Examenvragen mythologie Latijnse taal en cultuur vwo

19 vragen over mythologie uit 6 centrale examens van 2019 tot en met 2025.

Kort antwoord

Mythologie komt in 6 van de 18 examens Latijnse taal en cultuur vwo voor, met 19 vragen (4% van alle examenvragen). Het meest in 2025, tijdvak 2 (7 vragen). Je oefent de vragen online en het AI-model kijkt ze na volgens het correctievoorschrift.

Alle examenvragen over mythologie

Per examen de vragen over mythologie, nieuwste eerst, met de tekst van de opgave erbij. Onder elke vraag klap je het antwoord uit het correctievoorschrift open.

Oefen de vragen over dit onderwerp online

2025, tijdvak 1: Tekst 1

Opgavetekst

Tekst 1 Prooemium.

1 Arma virumque cano, Troiae qui primus ab oris
2 Italiam fato profugus Laviniaque venit
3 litora, multum ille et terris iactatus et alto
4 vi superum, saevae memorem Iunonis ob iram,
5 multa quoque et bello passus, dum conderet urbem
6 inferretque deos Latio; genus unde Latinum
7 Albanique patres atque altae moenia Romae.
8 Musa, mihi causas memora, quo numine laeso
9 quidve dolens regina deum tot volvere casus
10 insignem pietate virum, tot adire labores
11 impulerit. Tantaene animis caelestibus irae?
12 Urbs antiqua fuit (Tyrii tenuere coloni)
13 Karthago, Italiam contra Tiberinaque longe
14 ostia, dives opum studiisque asperrima belli,
15 quam Iuno fertur terris magis omnibus unam
16 posthabita coluisse Samo. Hic illius arma,
17 hic currus fuit; hoc regnum dea gentibus esse,
18 si qua fata sinant, iam tum tenditque fovetque.
19 Progeniem sed enim Troiano a sanguine duci
20 audierat Tyrias olim quae verteret arces;
21 hinc populum late regem belloque superbum
22 venturum excidio Libyae; sic volvere Parcas.
23 Id metuens veterisque memor Saturnia belli,
24 prima quod ad Troiam pro caris gesserat Argis
25 necdum etiam causae irarum saevique dolores
26 exciderant animo; manet alta mente repostum
27 iudicium Paridis spretaeque iniuria formae
28 et genus invisum et rapti Ganymedis honores:
29 his accensa super iactatos aequore toto
30 Troas, reliquias Danaum atque immitis Achilli,
31 arcebat longe Latio, multosque per annos
32 errabant acti fatis maria omnia circum.
33 Tantae molis erat Romanam condere gentem.

Vergilius, Aeneis 1.1-33

Bron 9

In een bespreking van de Aeneis schrijft een classicus:
Nog problematischer is de rol van Juno, die voorgesteld wordt als de motor achter Aeneas’ ellende. Juno was voor de Romeinen een eerbiedwaardige godin, in de Aeneis is zij echter een toonbeeld van kleinzieligheid en gekrenkte trots. Om de stichting van een wereldrijk terug te voeren op de woede van een vrouw die niet kan accepteren dat haar aantrekkelijkheid het niet haalt bij die van haar stiefdochter, gaat te ver. Dat gelooft niemand.
Degene die in het bovenstaande citaat aangeduid wordt met ‘haar stiefdochter’, speelt in de Aeneis ook een belangrijke rol.

P. Gerbrandy, Het feest van Saturnus, de literatuur van het heidense Rome, Amsterdam 2007

Vraag 11 1 punt

Het citaat uit een bespreking van de Aeneis, met de passage over Juno en haar stiefdochter (tekst 1, regel 23-33). Noteer de naam van degene die in het bovenstaande citaat aangeduid wordt met ‘haar stiefdochter’. Baseer je antwoord op de achtergronden bij de teksten die je voor dit examen gelezen hebt.

Bekijk het antwoord
  • Noemt Venus (Aphrodite). (1p)

Vraag 11 in het hele examen

2025, tijdvak 1: Tekst 3

Opgavetekst

Tekst 3 Tweede prooemium.

37 Muze, nu zal ik vermelden wie als koningen heersten,
38 in welke toestand het oude Latium was toen een vreemde
39 vloot met gewapende mannen voor het eerst in Italië landde;
40 het begin van de strijd zal ik terugroepen in het geheugen.
41 Beziel, godin, beziel uw dichter: ik zal bezingen
42 hoe in een grimmige oorlog moordzuchtige koningen streden,
43 hoe het Etruskische volk en het gehele westen
44 werden bewapend; een grotere reeks van gebeurtenissen,
45 een groter gedicht gaat beginnen. De oude koning Latinus
46 heerste over landen en steden in duurzame vrede.
47 Hij zou de zoon van Faunus zijn en de stroomnimf Marica,
48 Faunus had Picus als vader, die zelf weer de zoon was van u,
49 Saturnus, u, de eerste stamvader van de Latijnen.

Vergilius, Aeneis 7.37-49, vertaling P. Schrijvers, Groningen 2011

Vraag 20 1 punt

Tekst 3, regel 47-49 (Hij t/m Latijnen). Koning Latinus stamde via Faunus af van de godheid Saturnus. Noteer de naam van de godheid van wie Augustus claimde via Aeneas af te stammen. Baseer je antwoord op de achtergronden bij de teksten die je voor dit examen gelezen hebt.

Bekijk het antwoord
  • Noemt Venus (Aphrodite). (1p)

Vraag 20 in het hele examen

2025, tijdvak 1: Tekst 4

Opgavetekst

Tekst 4 Afbeeldingen op het nieuwe schild van Aeneas.

