Eindexamen geschiedenis en staatsinrichting vmbo-gl/tl 2019, tijdvak 2: vragen en antwoorden
Alle vragen met het antwoord uit het correctievoorschrift. Opgaven: Nederland (1848-1914), De Eerste Wereldoorlog (1914-1918), Het Interbellum (1918-1939), Door de tijd heen, De Tweede Wereldoorlog (1939-1945), Europa en de wereld (1945-1989), Door de tijd heen, De nieuwe wereldorde (vanaf 1990).
Het centraal examen geschiedenis en staatsinrichting vmbo-gl/tl 2019, tijdvak 2 telt 50 vragen. De meeste vragen gaan over tijd van wereldoorlogen (23), staatsinrichting (10) en Koude Oorlog (6). De opgaven en het correctievoorschrift staan op examenblad.nl. Met ToetsChecker maakt een klas het examen op papier en doet het AI-model per vraag een nakijkvoorstel met feedback, dat de docent controleert en vrijgeeft.
Onderwerpen in dit examen
| Onderwerp | Vragen | Aantal |
|---|---|---|
| Tijd van wereldoorlogen | 11-23, 25-34 | 23 |
| Staatsinrichting | 1-4, 8, 10, 41, 45-47 | 10 |
| Koude Oorlog | 35-37, 39, 42-43 | 6 |
| Tijd van televisie en computer | 38, 40, 48-50 | 5 |
| Tijd van burgers en stoommachines | 5-6, 9 | 3 |
| Historische vaardigheden | 7, 24 | 2 |
| Dekolonisatie | 44 | 1 |
Vergeleken met andere jaren
Vergeleken met de andere 17 examens geschiedenis en staatsinrichting vmbo-gl/tl sinds 2018: dit examen vroeg meer over staatsinrichting (20% van de vragen, gemiddeld 13%). Minder over tijd van wereldoorlogen (46% van de vragen, gemiddeld 54%).
Opgaven en correctievoorschrift
De documenten staan op examenblad.nl, de officiële site van het College voor Toetsen en Examens. ToetsChecker haalt ze daar op als je het examen in de vragenbank kiest.
Oefenen als leerling
Een oud examen maken is de beste voorbereiding, maar zonder nakijken weet je niet waar je punten verliest. Met ToetsChecker maak je het examen geschiedenis en staatsinrichting vmbo-gl/tl 2019, tijdvak 2 op papier, net als het echte examen, of online als je docent het digitaal klaarzet. Het AI-model kijkt het na volgens het officiële correctievoorschrift. Zodra je docent het resultaat vrijgeeft, zie je per vraag wat goed was en wat er ontbrak.
Nakijken als docent
Start gratis vanaf deze pagina
Maak een gratis account vanaf deze pagina, dan staat het examen geschiedenis en staatsinrichting vmbo-gl/tl 2019, tijdvak 2 meteen voor je klaar als correctiemodel, met alle vragen en het correctievoorschrift. Dat kost geen credits.
Laat de klas het examen maken
Op papier, zoals het echte examen: je scant de stapel in één keer of mailt de scan naar je scanadres. Of online, als digitale toetsafname met toezicht; de opgavetekst staat dan als bron bij elke vraag. Afbeeldingen uit het examen gaan niet mee, die staan in de PDF van de opgaven.
Geef de resultaten vrij
Het AI-model kijkt elk examen na volgens het correctievoorschrift en schrijft feedback per vraag. Bij een oefenexamen geef je alles in één keer vrij; bij een toets die meetelt loop je het voorstel eerst na. De leerling ziet het resultaat pas na jouw vrijgave.
ToetsChecker is geen examensite: je kijkt er ook je eigen SO's, proefwerken, praktische opdrachten en verslagen mee na, handgeschreven of digitaal, met jouw correctiemodel en feedback per vraag. Een gratis account heeft alle functies en 200 credits per maand, genoeg om ongeveer 100 toetsen te laten nakijken. Maak een gratis account of lees eerst hoe het nakijken werkt.
Vragen en antwoorden
Hieronder staan de opgaven en vragen van het examen geschiedenis en staatsinrichting vmbo-gl/tl 2019, tijdvak 2. Onder elke vraag klap je het antwoord uit het correctievoorschrift open. Probeer de vraag eerst zelf.
Nederland (1848-1914)
Gebruik bron 1.
Vraag 1 1 punt
In welk jaar heeft koning Willem II de opdracht uit de bron gegeven?
Bron 1
De vrouw van koning Willem II schrijft in een brief:
Willem heeft de opdracht gegeven voor een grondwetswijziging. Deze opdracht heeft de steun van het volk en is precies op het juiste moment gegeven. Daarom is de onrust afgenomen.
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven
Bekijk het antwoord
- 1848 (1)
Gebruik nogmaals bron 1.
Vraag 2 1 punt
De vrouw van koning Willem II geeft hem een compliment. Zij doet net alsof hij uit zichzelf het initiatief genomen heeft om de grondwet te wijzigen. Een historica is het oneens met het compliment. Zij vindt dat Willem II gedwongen werd om de grondwet te wijzigen. Geef een argument waarom volgens de historica Willem II gedwongen werd om de grondwet te wijzigen.
Bron 1
De vrouw van koning Willem II schrijft in een brief:
Willem heeft de opdracht gegeven voor een grondwetswijziging. Deze opdracht heeft de steun van het volk en is precies op het juiste moment gegeven. Daarom is de onrust afgenomen.
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven
Bekijk het antwoord
- Uit het antwoord moet blijken dat volgens de historica koning Willem II door de uitbraak van revoluties/door de onrust in andere Europese landen gedwongen werd om akkoord te gaan met de grondwetswijziging. (1)
Vraag 3 1 punt
In 1849 overleed koning Willem II. Zijn zoon was het niet eens met de inhoud van de nieuwe Grondwet die zijn vader had laten opstellen. Daarom twijfelde hij of hij zijn vader wel wilde opvolgen als koning. Geef een politieke reden voor zijn twijfel.
Bron 1
De vrouw van koning Willem II schrijft in een brief:
Willem heeft de opdracht gegeven voor een grondwetswijziging. Deze opdracht heeft de steun van het volk en is precies op het juiste moment gegeven. Daarom is de onrust afgenomen.
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven
Bekijk het antwoord
- Uit het antwoord moet blijken dat in de nieuwe Grondwet (van 1848) de macht van de koning beperkt werd (of een voorbeeld daarvan) (en dat wilde hij niet). (1)
Vraag 4 1 punt
In 1887 werd op verzoek van de Tweede Kamer een groot onderzoek gedaan naar de ‘sociale kwestie’. Hierbij maakte de Tweede Kamer gebruik van een recht. Welk recht wordt bedoeld?
Bron 1
De vrouw van koning Willem II schrijft in een brief:
Willem heeft de opdracht gegeven voor een grondwetswijziging. Deze opdracht heeft de steun van het volk en is precies op het juiste moment gegeven. Daarom is de onrust afgenomen.
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven
Bekijk het antwoord
Antwoord: C
Vraag 5 1 punt
In 1874 werd het Kinderwetje van Van Houten aangenomen in de Tweede Kamer. Ook liberale Kamerleden hadden vóór de wet gestemd. Dat is opmerkelijk, omdat dit niet past bij de politieke opvattingen van liberalen over de rol van de overheid, bijvoorbeeld bij de invoering van sociale wetten. Welke rol moest de overheid volgens veel liberalen spelen?
Bron 1
De vrouw van koning Willem II schrijft in een brief:
Willem heeft de opdracht gegeven voor een grondwetswijziging. Deze opdracht heeft de steun van het volk en is precies op het juiste moment gegeven. Daarom is de onrust afgenomen.
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven
Bekijk het antwoord
- Uit het antwoord moet blijken dat liberalen een zo klein mogelijke rol van de overheid willen (terwijl sociale wetten juist meer overheidsbemoeienis inhouden). (1)
Vraag 6 2 punten
Tussen 1850 en 1920 werden, naast het Kinderwetje, nog verschillende andere sociale wetten aangenomen en ingevoerd. Noem twee voorbeelden van deze sociale wetten.
