Eindexamen geschiedenis en staatsinrichting vmbo-gl/tl 2024, tijdvak 2: vragen en antwoorden
Alle vragen met het antwoord uit het correctievoorschrift. Opgaven: Nederland (1848-1914), Nederland (1848-1914), De Eerste Wereldoorlog (1914-1918), Het Interbellum (1918-1939), Het Interbellum (1918-1939), De Tweede Wereldoorlog (1939-1945), Door de tijd heen, Europa en de wereld (1945-1989), De nieuwe wereldorde (vanaf 1990).
Het centraal examen geschiedenis en staatsinrichting vmbo-gl/tl 2024, tijdvak 2 telt 44 vragen. De meeste vragen gaan over tijd van wereldoorlogen (25), staatsinrichting (6) en tijd van televisie en computer (6). De opgaven en het correctievoorschrift staan op examenblad.nl. Met ToetsChecker maakt een klas het examen op papier en doet het AI-model per vraag een nakijkvoorstel met feedback, dat de docent controleert en vrijgeeft.
Onderwerpen in dit examen
| Onderwerp | Vragen | Aantal |
|---|---|---|
| Tijd van wereldoorlogen | 7-10, 13-21, 23-25, 27-35 | 25 |
| Staatsinrichting | 1-2, 11-12, 22, 26 | 6 |
| Tijd van televisie en computer | 36, 38, 40, 42-44 | 6 |
| Tijd van burgers en stoommachines | 3-6 | 4 |
| Dekolonisatie | 37 | 1 |
| Koude Oorlog | 39 | 1 |
| Historische vaardigheden | 41 | 1 |
Vergeleken met andere jaren
Vergeleken met de andere 17 examens geschiedenis en staatsinrichting vmbo-gl/tl sinds 2018: dit examen vroeg minder over Koude Oorlog (2% van de vragen, gemiddeld 10%).
Opgaven en correctievoorschrift
De documenten staan op examenblad.nl, de officiële site van het College voor Toetsen en Examens. ToetsChecker haalt ze daar op als je het examen in de vragenbank kiest.
Oefenen als leerling
Een oud examen maken is de beste voorbereiding, maar zonder nakijken weet je niet waar je punten verliest. Met ToetsChecker maak je het examen geschiedenis en staatsinrichting vmbo-gl/tl 2024, tijdvak 2 op papier, net als het echte examen, of online als je docent het digitaal klaarzet. Het AI-model kijkt het na volgens het officiële correctievoorschrift. Zodra je docent het resultaat vrijgeeft, zie je per vraag wat goed was en wat er ontbrak.
Nakijken als docent
Start gratis vanaf deze pagina
Maak een gratis account vanaf deze pagina, dan staat het examen geschiedenis en staatsinrichting vmbo-gl/tl 2024, tijdvak 2 meteen voor je klaar als correctiemodel, met alle vragen en het correctievoorschrift. Dat kost geen credits.
Laat de klas het examen maken
Op papier, zoals het echte examen: je scant de stapel in één keer of mailt de scan naar je scanadres. Of online, als digitale toetsafname met toezicht; de opgavetekst staat dan als bron bij elke vraag. Afbeeldingen uit het examen gaan niet mee, die staan in de PDF van de opgaven.
Geef de resultaten vrij
Het AI-model kijkt elk examen na volgens het correctievoorschrift en schrijft feedback per vraag. Bij een oefenexamen geef je alles in één keer vrij; bij een toets die meetelt loop je het voorstel eerst na. De leerling ziet het resultaat pas na jouw vrijgave.
ToetsChecker is geen examensite: je kijkt er ook je eigen SO's, proefwerken, praktische opdrachten en verslagen mee na, handgeschreven of digitaal, met jouw correctiemodel en feedback per vraag. Een gratis account heeft alle functies en 200 credits per maand, genoeg om ongeveer 100 toetsen te laten nakijken. Maak een gratis account of lees eerst hoe het nakijken werkt.
Vragen en antwoorden
Hieronder staan de opgaven en vragen van het examen geschiedenis en staatsinrichting vmbo-gl/tl 2024, tijdvak 2. Onder elke vraag klap je het antwoord uit het correctievoorschrift open. Probeer de vraag eerst zelf.
Nederland (1848-1914)
(Deze vraag heeft geen inleidende tekst.)
Vraag 1 1 punt
In 1848 werd opdracht gegeven tot het schrijven van een nieuwe Grondwet. Wie was de opdrachtgever van de nieuwe Grondwet? En wie was de schrijver van de nieuwe Grondwet? opdrachtgever schrijver
Bekijk het antwoord
Antwoord: A
Vraag 2 2 punten
In 1850 werden er Tweede Kamerverkiezingen gehouden. Volgens het kiesrecht in die tijd was een voorwaarde om te mogen stemmen dat mensen een bepaald bedrag aan belasting betaalden. Noem eerst de naam van het kiesrecht waarin die voorwaarde gesteld wordt. Noem daarna een andere voorwaarde om in 1850 te mogen stemmen.
Bekijk het antwoord
- kiesrecht: censuskiesrecht (1)
- Uit het antwoord moet blijken dat een andere voorwaarde was dat alleen mannen mochten stemmen. (1)
Vraag 3 2 punten
In 1873 diende het Tweede Kamerlid Van Houten een wetsvoorstel in om de kinderarbeid te verbieden. Twee andere Tweede Kamerleden deden een voorstel om het wetsvoorstel aan te passen. Geef eerst aan van welk recht Van Houten gebruik maakte door het indienen van een wetsvoorstel. Geef daarna aan van welk recht de andere Tweede Kamerleden gebruik maakten door het voorstel te doen om het wetsvoorstel aan te passen. Doe het zo: Van Houten: … andere Tweede Kamerleden: …
Bekijk het antwoord
- Van Houten: recht van initiatief (1)
- andere Tweede Kamerleden: recht van amendement (1)
Vraag 4 1 punt
In 1874 werd de Kinderwet van Van Houten door de Tweede Kamer aangenomen. Sommige mensen vonden de wet niet voldoende, omdat door de wet de kinderarbeid niet helemaal zou verdwijnen in Nederland. Geef een reden waarom na de invoering van de Kinderwet van Van Houten de kinderarbeid niet helemaal was verdwenen.
Bekijk het antwoord
- Voorbeelden van juiste antwoorden zijn: − De Kinderwet gold niet voor kinderen van twaalf jaar en ouder. − De Kinderwet gold niet voor arbeid op het land/in het huishouden/in de huisnijverheid. − De Kinderwet voorzag niet in controle op de naleving van de wet / ouders bleven hun kinderen naar de fabrieken sturen. (1)
Nederland (1848-1914)
Gebruik bron 1.
Vraag 5 1 punt
In de bron is een ontwikkeling te zien. Wat is een belangrijke oorzaak van deze ontwikkeling?
Bron 1
Twee kaarten van Nederland:
afbeelding 1 afbeelding 2 Spoorwegennet in Nederland Spoorwegennet in Nederland rond 1860: rond 1880:
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven
Bekijk het antwoord
Antwoord: B
Gebruik bron 2.
Vraag 6 1 punt
De tekening past bij een maatschappelijke discussie. Welke maatschappelijke discussie wordt bedoeld? En bij welke politieke stroming past de boodschap van de tekening? maatschappelijke discussie politieke stroming
Bron 1
Twee kaarten van Nederland:
afbeelding 1 afbeelding 2 Spoorwegennet in Nederland Spoorwegennet in Nederland rond 1860: rond 1880:
Bron 2
Een Nederlandse politieke tekening (1913):
Toelichting Boven de tekening staat: Zaken gaan vóór. Bij de tekening hoort de tekst: Voor deze keer mag je die zwager van je nog begraven. Maar denk er voortaan aan: in deze drukke tijd kunnen wij geen begrafenissen hebben.
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven
Bekijk het antwoord
Antwoord: D
De Eerste Wereldoorlog (1914-1918)
Gebruik bron 3.
Vraag 7 2 punten
In de bron zijn twee oorzaken van de Eerste Wereldoorlog te herkennen. Welke twee oorzaken worden bedoeld?