671 Haec inter tumidi late maris ibat imago
672 aurea, sed fluctu spumabant caerula cano,
673 et circum argento clari delphines in orbem
674 aequora verrebant caudis aestumque secabant.
675 In medio classes aeratas, Actia bella,
676 cernere erat, totumque instructo Marte videres
677 fervere Leucaten auroque effulgere fluctus.
678 Hinc Augustus agens Italos in proelia Caesar
679 cum patribus populoque, penatibus et magnis dis,
680 stans celsa in puppi, geminas cui tempora flammas
681 laeta vomunt patriumque aperitur vertice sidus.
682 Parte alia ventis et dis Agrippa secundis
683 arduus agmen agens, cui, belli insigne superbum,
684 tempora navali fulgent rostrata corona.
685 Hinc ope barbarica variisque Antonius armis,
686 victor ab Aurorae populis et litore rubro,
687 Aegyptum viresque Orientis et ultima secum
688 Bactra vehit, sequiturque (nefas) Aegyptia coniunx.
689 Una omnes ruere ac totum spumare reductis
690 convulsum remis rostrisque tridentibus aequor.
691 Alta petunt; pelago credas innare revulsas
692 Cycladas aut montes concurrere montibus altos,
693 tanta mole viri turritis puppibus instant.
694 Stuppea flamma manu telisque volatile ferrum
695 spargitur, arva nova Neptunia caede rubescunt.
696 Regina in mediis patrio vocat agmina sistro,
697 necdum etiam geminos a tergo respicit angues.
698 Omnigenumque deum monstra et latrator Anubis
699 contra Neptunum et Venerem contraque Minervam
700 tela tenent. Saevit medio in certamine Mavors
701 caelatus ferro, tristesque ex aethere Dirae,
702 et scissa gaudens vadit Discordia palla,
703 quam cum sanguineo sequitur Bellona flagello.
704 Actius haec cernens arcum intendebat Apollo
705 desuper; omnis eo terrore Aegyptus et Indi,
706 omnis Arabs, omnes vertebant terga Sabaei.
707 Ipsa videbatur ventis regina vocatis
708 vela dare et laxos iam iamque immittere funes.
709 Illam inter caedes pallentem morte futura
710 fecerat ignipotens undis et Iapyge ferri,
711 contra autem magno maerentem corpore Nilum
712 pandentemque sinus et tota veste vocantem
713 caeruleum in gremium latebrosaque flumina victos.

Vergilius, Aeneis 8.671-713

Vraag 30 1 punt

Tekst 4, regel 702 (scissa t/m palla). Leg uit dat in dit tekstgedeelte de toestand van de kleding karakteristiek is voor degene die deze kleding draagt.

Bekijk het antwoord
  • Legt uit dat Discordia (tweedracht) wordt uitgebeeld door haar doormidden gescheurde mantel. (1p)

Of woorden van overeenkomstige strekking.

Vraag 30 in het hele examen

Vraag 31 2 punten

Tekst 4, regel 698-703 (Omnigenumque t/m flagello). De goden die in dit tekstgedeelte vermeld worden, kunnen op grond van hun rol in het gevecht ingedeeld worden in drie groepen. Beschrijf in eigen woorden de verschillende rollen van deze drie groepen. Het antwoord bestaat uit: (1) een groep goden staat of strijdt aan de kant van Octavianus of Augustus, van de Romeinen; (2) een groep goden staat of strijdt aan de kant van de tegenpartij, van Cleopatra, Marcus Antonius of de Egyptenaren; (3) een groep goden zweept beide partijen op tot de strijd, symboliseert oorlog of kiest geen partij.

Bekijk het antwoord
  • Beschrijft de drie rollen van de groepen goden: aan de kant van de Romeinen of Augustus; aan de kant van de tegenpartij (Cleopatra, Marcus Antonius, de Egyptenaren); en de groep die beide partijen opzweept tot de strijd, oorlog symboliseert of geen partij kiest. (2p)

Puntentabel: drie antwoorden juist 2 punten; twee antwoorden juist 1 punt; minder dan twee antwoorden juist 0 punten. Of woorden van overeenkomstige strekking.

Vraag 31 in het hele examen

2025, tijdvak 2: Tekst 1

Opgavetekst

Tekst 1 Jupiter vertelt Venus over de nakomelingen van Aeneas.

257 Parce metu, Cytherea, manent immota tuorum
258 fata tibi; cernes urbem et promissa Lavini
259 moenia, sublimemque feres ad sidera caeli
260 magnanimum Aenean; neque me sententia vertit.
261 Hic tibi (fabor enim, quando haec te cura remordet,
262 longius, et volvens fatorum arcana movebo)
263 bellum ingens geret Italia populosque feroces
264 contundet moresque viris et moenia ponet,
265 tertia dum Latio regnantem viderit aestas
266 ternaque transierint Rutulis hiberna subactis.
267 At puer Ascanius, cui nunc cognomen Iulo
268 additur (Ilus erat, dum res stetit Ilia regno),
269 triginta magnos volvendis mensibus orbes
270 imperio explebit, regnumque ab sede Lavini
271 transferet, et Longam multa vi muniet Albam.
272 Hic iam ter centum totos regnabitur annos
273 gente sub Hectorea, donec regina sacerdos
274 Marte gravis geminam partu dabit Ilia prolem.
275 Inde lupae fulvo nutricis tegmine laetus
276 Romulus excipiet gentem et Mavortia condet
277 moenia Romanosque suo de nomine dicet.
278 His ego nec metas rerum nec tempora pono:
279 imperium sine fine dedi. Quin aspera Iuno,
280 quae mare nunc terrasque metu caelumque fatigat,
281 consilia in melius referet, mecumque fovebit
282 Romanos, rerum dominos gentemque togatam.
283 Sic placitum. Veniet lustris labentibus aetas
284 cum domus Assaraci Pthiam clarasque Mycenas
285 servitio premet ac victis dominabitur Argis.
286 Nascetur pulchra Troianus origine Caesar,
287 imperium Oceano, famam qui terminet astris,
288 Iulius, a magno demissum nomen Iulo.
289 Hunc tu olim caelo spoliis Orientis onustum
290 accipies secura; vocabitur hic quoque votis.
291 Aspera tum positis mitescent saecula bellis:
292 cana Fides et Vesta, Remo cum fratre Quirinus
293 iura dabunt; dirae ferro et compagibus artis
294 claudentur Belli portae; Furor impius intus
295 saeva sedens super arma et centum vinctus aënis
296 post tergum nodis fremet horridus ore cruento.