Bron 1
De vrouw van koning Willem II schrijft in een brief:
Willem heeft de opdracht gegeven voor een grondwetswijziging. Deze opdracht heeft de steun van het volk en is precies op het juiste moment gegeven. Daarom is de onrust afgenomen.
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven
Bekijk het antwoord
- Voorbeelden van juiste antwoorden zijn (twee van de volgende): − de Armenwet − de Ongevallenwet − de Woningwet − de Leerplichtwet − de Arbeidswet per juist antwoord (1) (2)
Gebruik bron 2.
Vraag 7 1 punt
Een grondwetswijziging kent verschillende fases. De uitspraken uit de bron passen bij die fases. Zet de uitspraken in de juiste volgorde, van de eerste fase naar de laatste fase. Doe het zo: Eerst …, dan … en ten slotte … (vul nummers in).
Bron 1
De vrouw van koning Willem II schrijft in een brief:
Willem heeft de opdracht gegeven voor een grondwetswijziging. Deze opdracht heeft de steun van het volk en is precies op het juiste moment gegeven. Daarom is de onrust afgenomen.
Bron 2
Drie uitspraken over een grondwetswijziging rond 1888:
uitspraak 1 De grote opkomst bij de verkiezingen bewijst dat de nieuwe grondwet op prijs wordt gesteld.
uitspraak 2 De wetsontwerpen voor de nieuwe grondwet worden u nu aangeboden. Ik hoop en vertrouw erop dat u als parlement vóór deze belangrijke vernieuwing stemt.
uitspraak 3 Wij vinden dat meer mensen stemrecht moeten krijgen. Wij gaan daarom een voorstel maken voor de herziening van de grondwet.
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven
Bekijk het antwoord
Opmerking Er is maar één juiste volgorde.
Gebruik nogmaals bron 2.
Vraag 8 1 punt
De uitspraken gaan over een verandering in de grondwet. Welke verandering wordt bedoeld?
Bron 1
De vrouw van koning Willem II schrijft in een brief:
Willem heeft de opdracht gegeven voor een grondwetswijziging. Deze opdracht heeft de steun van het volk en is precies op het juiste moment gegeven. Daarom is de onrust afgenomen.
Bron 2
Drie uitspraken over een grondwetswijziging rond 1888:
uitspraak 1 De grote opkomst bij de verkiezingen bewijst dat de nieuwe grondwet op prijs wordt gesteld.
uitspraak 2 De wetsontwerpen voor de nieuwe grondwet worden u nu aangeboden. Ik hoop en vertrouw erop dat u als parlement vóór deze belangrijke vernieuwing stemt.
uitspraak 3 Wij vinden dat meer mensen stemrecht moeten krijgen. Wij gaan daarom een voorstel maken voor de herziening van de grondwet.
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven
Bekijk het antwoord
- Uit het antwoord moet blijken dat het gaat over de uitbreiding van het kiesrecht (of een voorbeeld daarvan) / het Caoutchoucartikel. (1)
Gebruik bron 3.
Vraag 9 1 punt
De mening van de spin hoort bij een politiek-maatschappelijke stroming. Wat is de naam van deze stroming?
Bron 1
De vrouw van koning Willem II schrijft in een brief:
Willem heeft de opdracht gegeven voor een grondwetswijziging. Deze opdracht heeft de steun van het volk en is precies op het juiste moment gegeven. Daarom is de onrust afgenomen.
Bron 2
Drie uitspraken over een grondwetswijziging rond 1888:
uitspraak 1 De grote opkomst bij de verkiezingen bewijst dat de nieuwe grondwet op prijs wordt gesteld.
uitspraak 2 De wetsontwerpen voor de nieuwe grondwet worden u nu aangeboden. Ik hoop en vertrouw erop dat u als parlement vóór deze belangrijke vernieuwing stemt.
uitspraak 3 Wij vinden dat meer mensen stemrecht moeten krijgen. Wij gaan daarom een voorstel maken voor de herziening van de grondwet.
Bron 3
Een deel van een sprookje met dieren waarin een spin aan een bij uitlegt wat mensen zijn (1890):
De bij en de spin keken door het keukenraam naar binnen. De mens nam een hap eten. Plotseling stond de mens op en sloeg naar het kromgebogen wezen dat het eten had gebracht. Het wezen boog nog dieper voor de mens. ‘Wie is dat, die zo laf bukt voor de mens?’, vroeg de bij. ‘Dat is nou de vrouw’, zei de spin. ‘Nou,’ zei de bij, ‘dat is dan echt een laf wezen.’ ‘Dat is niet háár schuld!’ riep de spin. ‘Godsdienst, wetten en traditie hebben haar eeuwen verteld dat het zo hoort. Zij heeft deze onzin al die tijd geloofd.’
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven
Bekijk het antwoord
Opmerking Voor een omschrijving van feminisme mag geen scorepunt worden toegekend.
Gebruik bron 4.
Vraag 10 2 punten
Geef per uitspraak aan door welke politiek leider die is gedaan. Doe het zo: Uitspraak 1 is gedaan door … (noem naam). (enzovoort tot en met uitspraak 3)
Bron 1
De vrouw van koning Willem II schrijft in een brief:
Willem heeft de opdracht gegeven voor een grondwetswijziging. Deze opdracht heeft de steun van het volk en is precies op het juiste moment gegeven. Daarom is de onrust afgenomen.
Bron 2
Drie uitspraken over een grondwetswijziging rond 1888:
uitspraak 1 De grote opkomst bij de verkiezingen bewijst dat de nieuwe grondwet op prijs wordt gesteld.
uitspraak 2 De wetsontwerpen voor de nieuwe grondwet worden u nu aangeboden. Ik hoop en vertrouw erop dat u als parlement vóór deze belangrijke vernieuwing stemt.
uitspraak 3 Wij vinden dat meer mensen stemrecht moeten krijgen. Wij gaan daarom een voorstel maken voor de herziening van de grondwet.
Bron 3
Een deel van een sprookje met dieren waarin een spin aan een bij uitlegt wat mensen zijn (1890):
De bij en de spin keken door het keukenraam naar binnen. De mens nam een hap eten. Plotseling stond de mens op en sloeg naar het kromgebogen wezen dat het eten had gebracht. Het wezen boog nog dieper voor de mens. ‘Wie is dat, die zo laf bukt voor de mens?’, vroeg de bij. ‘Dat is nou de vrouw’, zei de spin. ‘Nou,’ zei de bij, ‘dat is dan echt een laf wezen.’ ‘Dat is niet háár schuld!’ riep de spin. ‘Godsdienst, wetten en traditie hebben haar eeuwen verteld dat het zo hoort. Zij heeft deze onzin al die tijd geloofd.’
Bron 4
Hieronder staan drie uitspraken van politiek leiders in Nederland tussen
1848 en 1900:
uitspraak 1 De strijd voor vrijheid is verplicht geworden. Niet door de mensen alle macht te geven, zoals de strijders in de Franse Revolutie. Maar wél door mensen te laten beseffen dat de hoogste macht van God en de Bijbel komt.
uitspraak 2 Het ideaal van de internationale arbeider houdt in dat wij over de hele wereld vrienden hebben. Er is aanhang voor onze groeiende organisatie en voor enthousiaste arbeiders die ons saaie landje nieuw leven inblazen.
uitspraak 3 Als het moet, zal ik minister worden, zodat we een nieuwe grondwet met meer klassieke grondrechten aan de koning kunnen voorleggen.
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven
Bekijk het antwoord
- Voorbeelden van juiste antwoorden zijn: Uitspraak 1 is gedaan door (Abraham) Kuyper / (Guillaume/Willem) Groen van Prinsterer. Uitspraak 2 is gedaan door (Pieter Jelles) Troelstra / (Ferdinand) Domela Nieuwenhuis. Uitspraak 3 is gedaan door (Johan) Thorbecke / (Cort) van der Linden. indien drie antwoorden juist (2) indien twee antwoorden juist (1) indien minder dan twee antwoorden juist (0) (2)
De Eerste Wereldoorlog (1914-1918)
Gebruik bron 5.