Bron 3
Uit een dagboek van een Duits meisje (1914):
Ik erger me kapot, omdat ik pas twaalf jaar ben en ook nog eens geen man. Wat heb ik eraan kind te zijn, terwijl het oorlog is? Je moet nu soldaat zijn en vechten voor je land. Een kind is in een oorlog helemaal niets waard.
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven
Bekijk het antwoord
- militarisme (of een omschrijving daarvan) (1)
- nationalisme (of een omschrijving daarvan) (1)
Vraag 8 2 punten
Aan het begin van de Eerste Wereldoorlog kwamen er veel vluchtelingen naar Nederland. Door een maatregel die de Duitsers in 1915 hadden genomen, werd het lastiger om de grens met Nederland over te steken. Geef eerst aan uit welk land de meeste van deze vluchtelingen afkomstig waren. Noem daarna de maatregel die de Duitsers in 1915 genomen hebben.
Bron 3
Uit een dagboek van een Duits meisje (1914):
Ik erger me kapot, omdat ik pas twaalf jaar ben en ook nog eens geen man. Wat heb ik eraan kind te zijn, terwijl het oorlog is? Je moet nu soldaat zijn en vechten voor je land. Een kind is in een oorlog helemaal niets waard.
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven
Bekijk het antwoord
- land: België (1)
- maatregel: Uit het antwoord moet blijken dat het om (de aanleg van) de Dodendraad gaat. (1)
Gebruik bron 4.
Vraag 9 1 punt
In de tekening zijn twee bondgenootschappen te herkennen. Noem de namen van de twee bondgenootschappen die te herkennen zijn in de tekening.
Bron 3
Uit een dagboek van een Duits meisje (1914):
Ik erger me kapot, omdat ik pas twaalf jaar ben en ook nog eens geen man. Wat heb ik eraan kind te zijn, terwijl het oorlog is? Je moet nu soldaat zijn en vechten voor je land. Een kind is in een oorlog helemaal niets waard.
Bron 4
Een tekening met de titel Het nieuwe Europa (1915):
Toelichting Bij de twee personen links staan de namen Duitsland en Oostenrijk-Hongarije. Bij de drie personen rechts staan de namen Groot-Brittannië, Frankrijk, Rusland. Op de kaart in de tekening staan alleen de namen van Groot-Brittannië, Frankrijk, Servië en Rusland.
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven
Bekijk het antwoord
Opmerking Alleen als beide antwoorden juist zijn, wordt 1 scorepunt toegekend.
Gebruik nogmaals bron 4.
Vraag 10 1 punt
De tekening bevat een propagandaboodschap over een gevolg van de oorlog. Welke propagandaboodschap wordt bedoeld?
Bron 3
Uit een dagboek van een Duits meisje (1914):
Ik erger me kapot, omdat ik pas twaalf jaar ben en ook nog eens geen man. Wat heb ik eraan kind te zijn, terwijl het oorlog is? Je moet nu soldaat zijn en vechten voor je land. Een kind is in een oorlog helemaal niets waard.
Bron 4
Een tekening met de titel Het nieuwe Europa (1915):
Toelichting Bij de twee personen links staan de namen Duitsland en Oostenrijk-Hongarije. Bij de drie personen rechts staan de namen Groot-Brittannië, Frankrijk, Rusland. Op de kaart in de tekening staan alleen de namen van Groot-Brittannië, Frankrijk, Servië en Rusland.
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven
Bekijk het antwoord
- Voorbeelden van juiste antwoorden zijn: − Er is na de oorlog in Europa geen plaats voor Duitsland en Oostenrijk-Hongarije / de Geallieerden nemen het grondgebied van Duitsland en Oostenrijk-Hongarije in. − De Geallieerden gaan de oorlog winnen. (1)
Gebruik bron 5.
Vraag 11 1 punt
In de tekening is een mening te herkennen over vrouwen die voor kiesrecht strijden. Welke mening wordt bedoeld?
Bron 3
Uit een dagboek van een Duits meisje (1914):
Ik erger me kapot, omdat ik pas twaalf jaar ben en ook nog eens geen man. Wat heb ik eraan kind te zijn, terwijl het oorlog is? Je moet nu soldaat zijn en vechten voor je land. Een kind is in een oorlog helemaal niets waard.
Bron 4
Een tekening met de titel Het nieuwe Europa (1915):
Toelichting Bij de twee personen links staan de namen Duitsland en Oostenrijk-Hongarije. Bij de drie personen rechts staan de namen Groot-Brittannië, Frankrijk, Rusland. Op de kaart in de tekening staan alleen de namen van Groot-Brittannië, Frankrijk, Servië en Rusland.
Bron 5
Een politieke tekening over een bijeenkomst van de Bond voor Vrouwenkiesrecht (1916):
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven
Bekijk het antwoord
Antwoord: C
Vraag 12 2 punten
De SDAP haalde bij de verkiezingen van 1918 minder zetels dan verwacht. Door een onderdeel in de nieuwe Grondwet van 1917 had de SDAP verwacht veel stemmen te krijgen. Geef eerst aan welk onderdeel in de nieuwe Grondwet van 1917 wordt bedoeld. Geef daarna een reden waarom juist de SDAP veel stemmen had verwacht.
Bron 3
Uit een dagboek van een Duits meisje (1914):
Ik erger me kapot, omdat ik pas twaalf jaar ben en ook nog eens geen man. Wat heb ik eraan kind te zijn, terwijl het oorlog is? Je moet nu soldaat zijn en vechten voor je land. Een kind is in een oorlog helemaal niets waard.
Bron 4
Een tekening met de titel Het nieuwe Europa (1915):
Toelichting Bij de twee personen links staan de namen Duitsland en Oostenrijk-Hongarije. Bij de drie personen rechts staan de namen Groot-Brittannië, Frankrijk, Rusland. Op de kaart in de tekening staan alleen de namen van Groot-Brittannië, Frankrijk, Servië en Rusland.
Bron 5
Een politieke tekening over een bijeenkomst van de Bond voor Vrouwenkiesrecht (1916):
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven
Bekijk het antwoord
Opmerking Bij de tweede deelvraag mag voor het antwoord dat alle mannen kiesrecht kregen geen scorepunt worden toegekend.
Het Interbellum (1918-1939)
(Deze vraag heeft geen inleidende tekst.)
Vraag 13 2 punten
In de jaren na het Verdrag van Versailles besloot de Duitse regering veel mannen een training tot soldaat te geven buiten het officiële leger om. Deze getrainde mannen konden in tijden van oorlog wel opgeroepen worden om te vechten. Een bewering: Door mannen tot soldaat te trainen buiten het officiële leger om, hield de Duitse regering zich niet aan een bepaling uit het Verdrag van Versailles. Toon aan dat de bewering juist is. Doe dit door:
- eerst aan te geven welke bepaling uit het Verdrag van Versailles wordt bedoeld
- en daarna aan te geven waarom de Duitse regering door deze beslissing zich niet aan de bepaling van het Verdrag van Versailles hield.
Bekijk het antwoord
Opmerking Alleen als het antwoord op de tweede deelvraag ingaat op de demilitarisatie, mag het tweede scorepunt worden toegekend.
Het Interbellum (1918-1939)
Gebruik bron 6.
Vraag 14 1 punt
De bron gaat over een internationale organisatie. Welke organisatie wordt bedoeld?
Bron 6
Een bericht van de Amerikaanse president (1920):
In het vredesverdrag dat we hebben gesloten, staat dat er een nieuwe internationale organisatie moet komen. Nu moeten de Verenigde Staten bepalen of ze ook lid willen worden van die organisatie. Als we geen lid worden, is het goed mogelijk dat er weer oorlog in Europa komt.
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven
Bekijk het antwoord
- de Volkenbond (1)
Gebruik bron 7.
Vraag 15 1 punt
In de bron staat een complottheorie die een verklaring geeft waarom Duitsland de Eerste Wereldoorlog verloren heeft. Onder welke naam staat de complottheorie bekend?
Bron 6
Een bericht van de Amerikaanse president (1920):
In het vredesverdrag dat we hebben gesloten, staat dat er een nieuwe internationale organisatie moet komen. Nu moeten de Verenigde Staten bepalen of ze ook lid willen worden van die organisatie. Als we geen lid worden, is het goed mogelijk dat er weer oorlog in Europa komt.