Vergilius, Aeneis 1.257-296

Vraag 1 1 punt

Regel 257 metu. Beschrijf in eigen woorden waarvoor Venus bang is. Baseer je antwoord op het vervolg (t/m regel 260 vertit).

Bekijk het antwoord
  • Noemt dat de Trojanen hun bestemming niet zullen bereiken / dat de beloften met betrekking tot Aeneas of de Trojanen niet vervuld zullen worden / dat Jupiter op andere gedachten gekomen is of zal komen / dat Rome niet gesticht zal worden. Of woorden van overeenkomstige strekking. (1p)

Vraag 1 in het hele examen

Vraag 6 2 punten

Regel 279-280 aspera t/m fatigat. In het begin van de Aeneis (niet in dit examen afgedrukt) geeft Vergilius enkele mythologische verklaringen voor deze houding van Juno. Noteer twee van deze verklaringen.

Bekijk het antwoord
  • Noemt twee van de volgende verklaringen: het oordeel van de Trojaan Paris, waarin Juno niet als mooiste erkend werd; Juno's jaloezie op Ganymedes; de afkomst van de Trojanen uit overspel van Jupiter. Of woorden van overeenkomstige strekking. (2p)

Per juist antwoord 1 punt, maximaal 2. Niet fout rekenen: de (voorspelde) verwoesting van Carthago door de afstammelingen van de Trojanen.

Vraag 6 in het hele examen

Vraag 8 2 punten

Regel 286 Caesar. Wat over deze Caesar wordt verteld in het tekstgedeelte Nascetur t/m votis (regel 286-290), vertoont overeenkomsten met wat over Aeneas wordt verteld in het tekstgedeelte Parce t/m ponet (regel 257-264). Noteer in eigen woorden twee van deze overeenkomsten. Baseer je antwoord op het tekstgedeelte Nascetur t/m votis (regel 286-290) en het tekstgedeelte Parce t/m ponet (regel 257-264).

Bekijk het antwoord
  • Noemt twee van de volgende overeenkomsten: ze worden vergoddelijkt / heel beroemd; ze behalen succes(sen) in de oorlog / onderwerpen volken; ze hebben dezelfde stammoeder / een goddelijke afstamming. Of woorden van overeenkomstige strekking. (2p)

Per juist antwoord 1 punt, maximaal 2.

Vraag 8 in het hele examen

2025, tijdvak 2: Tekst 2

Opgavetekst

Tekst 2 Anchises wijst in het Elysium beroemde toekomstige Romeinen aan.

836 “Hij daar zal, na de nederlaag van Corinthe, als overwinnaar zijn zegekar
837 het hoge Capitool op sturen, beroemd om zijn triomf op de Grieken.
838 Die daar zal Argos overwinnen en het Mycene van Agamemnon,
839 ja zelfs de nazaat van Aeacus, Achilles' geslacht, machtig met wapens,
840 en zo zijn voorouders in Troje wreken en Minerva's tempelschennis.
841 Wie zou, grote Cato, jou willen verzwijgen, of jou, Cossus?
842 Wie het Gracchengeslacht, of de beide Scipiozonen,
843 beide bliksems in oorlog en een ramp voor Libye; en van eenvoudige
844 afkomst de machtige Fabricius, of jou, Serranus, eenvoudige zaaier?
845 Waarheen sleuren jullie, Fabiërs, mijn moede ik? Jij bent die Maximus,
846 die op zijn eentje voor ons de macht door aarzelen redt.
847 Excudent alii spirantia mollius aera
848 (credo equidem), vivos ducent de marmore vultus,
849 orabunt causas melius, caelique meatus
850 describent radio et surgentia sidera dicent:
851 tu regere imperio populos, Romane, memento
852 (hae tibi erunt artes), pacique imponere morem,
853 parcere subiectis et debellare superbos.”
854 Sic pater Anchises, atque haec mirantibus addit:
855 “Aspice, ut insignis spoliis Marcellus opimis
856 ingreditur victorque viros supereminet omnes.
857 Hic rem Romanam magno turbante tumultu
858 sistet eques, sternet Poenos Gallumque rebellem,
859 tertiaque arma patri suspendet capta Quirino.”

Vergilius, Aeneis 6.836-859

Vraag 20 1 punt

Regel 851-853 tu t/m superbos. Vind jij dat Aeneas zich in het vervolg van de Aeneis heeft gedragen op de manier die Anchises hier beschrijft? Ondersteun je antwoord door een gebeurtenis uit de Aeneis te noteren.