Vraag 11 2 punten
De bron is in 1914 gebruikt als propaganda tegen de Duitsers. Leg uit dat de bron als propaganda werd gebruikt. Doe dit door:
- eerst de propagandaboodschap te noemen,
- en daarna met een onderdeel uit de bron deze boodschap toe te lichten.
Bron 5
Een tekening met als titel: De heldhaftigheid van Duitsers (1914):
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven
Bekijk het antwoord
Opmerking Alleen als na het noemen van een juiste propagandaboodschap gericht tegen Duitsland een juist, bijpassend onderdeel uit de bron volgt, wordt het tweede scorepunt toegekend.
Gebruik bron 6.
Vraag 12 1 punt
Op welke kaart zijn de belangrijkste landen van het bondgenootschap van de Centralen donker gekleurd?
Bron 5
Een tekening met als titel: De heldhaftigheid van Duitsers (1914):
Bron 6
Hieronder staan vier kaarten van Europa:
kaart 1 kaart 2
kaart 3 kaart 4
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven
Bekijk het antwoord
Antwoord: C
Gebruik bron 7.
Vraag 13 1 punt
De Nederlandse regering wilde niet dat dit soort artikelen tijdens de Eerste Wereldoorlog werden gepubliceerd. Daarom werd de hoofdredacteur van de krant aangeklaagd. Welke politieke reden had de Nederlandse regering om bezwaar te maken tegen dit soort artikelen?
Bron 5
Een tekening met als titel: De heldhaftigheid van Duitsers (1914):
Bron 6
Hieronder staan vier kaarten van Europa:
kaart 1 kaart 2
kaart 3 kaart 4
Bron 7
Uit een Nederlandse krant (1915):
Een journalist van onze krant heeft enige tijd geleden een artikel geschreven waarin stond: ‘In het centrum van Europa bevinden zich gewetenloze en schurkachtige regeringen die deze oorlog veroorzaakt hebben.’ De Nederlandse regering diende een aanklacht tegen hem in. Vandaag moest hij voor de rechter verschijnen. Onze journalist werd door de rechter vrijgesproken.
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven
Bekijk het antwoord
- Uit het antwoord moet blijken dat het artikel de neutraliteit van Nederland kon aantasten. (1)
Gebruik nogmaals bron 7.
Vraag 14 1 punt
Welke begrippen horen bij de bron?
Bron 5
Een tekening met als titel: De heldhaftigheid van Duitsers (1914):
Bron 6
Hieronder staan vier kaarten van Europa:
kaart 1 kaart 2
kaart 3 kaart 4
Bron 7
Uit een Nederlandse krant (1915):
Een journalist van onze krant heeft enige tijd geleden een artikel geschreven waarin stond: ‘In het centrum van Europa bevinden zich gewetenloze en schurkachtige regeringen die deze oorlog veroorzaakt hebben.’ De Nederlandse regering diende een aanklacht tegen hem in. Vandaag moest hij voor de rechter verschijnen. Onze journalist werd door de rechter vrijgesproken.
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven
Bekijk het antwoord
Antwoord: D
Gebruik bron 8.
Vraag 15 1 punt
Het geschiedenisboek beschrijft een bepaalde gebeurtenis in Nederland. Welke gebeurtenis wordt bedoeld?
Bron 5
Een tekening met als titel: De heldhaftigheid van Duitsers (1914):
Bron 6
Hieronder staan vier kaarten van Europa:
kaart 1 kaart 2
kaart 3 kaart 4
Bron 7
Uit een Nederlandse krant (1915):
Een journalist van onze krant heeft enige tijd geleden een artikel geschreven waarin stond: ‘In het centrum van Europa bevinden zich gewetenloze en schurkachtige regeringen die deze oorlog veroorzaakt hebben.’ De Nederlandse regering diende een aanklacht tegen hem in. Vandaag moest hij voor de rechter verschijnen. Onze journalist werd door de rechter vrijgesproken.
Bron 8
Uit een Nederlands geschiedenisboek over een gebeurtenis aan het einde van de Eerste Wereldoorlog:
Overal waren volken ongelukkig als gevolg van de Eerste Wereldoorlog. Toen zijn ook in óns goede land mannen opgestaan, socialisten, die onze koningin wilden verjagen! Ze zeiden dat onze arbeiders geen koningin meer wilden! Maar dat was helemaal niet waar. De arbeiders schreeuwden, met tranen in hun ogen: ‘Oranje boven! Leve de koningin!’ De zielige poging van de mannen die zelf de baas wilden spelen in het land, was helemaal mislukt.
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven
Bekijk het antwoord
- Uit het antwoord moet blijken dat het hier gaat om de (mislukte) revolutiepoging van Troelstra (in november 1918). (1)
Gebruik bron 9.
Vraag 16 1 punt
De schrijver vindt het terecht dat Engelse en Amerikaanse vrouwen hun onafhankelijkheid laten zien na de Eerste Wereldoorlog. Geef het historisch argument dat te maken heeft met de rol van vrouwen tijdens de Eerste Wereldoorlog, waarmee de schrijver zijn mening ondersteunt.
Bron 5
Een tekening met als titel: De heldhaftigheid van Duitsers (1914):
Bron 6
Hieronder staan vier kaarten van Europa:
kaart 1 kaart 2
kaart 3 kaart 4
Bron 7
Uit een Nederlandse krant (1915):
Een journalist van onze krant heeft enige tijd geleden een artikel geschreven waarin stond: ‘In het centrum van Europa bevinden zich gewetenloze en schurkachtige regeringen die deze oorlog veroorzaakt hebben.’ De Nederlandse regering diende een aanklacht tegen hem in. Vandaag moest hij voor de rechter verschijnen. Onze journalist werd door de rechter vrijgesproken.
Bron 8
Uit een Nederlands geschiedenisboek over een gebeurtenis aan het einde van de Eerste Wereldoorlog:
Overal waren volken ongelukkig als gevolg van de Eerste Wereldoorlog. Toen zijn ook in óns goede land mannen opgestaan, socialisten, die onze koningin wilden verjagen! Ze zeiden dat onze arbeiders geen koningin meer wilden! Maar dat was helemaal niet waar. De arbeiders schreeuwden, met tranen in hun ogen: ‘Oranje boven! Leve de koningin!’ De zielige poging van de mannen die zelf de baas wilden spelen in het land, was helemaal mislukt.
Bron 9
Uit een tijdschrift voor mannen:
Na de Eerste Wereldoorlog veranderden de Engelse en Amerikaanse vrouwen sterk van uiterlijk: kort haar, kortere rokken en heel wat krachtiger dan in grootmoeders tijd. En dat de vrouwen nu opkomen voor hun rechten en onafhankelijk worden, dat is hun goed recht. Zeker nadat de mannen naar het front moeten. Zij weten door hun veranderde rol tijdens de Eerste Wereldoorlog van aanpakken, als het moet!
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven
Bekijk het antwoord
- Uit het antwoord moet blijken dat vrouwen tijdens de Eerste Wereldoorlog hadden laten zien dat zij net zo geschikt waren als mannen voor zogenaamde ‘mannenberoepen’ / dat zij het werk van mannen met succes hadden overgenomen. (1)
Het Interbellum (1918-1939)
Gebruik bron 10.
