mee. Ondanks zijn gunstig gelegen pand aan de kruising van twee doorgaande wegen, blijven nieuwe klanten uit.
Gerrit Roos heeft een bedrijf dat, wanneer Gerrit over 2 jaar met pensioen gaat, waarschijnlijk geen opvolging meer kent. Zijn kinderen zien geen toekomst in de krimpende markt, die wat betreft rookwaren sterk gereguleerd wordt door de overheid. De overheid zal in 2020 het antirookbeleid verder aanscherpen.
Ook de markt van tijdschriften en kranten krimpt. Onder andere door het internet is een daling in de verkopen ingezet die moeilijk terug te draaien valt. De detaillist is vaak met handen en voeten gebonden. Zo hebben de tijdschriften een vaste prijs die door de uitgevers wordt bepaald. De promotie-acties voor tijdschriften zullen van de uitgevers moeten komen.
Gerrits klanten zijn tevreden, maar enkelen hebben opgemerkt dat Gerrit met de tijd mee moet en gebruik moet maken van social media.
Vraag 7 3 punten
Uit de situatieschets (zie informatiebron 1) komen onder andere twee feiten naar voren: a Gerrit maakt geen gebruik van social media; b een verdere aanscherping van het antirookbeleid door de overheid. Een SWOT-analyse bestaat uit vier onderdelen: de analyse van Strengths, Weaknesses, Opportunities en Threats. In welk onderdeel van de SWOT-analyse van Gerrit zou het feit dat Gerrit geen gebruik maakt van social media meegenomen moeten worden? Geef hiervoor twee argumenten.
Bekijk het antwoord
- Noemt Weaknesses (zwakte) als onderdeel van de SWOT-analyse (1p)
- Motivatie: omdat de wijk waarin de winkel is gevestigd sterk verjongd is; jongeren maken veelvuldig gebruik van social media (1p)
- Noemt dat het een interne factor is (1p)
Het tweede en derde scorepunt wordt alleen toegekend wanneer het eerste scorepunt (Weaknesses) is behaald.
Vraag 8 3 punten
Uit de situatieschets (zie informatiebron 1) komen onder andere twee feiten naar voren: a Gerrit maakt geen gebruik van social media; b een verdere aanscherping van het antirookbeleid door de overheid. Een SWOT-analyse bestaat uit vier onderdelen: de analyse van Strengths, Weaknesses, Opportunities en Threats. In welk onderdeel van de SWOT-analyse van Gerrit zou het feit dat de overheid het antirookbeleid verder aanscherpt meegenomen moeten worden? Geef hiervoor twee argumenten.
Bekijk het antwoord
- Noemt Threats (bedreiging) als onderdeel van de SWOT-analyse (1p)
- Motivatie: omdat hierdoor roken wordt beperkt (1p)
- Noemt dat het een externe factor is (1p)
Het tweede en derde scorepunt wordt alleen toegekend wanneer het eerste scorepunt (Threats) is behaald.
2022, tijdvak 3: Opgave 6
Opgavetekst
Balansen van winkelketen Blokker bv na winstverdeling
| Debet | 31 december 2017 | 31 december 2016 | Credit | 31 december 2017 | 31 december 2016 |
|---|---|---|---|---|---|
| Immateriële vaste activa | 10.100 | 26.100 | Eigen vermogen | 19.000 | 363.500 |
| Materiële vaste activa | 84.200 | 202.100 | Voorzieningen | 45.400 | 86.100 |
| Financiële vaste activa | 44.500 | 52.400 | Onderhandse lening | 146.700 | |
| Voorraad | 197.700 | 371.700 | Overig lang vreemd vermogen | 35.000 | 183.300 |
| Debiteuren | 22.800 | 28.400 | Crediteuren | 83.100 | 145.900 |
| Overige vorderingen | 43.900 | 84.100 | Overig kort vreemd vermogen | 115.800 | 191.200 |
| Liquide middelen | 41.800 | 205.200 | |||
| Totaal | 445.000 | 970.000 | Totaal | 445.000 | 970.000 |
Getallen x € 1.000
Blokker bv: verkoop, internet en de KSF en KPI's
Op 13 november 2018 werd de 122 jaar oude winkelketen Blokker door de familie Blokker te koop aangeboden.