Bekijk het antwoord
  • Geeft een mening met een gebeurtenis uit de Aeneis, bijvoorbeeld: nee, Aeneas spaart de onderworpenen niet door Turnus te doden (wiens daden hij tot onvermijdelijke oorlogshandelingen rekent); of: ja, Aeneas straft hoogmoedigen door Turnus te doden (die zich hoogmoedig gedragen had nadat hij Pallas gedood had). (1p)

Beide standpunten zijn goed, mits ze met een gebeurtenis uit de Aeneis onderbouwd worden. Niet fout rekenen wanneer uit het antwoord alleen impliciet blijkt op welk onderdeel van het tekstgedeelte tu t/m superbos (regel 851-853) gerefereerd wordt.

Vraag 20 in het hele examen

Afbeelding 1

Afbeelding 1
Afbeelding 1 In het Elysium, reclamekaart van Liebig Bouillonblokjes, ca. 1900.

Zwart-witte prent. Links staat een figuur in het zwart, half in de schaduw van een grot of rotswand. Midden voor staat een man in een lange, lichte mantel die naar rechts wijst. Rechts op de achtergrond trekt een groep gewapende mannen met speren en schilden in optochtachtige rij voorbij, met op de achtergrond gebouwen.

Vraag 24 1 punt

Afbeelding 1 staat op pagina 3 van het Tekstboekje. Noteer wie er is afgebeeld aan de uiterste linkerkant van afbeelding 1, gekleed in het zwart. Baseer je antwoord op de teksten die je voor dit examen gelezen hebt.

Bekijk het antwoord
  • (de) Sibylle (1p)

Vraag 24 in het hele examen

2025, tijdvak 2: Tekst 3

Opgavetekst

Tekst 3 Juno spreekt met Jupiter over de toekomst van de Trojanen.

818 “Et nunc cedo equidem pugnasque exosa relinquo.
819 Illud te, nulla fati quod lege tenetur,
820 pro Latio obtestor, pro maiestate tuorum:
821 cum iam conubiis pacem felicibus (esto)
822 component, cum iam leges et foedera iungent,
823 ne vetus indigenas nomen mutare Latinos
824 neu Troas fieri iubeas Teucrosque vocari
825 aut vocem mutare viros aut vertere vestem.
826 Sit Latium, sint Albani per saecula reges,
827 sit Romana potens Itala virtute propago:
828 occidit, occideritque sinas cum nomine Troia.”
829 Olli subridens hominum rerumque repertor:
830 “Es germana Iovis Saturnique altera proles,
831 irarum tantos volvis sub pectore fluctus.
832 Verum age et inceptum frustra summitte furorem:
833 do quod vis, et me victusque volensque remitto.
834 Sermonem Ausonii patrium moresque tenebunt,
835 utque est nomen erit; commixti corpore tantum
836 subsident Teucri. Morem ritusque sacrorum
837 adiciam faciamque omnes uno ore Latinos.
838 Hinc genus Ausonio mixtum quod sanguine surget,
839 supra homines, supra ire deos pietate videbis,
840 nec gens ulla tuos aeque celebrabit honores.”
841 Adnuit his Iuno et mentem laetata retorsit;
842 interea excedit caelo nubemque relinquit.

Vergilius, Aeneis 12.818-842

Vraag 25 1 punt

Regel 820 pro Latio. Op dit moment in het verhaal verandert de manier waarop Juno zich voor Latium inzet. Beschrijf in eigen woorden de manier waarop Juno zich tot dit moment voor Latium ingezet heeft. Gebruik bij voorkeur niet meer dan 20 woorden. Baseer je antwoord op de teksten die je voor dit examen gelezen hebt.

Bekijk het antwoord
  • Ze heeft de (gewapende) strijd van de Latijnen tegen de Trojanen gestimuleerd en gesteund; of ze heeft Turnus gestimuleerd mee te vechten met de Latijnen; of ze heeft de Trojanen tot dit moment steeds tegengewerkt. (1p)

Of woorden van overeenkomstige strekking.

Vraag 25 in het hele examen

Vraag 26 1 punt

Beschrijf in eigen woorden de manier waarop Juno zich vanaf dit moment voor Latium inzet. Gebruik bij voorkeur niet meer dan 20 woorden. Baseer je antwoord op het vervolg (t/m regel 827 propago).

Bekijk het antwoord
  • Ze vraagt Jupiter om de Latijnse cultuur (als belangrijkste) te laten voortbestaan; of ze zet zich op diplomatieke wijze in, door voor Latium / de Latijnen een goed woordje te doen bij Jupiter. (1p)

Of woorden van overeenkomstige strekking.

Vraag 26 in het hele examen

2023, tijdvak 2: Tekst 1

Opgavetekst

Tekst 1 Thisbe en Pyramus.