Vraag 17 1 punt
Welke gebieden worden aangegeven met de nummers 1 tot en met 8? Dat zijn gebieden die Duitsland
Bron 10
Een kaart van Duitsland uit de periode 1919-1939:
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven
Bekijk het antwoord
Antwoord: C
Vraag 18 1 punt
Tussen 1920 en 1930 pleegde Hitler een staatsgreep. Dat was onder andere een gevolg van de slechte economische situatie die op dat moment voor veel onrust zorgde. De staatsgreep mislukte. In welk jaar vond deze staatsgreep plaats? En welke omschrijving van de economische situatie past bij dat jaar? jaar economische situatie
Bron 10
Een kaart van Duitsland uit de periode 1919-1939:
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven
Bekijk het antwoord
Antwoord: A
Vraag 19 2 punten
Hieronder staan vier uitspraken die te maken hebben met Duitsland:
1 Duitsland leent geld van de Verenigde Staten om de economie op gang te helpen.
2 Duitsland mag geen lid van de Volkenbond worden.
3 Duitsland wordt opgedeeld in vier bezettingszones.
4 Duitsland zet de herstelbetalingen stop om de economie op gang te helpen. Geef per uitspraak aan of die wel of niet een direct gevolg was van het Dawesplan. Doe het zo: Uitspraak 1 was … (kies uit: wel / niet) een direct gevolg van het Dawesplan. (enzovoort tot en met 4)
Bron 10
Een kaart van Duitsland uit de periode 1919-1939:
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven
Bekijk het antwoord
- Uitspraak 1 was wel een direct gevolg van het Dawesplan. Uitspraak 2 was niet een direct gevolg van het Dawesplan. Uitspraak 3 was niet een direct gevolg van het Dawesplan. Uitspraak 4 was niet een direct gevolg van het Dawesplan. indien vier antwoorden juist (2) indien drie antwoorden juist (1) indien minder dan drie antwoorden juist (0) (2)
Vraag 20 1 punt
Welke organisatie van de nazi’s had in de periode 1921-1933 als belangrijkste opdracht partijbijeenkomsten te bewaken en politieke tegenstanders te bedreigen?
Bron 10
Een kaart van Duitsland uit de periode 1919-1939:
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven
Bekijk het antwoord
Antwoord: C
Vraag 21 2 punten
Noem één overeenkomst en één verschil tussen het fascisme in Italië en het nationaal-socialisme in Duitsland in de periode 1925-1935. Doe het zo: Overeenkomst tussen het fascisme en het nationaal-socialisme: … Verschil: het fascisme …, maar het nationaal-socialisme …
Bron 10
Een kaart van Duitsland uit de periode 1919-1939:
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven
Bekijk het antwoord
Voorbeeld uit het correctievoorschrift:
Voorbeelden van juiste antwoorden zijn:
- Overeenkomst tussen het fascisme en het nationaal-socialisme (één van de volgende): (1p)
- (extreem) nationalistisch
- (extreem) rechts
- anti-democratisch / anti-parlementair
- autoritair / dictatoriaal / één leider
- persoonsverheerlijking
- militaristisch / verheerlijken van geweld
- totalitair
- anti-communistisch/anti-socialistisch / anti-liberaal
Opmerking Alleen als bij het verschil de juiste tegenstelling wordt aangegeven, wordt
1 scorepunt toegekend.
Vraag 22 1 punt
Direct na de machtsovername van de nazi’s in Duitsland werden grote aantallen politieke tegenstanders, vooral communisten en socialisten, opgepakt. Zij werden in speciaal daarvoor opgerichte gevangenissen opgesloten. Daar werden zij mishandeld en moesten zij dwangarbeid verrichten. Veel gevangenen overleefden dat niet. Welke naam wordt voor dit soort speciale gevangenissen gebruikt?
Bron 10
Een kaart van Duitsland uit de periode 1919-1939:
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven
Bekijk het antwoord
Opmerking Voor het noemen van vernietigingskampen mag geen scorepunt worden toegekend.
Gebruik bron 11.
Vraag 23 2 punten
Het schilderij is door de nazi’s gebruikt als propaganda. Leg uit dat het schilderij als propaganda kan worden gebruikt. Doe dit door:
- eerst de propagandaboodschap te noemen,
- en daarna met een onderdeel uit het schilderij deze boodschap toe te lichten.
Bron 10
Een kaart van Duitsland uit de periode 1919-1939:
Bron 11
Een schilderij (1937):
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven
Bekijk het antwoord
Opmerking Alleen als na het noemen van een juiste propagandaboodschap een juist, bijpassend onderdeel uit de bron volgt, wordt het tweede scorepunt toegekend.
Door de tijd heen
(Deze vraag heeft geen inleidende tekst.)
Vraag 24 2 punten
Hieronder staan vijf gebeurtenissen die te maken hebben met Duitsland in de periode 1918-1939:
1 De Conferentie van München vindt plaats.
2 Duitsland en de Sovjet-Unie sluiten een niet-aanvalsverdrag.
3 Duitsland raakt door de Beurskrach onmiddellijk in zware economische problemen.
4 Duitsland valt Polen binnen.
5 Duitsland wordt lid van de Volkenbond. Zet de gebeurtenissen in de juiste volgorde, van vroeger naar later. Doe het zo: Eerst …, dan …, daarna …, vervolgens … en ten slotte … (vul nummers in).
Bekijk het antwoord
Opmerking Als door het weglaten van één foutief geplaatst nummer een verder foutloze reeks ontstaat, wordt 1 scorepunt toegekend.
De Tweede Wereldoorlog (1939-1945)
Gebruik bron 12.
Vraag 25 2 punten
Leg uit dat dit bombardement leidde tot de capitulatie van Nederland. Doe dit door:
- eerst aan te geven welke stad gebombardeerd werd,
- en daarna een reden te geven waarom de Nederlandse legerleiding besloot te capituleren.
Bron 12
Een poster van een film over een historische gebeurtenis:
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven
Bekijk het antwoord
- Rotterdam (1)
- Nederland moest capituleren door deze gebeurtenis, omdat dit bombardement de overmacht van het Duitse leger/de Duitse luchtmacht aantoonde / omdat er nog meer soortgelijke bombardementen dreigden te komen (waar Nederland zich niet tegen kon verdedigen) (1)
Vraag 26 1 punt
Een bewering: De Duitse inval in Nederland is een voorbeeld van een Blitzkrieg. Geef één argument waaruit blijkt dat de bewering juist is.
Bron 12
Een poster van een film over een historische gebeurtenis:
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven
Bekijk het antwoord
- Voorbeelden van juiste antwoorden zijn (één van de volgende): − Er was sprake van een verrassingsaanval. − Er werd in korte tijd grondgebied veroverd. − Tanks leidden de aanval (ondersteund door infanterie en vliegtuigen). − Er werd gebruik gemaakt van parachutisten (achter het front). (1)
Gebruik bron 13.
Vraag 27 1 punt
Iemand beweert dat veel van deze directeuren collaborateurs waren. Geef één argument voor deze bewering.
Bron 12
Een poster van een film over een historische gebeurtenis:
Bron 13
Uit een boek over de Tweede Wereldoorlog:
Al snel na de Nederlandse capitulatie kwamen Duitse officieren bij Nederlandse scheepswerven en vliegtuigbouwers langs. De Duitsers hadden schepen en vliegtuigen nodig. De directeuren van deze bedrijven moesten toen kiezen of ze hun producten gingen verkopen aan de Duitsers, of dat ze dit moesten weigeren. Weigeren betekende waarschijnlijk dat hun bedrijven door de Duitsers zouden worden overgenomen. Veel directeuren kozen voor het behoud van hun eigen bedrijf.
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven
Bekijk het antwoord
- Uit het antwoord moet blijken dat veel van deze directeuren collaborateurs waren, omdat zij producten verkochten/diensten verleenden aan de Duitsers/de vijand/de Duitse oorlogvoering. (1)
Gebruik bron 14.
Vraag 28 1 punt
Hieronder staan drie namen van personen: a koningin Wilhelmina b Mussert c Troelstra Drie tegenstanders:
1 de communisten aan het oostfront
2 de Duitsers in Europa
3 de Japanners in Azië Wie heeft de uitspraak uit de bron gedaan? En tegen welke tegenstander moest worden gevochten? Doe het zo: De uitspraak is van … (vul letter in), om te vechten tegen … (vul nummer in).
Bron 12
Een poster van een film over een historische gebeurtenis:
Bron 13
Uit een boek over de Tweede Wereldoorlog:
Al snel na de Nederlandse capitulatie kwamen Duitse officieren bij Nederlandse scheepswerven en vliegtuigbouwers langs. De Duitsers hadden schepen en vliegtuigen nodig. De directeuren van deze bedrijven moesten toen kiezen of ze hun producten gingen verkopen aan de Duitsers, of dat ze dit moesten weigeren. Weigeren betekende waarschijnlijk dat hun bedrijven door de Duitsers zouden worden overgenomen. Veel directeuren kozen voor het behoud van hun eigen bedrijf.