Volgens hoogleraar e-marketing Cor Molenaar heeft de winkelketen de gevolgen van het internettijdperk niet goed ingeschat, waardoor de verkopen via hun webwinkel achterbleven.
De problemen waren al jaren bekend bij Blokker bv. In het jaarverslag over 2014 kondigde Blokker bv een strategiewijziging aan waarbij de klant meer centraal moest komen te staan en formuleerde daarbij een kritische succesfactor (KSF) met bijbehorende kritische prestatie-indicatoren (KPI's):
“We staan dicht bij de klant met eigentijdse formules: de wensen van onze klanten vervullen in onderscheidende winkels en producten tegen een redelijke prijs en met de hoogste service aanbieden. Door ook op social media en via onze klantenservice de vinger aan de pols te houden, staan wij steeds dichter bij de klant. We gaan leveren aan de klant waar en wanneer de klant dat wil, snel, makkelijk en zo kostenefficiënt mogelijk.”
Vraag 29 2 punten
Op 13 november 2018 werd de 122 jaar oude winkelketen Blokker door de familie Blokker te koop aangeboden. Volgens hoogleraar e-marketing Cor Molenaar heeft de winkelketen de gevolgen van het internettijdperk niet goed ingeschat, waardoor de verkopen via hun webwinkel achterbleven. Bij welke P van de marketinginstrumenten hoort de verkoop via webwinkels? Licht het antwoord toe.
Bekijk het antwoord
- Noemt plaatsbeleid (place) als de P van de marketinginstrumenten (1p)
- Licht toe dat het om de distributie van het product naar de klant toe gaat (1p)
Het tweede scorepunt wordt alleen toegekend wanneer het eerste scorepunt (plaatsbeleid) is behaald.
2021, tijdvak 2: Opgave 6
Opgavetekst
Samenwerking Hema en Jumbo: straks Hema-artikelen te koop in de supermarkt Jumbo
In het najaar van 2019 stond het volgende in de krant:
Supermarktketen Jumbo en warenhuis Hema gaan samenwerken in Nederland en België. Beide bedrijven willen zo hun marktpositie verbeteren. Het is de bedoeling dat artikelen van Hema in de 650 supermarkten van Jumbo worden verkocht.
“De samenwerking komt voort uit de gedachte dat het aanbod van beide bedrijven elkaar goed aanvult. Ook een mogelijk co-sponsorschap door Hema van de schaats- en wielerploeg Team Jumbo-Visma is onderwerp van de lopende gesprekken”, aldus beide bedrijven in een verklaring.
Jumbo en Hema werken de plannen verder uit. Het is niet de eerste keer dat Hema een samenwerking aangaat met een andere supermarkt. Zo worden inmiddels Hema artikelen verkocht in Franse supermarkten.
Vraag 25 2 punten
Het krantenbericht over de samenwerking tussen Jumbo en Hema staat als bron bij deze vraag.
Geef voor twee P's van de marketingmix aan op welke wijze deze worden ingezet in de samenwerking tussen Jumbo en Hema. Gebruik hiervoor het bovenstaande krantenbericht.
Bekijk het antwoord
- Geeft voor twee P's van de marketingmix een juiste uitleg van de inzet in de samenwerking, 1 punt per P met juiste uitleg. Mogelijke P's: Product (door het assortiment te veranderen); Plaats (de Hema-distributiekanalen worden uitgebreid, nu ook bij Jumbo); Promotie (er is sprake van co-sponsoring) (2p)
Mogelijke P's: Product: door het assortiment te veranderen; Plaats: de Hema-distributiekanalen worden uitgebreid (nu ook bij Jumbo); Promotie: er is sprake van co-sponsoring. Per P met juiste uitleg 1 punt.