Bron 7
Een artikel uit een Duits tijdschrift (1924):
De belangrijkste verklaring dat Duitsland de oorlog verloren heeft, is dat het vijandelijke regeringen gelukt is de mening van het Duitse volk te beïnvloeden. Dat zorgde ervoor dat de Duitsers hun eigen leger niet meer steunden. Het was het doel van onze vijanden om ons leger niet aan het front te verslaan, maar door ons volk te verdelen.
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven
Bekijk het antwoord
- de Dolkstootlegende (1)
Vraag 16 1 punt
Duitsland werd na de Beurskrach van 1929 extra zwaar getroffen door de wereldwijde economische crisis. Wat was een politiek gevolg van de wereldwijde economische crisis voor Duitsland?
Bron 6
Een bericht van de Amerikaanse president (1920):
In het vredesverdrag dat we hebben gesloten, staat dat er een nieuwe internationale organisatie moet komen. Nu moeten de Verenigde Staten bepalen of ze ook lid willen worden van die organisatie. Als we geen lid worden, is het goed mogelijk dat er weer oorlog in Europa komt.
Bron 7
Een artikel uit een Duits tijdschrift (1924):
De belangrijkste verklaring dat Duitsland de oorlog verloren heeft, is dat het vijandelijke regeringen gelukt is de mening van het Duitse volk te beïnvloeden. Dat zorgde ervoor dat de Duitsers hun eigen leger niet meer steunden. Het was het doel van onze vijanden om ons leger niet aan het front te verslaan, maar door ons volk te verdelen.
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven
Bekijk het antwoord
Antwoord: A
Gebruik bron 8.
Vraag 17 2 punten
Hieronder staan vijf kenmerken van het Stalinisme:
1 censuur
2 persoonsverheerlijking
3 propaganda
4 showprocessen
5 zuiveringen Welke twee kenmerken zijn te herkennen in de bron? Schrijf alleen de nummers op.
Bron 6
Een bericht van de Amerikaanse president (1920):
In het vredesverdrag dat we hebben gesloten, staat dat er een nieuwe internationale organisatie moet komen. Nu moeten de Verenigde Staten bepalen of ze ook lid willen worden van die organisatie. Als we geen lid worden, is het goed mogelijk dat er weer oorlog in Europa komt.
Bron 7
Een artikel uit een Duits tijdschrift (1924):
De belangrijkste verklaring dat Duitsland de oorlog verloren heeft, is dat het vijandelijke regeringen gelukt is de mening van het Duitse volk te beïnvloeden. Dat zorgde ervoor dat de Duitsers hun eigen leger niet meer steunden. Het was het doel van onze vijanden om ons leger niet aan het front te verslaan, maar door ons volk te verdelen.
Bron 8
Poster uit de Sovjet-Unie (1934):
Toelichting Links is een gebeurtenis in 1917 afgebeeld. Rechts is een ontwikkeling in 1934 afgebeeld. De persoon links op de poster is Lenin. De persoon rechts op de poster is Stalin.
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven
Bekijk het antwoord
- (nummer) 2 (= persoonsverheerlijking) (1)
- (nummer) 3 (= propaganda) (1)
Gebruik nogmaals bron 8.
Vraag 18 2 punten
Op de poster is te zien dat Lenin de leiding had over een gebeurtenis in 1917. Op de poster is ook te zien dat Stalin verantwoordelijk was voor een ontwikkeling in 1934. Geef eerst aan welke gebeurtenis in 1917 wordt bedoeld. Geef daarna aan welke ontwikkeling in 1934 wordt bedoeld.
Bron 6
Een bericht van de Amerikaanse president (1920):
In het vredesverdrag dat we hebben gesloten, staat dat er een nieuwe internationale organisatie moet komen. Nu moeten de Verenigde Staten bepalen of ze ook lid willen worden van die organisatie. Als we geen lid worden, is het goed mogelijk dat er weer oorlog in Europa komt.
Bron 7
Een artikel uit een Duits tijdschrift (1924):
De belangrijkste verklaring dat Duitsland de oorlog verloren heeft, is dat het vijandelijke regeringen gelukt is de mening van het Duitse volk te beïnvloeden. Dat zorgde ervoor dat de Duitsers hun eigen leger niet meer steunden. Het was het doel van onze vijanden om ons leger niet aan het front te verslaan, maar door ons volk te verdelen.
Bron 8
Poster uit de Sovjet-Unie (1934):
Toelichting Links is een gebeurtenis in 1917 afgebeeld. Rechts is een ontwikkeling in 1934 afgebeeld. De persoon links op de poster is Lenin. De persoon rechts op de poster is Stalin.
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven
Bekijk het antwoord
- gebeurtenis in 1917: de Russische Revolutie / het aan de macht komen van Lenin/de communisten (1)
- ontwikkeling in 1934: Uit het antwoord moet blijken dat het gaat om het industrialiseren van de Sovjet-Unie. (1)
Vraag 19 2 punten
Het nationaal-socialisme in Duitsland en het fascisme in Italië hadden veel overeenkomsten. Maar vóór de Tweede Wereldoorlog was er ook een belangrijk verschil tussen beide politieke stromingen. Noem eerst een kenmerk van het fascisme dat het nationaal-socialisme ook had. Noem daarna een kenmerk van het nationaal-socialisme dat het fascisme eerst niet had. Doe het zo: kenmerk van beide stromingen: … kenmerk van het nationaal-socialisme: …
Bron 6
Een bericht van de Amerikaanse president (1920):
In het vredesverdrag dat we hebben gesloten, staat dat er een nieuwe internationale organisatie moet komen. Nu moeten de Verenigde Staten bepalen of ze ook lid willen worden van die organisatie. Als we geen lid worden, is het goed mogelijk dat er weer oorlog in Europa komt.
Bron 7
Een artikel uit een Duits tijdschrift (1924):
De belangrijkste verklaring dat Duitsland de oorlog verloren heeft, is dat het vijandelijke regeringen gelukt is de mening van het Duitse volk te beïnvloeden. Dat zorgde ervoor dat de Duitsers hun eigen leger niet meer steunden. Het was het doel van onze vijanden om ons leger niet aan het front te verslaan, maar door ons volk te verdelen.
Bron 8
Poster uit de Sovjet-Unie (1934):
Toelichting Links is een gebeurtenis in 1917 afgebeeld. Rechts is een ontwikkeling in 1934 afgebeeld. De persoon links op de poster is Lenin. De persoon rechts op de poster is Stalin.
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven
Bekijk het antwoord
- kenmerk van beide stromingen: totalitaire staat / dictatuur / nationalisme (1)
- kenmerk van het nationaal-socialisme: antisemitisme/rassenleer (1)
Vraag 20 2 punten
Toen de minister-president van Groot-Brittannië terugkwam van de Conferentie van München in 1938, hadden veel Britten een positieve mening over zijn afspraak met Hitler. Sommige Britten hadden echter juist een negatieve mening over de afspraak. Leg uit waarom de Britten in die tijd verschillend dachten over de afspraak met Hitler. Doe dit door:
- eerst een reden te geven waarom de mening van veel Britten over de afspraak met Hitler positief was
- en daarna een reden te geven waarom de mening van sommige Britten negatief was.
Bron 6
Een bericht van de Amerikaanse president (1920):
In het vredesverdrag dat we hebben gesloten, staat dat er een nieuwe internationale organisatie moet komen. Nu moeten de Verenigde Staten bepalen of ze ook lid willen worden van die organisatie. Als we geen lid worden, is het goed mogelijk dat er weer oorlog in Europa komt.
Bron 7
Een artikel uit een Duits tijdschrift (1924):
De belangrijkste verklaring dat Duitsland de oorlog verloren heeft, is dat het vijandelijke regeringen gelukt is de mening van het Duitse volk te beïnvloeden. Dat zorgde ervoor dat de Duitsers hun eigen leger niet meer steunden. Het was het doel van onze vijanden om ons leger niet aan het front te verslaan, maar door ons volk te verdelen.
Bron 8
Poster uit de Sovjet-Unie (1934):
Toelichting Links is een gebeurtenis in 1917 afgebeeld. Rechts is een ontwikkeling in 1934 afgebeeld. De persoon links op de poster is Lenin. De persoon rechts op de poster is Stalin.