Bron 14
Een uitspraak tijdens de Tweede Wereldoorlog (1941):
Vandaag werd de Sovjet-Unie aangevallen. Daarom zullen wij Nederlanders, nu de omstandigheden ons daartoe dwingen, samen vechten met de bevolking van de Sovjet-Unie. Wij zullen dit doen, ook al zijn we het in veel opzichten niet met de Sovjet-Unie eens. We moeten samen zien te winnen.
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven
Bekijk het antwoord
Opmerking Alleen als beide onderdelen juist zijn, wordt 1 scorepunt toegekend.
Gebruik nogmaals bron 14.
Vraag 29 2 punten
De Nederlandse regering in ballingschap wilde eigenlijk niet met de Sovjet-Unie samenwerken. Toch gebeurde dat via een bondgenootschap wél. Noem de naam van het bondgenootschap. Geef daarna een politieke reden waarom de Nederlandse regering eigenlijk niet met de Sovjet-Unie wilde samenwerken. Doe het zo: Naam van het bondgenootschap: … De Nederlandse regering wilde eigenlijk niet samenwerken met de Sovjet-Unie, omdat …
Bron 12
Een poster van een film over een historische gebeurtenis:
Bron 13
Uit een boek over de Tweede Wereldoorlog:
Al snel na de Nederlandse capitulatie kwamen Duitse officieren bij Nederlandse scheepswerven en vliegtuigbouwers langs. De Duitsers hadden schepen en vliegtuigen nodig. De directeuren van deze bedrijven moesten toen kiezen of ze hun producten gingen verkopen aan de Duitsers, of dat ze dit moesten weigeren. Weigeren betekende waarschijnlijk dat hun bedrijven door de Duitsers zouden worden overgenomen. Veel directeuren kozen voor het behoud van hun eigen bedrijf.
Bron 14
Een uitspraak tijdens de Tweede Wereldoorlog (1941):
Vandaag werd de Sovjet-Unie aangevallen. Daarom zullen wij Nederlanders, nu de omstandigheden ons daartoe dwingen, samen vechten met de bevolking van de Sovjet-Unie. Wij zullen dit doen, ook al zijn we het in veel opzichten niet met de Sovjet-Unie eens. We moeten samen zien te winnen.
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven
Bekijk het antwoord
Voorbeeld uit het correctievoorschrift:
- De Nederlandse regering wilde eigenlijk niet samenwerken met de Sovjet-Unie, omdat (één van de volgende): (1p)
- de Sovjet-Unie communistisch was / Nederland kapitalistisch was.
- de Sovjet-Unie een totalitaire dictatuur was / Nederland een parlementaire democratie/rechtsstaat was.
- de Sovjet-Unie een wereldrevolutie nastreefde / Nederland geen wereldrevolutie nastreefde.
- koningin Wilhelmina niets wilde weten van de moordenaars van de tsaar en zijn familie.
Vraag 30 1 punt
Soekarno weigerde in Indonesië met de Nederlandse regering samen te werken, maar hij was vanaf 1942 wel bereid om met de Japanse bezetter samen te werken. Noem een politieke reden waarom Soekarno wél met de Japanse bezetter wilde samenwerken.
Bron 12
Een poster van een film over een historische gebeurtenis:
Bron 13
Uit een boek over de Tweede Wereldoorlog:
Al snel na de Nederlandse capitulatie kwamen Duitse officieren bij Nederlandse scheepswerven en vliegtuigbouwers langs. De Duitsers hadden schepen en vliegtuigen nodig. De directeuren van deze bedrijven moesten toen kiezen of ze hun producten gingen verkopen aan de Duitsers, of dat ze dit moesten weigeren. Weigeren betekende waarschijnlijk dat hun bedrijven door de Duitsers zouden worden overgenomen. Veel directeuren kozen voor het behoud van hun eigen bedrijf.
Bron 14
Een uitspraak tijdens de Tweede Wereldoorlog (1941):
Vandaag werd de Sovjet-Unie aangevallen. Daarom zullen wij Nederlanders, nu de omstandigheden ons daartoe dwingen, samen vechten met de bevolking van de Sovjet-Unie. Wij zullen dit doen, ook al zijn we het in veel opzichten niet met de Sovjet-Unie eens. We moeten samen zien te winnen.
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven
Bekijk het antwoord
- Uit het antwoord moet blijken dat Soekarno van mening was dat Japan Indonesië kon helpen (een verregaande vorm van) zelfstandigheid te bereiken (iets wat Nederland niet wilde). (1)
Gebruik bron 15.
Vraag 31 2 punten
Een bewering: tijdens de Duitse bezetting van Nederland was er geen sprake meer van een parlementaire democratie en ook niet van een rechtsstaat. Geef met behulp van de bron twee verschillende argumenten waaruit blijkt dat deze bewering juist is.
Bron 12
Een poster van een film over een historische gebeurtenis:
Bron 13
Uit een boek over de Tweede Wereldoorlog:
Al snel na de Nederlandse capitulatie kwamen Duitse officieren bij Nederlandse scheepswerven en vliegtuigbouwers langs. De Duitsers hadden schepen en vliegtuigen nodig. De directeuren van deze bedrijven moesten toen kiezen of ze hun producten gingen verkopen aan de Duitsers, of dat ze dit moesten weigeren. Weigeren betekende waarschijnlijk dat hun bedrijven door de Duitsers zouden worden overgenomen. Veel directeuren kozen voor het behoud van hun eigen bedrijf.
Bron 14
Een uitspraak tijdens de Tweede Wereldoorlog (1941):
Vandaag werd de Sovjet-Unie aangevallen. Daarom zullen wij Nederlanders, nu de omstandigheden ons daartoe dwingen, samen vechten met de bevolking van de Sovjet-Unie. Wij zullen dit doen, ook al zijn we het in veel opzichten niet met de Sovjet-Unie eens. We moeten samen zien te winnen.
Bron 15
Uit een artikel in een tijdschrift:
Alida de Jong werd in 1937 gekozen als lid van de Tweede Kamer. Na
10 mei 1940 kwam deze Kamer niet meer bij elkaar. Van een familielid kreeg ze op 14 mei het aanbod om te vluchten naar Engeland. Dat heeft ze geweigerd. Omdat ze Joods was werd ze in november uit de gemeenteraad van Amsterdam gezet. In 1943 werd Alida tijdens een razzia opgepakt en naar Westerbork afgevoerd.
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven
Bekijk het antwoord
- Voorbeelden van juiste antwoorden zijn (twee van de volgende): − De Tweede Kamer kwam (tijdens de Tweede Wereldoorlog) niet meer bij elkaar. − Een gemeenteraadslid werd ontslagen omdat ze Joods was. − Er vonden razzia’s plaats. / Joden werden naar Westerbork afgevoerd. per juist antwoord (1) (2)
Gebruik bron 16.
Vraag 32 1 punt
Welke titel past bij deze kaart?
Bron 12
Een poster van een film over een historische gebeurtenis:
Bron 13
Uit een boek over de Tweede Wereldoorlog:
Al snel na de Nederlandse capitulatie kwamen Duitse officieren bij Nederlandse scheepswerven en vliegtuigbouwers langs. De Duitsers hadden schepen en vliegtuigen nodig. De directeuren van deze bedrijven moesten toen kiezen of ze hun producten gingen verkopen aan de Duitsers, of dat ze dit moesten weigeren. Weigeren betekende waarschijnlijk dat hun bedrijven door de Duitsers zouden worden overgenomen. Veel directeuren kozen voor het behoud van hun eigen bedrijf.
Bron 14
Een uitspraak tijdens de Tweede Wereldoorlog (1941):
Vandaag werd de Sovjet-Unie aangevallen. Daarom zullen wij Nederlanders, nu de omstandigheden ons daartoe dwingen, samen vechten met de bevolking van de Sovjet-Unie. Wij zullen dit doen, ook al zijn we het in veel opzichten niet met de Sovjet-Unie eens. We moeten samen zien te winnen.