[63] Conscius omnis abest; nutu signisque loquuntur,
[64] quoque magis tegitur, tectus magis aestuat ignis.
[65] Fissus erat tenui rima, quam duxerat olim
[66] cum fieret, paries domui communis utrique.
[67] Id vitium nulli per saecula longa notatum
[68] (quid non sentit amor?) primi vidistis amantes
[69] et vocis fecistis iter, tutaeque per illud
[70] murmure blanditiae minimo transire solebant.
[71] Saepe, ubi constiterant hinc Thisbe, Pyramus illinc,
[72] inque vices fuerat captatus anhelitus oris,
[73] “Invide” dicebant “paries, quid amantibus obstas?
[74] Quantum erat, ut sineres toto nos corpore iungi?
[75] Aut, hoc si nimium est, vel ad oscula danda pateres!
[76] Nec sumus ingrati; tibi nos debere fatemur
[77] quod datus est verbis ad amicas transitus aures.”
[78] Talia diversa nequiquam sede locuti
[79] sub noctem dixere ”Vale” partique dedere
[80] oscula quisque suae non pervenientia contra.
[81] Postera nocturnos Aurora removerat ignes
[82] solque pruinosas radiis siccaverat herbas:
[83] ad solitum coiere locum. Tum murmure parvo
[84] multa prius questi statuunt ut nocte silenti
[85] fallere custodes foribusque excedere temptent,
[86] cumque domo exierint, urbis quoque tecta relinquant.
[87] Neve sit errandum lato spatiantibus arvo,
[88] conveniant ad busta Nini lateantque sub umbra
[89] arboris; arbor ibi niveis uberrima pomis,
[90] ardua morus, erat, gelido contermina fonti.
[91] Pacta placent; et lux tarde discedere visa
[92] praecipitatur aquis, et aquis nox exit ab isdem.
[93] Callida per tenebras versato cardine Thisbe
[94] egreditur fallitque suos adopertaque vultum
[95] pervenit ad tumulum dictaque sub arbore sedit;
[96] audacem faciebat amor. Venit ecce recenti
[97] caede leaena boum spumantes oblita rictus
[98] depositura sitim vicini fontis in unda;
[99] quam procul ad lunae radios Babylonia Thisbe
[100] vidit et obscurum timido pede fugit in antrum,
[101] dumque fugit, tergo velamina lapsa reliquit.
[102] Ut lea saeva sitim multa compescuit unda,
[103] dum redit in silvas, inventos forte sine ipsa
[104] ore cruentato tenues laniavit amictus.
[105] Serius egressus vestigia vidit in alto
[106] pulvere certa ferae totoque expalluit ore
[107] Pyramus; ut vero vestem quoque sanguine tinctam
[108] repperit, “Una duos” inquit “nox perdet amantes,
[109] e quibus illa fuit longa dignissima vita,
[110] nostra nocens anima est. Ego te, miseranda, peremi,
[111] in loca plena metus qui iussi nocte venires
[112] nec prior huc veni. Nostrum divellite corpus
[113] et scelerata fero consumite viscera morsu,
[114] o quicumque sub hac habitatis rupe leones!
[115] Sed timidi est optare necem.” Velamina Thisbes
[116] tollit et ad pactae secum fert arboris umbram,
[117] utque dedit notae lacrimas, dedit oscula vesti,
[118] “Accipe nunc” inquit “nostri quoque sanguinis haustus.”

Ovidius, Metamorphoses 4.63-118

Vraag 13 2 punten

Regel 107 (vestem): Ook in een ander verhaal uit de Metamorphoses leidt een kledingstuk tot een dodelijke afloop.
a Citeer uit het voorafgaande (vanaf regel 102 Ut) het Latijnse woord waarmee hetzelfde bedoeld wordt als met vestem.
b Noteer de naam van degene die door middel van dat kledingstuk wordt gedood en leg uit waardoor het kledingstuk dodelijk was. Baseer je antwoord op de teksten die je voor dit examen gelezen hebt.

Bekijk het antwoord
  • Citeert amictus (regel 104) (1p)
  • Noemt Hercules; op het kledingstuk was giftig bloed (van Nessus) gesmeerd (door Deianira) / zat gif (1p)

Woorden van overeenkomstige strekking zijn ook goed. Bij b het scorepunt alleen toekennen wanneer beide onderdelen van het antwoord juist zijn (de naam én de uitleg).

Vraag 13 in het hele examen

Vraag 15 2 punten

Regel 108 (Una t/m amantes): In het verhaal over Thisbe en Pyramus komt een misverstand voor. In de Metamorphoses komen vaker misverstanden voor.
Noteer voor twee van die misverstanden de naam van een personage uit de Metamorphoses dat iets verkeerd begrepen heeft, en beschrijf wat dit personage denkt en beschrijf wat er werkelijk aan de hand is.

Bekijk het antwoord
  • Noemt twee van de volgende misverstanden (naam, wat het personage denkt, wat er werkelijk aan de hand is): Semele; zij denkt dat het fijn zal zijn Jupiter in zijn ware gedaante te ontmoeten; in werkelijkheid zal ze omkomen bij zijn aankomst (door de bliksem). / Procris; zij denkt dat haar man haar bedriegt met een andere vrouw; in werkelijkheid roept hij de westenwind aan ter verkoeling. / Cephalus; hij denkt dat hij een stuk wild hoort ritselen in de struiken; in werkelijkheid is het zijn eigen vrouw. (2p)

Per goed antwoord 1 punt; de voorbeelden zijn de goede antwoorden, twee ervan zijn nodig voor 2 punten. Alleen antwoorden meetellen waarvan alle drie de onderdelen juist zijn. Geen scorepunt voor een antwoord over iemand die opzettelijk is misleid of bedrogen.

Vraag 15 in het hele examen

2023, tijdvak 2: Tekst 2

Opgavetekst

Tekst 2 Morpheus bezoekt Alcyone.

[650] Ille volat nullos strepitus facientibus alis
[651] per tenebras intraque morae breve tempus in urbem
[652] pervenit Haemoniam, positisque e corpore pennis
[653] in faciem Ceycis abit sumptaque figura
[654] luridus, exanimi similis, sine vestibus ullis
[655] coniugis ante torum miserae stetit; uda videtur
[656] barba viri madidisque gravis fluere unda capillis.
[657] Tum lecto incumbens, fletu super ora profuso,
[658] haec ait: “Agnoscis Ceyca, miserrima coniunx?
[659] An mea mutata est facies nece? Respice: nosces
[660] inveniesque tuo pro coniuge coniugis umbram.
[661] Nil opis, Alcyone, nobis tua vota tulerunt:
[662] occidimus. Falso tibi me promittere noli.
[663] Nubilus Aegaeo deprendit in aequore navem
[664] Auster et ingenti iactatam flamine solvit,
[665] oraque nostra tuum frustra clamantia nomen
[666] implerunt fluctus. Non haec tibi nuntiat auctor
[667] ambiguus, non ista vagis rumoribus audis;
[668] ipse ego fata tibi praesens mea naufragus edo.
[669] Surge, age, da lacrimas lugubriaque indue nec me
[670] indeploratum sub inania Tartara mitte.”