Vraag 26 1 punt
Een voorbeeld van de samenwerking tussen Hema en Jumbo is onder andere de mogelijkheid dat Hema co-sponsor wordt van de schaats- en wielerploeg Team Jumbo-Visma. Op het shirt van een schaatser en wielrenner van die ploeg komt dan ook de naam Hema te staan.
Geef een voordeel voor Jumbo van deze co-sponsoring door Hema. Motiveer het antwoord.
Bekijk het antwoord
- Noemt een voordeel voor Jumbo van de co-sponsoring door Hema, met motivatie, bijvoorbeeld: grotere naamsbekendheid van Hema, waardoor de afzet van Hema-producten toeneemt en er meer klanten bij Jumbo komen die ook Jumbo-producten kopen; het sponsorbudget van Jumbo kan over meer sporten verdeeld worden met een eigen publiciteitskanaal, waardoor de naamsbekendheid van Jumbo toeneemt; de wielerploeg wordt sterker door een groter budget, waardoor Jumbo meer in de publiciteit komt; lagere promotiekosten omdat Hema die voor een deel voor haar rekening neemt (1p)
Vraag 27 2 punten
Een ander voorbeeld van de samenwerking tussen Hema en Jumbo is dat per 1 januari 2021 de beroemde Hema tompouce ook door Jumbo verkocht zal worden. In de reclamefolder van Hema staat dat de tompouce in alle Hema- en Jumbovestigingen in de aanbieding is. Hema zal de winkelinrichting van Jumbo met betrekking tot de Hema tompouce verzorgen.
Voor de tompouce maakt Hema zowel gebruik van een pushstrategie als van een pullstrategie.
Waaruit blijkt dat Hema voor de tompouce gebruik maakt van zowel een push- als een pullstrategie?
Bekijk het antwoord
- Noemt de pullstrategie: door de reclamefolder wordt het voor de klant aantrekkelijk om naar de tompouce te vragen bij zowel Jumbo als Hema (1p)
- Noemt de pushstrategie: Hema verzorgt de winkelinrichting, waardoor het voor Jumbo aantrekkelijk wordt om de tompouce in het assortiment op te nemen (1p)
2021, tijdvak 3: Opgave 2
Vraag 4 2 punten
BJones bv is een modeketen met vijf fysieke winkels en een distributiecentrum. Alleen het distributiecentrum is in eigen bezit van BJones. De winkels zijn gehuurd. Bridget is per 1 januari 2018 directeur en enige aandeelhouder. Bridget stelt een SWOT-analyse van BJones op om het toekomstperspectief van het bedrijf te kunnen vergroten. In de SWOT-analyse staat onder andere: het veranderende koopgedrag van consumenten (consumenten doen vaker online aankopen en minder vaak aankopen in fysieke winkels) en de hoge personeelskosten van BJones (het personeelsbestand is te groot). Een SWOT-analyse bestaat uit vier onderdelen: de analyse van Strengths, Weaknesses, Opportunities en Threats.
In welk onderdeel van de SWOT-analyse van BJones zou het veranderende koopgedrag van consumenten meegenomen moeten worden? Motiveer het antwoord.
Bekijk het antwoord
- Kiest T (Threats) met als motivatie dat het veranderende koopgedrag (een externe factor) leidt tot een daling van de afzet, of kiest O (Opportunities) met als motivatie dat het al aanwezige distributiecentrum (een interne factor) de online verkopen kan faciliteren die passen bij het veranderende koopgedrag. Een van beide is volledig goed. (2p)
Het tweede scorepunt (de motivatie) kan alleen toegekend worden als het eerste scorepunt (het onderdeel) is behaald.