Bron 15
Uit een artikel in een tijdschrift:
Alida de Jong werd in 1937 gekozen als lid van de Tweede Kamer. Na
10 mei 1940 kwam deze Kamer niet meer bij elkaar. Van een familielid kreeg ze op 14 mei het aanbod om te vluchten naar Engeland. Dat heeft ze geweigerd. Omdat ze Joods was werd ze in november uit de gemeenteraad van Amsterdam gezet. In 1943 werd Alida tijdens een razzia opgepakt en naar Westerbork afgevoerd.
Bron 16
Een kaart over een gebeurtenis tijdens de Tweede Wereldoorlog:
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven
Bekijk het antwoord
Antwoord: B
Gebruik bron 17.
Vraag 33 1 punt
Iemand beweert dat deze poster de militaire situatie in 1945 laat zien. Noem een onderdeel uit de bron waaruit blijkt dat deze bewering juist is.
Bron 12
Een poster van een film over een historische gebeurtenis:
Bron 13
Uit een boek over de Tweede Wereldoorlog:
Al snel na de Nederlandse capitulatie kwamen Duitse officieren bij Nederlandse scheepswerven en vliegtuigbouwers langs. De Duitsers hadden schepen en vliegtuigen nodig. De directeuren van deze bedrijven moesten toen kiezen of ze hun producten gingen verkopen aan de Duitsers, of dat ze dit moesten weigeren. Weigeren betekende waarschijnlijk dat hun bedrijven door de Duitsers zouden worden overgenomen. Veel directeuren kozen voor het behoud van hun eigen bedrijf.
Bron 14
Een uitspraak tijdens de Tweede Wereldoorlog (1941):
Vandaag werd de Sovjet-Unie aangevallen. Daarom zullen wij Nederlanders, nu de omstandigheden ons daartoe dwingen, samen vechten met de bevolking van de Sovjet-Unie. Wij zullen dit doen, ook al zijn we het in veel opzichten niet met de Sovjet-Unie eens. We moeten samen zien te winnen.
Bron 15
Uit een artikel in een tijdschrift:
Alida de Jong werd in 1937 gekozen als lid van de Tweede Kamer. Na
10 mei 1940 kwam deze Kamer niet meer bij elkaar. Van een familielid kreeg ze op 14 mei het aanbod om te vluchten naar Engeland. Dat heeft ze geweigerd. Omdat ze Joods was werd ze in november uit de gemeenteraad van Amsterdam gezet. In 1943 werd Alida tijdens een razzia opgepakt en naar Westerbork afgevoerd.
Bron 16
Een kaart over een gebeurtenis tijdens de Tweede Wereldoorlog:
Bron 17
Een poster van het Nederlandse verzet tijdens de Tweede Wereldoorlog:
Toelichting Op de poster staat: Nederlanders! Ziet u de ondergang van Duitsland? In het midden staat: Berlijn.
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven
Bekijk het antwoord
- Voorbeelden van juiste antwoorden zijn (één van de volgende): − De tanks staan aan de grens van Duitsland / Duitsland wordt aan hun eigen grens aangevallen/ingeklemd door tanks. − De tanks in het westen van Duitsland zijn er pas nadat D-day heeft plaatsgevonden / nadat de Geallieerden zijn opgerukt naar Duitsland. (1)
Vraag 34 2 punten
Tijdens de Tweede Wereldoorlog werden honderdduizenden mensen gedwongen naar Duitsland vervoerd. Een groot deel van deze mensen was Joods. Noem twee andere groepen mensen die gedwongen vanuit Nederland naar Duitsland werden vervoerd.
Bron 12
Een poster van een film over een historische gebeurtenis:
Bron 13
Uit een boek over de Tweede Wereldoorlog:
Al snel na de Nederlandse capitulatie kwamen Duitse officieren bij Nederlandse scheepswerven en vliegtuigbouwers langs. De Duitsers hadden schepen en vliegtuigen nodig. De directeuren van deze bedrijven moesten toen kiezen of ze hun producten gingen verkopen aan de Duitsers, of dat ze dit moesten weigeren. Weigeren betekende waarschijnlijk dat hun bedrijven door de Duitsers zouden worden overgenomen. Veel directeuren kozen voor het behoud van hun eigen bedrijf.
Bron 14
Een uitspraak tijdens de Tweede Wereldoorlog (1941):
Vandaag werd de Sovjet-Unie aangevallen. Daarom zullen wij Nederlanders, nu de omstandigheden ons daartoe dwingen, samen vechten met de bevolking van de Sovjet-Unie. Wij zullen dit doen, ook al zijn we het in veel opzichten niet met de Sovjet-Unie eens. We moeten samen zien te winnen.
Bron 15
Uit een artikel in een tijdschrift:
Alida de Jong werd in 1937 gekozen als lid van de Tweede Kamer. Na
10 mei 1940 kwam deze Kamer niet meer bij elkaar. Van een familielid kreeg ze op 14 mei het aanbod om te vluchten naar Engeland. Dat heeft ze geweigerd. Omdat ze Joods was werd ze in november uit de gemeenteraad van Amsterdam gezet. In 1943 werd Alida tijdens een razzia opgepakt en naar Westerbork afgevoerd.
Bron 16
Een kaart over een gebeurtenis tijdens de Tweede Wereldoorlog:
Bron 17
Een poster van het Nederlandse verzet tijdens de Tweede Wereldoorlog:
Toelichting Op de poster staat: Nederlanders! Ziet u de ondergang van Duitsland? In het midden staat: Berlijn.
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven
Bekijk het antwoord
Opmerking Als alleen een nationaliteit wordt genoemd, mag geen scorepunt worden toegekend.
Europa en de wereld (1945-1989)
Gebruik bron 18.
Vraag 35 1 punt
Naar aanleiding van welke historische gebeurtenis is het boekje gemaakt?
Bron 18
De voorkant van een boekje (1948):
Toelichting In de bron staat Berlin (= Berlijn).
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven
Bekijk het antwoord
- Uit het antwoord moet blijken dat het gaat om de Blokkade van (West-)Berlijn / de luchtbrug naar (West-)Berlijn. (1)
Vraag 36 1 punt
In 1954 had Hongarije een heel goed nationaal voetbalelftal. De spelers werden de ‘Magische Hongaren’ genoemd. Maar door een historische gebeurtenis in 1956 konden enkele spelers niet meer in het Hongaarse elftal spelen. Welke historische gebeurtenis wordt bedoeld?
Bron 18
De voorkant van een boekje (1948):
Toelichting In de bron staat Berlin (= Berlijn).
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven
Bekijk het antwoord
- de Hongaarse Opstand (1)
Gebruik bron 19.
Vraag 37 1 punt
Over welke gebeurtenis gaat de bron?
Bron 18
De voorkant van een boekje (1948):
Toelichting In de bron staat Berlin (= Berlijn).
Bron 19
Een krantenkop uit 1962:
“Sovjet-Unie niet hals over kop in oorlog” CHROESJTSOV: “OVERLEG NODIG VOOR HET TE LAAT IS” Enkele schepen van Russen tegengehouden?
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven
Bekijk het antwoord
- de Cubacrisis (1)
Gebruik bron 20.
Vraag 38 1 punt
Hieronder staan vijf begrippen:
1 amerikanisering
2 emigratie
3 invloedssferen
4 jongerencultuur
5 multiculturele samenleving Welke twee begrippen horen bij de bron? Schrijf alleen de nummers op.
Bron 18
De voorkant van een boekje (1948):
Toelichting In de bron staat Berlin (= Berlijn).
Bron 19
Een krantenkop uit 1962:
“Sovjet-Unie niet hals over kop in oorlog” CHROESJTSOV: “OVERLEG NODIG VOOR HET TE LAAT IS” Enkele schepen van Russen tegengehouden?
Bron 20
Uit een boek over de muziek van The Beatles:
De muziek van de Engelse popgroep The Beatles, uit de zestiger jaren, komt eigenlijk van de andere kant van de oceaan. Net als de glimmende jukeboxen, de grote, luxe koelkasten, de spijkerbroeken en natuurlijk de rock-’n-roll van Elvis Presley. Bij de muziek horen de langere haren van de jongens en de korte minirokjes van de meisjes.
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven
Bekijk het antwoord
Opmerking Alleen als beide antwoorden juist zijn, wordt 1 scorepunt toegekend.