[671] Morpheus sprak alles met een stem, waarvan Alcyone
[672] geloofde dat het die van Ceyx was; zijn tranen leken
[673] even oprecht te zijn, zijn hand had het gebaar van Ceyx.
[674] Ze slaakt een diepe zucht, barst in haar slaap in huilen uit
[675] en strekt haar armen om hem vast te grijpen, maar vangt nevels
[676] en roept: ‘Blijf hier! Waar ga je heen? Wij kunnen samen gaan!’
[677] Haar eigen stem en ook de schok van zijn verschijning wekken
[678] haar uit de slaap. Eerst kijkt ze rond of hij er werkelijk is,
[679] dat droombeeld van zo-even; op haar kreten hadden dienaars
[680] reeds lamplicht aangedragen. Dan, als zij hem nergens ziet,
[681] slaat zij zich in ’t gelaat en rukt haar bovenkleed aan flarden,
[682] stompt zich met vuisten op de borst en trekt, nee, rukt zich wild
[683] de haren los, en als haar voedster vraagt wat haar zo droef stemt,
[684] roept ze: ‘Ik leef niet meer! Alcyone bestaat niet meer,
[685] zij stierf gelijk met Ceyx! Nee, probeer mij niet te troosten:
[686] hij kwam door schipbreuk om. Ik zag hem hier, herkende hem,
[687] wou hem nog grijpen, maar hij week, toen ik mijn armen strekte.’

Ovidius, Metamorphoses 11.650-687

Vraag 16 3 punten

Tekst 2. In het voorafgaande (niet in dit examen afgedrukt) is verteld dat Morpheus handelt in opdracht van (a), die daarmee zelf gehoorzaamt aan de opdracht die (b) door (c) had laten overbrengen.
Neem het volgende schema over en noteer op de plaats van de puntjes telkens de naam van degene die bedoeld wordt met de desbetreffende letter: a = ..., b = ..., c = ... .

Bekijk het antwoord
  • a = (Vader) Slaap / (de) Slaapgod / Somnus (1p)
  • b = Juno (1p)
  • c = Iris (1p)

Vraag 16 in het hele examen

2022, tijdvak 2: Afbeelding 1 en Tekst 2

Opgavetekst

Afbeelding 1

Afbeelding 1
Afbeelding 1 De Orpheusfontein in Stockholm van de kunstenaar Carl Milles.

Foto van de Orpheusfontein in Stockholm, van de kunstenaar Carl Milles, in zwart-wit. Bovenop de fontein staat een hoge, naakte figuur met de armen omhoog; dat is de Orpheus uit de beschrijving van Martialis, op een hoge positie in de fontein. Rond de voet van de fontein staan meerdere kleinere naakte figuren dicht bij elkaar. Op de achtergrond staat een groot gebouw met zuilen en een balkon.

Vraag 13 2 punten

In de Orpheusfontein op afbeelding 1 staat Orpheus op een hoge positie in de fontein. Hetzelfde geldt voor de fontein die Martialis beschrijft in de regels 6-8 van tekst 2 (Illic t/m regem). a Citeer uit de regels 6-8 van tekst 2 (Illic t/m regem) het Latijnse woord dat de hoge positie van Orpheus weergeeft. In de beschrijving van Martialis wordt niet het muziekinstrument vermeld dat Orpheus op afbeelding 1 in zijn hand heeft. b Beschrijf een ander onderdeel van de fontein op afbeelding 1 dat niet vermeld wordt in de regels 6-8 van tekst 2 (Illic t/m regem).

Bekijk het antwoord
  • a: vertice (regel 7) (1p)
  • b: Er zijn (ook) mensen/bacchanten afgebeeld. (1p)

Bij b niet fout rekenen wanneer geantwoord is ‘Orpheus heeft een (bloemen)krans op zijn hoofd.’ Of woorden van overeenkomstige strekking.