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven
Bekijk het antwoord
Opmerking Bij de tweede deelvraag mag voor het antwoord dat in 1939 de Tweede Wereldoorlog uitbrak / Duitsland Polen binnenviel / Groot-Brittannië Duitsland de oorlog verklaarde,geen scorepunt worden toegekend.
Gebruik bron 9.
Vraag 21 1 punt
In de bron wordt een gebeurtenis beschreven. Noem de naam van deze gebeurtenis.
Bron 6
Een bericht van de Amerikaanse president (1920):
In het vredesverdrag dat we hebben gesloten, staat dat er een nieuwe internationale organisatie moet komen. Nu moeten de Verenigde Staten bepalen of ze ook lid willen worden van die organisatie. Als we geen lid worden, is het goed mogelijk dat er weer oorlog in Europa komt.
Bron 7
Een artikel uit een Duits tijdschrift (1924):
De belangrijkste verklaring dat Duitsland de oorlog verloren heeft, is dat het vijandelijke regeringen gelukt is de mening van het Duitse volk te beïnvloeden. Dat zorgde ervoor dat de Duitsers hun eigen leger niet meer steunden. Het was het doel van onze vijanden om ons leger niet aan het front te verslaan, maar door ons volk te verdelen.
Bron 8
Poster uit de Sovjet-Unie (1934):
Toelichting Links is een gebeurtenis in 1917 afgebeeld. Rechts is een ontwikkeling in 1934 afgebeeld. De persoon links op de poster is Lenin. De persoon rechts op de poster is Stalin.
Bron 9
Een artikel uit een Nederlandse krant (1938):
In Berlijn was er een uitbarsting van haat tegen Joden. Groepen jongens hebben voor miljoenen aan Joods bezit verwoest en ware klopjachten gehouden op de in doodsangst vluchtende Joden. De politie heeft de hele dag niet ingegrepen, totdat ’s avonds minister Goebbels het sein gaf dat de verwoesting moest ophouden. Nog uren daarna werden er ruiten ingeslagen en woningen van Joden verwoest.
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven
Bekijk het antwoord
- (Reichs)kristallnacht / Novemberpogrom (1)
Gebruik nogmaals bron 9.
Vraag 22 1 punt
Is in Duitsland in 1938 wel of geen sprake van een rechtsstaat? Verklaar je keuze met behulp van de bron. Doe het zo: In Duitsland is in 1938 … (kies uit: wel / geen) sprake van een rechtsstaat, want … (geef een verklaring met behulp van de bron).
Bron 6
Een bericht van de Amerikaanse president (1920):
In het vredesverdrag dat we hebben gesloten, staat dat er een nieuwe internationale organisatie moet komen. Nu moeten de Verenigde Staten bepalen of ze ook lid willen worden van die organisatie. Als we geen lid worden, is het goed mogelijk dat er weer oorlog in Europa komt.
Bron 7
Een artikel uit een Duits tijdschrift (1924):
De belangrijkste verklaring dat Duitsland de oorlog verloren heeft, is dat het vijandelijke regeringen gelukt is de mening van het Duitse volk te beïnvloeden. Dat zorgde ervoor dat de Duitsers hun eigen leger niet meer steunden. Het was het doel van onze vijanden om ons leger niet aan het front te verslaan, maar door ons volk te verdelen.
Bron 8
Poster uit de Sovjet-Unie (1934):
Toelichting Links is een gebeurtenis in 1917 afgebeeld. Rechts is een ontwikkeling in 1934 afgebeeld. De persoon links op de poster is Lenin. De persoon rechts op de poster is Stalin.
Bron 9
Een artikel uit een Nederlandse krant (1938):
In Berlijn was er een uitbarsting van haat tegen Joden. Groepen jongens hebben voor miljoenen aan Joods bezit verwoest en ware klopjachten gehouden op de in doodsangst vluchtende Joden. De politie heeft de hele dag niet ingegrepen, totdat ’s avonds minister Goebbels het sein gaf dat de verwoesting moest ophouden. Nog uren daarna werden er ruiten ingeslagen en woningen van Joden verwoest.
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven
Bekijk het antwoord
Opmerking Alleen als na ‘geen’ een juiste verklaring volgt, wordt 1 scorepunt toegekend.
De Tweede Wereldoorlog (1939-1945)
Gebruik bron 10.
Vraag 23 1 punt
De tekening gaat over een verdrag dat Hitler en Stalin met elkaar sloten. Vertrouwden Hitler en Stalin elkaar op het moment dat ze het verdrag sloten volgens de tekening wel of niet? Verklaar je keuze met behulp van de bron. Doe het zo: Hitler en Stalin vertrouwden elkaar … (kies uit: wel / niet), want … (geef een verklaring met behulp van de bron).
Bron 10
Een politieke tekening over het niet-aanvalsverdrag tussen Hitler en Stalin (1939):
Toelichting Links staat Stalin, rechts staat Hitler. Op de liggende man staat: Polen.
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven
Bekijk het antwoord
Opmerking Alleen als na ‘niet’ een juiste verklaring volgt, wordt 1 scorepunt toegekend.
Vraag 24 2 punten
Heim ins Reich was een belangrijk onderdeel van de buitenlandse politiek van nazi-Duitsland. Leg uit waarom veel Europese landen Heim ins Reich als een bedreiging zagen. Doe dit door:
- eerst aan te geven wat Heim ins Reich inhield
- en daarna aan te geven waarom Heim ins Reich door veel landen werd gezien als een bedreiging.
Bron 10
Een politieke tekening over het niet-aanvalsverdrag tussen Hitler en Stalin (1939):
Toelichting Links staat Stalin, rechts staat Hitler. Op de liggende man staat: Polen.
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven
Bekijk het antwoord
- Heim ins Reich hield de politiek in die erop gericht was om alle Duitsers in één land / een groot Duitsland te laten wonen. (1)
- Andere landen zagen Heim ins Reich als een bedreiging, omdat Duitsland gebieden van andere landen wilde veroveren waar Duitsers woonden / omdat Duitsland oorlog moest voeren om dat doel te bereiken / omdat Duitsland groter en machtiger werd / omdat Duitsland zich niet hield aan het Verdrag van Versailles. (1)
Vraag 25 1 punt
Er is in Nederland in 1941 gestaakt tegen de Duitse bezetter. Onder welke naam staat de staking bekend? En wat was de aanleiding van de staking? naam aanleiding
Bron 10
Een politieke tekening over het niet-aanvalsverdrag tussen Hitler en Stalin (1939):
Toelichting Links staat Stalin, rechts staat Hitler. Op de liggende man staat: Polen.
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven
Bekijk het antwoord
Antwoord: B
Gebruik bron 11.
Vraag 26 1 punt
Tegenwoordig zijn de maatregelen uit de bron ondenkbaar, omdat die in strijd zijn met een artikel uit de Nederlandse Grondwet. Welk artikel wordt bedoeld?
Bron 10
Een politieke tekening over het niet-aanvalsverdrag tussen Hitler en Stalin (1939):
Toelichting Links staat Stalin, rechts staat Hitler. Op de liggende man staat: Polen.
Bron 11
Een artikel uit een Nederlandse krant (1942):
Joodse winkels moeten duidelijk herkenbaar zijn. Zo voorkom je dat je per ongeluk in een Joodse winkel komt. Joden mogen nu alleen tussen 3 en 5 uur ’s middags boodschappen doen, maar het is alsnog heel vervelend dat we hen in Arische winkels tegenkomen. Het zou beter zijn om Joden te verplichten alleen in Joodse winkels boodschappen te doen.
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven
Bekijk het antwoord
- Uit het antwoord moet blijken dat het hier gaat om artikel 1 uit de Nederlandse Grondwet / het discriminatieverbod. (1)
Gebruik bron 12.
Vraag 27 1 punt
De tekening kon in 1933 wel, maar in 1943 niet officieel gepubliceerd worden. Geef met behulp van de bron een reden waarom deze tekening in
1943 niet gepubliceerd kon worden.