Gebruik bron 21.
Vraag 39 1 punt
Welke beschrijving hoort bij de prent?
Bron 18
De voorkant van een boekje (1948):
Toelichting In de bron staat Berlin (= Berlijn).
Bron 19
Een krantenkop uit 1962:
“Sovjet-Unie niet hals over kop in oorlog” CHROESJTSOV: “OVERLEG NODIG VOOR HET TE LAAT IS” Enkele schepen van Russen tegengehouden?
Bron 20
Uit een boek over de muziek van The Beatles:
De muziek van de Engelse popgroep The Beatles, uit de zestiger jaren, komt eigenlijk van de andere kant van de oceaan. Net als de glimmende jukeboxen, de grote, luxe koelkasten, de spijkerbroeken en natuurlijk de rock-’n-roll van Elvis Presley. Bij de muziek horen de langere haren van de jongens en de korte minirokjes van de meisjes.
Bron 21
Een prent over de Koude Oorlog:
Toelichting In de tekstballonnen staat: Help, ik word achtervolgd. Op het bordje op de grond naast de liggende man staat: Stop.
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven
Bekijk het antwoord
Antwoord: B
Vraag 40 1 punt
Hieronder staan vier doelstellingen:
1 herverdeling van huishoudelijke taken
2 invoering van vrouwenkiesrecht
3 legalisering van abortus
4 toelating van meisjes tot het basisonderwijs Welke doelstellingen horen bij Tweede Feministische Golf?
Bron 18
De voorkant van een boekje (1948):
Toelichting In de bron staat Berlin (= Berlijn).
Bron 19
Een krantenkop uit 1962:
“Sovjet-Unie niet hals over kop in oorlog” CHROESJTSOV: “OVERLEG NODIG VOOR HET TE LAAT IS” Enkele schepen van Russen tegengehouden?
Bron 20
Uit een boek over de muziek van The Beatles:
De muziek van de Engelse popgroep The Beatles, uit de zestiger jaren, komt eigenlijk van de andere kant van de oceaan. Net als de glimmende jukeboxen, de grote, luxe koelkasten, de spijkerbroeken en natuurlijk de rock-’n-roll van Elvis Presley. Bij de muziek horen de langere haren van de jongens en de korte minirokjes van de meisjes.
Bron 21
Een prent over de Koude Oorlog:
Toelichting In de tekstballonnen staat: Help, ik word achtervolgd. Op het bordje op de grond naast de liggende man staat: Stop.
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven
Bekijk het antwoord
Antwoord: B
Vraag 41 1 punt
In 1971 dienden enkele Kamerleden een wetsvoorstel in om de minimumleeftijd voor het actief kiesrecht te verlagen van 21 naar 18 jaar. Van welk recht maakten de Kamerleden gebruik? En bij welke ontwikkeling past het voorstel? het recht van het past bij
Bron 18
De voorkant van een boekje (1948):
Toelichting In de bron staat Berlin (= Berlijn).
Bron 19
Een krantenkop uit 1962:
“Sovjet-Unie niet hals over kop in oorlog” CHROESJTSOV: “OVERLEG NODIG VOOR HET TE LAAT IS” Enkele schepen van Russen tegengehouden?
Bron 20
Uit een boek over de muziek van The Beatles:
De muziek van de Engelse popgroep The Beatles, uit de zestiger jaren, komt eigenlijk van de andere kant van de oceaan. Net als de glimmende jukeboxen, de grote, luxe koelkasten, de spijkerbroeken en natuurlijk de rock-’n-roll van Elvis Presley. Bij de muziek horen de langere haren van de jongens en de korte minirokjes van de meisjes.
Bron 21
Een prent over de Koude Oorlog:
Toelichting In de tekstballonnen staat: Help, ik word achtervolgd. Op het bordje op de grond naast de liggende man staat: Stop.
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven
Bekijk het antwoord
Antwoord: B
Gebruik bron 22.
Vraag 42 1 punt
In welk jaar vond de gebeurtenis op de foto plaats?
Bron 18
De voorkant van een boekje (1948):
Toelichting In de bron staat Berlin (= Berlijn).
Bron 19
Een krantenkop uit 1962:
“Sovjet-Unie niet hals over kop in oorlog” CHROESJTSOV: “OVERLEG NODIG VOOR HET TE LAAT IS” Enkele schepen van Russen tegengehouden?
Bron 20
Uit een boek over de muziek van The Beatles:
De muziek van de Engelse popgroep The Beatles, uit de zestiger jaren, komt eigenlijk van de andere kant van de oceaan. Net als de glimmende jukeboxen, de grote, luxe koelkasten, de spijkerbroeken en natuurlijk de rock-’n-roll van Elvis Presley. Bij de muziek horen de langere haren van de jongens en de korte minirokjes van de meisjes.
Bron 21
Een prent over de Koude Oorlog:
Toelichting In de tekstballonnen staat: Help, ik word achtervolgd. Op het bordje op de grond naast de liggende man staat: Stop.
Bron 22
Een foto:
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven
Bekijk het antwoord
Antwoord: C
Door de tijd heen
Gebruik bron 23.
Vraag 43 2 punten
In de tweede versie van het volkslied wordt Stalin niet meer genoemd. Geef een politieke reden waarom Stalin niet meer genoemd wordt. Geef ook een politieke reden waarom Lenin in beide versies van het volkslied wél genoemd wordt.
Bron 23
Twee versies van een couplet uit het volkslied van de Sovjet-Unie:
Versie 1 (1935): Door de stormen scheen de zon van de vrijheid voor ons En de grote Lenin heeft ons pad verlicht, Stalin heeft ons opgevoed, tot vreugde van het volk Ons geïnspireerd tot arbeid en weldaden.
Versie 2 (1977): Door de onweersbuien heen, scheen ons de zon der vrijheid toe, En de grote Lenin heeft ons de weg getoond: Voor de goede zaak heeft hij de volkeren doen opstaan, Tot arbeid en heldendaden heeft hij ons geïnspireerd!
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven
Bekijk het antwoord
Voorbeeld uit het correctievoorschrift:
Voorbeeld van een juist antwoord is:
- Stalin wordt niet meer genoemd, omdat (één van de volgende): (1p)
- er onder zijn bewind strafkampen waren / omdat er terreur was.
- er sprake was van een zuivering.
- er showprocessen waren.
- er tegenstanders vervolgd werden.
- de collectivisatie werd opgelegd.
- er een politieke koerswijziging was na de dood van Stalin.
- de destalinisatie was begonnen.
- Chroesjtsjov aan de macht was gekomen.
- Lenin wordt in beide versies wél genoemd, omdat (één van de volgende): (1p)
- hij de leider van de Russische Revolutie was.
- hij gezien wordt als de stichter van de Sovjet-Unie.
- hij de eerste communistische leider van de Sovjet-Unie was.
- hij als volksheld werd/wordt gezien.
Vraag 44 1 punt
Hieronder staan vier gebeurtenissen die te maken hebben met de geschiedenis van Indonesië:
1 De Eerste Politionele Actie begint.
2 De Nederlandse regering tekent de soevereiniteitsoverdracht.
3 Japan bezet Indonesië.
4 Soekarno roept de onafhankelijke Republiek Indonesië uit. Zet deze gebeurtenissen in de juiste volgorde, van vroeger naar later. Doe het zo: Eerst …, dan …, vervolgens ... en ten slotte … (vul nummers in).
Bron 23
Twee versies van een couplet uit het volkslied van de Sovjet-Unie:
Versie 1 (1935): Door de stormen scheen de zon van de vrijheid voor ons En de grote Lenin heeft ons pad verlicht, Stalin heeft ons opgevoed, tot vreugde van het volk Ons geïnspireerd tot arbeid en weldaden.
Versie 2 (1977): Door de onweersbuien heen, scheen ons de zon der vrijheid toe, En de grote Lenin heeft ons de weg getoond: Voor de goede zaak heeft hij de volkeren doen opstaan, Tot arbeid en heldendaden heeft hij ons geïnspireerd!
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven
Bekijk het antwoord
Opmerking Er is maar één juiste volgorde.