Vraag 13 in het hele examen

2019, tijdvak 1: Tekst 2

Opgavetekst

Tekst 2 Uit de brief van Paris aan Helena

[163] Da modo te, quae sit Paridis constantia nosces:
[164] flamma rogi flammas finiet una meas.
[165] Praeposui regnis ego te, quae maxima quondam
[166] pollicita est nobis nupta sororque Iovis,
[167] dumque tuo possem circumdare bracchia collo,
[168] contempta est virtus Pallade dante mihi.
[169] Nec piget aut umquam stulte legisse videbor:
[170] permanet in voto mens mea firma suo.
[171] Spem modo ne nostram fieri patiare caducam
[172] deprecor, o tanto digna labore peti.
[173] Non ego coniugium generosae degener opto,
[174] nec mea, crede mihi, turpiter uxor eris.
[175] Pliada, si quaeres, in nostra gente Iovemque
[176] invenies, medios ut taceamus avos.
[177] Regna parens Asiae, qua nulla beatior ora est,
[178] finibus immensis vix obeunda tenet.
[179] Innumeras urbes atque aurea tecta videbis
[180] quaeque suos dicas templa decere deos.
[181] Ilion aspicies firmataque turribus altis
[182] moenia Phoebeae structa canore lyrae.
[183] Quid tibi de turba narrem numeroque virorum?
[184] Vix populum tellus sustinet illa suum.
[185] Occurrent denso tibi Troades agmine matres,
[186] nec capient Phrygias atria nostra nurus.
[187] O quotiens dices “Quam pauper Achaia nostra est”!
[188] Una domus quaevis urbis habebit opes.
[189] Nec mihi fas fuerit Sparten contemnere vestram:
[190] in qua tu nata es, terra beata mihi est.
[191] Parca sed est Sparte, tu cultu divite digna;
[192] ad talem formam non facit iste locus.
[193] Hanc faciem largis sine fine paratibus uti
[194] deliciisque decet luxuriare novis.
[195] Cum videas cultus nostra de gente virorum,
[196] qualem Dardanias credis habere nurus?
[197] Da modo te facilem nec dedignare maritum
[198] rure Therapnaeo nata puella Phrygem.
[199] Phryx erat et nostro genitus de sanguine, qui nunc
[200] cum dis potando nectare miscet aquas;
[201] Phryx erat Aurorae coniunx, tamen abstulit illum
[202] extremum noctis quae dea finit iter;
[203] Phryx etiam Anchises, volucrum cui mater Amorum
[204] gaudet in Idaeis concubuisse iugis.
[205] Nec, puto, collatis forma Menelaus et armis
[206] iudice te nobis anteferendus erit.
[207] Non dabimus certe socerum tibi clara fugantem
[208] lumina, qui trepidos a dape vertat equos;
[209] nec Priamo pater est soceri de caede cruentus
[210] et qui Myrtoas crimine signat aquas;
[211] nec proavo Stygia nostro captantur in unda
[212] poma nec in mediis quaeritur umor aquis.

Ovidius, Heroides 16.163-212

Vraag 22 2 punten

Regel 203-204 Phryx t/m iugis. In de Homerische hymne voor Aphrodite zegt Aphrodite, nadat zij met Anchises de liefde heeft bedreven: Het deed mij vreselijk verdriet dat ik het bed had gedeeld met een sterveling. a. Citeer uit de regels 203-204 (Phryx t/m iugis) het Latijnse woord waaruit blijkt dat Paris een andere voorstelling van zaken geeft. b. Citeer uit de regels 203-204 (Phryx t/m iugis) het Latijnse tekstelement waarmee Aphrodite wordt aangeduid.

Bekijk het antwoord
  • a. Citeert ‘gaudet’ (regel 204) (1p)
  • b. Citeert ‘(volucrum) mater Amorum’ (regel 203) (1p)

Vraag 22 in het hele examen

Vraag 23 2 punten

Regel 207-208 Non t/m equos. Beschrijf in eigen woorden de gebeurtenis waarnaar Paris in deze regels verwijst. Leg in je antwoord uit wat er in deze context precies bedoeld wordt met lumina, met dape en met equos. Gebruik bij voorkeur niet meer dan 40 woorden.

Bekijk het antwoord
  • Beschrijft de gebeurtenis: Menelaus’ vader (Atreus) heeft de kinderen van zijn broer Thyestes als maaltijd voor hem bereid, en de zon (met zijn licht) keerde zich daarvan af met zijn paarden of wagen (1p)
  • Verklaart de Latijnse woorden: lumina (het licht van de zon), dape (de maaltijd) en equos (de paarden van de zon) (1p)

Per onjuiste, onvolledige of ontbrekende verklaring van lumina, dape of equos gaat één punt van de totaalscore af, tot nul. Een woordenaantal boven de 40 woorden levert geen aftrek op.

Vraag 23 in het hele examen

Vraag 25 1 punt

Regel 211-212 nec proavo t/m aquis. Volgens de mythologische overlevering was Tantalus een Phrygische koning. Leg uit dat de vermelding van dit gegeven afbreuk zou doen aan het betoog van Paris. Baseer je antwoord op de regels 197-212 (Da t/m umor aquis).

Bekijk het antwoord
  • Legt uit dat Tantalus, een voorvader van Paris, een zware misdadiger was, en dat dat afbreuk doet aan het betoog: Paris heeft juist gezegd dat de Phrygiërs hooggewaardeerd zijn (1p)

Of woorden van overeenkomstige strekking.

Vraag 25 in het hele examen

2019, tijdvak 2: Tekst 1

Opgavetekst

Tekst 1 Philemon en Baucis

[664] Ponitur hic bicolor sincerae baca Minervae
[665] conditaque in liquida corna autumnalia faece
[666] intibaque et radix et lactis massa coacti
[667] ovaque non acri leviter versata favilla,
[668] omnia fictilibus; post haec caelatus eodem
[669] sistitur argento crater fabricataque fago
[670] pocula, qua cava sunt, flaventibus inlita ceris.
[671] Parva mora est, epulasque foci misere calentes;
[672] nec longae rursus referuntur vina senectae
[673] dantque locum mensis paulum seducta secundis.
[674] Hic nux, hic mixta est rugosis carica palmis
[675] prunaque et in patulis redolentia mala canistris
[676] et de purpureis collectae vitibus uvae;
[677] candidus in medio favus est. Super omnia vultus
[678] accessere boni nec iners pauperque voluntas.
[679] Interea totiens haustum cratera repleri
[680] sponte sua per seque vident succrescere vina;
[681] attoniti novitate pavent manibusque supinis
[682] concipiunt Baucisque preces timidusque Philemon
[683] et veniam dapibus nullisque paratibus orant.
[684] Unicus anser erat, minimae custodia villae,
[685] quem dis hospitibus domini mactare parabant;
[686] ille celer penna tardos aetate fatigat
[687] eluditque diu tandemque est visus ad ipsos
[688] confugisse deos. Superi vetuere necari
[689] “Di” que “sumus, meritasque luet vicinia poenas
[690] impia” dixerunt; “vobis immunibus huius
[691] esse mali dabitur. Modo vestra relinquite tecta
[692] ac nostros comitate gradus et in ardua montis
[693] ite simul.” Parent ambo baculisque levati
[694] nituntur longo vestigia ponere clivo.
[695] Tantum aberant summo quantum semel ire sagitta
[696] missa potest; flexere oculos et mersa palude
[697] cetera prospiciunt, tantum sua tecta manere.