Bron 10
Een politieke tekening over het niet-aanvalsverdrag tussen Hitler en Stalin (1939):
Toelichting Links staat Stalin, rechts staat Hitler. Op de liggende man staat: Polen.
Bron 11
Een artikel uit een Nederlandse krant (1942):
Joodse winkels moeten duidelijk herkenbaar zijn. Zo voorkom je dat je per ongeluk in een Joodse winkel komt. Joden mogen nu alleen tussen 3 en 5 uur ’s middags boodschappen doen, maar het is alsnog heel vervelend dat we hen in Arische winkels tegenkomen. Het zou beter zijn om Joden te verplichten alleen in Joodse winkels boodschappen te doen.
Bron 12
Een tekening op de voorkant van het weekblad Vrijheid Arbeid Brood! van de SDAP (1933):
Toelichting Op de voorkant van het weekblad staat Vrijheid Arbeid Brood! S.D.A.P. Links staat Hitler, rechts staat Mussert.
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven
Bekijk het antwoord
- Voorbeeld van een juist antwoord is: De tekening kon in 1943 niet gepubliceerd worden, omdat Hitler en Mussert belachelijk gemaakt worden / omdat er kritiek wordt gegeven op Mussert/Hitler/het nationaal-socialisme (en anti-Duitse publicaties zoals deze tekening niet waren toegestaan door de Duitse bezetter) / omdat de SDAP verboden was. (1)
Gebruik nogmaals bron 12.
Vraag 28 1 punt
Op de tekening staat de leider van een Nederlandse politieke partij. Welke politieke partij wordt bedoeld?
Bron 10
Een politieke tekening over het niet-aanvalsverdrag tussen Hitler en Stalin (1939):
Toelichting Links staat Stalin, rechts staat Hitler. Op de liggende man staat: Polen.
Bron 11
Een artikel uit een Nederlandse krant (1942):
Joodse winkels moeten duidelijk herkenbaar zijn. Zo voorkom je dat je per ongeluk in een Joodse winkel komt. Joden mogen nu alleen tussen 3 en 5 uur ’s middags boodschappen doen, maar het is alsnog heel vervelend dat we hen in Arische winkels tegenkomen. Het zou beter zijn om Joden te verplichten alleen in Joodse winkels boodschappen te doen.
Bron 12
Een tekening op de voorkant van het weekblad Vrijheid Arbeid Brood! van de SDAP (1933):
Toelichting Op de voorkant van het weekblad staat Vrijheid Arbeid Brood! S.D.A.P. Links staat Hitler, rechts staat Mussert.
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven
Bekijk het antwoord
- NSB (1)
Vraag 29 1 punt
Hieronder staan twee beschrijvingen van razzia’s tijdens de Tweede Wereldoorlog:
1 In augustus 1942 werden in Scheveningen honderden families, inclusief kinderen en bejaarden, opgepakt. De mensen werden bijeengebracht in een school. Vandaar werden ze met de trein gedeporteerd richting concentratiekampen.
2 In november 1944 werden in Rotterdam 52.000 personen tussen de
17 en 40 jaar opgepakt. Ze werden bijeengebracht in een voetbalstadion. Ze werden naar Utrecht vervoerd en vandaar naar Duitsland. Drie groepen mensen: a Joden b mannen die geschikt waren voor de gedwongen tewerkstelling c verzetslieden Geef per beschrijving aan tegen welke groep de razzia gericht was. Let op! Er blijft één groep mensen over. Doe het zo: In beschrijving 1 is de razzia gericht tegen: … (vul letter in). In beschrijving 2 is de razzia gericht tegen: … (vul letter in).
Bron 10
Een politieke tekening over het niet-aanvalsverdrag tussen Hitler en Stalin (1939):
Toelichting Links staat Stalin, rechts staat Hitler. Op de liggende man staat: Polen.
Bron 11
Een artikel uit een Nederlandse krant (1942):
Joodse winkels moeten duidelijk herkenbaar zijn. Zo voorkom je dat je per ongeluk in een Joodse winkel komt. Joden mogen nu alleen tussen 3 en 5 uur ’s middags boodschappen doen, maar het is alsnog heel vervelend dat we hen in Arische winkels tegenkomen. Het zou beter zijn om Joden te verplichten alleen in Joodse winkels boodschappen te doen.
Bron 12
Een tekening op de voorkant van het weekblad Vrijheid Arbeid Brood! van de SDAP (1933):
Toelichting Op de voorkant van het weekblad staat Vrijheid Arbeid Brood! S.D.A.P. Links staat Hitler, rechts staat Mussert.
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven
Bekijk het antwoord
Opmerking Alleen als beide antwoorden juist zijn, wordt 1 scorepunt toegekend.
Vraag 30 1 punt
Een omschrijving: De taak van deze Duitse organisatie was onder andere het opsporen van politieke vijanden van de regering. Als iemand bijvoorbeeld werd verdacht van het verspreiden van kranten tegen Hitler, werd hij door deze organisatie gearresteerd en verhoord. Welke organisatie wordt omschreven?
Bron 10
Een politieke tekening over het niet-aanvalsverdrag tussen Hitler en Stalin (1939):
Toelichting Links staat Stalin, rechts staat Hitler. Op de liggende man staat: Polen.
Bron 11
Een artikel uit een Nederlandse krant (1942):
Joodse winkels moeten duidelijk herkenbaar zijn. Zo voorkom je dat je per ongeluk in een Joodse winkel komt. Joden mogen nu alleen tussen 3 en 5 uur ’s middags boodschappen doen, maar het is alsnog heel vervelend dat we hen in Arische winkels tegenkomen. Het zou beter zijn om Joden te verplichten alleen in Joodse winkels boodschappen te doen.
Bron 12
Een tekening op de voorkant van het weekblad Vrijheid Arbeid Brood! van de SDAP (1933):
Toelichting Op de voorkant van het weekblad staat Vrijheid Arbeid Brood! S.D.A.P. Links staat Hitler, rechts staat Mussert.
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven
Bekijk het antwoord
Antwoord: A
Gebruik bron 13.
Vraag 31 1 punt
De bron gaat over een bepaalde militaire gebeurtenis. Welke militaire gebeurtenis wordt bedoeld?
Bron 10
Een politieke tekening over het niet-aanvalsverdrag tussen Hitler en Stalin (1939):
Toelichting Links staat Stalin, rechts staat Hitler. Op de liggende man staat: Polen.
Bron 11
Een artikel uit een Nederlandse krant (1942):
Joodse winkels moeten duidelijk herkenbaar zijn. Zo voorkom je dat je per ongeluk in een Joodse winkel komt. Joden mogen nu alleen tussen 3 en 5 uur ’s middags boodschappen doen, maar het is alsnog heel vervelend dat we hen in Arische winkels tegenkomen. Het zou beter zijn om Joden te verplichten alleen in Joodse winkels boodschappen te doen.
Bron 12
Een tekening op de voorkant van het weekblad Vrijheid Arbeid Brood! van de SDAP (1933):
Toelichting Op de voorkant van het weekblad staat Vrijheid Arbeid Brood! S.D.A.P. Links staat Hitler, rechts staat Mussert.
Bron 13
Herinnering aan een militaire gebeurtenis in Nederland (1944):
We zagen veel geallieerde parachutisten neerkomen in ons dorp. Ik heb hen toen de weg naar de brug over de Maas gewezen. We wilden hen waarschuwen waar de Duitsers zaten. Maar de geallieerde soldaten kwamen zo gemakkelijk bij de brug dat ze ons uitlachten om onze voorzichtigheid. Een soldaat stak zijn hoofd boven de dijk uit en riep: “Waar zijn ze dan?” Er kwam meteen een geweersalvo van de Duitsers terug. Mijn vrienden en ik werden toen weer weggestuurd. Uiteindelijk lukte het de geallieerde soldaten om de brug te veroveren. Ons dorp was bevrijd!
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven
Bekijk het antwoord
Antwoord: C
Vraag 32 1 punt
Tijdens de Tweede Wereldoorlog leidde de Jodenvervolging tot massamoord op de Joden. Welke naam wordt tegenwoordig gebruikt voor de Jodenvervolging tijdens de Tweede Wereldoorlog?