Hoe vaak marketing in het examen komt
| Examen | Vragen | Aantal | Aandeel |
|---|---|---|---|
| 2026, tijdvak 1 | 6 | 1 | 4% |
| 2026, tijdvak 2 | 16-17, 19 | 3 | 13% |
| 2025, tijdvak 1 | 6, 16-18 | 4 | 15% |
| 2025, tijdvak 2 | 26-27 | 2 | 7% |
| 2024, tijdvak 1 | 14, 28-30 | 4 | 15% |
| 2024, tijdvak 2 | 10-11, 15 | 3 | 15% |
| 2023, tijdvak 1 | 1 | 1 | 5% |
| 2023, tijdvak 2 | 29-30 | 2 | 9% |
| 2022, tijdvak 1 | 19, 21, 26 | 3 | 14% |
| 2022, tijdvak 2 | 25-26 | 2 | 8% |
| 2022, tijdvak 3 | 7-8, 29 | 3 | 14% |
| 2021, tijdvak 2 | 25-27 | 3 | 18% |
| 2021, tijdvak 3 | 4 | 1 | 4% |
In 13 van de 14 ingedeelde examens bedrijfseconomie havo staat een vraag over marketing, samen 32 vragen (10% van alle examenvragen). De meeste stonden in 2025, tijdvak 1: 4 vragen. In de examens van 2024 tot en met 2026 ging 11% van de vragen over marketing, daarvoor 9%. Dat aandeel is dus stabiel.
Oefenen met marketing
Maak de 15 nieuwste examenvragen over marketing online, zonder account, of kies de vragen uit één jaar (2026, 2025, 2024, 2023, 2022 en 2021). Het AI-model kijkt ze na volgens het correctievoorschrift, je docent keurt het resultaat goed en je krijgt per vraag je punten en feedback in je mail.
Oefen de vragen over marketing
Andere onderwerpen bedrijfseconomie havo
Marketing op andere niveaus
Nakijken als docent
Kies het examen in de vragenbank
In de vragenbank van ToetsChecker staat elk examen bedrijfseconomie havo onder Eindexamens. Je neemt de examenvragen over in een eigen toets, alles of een selectie, of je leest het examen met het correctievoorschrift in als correctiemodel.
Laat de klas het examen maken
Op papier, zoals het echte examen: je scant de stapel in één keer of mailt de scan naar je scanadres. Of online, als digitale toetsafname met toezicht; de opgavetekst staat dan als bron bij elke vraag. Afbeeldingen uit het examen gaan niet mee, die staan in de PDF van de opgaven.
Geef de resultaten vrij
Het AI-model kijkt elk examen na volgens het correctievoorschrift en schrijft feedback per vraag. Bij een oefenexamen geef je alles in één keer vrij; bij een toets die meetelt loop je het voorstel eerst na. De leerling ziet het resultaat pas na jouw vrijgave.
ToetsChecker is geen examensite: je kijkt er ook je eigen SO's, proefwerken, praktische opdrachten en verslagen mee na, handgeschreven of digitaal, met jouw correctiemodel en feedback per vraag. Een gratis account heeft alle functies en 200 credits per maand, genoeg om ongeveer 100 toetsen te laten nakijken. Maak een gratis account of lees eerst hoe het nakijken werkt.
Alle oefentoetsen en eindexamens van dit vak staan op bedrijfseconomie oefenen. Wat je op je centraal examen nodig hebt om te slagen, reken je uit met de slaag-zakcalculator.
Veelgestelde vragen
Hoe vaak komt marketing voor in het eindexamen bedrijfseconomie havo?
In de 14 ingedeelde examens van 2021 tot en met 2026 gaan 32 vragen over marketing, 10% van alle examenvragen. Het onderwerp staat in 13 van die examens.
In welk examen bedrijfseconomie havo stonden de meeste vragen over marketing?
In het examen van 2025, tijdvak 1, met 4 vragen: 6, 16-18.
Hoe oefen ik examenvragen over marketing?
Op deze pagina staan alle vragen over marketing met het antwoord. Je maakt ook de 15 nieuwste vragen online, of die van één jaar, zonder account: het AI-model kijkt ze na, je docent keurt het resultaat goed en je krijgt per vraag feedback.