Ovidius, Metamorphoses 8.664-697

Vraag 12 3 punten

In het deel van het verhaal dat aan tekst 1 voorafgaat, merkt een personage op: nimiumque putas, Acheloe, potentes esse deos, si dant adimuntque figuras. Een van de andere personages reageert hierop door het verhaal over Philemon en Baucis te vertellen. a. Beschrijf het inhoudelijke verband tussen het verhaal over Philemon en Baucis en de opmerking ‘nimiumque putas, Acheloe, potentes esse deos’. In het vervolg op tekst 1 (niet in dit examen afgedrukt) vinden in het verhaal over Philemon en Baucis, niet tegelijkertijd, twee gebeurtenissen plaats die in bovenstaand citaat omschreven worden met ‘dant adimuntque figuras’. b. Beschrijf in eigen woorden de desbetreffende twee gebeurtenissen. Laat buiten beschouwing dat delen van het gebied onder water komen te staan. Baseer je antwoord op de teksten die je voor dit examen gelezen hebt.

Bekijk het antwoord
  • Beschrijft het verband: het verhaal over Philemon en Baucis toont aan dat de goden wel degelijk (zo) machtig zijn, dat ze gedaanteveranderingen teweeg kunnen brengen. Of woorden van overeenkomstige strekking. (1p)
  • Noemt dat het huisje van Philemon en Baucis in een tempel wordt veranderd. Of woorden van overeenkomstige strekking. (1p)
  • Noemt dat Philemon en Baucis in bomen worden veranderd. Of woorden van overeenkomstige strekking. (1p)

Vraag 12 in het hele examen

Hoe vaak mythologie in het examen komt

Vragen over mythologie per centraal examen Latijnse taal en cultuur vwo. Elke vraag is eenmalig door een AI-model bij een onderwerp ingedeeld; per vraag kan dat afwijken.
ExamenVragenAantalAandeel
2025, tijdvak 111, 20, 30-31411%
2025, tijdvak 21, 6, 8, 20, 24-26721%
2023, tijdvak 213, 15-16311%
2022, tijdvak 21314%
2019, tijdvak 122-23, 25312%
2019, tijdvak 21214%

In 6 van de 18 ingedeelde examens Latijnse taal en cultuur vwo staat een vraag over mythologie, samen 19 vragen (4% van alle examenvragen). De meeste stonden in 2025, tijdvak 2: 7 vragen. In de examens van 2024 tot en met 2026 ging 6% van de vragen over mythologie, daarvoor 3%. Het onderwerp krijgt de laatste jaren meer ruimte.

Oefenen met mythologie

Maak de 15 nieuwste examenvragen over mythologie online, zonder account, of kies de vragen uit één jaar (2025, 2023, 2022 en 2019). Het AI-model kijkt ze na volgens het correctievoorschrift, je docent keurt het resultaat goed en je krijgt per vraag je punten en feedback in je mail.

Oefen de vragen over mythologie

Andere onderwerpen Latijnse taal en cultuur vwo

Nakijken als docent

  1. Kies het examen in de vragenbank

    In de vragenbank van ToetsChecker staat elk examen Latijnse taal en cultuur vwo onder Eindexamens. Je neemt de examenvragen over in een eigen toets, alles of een selectie, of je leest het examen met het correctievoorschrift in als correctiemodel.

  2. Laat de klas het examen maken

    Op papier, zoals het echte examen: je scant de stapel in één keer of mailt de scan naar je scanadres. Of online, als digitale toetsafname met toezicht; de opgavetekst staat dan als bron bij elke vraag. Afbeeldingen uit het examen gaan niet mee, die staan in de PDF van de opgaven.

  3. Geef de resultaten vrij

    Het AI-model kijkt elk examen na volgens het correctievoorschrift en schrijft feedback per vraag. Bij een oefenexamen geef je alles in één keer vrij; bij een toets die meetelt loop je het voorstel eerst na. De leerling ziet het resultaat pas na jouw vrijgave.

ToetsChecker is geen examensite: je kijkt er ook je eigen SO's, proefwerken, praktische opdrachten en verslagen mee na, handgeschreven of digitaal, met jouw correctiemodel en feedback per vraag. Een gratis account heeft alle functies en 200 credits per maand, genoeg om ongeveer 100 toetsen te laten nakijken. Maak een gratis account of lees eerst hoe het nakijken werkt.

Alle oefentoetsen en eindexamens van dit vak staan op Latijn oefenen. Wat je op je centraal examen nodig hebt om te slagen, reken je uit met de slaag-zakcalculator.

Veelgestelde vragen

Hoe vaak komt mythologie voor in het eindexamen Latijnse taal en cultuur vwo?

In de 18 ingedeelde examens van 2018 tot en met 2026 gaan 19 vragen over mythologie, 4% van alle examenvragen. Het onderwerp staat in 6 van die examens.

In welk examen Latijnse taal en cultuur vwo stonden de meeste vragen over mythologie?

In het examen van 2025, tijdvak 2, met 7 vragen: 1, 6, 8, 20, 24-26.

Hoe oefen ik examenvragen over mythologie?

Op deze pagina staan alle vragen over mythologie met het antwoord. Je maakt ook de 15 nieuwste vragen online, of die van één jaar, zonder account: het AI-model kijkt ze na, je docent keurt het resultaat goed en je krijgt per vraag feedback.