Bron 10
Een politieke tekening over het niet-aanvalsverdrag tussen Hitler en Stalin (1939):
Toelichting Links staat Stalin, rechts staat Hitler. Op de liggende man staat: Polen.
Bron 11
Een artikel uit een Nederlandse krant (1942):
Joodse winkels moeten duidelijk herkenbaar zijn. Zo voorkom je dat je per ongeluk in een Joodse winkel komt. Joden mogen nu alleen tussen 3 en 5 uur ’s middags boodschappen doen, maar het is alsnog heel vervelend dat we hen in Arische winkels tegenkomen. Het zou beter zijn om Joden te verplichten alleen in Joodse winkels boodschappen te doen.
Bron 12
Een tekening op de voorkant van het weekblad Vrijheid Arbeid Brood! van de SDAP (1933):
Toelichting Op de voorkant van het weekblad staat Vrijheid Arbeid Brood! S.D.A.P. Links staat Hitler, rechts staat Mussert.
Bron 13
Herinnering aan een militaire gebeurtenis in Nederland (1944):
We zagen veel geallieerde parachutisten neerkomen in ons dorp. Ik heb hen toen de weg naar de brug over de Maas gewezen. We wilden hen waarschuwen waar de Duitsers zaten. Maar de geallieerde soldaten kwamen zo gemakkelijk bij de brug dat ze ons uitlachten om onze voorzichtigheid. Een soldaat stak zijn hoofd boven de dijk uit en riep: “Waar zijn ze dan?” Er kwam meteen een geweersalvo van de Duitsers terug. Mijn vrienden en ik werden toen weer weggestuurd. Uiteindelijk lukte het de geallieerde soldaten om de brug te veroveren. Ons dorp was bevrijd!
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven
Bekijk het antwoord
- Holocaust / Shoah (1)
Gebruik bron 14.
Vraag 33 1 punt
De bron is gemaakt naar aanleiding van een bepaalde periode tijdens de Tweede Wereldoorlog. Welk begrip hoort bij deze periode?
Bron 10
Een politieke tekening over het niet-aanvalsverdrag tussen Hitler en Stalin (1939):
Toelichting Links staat Stalin, rechts staat Hitler. Op de liggende man staat: Polen.
Bron 11
Een artikel uit een Nederlandse krant (1942):
Joodse winkels moeten duidelijk herkenbaar zijn. Zo voorkom je dat je per ongeluk in een Joodse winkel komt. Joden mogen nu alleen tussen 3 en 5 uur ’s middags boodschappen doen, maar het is alsnog heel vervelend dat we hen in Arische winkels tegenkomen. Het zou beter zijn om Joden te verplichten alleen in Joodse winkels boodschappen te doen.
Bron 12
Een tekening op de voorkant van het weekblad Vrijheid Arbeid Brood! van de SDAP (1933):
Toelichting Op de voorkant van het weekblad staat Vrijheid Arbeid Brood! S.D.A.P. Links staat Hitler, rechts staat Mussert.
Bron 13
Herinnering aan een militaire gebeurtenis in Nederland (1944):
We zagen veel geallieerde parachutisten neerkomen in ons dorp. Ik heb hen toen de weg naar de brug over de Maas gewezen. We wilden hen waarschuwen waar de Duitsers zaten. Maar de geallieerde soldaten kwamen zo gemakkelijk bij de brug dat ze ons uitlachten om onze voorzichtigheid. Een soldaat stak zijn hoofd boven de dijk uit en riep: “Waar zijn ze dan?” Er kwam meteen een geweersalvo van de Duitsers terug. Mijn vrienden en ik werden toen weer weggestuurd. Uiteindelijk lukte het de geallieerde soldaten om de brug te veroveren. Ons dorp was bevrijd!
Bron 14
Een Nederlands document tijdens de Tweede Wereldoorlog:
Ondergetekende, werkzaam voor de voedselvoorziening voor het Grote Stadsgebied Rotterdam, verklaart hiermee, dat de heer: A.N.J. Busscher wonende te: Schiedamseweg 251 C persoonsbewijs: R29 / 509478 het terrein mag betreden waar de pakketten met levensmiddelen door geallieerde vliegtuigen worden afgeworpen. Meneer mag helpen bij het in ontvangst nemen van de pakketten.
Namens de voedselvoorziening,
W. Th. Ten Bosch
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven
Bekijk het antwoord
Antwoord: C
Gebruik bron 15.
Vraag 34 1 punt
Dit soort pamfletten werd door de Geallieerden massaal uit vliegtuigen gegooid boven gebieden waar veel Duitse soldaten zaten. Met welke bedoeling verspreidden de Geallieerden deze pamfletten?
Bron 10
Een politieke tekening over het niet-aanvalsverdrag tussen Hitler en Stalin (1939):
Toelichting Links staat Stalin, rechts staat Hitler. Op de liggende man staat: Polen.
Bron 11
Een artikel uit een Nederlandse krant (1942):
Joodse winkels moeten duidelijk herkenbaar zijn. Zo voorkom je dat je per ongeluk in een Joodse winkel komt. Joden mogen nu alleen tussen 3 en 5 uur ’s middags boodschappen doen, maar het is alsnog heel vervelend dat we hen in Arische winkels tegenkomen. Het zou beter zijn om Joden te verplichten alleen in Joodse winkels boodschappen te doen.
Bron 12
Een tekening op de voorkant van het weekblad Vrijheid Arbeid Brood! van de SDAP (1933):
Toelichting Op de voorkant van het weekblad staat Vrijheid Arbeid Brood! S.D.A.P. Links staat Hitler, rechts staat Mussert.
Bron 13
Herinnering aan een militaire gebeurtenis in Nederland (1944):
We zagen veel geallieerde parachutisten neerkomen in ons dorp. Ik heb hen toen de weg naar de brug over de Maas gewezen. We wilden hen waarschuwen waar de Duitsers zaten. Maar de geallieerde soldaten kwamen zo gemakkelijk bij de brug dat ze ons uitlachten om onze voorzichtigheid. Een soldaat stak zijn hoofd boven de dijk uit en riep: “Waar zijn ze dan?” Er kwam meteen een geweersalvo van de Duitsers terug. Mijn vrienden en ik werden toen weer weggestuurd. Uiteindelijk lukte het de geallieerde soldaten om de brug te veroveren. Ons dorp was bevrijd!
Bron 14
Een Nederlands document tijdens de Tweede Wereldoorlog:
Ondergetekende, werkzaam voor de voedselvoorziening voor het Grote Stadsgebied Rotterdam, verklaart hiermee, dat de heer: A.N.J. Busscher wonende te: Schiedamseweg 251 C persoonsbewijs: R29 / 509478 het terrein mag betreden waar de pakketten met levensmiddelen door geallieerde vliegtuigen worden afgeworpen. Meneer mag helpen bij het in ontvangst nemen van de pakketten.
Namens de voedselvoorziening,
W. Th. Ten Bosch
Bron 15
Een pamflet dat door de Geallieerden is verspreid (1944):
Frontsoldaat! Vraag het eens aan je familie in Duitsland. Want het gaat hen ook aan! Vraag je vaderland, vraag je vrouw en je moeder of ze echt willen dat jij met nutteloos verzet je leven opoffert voor Hitler. Of is het niet beter voor Duitsland dat jij in leven blijft om Duitsland weer op te bouwen?
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven
Bekijk het antwoord
- Voorbeeld van een juist antwoord is: De Geallieerden wilden dat de Duitse soldaten zich zouden overgeven / de strijd zouden staken / zouden gaan denken dat verder doorvechten zinloos was / dat de Geallieerden sterker waren dan de Duitsers. (1)
Door de tijd heen
(Deze vraag heeft geen inleidende tekst.)
Vraag 35 2 punten
Hieronder staan vijf gegevens over Colijn:
1 Hij mobiliseerde als minister-president een deel van het leger vanwege de oorlogsdreiging vanuit Duitsland.
2 Hij veroordeelde het vertrek van koningin Wilhelmina toen zij naar Londen vluchtte.
3 Hij was fractievoorzitter van de ARP in de Tweede Kamer tijdens het uitbreken van de wereldwijde economische crisis
4 Hij werd gevangengezet door de Duitse bezetter voor zijn steun aan het verzet.
5 Hij werd Tweede Kamerlid voor het kiesdistrict Sneek. Zet de gegevens in de juiste volgorde, van vroeger naar later. Doe het zo: Eerst …, dan…, daarna …, vervolgens …en ten slotte … (vul nummers in).