Vraag 45 1 punt
Hieronder staan gebeurtenissen die te maken hebben met verschillende manieren waarop bepaalde landen worden bestuurd:
1 De tsaar wordt afgezet en het land wordt een republiek.
2 Hitler wint de verkiezingen en schaft de democratie af.
3 Praagse burgers demonstreren en eisen democratische rechten.
4 Soekarno wordt de eerste president van zijn land. Zet deze gebeurtenissen in de juiste volgorde, van vroeger naar later. Doe het zo: Eerst …, dan …, vervolgens … en ten slotte … (vul nummers in).
Bron 23
Twee versies van een couplet uit het volkslied van de Sovjet-Unie:
Versie 1 (1935): Door de stormen scheen de zon van de vrijheid voor ons En de grote Lenin heeft ons pad verlicht, Stalin heeft ons opgevoed, tot vreugde van het volk Ons geïnspireerd tot arbeid en weldaden.
Versie 2 (1977): Door de onweersbuien heen, scheen ons de zon der vrijheid toe, En de grote Lenin heeft ons de weg getoond: Voor de goede zaak heeft hij de volkeren doen opstaan, Tot arbeid en heldendaden heeft hij ons geïnspireerd!
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven
Bekijk het antwoord
Opmerking Er is maar één juiste volgorde.
Gebruik bron 24.
Vraag 46 2 punten
Hieronder staan drie van de gebeurtenissen uit de vorige vraag nog een keer: a De tsaar wordt afgezet en het land wordt een republiek. b Hitler wint de verkiezingen en schaft de democratie af. c Praagse burgers demonstreren en eisen democratische rechten. Waar hebben deze gebeurtenissen plaatsgevonden? Schrijf per gebeurtenis een nummer op uit de bron. Let op! Er blijft één nummer over. Doe het zo: Gebeurtenis a vond plaats in … (schrijf nummer op). (enzovoort tot en met gebeurtenis c)
Bron 23
Twee versies van een couplet uit het volkslied van de Sovjet-Unie:
Versie 1 (1935): Door de stormen scheen de zon van de vrijheid voor ons En de grote Lenin heeft ons pad verlicht, Stalin heeft ons opgevoed, tot vreugde van het volk Ons geïnspireerd tot arbeid en weldaden.
Versie 2 (1977): Door de onweersbuien heen, scheen ons de zon der vrijheid toe, En de grote Lenin heeft ons de weg getoond: Voor de goede zaak heeft hij de volkeren doen opstaan, Tot arbeid en heldendaden heeft hij ons geïnspireerd!
Bron 24
Een kaart van Europa met vier nummers:
4
1 2
3
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven
Bekijk het antwoord
- Gebeurtenis a vond plaats in 4. Gebeurtenis b vond plaats in 2. Gebeurtenis c vond plaats in 3. indien drie antwoorden juist (2) indien twee antwoorden juist (1) indien minder dan twee antwoorden juist (0) (2)
Vraag 47 1 punt
Stel: je vindt op internet het onderstaande rijtje met jaartallen en grondwetswijzigingen. Welke combinatie van jaartal en grondwetswijziging is juist? jaartal invoering van
Bron 23
Twee versies van een couplet uit het volkslied van de Sovjet-Unie:
Versie 1 (1935): Door de stormen scheen de zon van de vrijheid voor ons En de grote Lenin heeft ons pad verlicht, Stalin heeft ons opgevoed, tot vreugde van het volk Ons geïnspireerd tot arbeid en weldaden.
Versie 2 (1977): Door de onweersbuien heen, scheen ons de zon der vrijheid toe, En de grote Lenin heeft ons de weg getoond: Voor de goede zaak heeft hij de volkeren doen opstaan, Tot arbeid en heldendaden heeft hij ons geïnspireerd!
Bron 24
Een kaart van Europa met vier nummers:
4
1 2
3
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven
Bekijk het antwoord
Antwoord: D
De nieuwe wereldorde (vanaf 1990)
Gebruik bron 25.
Vraag 48 1 punt
Welke gebeurtenis is te herkennen in de spotprent?
Bron 25
Een spotprent (1990):
Toelichting Op de beer staat: USSR (= Sovjet-Unie).
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven
Bekijk het antwoord
Antwoord: D
Gebruik bron 26.
Vraag 49 2 punten
De politicus hoort bij een politieke beweging die in Nederland rond 2000 opkwam. Welke politicus deed deze uitspraak en bij welke politieke beweging hoorde hij? Doe het zo: politicus: ... politieke beweging: ...
Bron 25
Een spotprent (1990):
Toelichting Op de beer staat: USSR (= Sovjet-Unie).
Bron 26
Een uitspraak van een Nederlandse politicus (2002):
We willen het land teruggeven aan de mensen. Daarbij hebben wij niets te verwachten van de huidige politici. De mensen in Nederland zien de verloedering om zich heen grijpen. En de politieke partijen doen niets! Wij willen dat veranderen.
►►► ν
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven
Bekijk het antwoord
- politicus: (Pim) Fortuyn (1)
- politieke beweging: populisme (1)
Vraag 50 1 punt
Criminaliteit en milieuvervuiling zijn maatschappelijke problemen. Zijn dit problemen die wel of niet binnen de Europese Unie besproken worden? criminaliteit milieuvervuiling
Bron 25
Een spotprent (1990):
Toelichting Op de beer staat: USSR (= Sovjet-Unie).
Bron 26
Een uitspraak van een Nederlandse politicus (2002):
We willen het land teruggeven aan de mensen. Daarbij hebben wij niets te verwachten van de huidige politici. De mensen in Nederland zien de verloedering om zich heen grijpen. En de politieke partijen doen niets! Wij willen dat veranderen.
►►► ν
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven
Bekijk het antwoord
Antwoord: D
Bron: College voor Toetsen en Examens, centraal examen vmbo-gl/tl Geschiedenis en staatsinrichting 2019, tijdvak 2. Afbeeldingen en de exacte opmaak staan in het originele examen: https://www.examenblad.nl/2019/vmbo-gl/documenten/cse-2/gt-0125-a-19-2-o
Andere examens geschiedenis en staatsinrichting vmbo-gl/tl
- 2026, tijdvak 1
- 2026, tijdvak 2
- 2025, tijdvak 1
- 2025, tijdvak 2
- 2024, tijdvak 1
- 2024, tijdvak 2
- 2023, tijdvak 1
- 2023, tijdvak 2
- 2022, tijdvak 1
- 2022, tijdvak 2
- 2022, tijdvak 3
- 2021, tijdvak 1
- 2021, tijdvak 2
- 2021, tijdvak 3
- 2019, tijdvak 1
- 2018, tijdvak 1
- 2018, tijdvak 2
Veelgestelde vragen
Hoeveel vragen heeft het eindexamen geschiedenis en staatsinrichting vmbo-gl/tl 2019, tijdvak 2?
Het centraal examen geschiedenis en staatsinrichting vmbo-gl/tl 2019, tijdvak 2 telt 50 vragen. De meeste vragen gaan over tijd van wereldoorlogen (23), staatsinrichting (10) en Koude Oorlog (6).
Wat zijn de antwoorden van het examen geschiedenis en staatsinrichting vmbo-gl/tl 2019, tijdvak 2?
Op deze pagina staat bij elke vraag het antwoord uit het officiële correctievoorschrift van het College voor Toetsen en Examens, met de punten per onderdeel. Bij meerkeuzevragen staat de juiste letter erbij.
Waar vind ik het correctievoorschrift van geschiedenis en staatsinrichting vmbo-gl/tl 2019, tijdvak 2?
Het correctievoorschrift staat op examenblad.nl, de site van het College voor Toetsen en Examens (https://www.examenblad.nl/2019/vmbo-gl/documenten/cse-2/gt-0125-a-19-2-c).
Hoe oefen ik met het examen geschiedenis en staatsinrichting vmbo-gl/tl 2019, tijdvak 2 en krijg ik feedback?
Vraag je docent om het examen als oefentoets klaar te zetten in ToetsChecker. Je maakt het op papier of online, en het AI-model kijkt het na volgens het correctievoorschrift, met feedback per vraag. Je docent geeft het resultaat daarna vrij.