Bekijk het antwoord
Opmerking Als door het weglaten van één foutief geplaatst nummer een verder foutloze reeks ontstaat, wordt 1 scorepunt toegekend.
Europa en de wereld (1945-1989)
Gebruik bron 16.
Vraag 36 1 punt
Welke gebeurtenis is te herkennen in de bron?
Bron 16
Een artikel uit een Nederlandse krant (1948):
In de komende dagen zullen de Verenigde Staten drie miljard liter broodgraan naar Europa verschepen. Daarna zullen de Verenigde Staten voor een bedrag van meer dan 500 miljoen dollar aan machines verschepen, waarvan 68 miljoen naar Nederland. Verder zullen de Verenigde Staten 27 miljoen ton aardolie verschepen. Daarvan is het voor Nederland bestemde deel 188.000 ton.
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven
Bekijk het antwoord
Antwoord: C
Vraag 37 2 punten
In de periode 1947-1949 werd een buitenlands optreden van Nederland door de Veiligheidsraad meerdere keren veroordeeld. Noem eerst de internationale organisatie waar de Veiligheidsraad bij hoort. Geef daarna aan welk buitenlands optreden van Nederland werd veroordeeld.
Bron 16
Een artikel uit een Nederlandse krant (1948):
In de komende dagen zullen de Verenigde Staten drie miljard liter broodgraan naar Europa verschepen. Daarna zullen de Verenigde Staten voor een bedrag van meer dan 500 miljoen dollar aan machines verschepen, waarvan 68 miljoen naar Nederland. Verder zullen de Verenigde Staten 27 miljoen ton aardolie verschepen. Daarvan is het voor Nederland bestemde deel 188.000 ton.
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven
Bekijk het antwoord
- internationale organisatie: Verenigde Naties / VN (1)
- buitenlands optreden van Nederland: de Nederlandse koloniale oorlog in Indonesië / de 'politionele acties' (1)
Gebruik bron 17.
Vraag 38 1 punt
Het voorstel in de bron past bij het socialisme, de politieke stroming van mevrouw Tendeloo. Het voorstel past ook bij een maatschappelijke stroming. Welke maatschappelijke stroming wordt bedoeld?
Bron 16
Een artikel uit een Nederlandse krant (1948):
In de komende dagen zullen de Verenigde Staten drie miljard liter broodgraan naar Europa verschepen. Daarna zullen de Verenigde Staten voor een bedrag van meer dan 500 miljoen dollar aan machines verschepen, waarvan 68 miljoen naar Nederland. Verder zullen de Verenigde Staten 27 miljoen ton aardolie verschepen. Daarvan is het voor Nederland bestemde deel 188.000 ton.
Bron 17
Een voorstel in de Tweede Kamer (1955):
Het Tweede Kamerlid mevrouw Tendeloo stelt het volgende voor:
De overheid mag getrouwde vrouwen niet verbieden om te werken. Daarom vragen wij de regering de bestaande maatregelen af te schaffen.
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven
Bekijk het antwoord
Opmerking Voor een omschrijving van feminisme of het noemen van de Tweede Feministische Golf mag geen scorepunt worden toegekend.
Gebruik bron 18.
Vraag 39 2 punten
Een invulopdracht bij de bron:
1 De vrijheid die in de bron wordt genoemd, was het gevolg van … (de Praagse Lente / de invoering van de Glasnost).
2 De inval in Tsjecho-Slowakije vond plaats door soldaten van … (de NAVO / het Warschaupact).
3 Inwoners van Oost-Europa konden tijdens de Koude Oorlog niet naar het Westen vertrekken vanwege … (de Blokkade van Berlijn / het IJzeren Gordijn). Maak de zinnen kloppend door telkens de juiste keuze te maken. Doe het zo: zin 1: … (kies uit: de Praagse Lente / de invoering van de Glasnost) zin 2: … (kies uit: de NAVO / het Warschaupact) zin 3: … (kies uit: de Blokkade van Berlijn / het IJzeren Gordijn)
Bron 16
Een artikel uit een Nederlandse krant (1948):
In de komende dagen zullen de Verenigde Staten drie miljard liter broodgraan naar Europa verschepen. Daarna zullen de Verenigde Staten voor een bedrag van meer dan 500 miljoen dollar aan machines verschepen, waarvan 68 miljoen naar Nederland. Verder zullen de Verenigde Staten 27 miljoen ton aardolie verschepen. Daarvan is het voor Nederland bestemde deel 188.000 ton.
Bron 17
Een voorstel in de Tweede Kamer (1955):
Het Tweede Kamerlid mevrouw Tendeloo stelt het volgende voor:
De overheid mag getrouwde vrouwen niet verbieden om te werken. Daarom vragen wij de regering de bestaande maatregelen af te schaffen.
Bron 18
Een herinnering van iemand uit Tsjecho-Slowakije:
Ik heb als kind een communistische opvoeding gehad. Op school moest ik Russisch leren en ik zat bij de communistische jeugdbeweging. Wij moesten liederen zingen uit de Sovjet-Unie. Toen ik ging studeren, kwam er opeens meer vrijheid. We konden voor het eerst zeggen wat we dachten. Er mocht toen ook kritiek op het communisme komen. Ik kreeg een baan in Oostenrijk als pianist in een hotel. Dat kon, omdat Tsjechoslowaken naar het buitenland mochten reizen. Ik was ook in Oostenrijk toen Tsjecho-Slowakije werd binnengevallen. Ik besloot toen om niet meer terug te gaan.
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven
Bekijk het antwoord
- zin 1: de Praagse Lente zin 2: het Warschaupact zin 3: het IJzeren Gordijn indien drie antwoorden juist (2) indien twee antwoorden juist (1) indien minder dan twee antwoorden juist (0) (2)
Vraag 40 1 punt
Hieronder staan drie verschijnselen in Nederland in de periode 1945-1980 die het dagelijks leven hebben veranderd:
- amerikanisering
- jongerencultuur
- democratisering Kies één van deze verschijnselen en geef een voorbeeld uit het dagelijks leven in de periode 1945-1980 dat bij dit verschijnsel past. Doe het zo: verschijnsel: ... voorbeeld: ...
Bron 16
Een artikel uit een Nederlandse krant (1948):
In de komende dagen zullen de Verenigde Staten drie miljard liter broodgraan naar Europa verschepen. Daarna zullen de Verenigde Staten voor een bedrag van meer dan 500 miljoen dollar aan machines verschepen, waarvan 68 miljoen naar Nederland. Verder zullen de Verenigde Staten 27 miljoen ton aardolie verschepen. Daarvan is het voor Nederland bestemde deel 188.000 ton.
Bron 17
Een voorstel in de Tweede Kamer (1955):
Het Tweede Kamerlid mevrouw Tendeloo stelt het volgende voor:
De overheid mag getrouwde vrouwen niet verbieden om te werken. Daarom vragen wij de regering de bestaande maatregelen af te schaffen.
Bron 18
Een herinnering van iemand uit Tsjecho-Slowakije:
Ik heb als kind een communistische opvoeding gehad. Op school moest ik Russisch leren en ik zat bij de communistische jeugdbeweging. Wij moesten liederen zingen uit de Sovjet-Unie. Toen ik ging studeren, kwam er opeens meer vrijheid. We konden voor het eerst zeggen wat we dachten. Er mocht toen ook kritiek op het communisme komen. Ik kreeg een baan in Oostenrijk als pianist in een hotel. Dat kon, omdat Tsjechoslowaken naar het buitenland mochten reizen. Ik was ook in Oostenrijk toen Tsjecho-Slowakije werd binnengevallen. Ik besloot toen om niet meer terug te gaan.
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven
Bekijk het antwoord
Opmerking Alleen als na een verschijnsel een passend voorbeeld volgt, wordt
1 scorepunt toegekend.
Gebruik bron 19.
Vraag 41 3 punten
Hieronder staan zes jaartallen:
- 1948
- 1956
- 1961
- 1962
- 1973
- 1989 Geef per afbeelding aan welk jaartal daarbij hoort. Let op! Er blijft één jaartal over. Doe het zo: Bij afbeelding 1 hoort ... (vul jaartal in). (enzovoort tot en met afbeelding 5)
Bron 16
Een artikel uit een Nederlandse krant (1948):
In de komende dagen zullen de Verenigde Staten drie miljard liter broodgraan naar Europa verschepen. Daarna zullen de Verenigde Staten voor een bedrag van meer dan 500 miljoen dollar aan machines verschepen, waarvan 68 miljoen naar Nederland. Verder zullen de Verenigde Staten 27 miljoen ton aardolie verschepen. Daarvan is het voor Nederland bestemde deel 188.000 ton.
Bron 17
Een voorstel in de Tweede Kamer (1955):
Het Tweede Kamerlid mevrouw Tendeloo stelt het volgende voor:
De overheid mag getrouwde vrouwen niet verbieden om te werken. Daarom vragen wij de regering de bestaande maatregelen af te schaffen.
Bron 18
Een herinnering van iemand uit Tsjecho-Slowakije:
Ik heb als kind een communistische opvoeding gehad. Op school moest ik Russisch leren en ik zat bij de communistische jeugdbeweging. Wij moesten liederen zingen uit de Sovjet-Unie. Toen ik ging studeren, kwam er opeens meer vrijheid. We konden voor het eerst zeggen wat we dachten. Er mocht toen ook kritiek op het communisme komen. Ik kreeg een baan in Oostenrijk als pianist in een hotel. Dat kon, omdat Tsjechoslowaken naar het buitenland mochten reizen. Ik was ook in Oostenrijk toen Tsjecho-Slowakije werd binnengevallen. Ik besloot toen om niet meer terug te gaan.
Bron 19
Hieronder en op de volgende pagina’s staan in totaal vijf afbeeldingen uit de periode 1945-1990:
afbeelding 1 De bouw van een muur dwars door Berlijn:
afbeelding 2 President Kennedy in gesprek over de Cubacrisis:
afbeelding 3 Oost- en West-Berlijners vieren samen feest bij een grensovergang:
afbeelding 4 Levensmiddelen worden door vliegtuigen tijdens de Blokkade naar West-Berlijn gebracht:
afbeelding 5 Hongaarse opstandelingen hebben het communistische symbool uit de vlag geknipt:
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven
Bekijk het antwoord
- Bij afbeelding 1 hoort 1961. Bij afbeelding 2 hoort 1962. Bij afbeelding 3 hoort 1989. Bij afbeelding 4 hoort 1948. Bij afbeelding 5 hoort 1956. indien vijf antwoorden juist (3) indien vier antwoorden juist (2) indien drie of twee antwoorden juist (1) indien minder dan twee antwoorden juist (0) (3)
De nieuwe wereldorde (vanaf 1990)
Gebruik bron 20.
Vraag 42 2 punten
Twee van de vijf genummerde landen op de kaart zijn ontstaan in de periode 1989-1994. Welke twee landen worden bedoeld? Schrijf alleen de nummers op.
Bron 20
Een kaart van een deel van Europa (1994):
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven
Bekijk het antwoord
- (nummer) 3 (= Tsjechië) (1)
- (nummer) 5 (= Kroatië) (1)
Gebruik bron 21.
Vraag 43 1 punt
Welk woord moet in de bron bij …(1)… worden ingevuld?
Bron 20
Een kaart van een deel van Europa (1994):
Bron 21
Een artikel van een Nederlandse website (2006):
Werknemers van een afdeling van Unilever hebben gestaakt, omdat ze bang zijn hun baan te verliezen. Unilever wil het werk van tachtig medewerkers van de afdeling laten doen door werknemers in een ander land. De reden is dat het bedrijf dan minder loon hoeft te betalen. Dit is de eerste keer dat er in Nederland geprotesteerd wordt tegen de gevolgen van de …(1)… voor arbeiders.
►►► ν
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven
Bekijk het antwoord
Antwoord: A
Vraag 44 2 punten
Nederland werkt in de Europese Unie samen met andere landen om problemen op te lossen. In 2008 werden er in de Europese Unie bijvoorbeeld afspraken gemaakt over de maximale hoeveelheid schadelijke stoffen die in de lucht mochten komen. Het probleem van luchtvervuiling moest op die manier worden opgelost. Iemand beweert dat Europese samenwerking bij het oplossen van problemen voordelen heeft, maar ook nadelen. Noem eerst een voordeel van Europese samenwerking bij het aanpakken van het probleem van luchtvervuiling. Noem daarna een nadeel van Europese samenwerking bij het aanpakken van het probleem van luchtvervuiling.
Bron 20
Een kaart van een deel van Europa (1994):
Bron 21
Een artikel van een Nederlandse website (2006):
Werknemers van een afdeling van Unilever hebben gestaakt, omdat ze bang zijn hun baan te verliezen. Unilever wil het werk van tachtig medewerkers van de afdeling laten doen door werknemers in een ander land. De reden is dat het bedrijf dan minder loon hoeft te betalen. Dit is de eerste keer dat er in Nederland geprotesteerd wordt tegen de gevolgen van de …(1)… voor arbeiders.
►►► ν
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven
Bekijk het antwoord
- voordeel: Luchtvervuiling is een probleem dat meerdere landen treft en kan daarom beter gezamenlijk worden opgelost / is een omvangrijk probleem dat Europese landen beter kunnen aanpakken door samen te werken, omdat ze dan meer middelen tot hun beschikking hebben. (1)
- nadeel: Bij samenwerking is veel overleg nodig / kan er onenigheid ontstaan / Samenwerking kost meer tijd/is omslachtiger dan wanneer een land zelf het probleem oplost (waardoor het oplossen van luchtvervuiling minder makkelijk kan verlopen). (1)
Bron: College voor Toetsen en Examens, centraal examen vmbo-gl/tl Geschiedenis en staatsinrichting 2024, tijdvak 2. Afbeeldingen en de exacte opmaak staan in het originele examen: https://www.examenblad.nl/2024/vmbo-gl/documenten/cse-2/gt-0125-a-24-2-o
Andere examens geschiedenis en staatsinrichting vmbo-gl/tl
- 2026, tijdvak 1
- 2026, tijdvak 2
- 2025, tijdvak 1
- 2025, tijdvak 2
- 2024, tijdvak 1
- 2023, tijdvak 1
- 2023, tijdvak 2
- 2022, tijdvak 1
- 2022, tijdvak 2
- 2022, tijdvak 3
- 2021, tijdvak 1
- 2021, tijdvak 2
- 2021, tijdvak 3
- 2019, tijdvak 1
- 2019, tijdvak 2
- 2018, tijdvak 1
- 2018, tijdvak 2
Veelgestelde vragen
Hoeveel vragen heeft het eindexamen geschiedenis en staatsinrichting vmbo-gl/tl 2024, tijdvak 2?
Het centraal examen geschiedenis en staatsinrichting vmbo-gl/tl 2024, tijdvak 2 telt 44 vragen. De meeste vragen gaan over tijd van wereldoorlogen (25), staatsinrichting (6) en tijd van televisie en computer (6).
Wat zijn de antwoorden van het examen geschiedenis en staatsinrichting vmbo-gl/tl 2024, tijdvak 2?
Op deze pagina staat bij elke vraag het antwoord uit het officiële correctievoorschrift van het College voor Toetsen en Examens, met de punten per onderdeel. Bij meerkeuzevragen staat de juiste letter erbij.
Waar vind ik het correctievoorschrift van geschiedenis en staatsinrichting vmbo-gl/tl 2024, tijdvak 2?
Het correctievoorschrift staat op examenblad.nl, de site van het College voor Toetsen en Examens (https://www.examenblad.nl/2024/vmbo-gl/documenten/cse-2/gt-0125-a-24-2-c).
Hoe oefen ik met het examen geschiedenis en staatsinrichting vmbo-gl/tl 2024, tijdvak 2 en krijg ik feedback?
Vraag je docent om het examen als oefentoets klaar te zetten in ToetsChecker. Je maakt het op papier of online, en het AI-model kijkt het na volgens het correctievoorschrift, met feedback per vraag. Je docent geeft het resultaat daarna vrij.