Eindexamen geschiedenis en staatsinrichting vmbo-gl/tl 2022, tijdvak 3: vragen en antwoorden

Alle vragen met het antwoord uit het correctievoorschrift. Opgaven: Nederland (1848-1914), Nederland (1848-1914), De Eerste Wereldoorlog (1914-1918), De Eerste Wereldoorlog (1914-1918), Door de tijd heen, Het Interbellum (1918-1939), De Tweede Wereldoorlog (1939-1945), Door de tijd heen, Door de tijd heen, Europa en de wereld (1945-1989).

Kort antwoord

Het centraal examen geschiedenis en staatsinrichting vmbo-gl/tl 2022, tijdvak 3 telt 41 vragen. De meeste vragen gaan over tijd van wereldoorlogen (25), staatsinrichting (5) en Koude Oorlog (5). De opgaven en het correctievoorschrift staan op examenblad.nl. Met ToetsChecker maakt een klas het examen op papier en doet het AI-model per vraag een nakijkvoorstel met feedback, dat de docent controleert en vrijgeeft.

Onderwerpen in dit examen

Onderwerp per vraag in het centraal examen geschiedenis en staatsinrichting vmbo-gl/tl 2022, tijdvak 3. Elke vraag is eenmalig door een AI-model bij een onderwerp ingedeeld; per vraag kan dat afwijken.
OnderwerpVragenAantal
Tijd van wereldoorlogen6-7, 9-13, 15-3225
Staatsinrichting1-3, 8, 145
Koude Oorlog34-36, 40-415
Tijd van televisie en computer37-393
Tijd van burgers en stoommachines4-52
Dekolonisatie331

Vergeleken met andere jaren

Vergeleken met de andere 17 examens geschiedenis en staatsinrichting vmbo-gl/tl sinds 2018: dit examen vroeg meer over tijd van wereldoorlogen (61% van de vragen, gemiddeld 53%).

Opgaven en correctievoorschrift

De documenten staan op examenblad.nl, de officiële site van het College voor Toetsen en Examens. ToetsChecker haalt ze daar op als je het examen in de vragenbank kiest.

Oefenen als leerling

Een oud examen maken is de beste voorbereiding, maar zonder nakijken weet je niet waar je punten verliest. Met ToetsChecker maak je het examen geschiedenis en staatsinrichting vmbo-gl/tl 2022, tijdvak 3 op papier, net als het echte examen, of online als je docent het digitaal klaarzet. Het AI-model kijkt het na volgens het officiële correctievoorschrift. Zodra je docent het resultaat vrijgeeft, zie je per vraag wat goed was en wat er ontbrak.

Nakijken als docent

  1. Start gratis vanaf deze pagina

    Maak een gratis account vanaf deze pagina, dan staat het examen geschiedenis en staatsinrichting vmbo-gl/tl 2022, tijdvak 3 meteen voor je klaar als correctiemodel, met alle vragen en het correctievoorschrift. Dat kost geen credits.

  2. Laat de klas het examen maken

    Op papier, zoals het echte examen: je scant de stapel in één keer of mailt de scan naar je scanadres. Of online, als digitale toetsafname met toezicht; de opgavetekst staat dan als bron bij elke vraag. Afbeeldingen uit het examen gaan niet mee, die staan in de PDF van de opgaven.

  3. Geef de resultaten vrij

    Het AI-model kijkt elk examen na volgens het correctievoorschrift en schrijft feedback per vraag. Bij een oefenexamen geef je alles in één keer vrij; bij een toets die meetelt loop je het voorstel eerst na. De leerling ziet het resultaat pas na jouw vrijgave.

ToetsChecker is geen examensite: je kijkt er ook je eigen SO's, proefwerken, praktische opdrachten en verslagen mee na, handgeschreven of digitaal, met jouw correctiemodel en feedback per vraag. Een gratis account heeft alle functies en 200 credits per maand, genoeg om ongeveer 100 toetsen te laten nakijken. Maak een gratis account of lees eerst hoe het nakijken werkt.

Vragen en antwoorden

Hieronder staan de opgaven en vragen van het examen geschiedenis en staatsinrichting vmbo-gl/tl 2022, tijdvak 3. Onder elke vraag klap je het antwoord uit het correctievoorschrift open. Probeer de vraag eerst zelf.

Nederland (1848-1914)

(Deze vraag heeft geen inleidende tekst.)

Vraag 1 1 punt

Koning Willem II was lange tijd tegen een nieuwe grondwet die ervoor zou zorgen dat burgers meer politieke invloed kregen. Tóch gaf de koning in

1848 aan Thorbecke de opdracht om een nieuwe grondwet te schrijven. Waardoor veranderde koning Willem II van gedachten?

  1. A Er vonden revoluties plaats in de koloniën van Nederland.
  2. B Er vonden revoluties plaats in een aantal Europese landen.
  3. C Lenin leidde een revolutie in Rusland.
  4. D Troelstra leidde een revolutie in Nederland.
Bekijk het antwoord

Antwoord: B

Nederland (1848-1914)

Gebruik bron 1.

Vraag 2 1 punt

Bij welke verkiezingen hoort de bron?

  1. A bij indirecte verkiezingen op lokaal niveau
  2. B bij indirecte verkiezingen op provinciaal niveau
  3. C bij rechtstreekse verkiezingen op lokaal niveau
  4. D bij rechtstreekse verkiezingen op provinciaal niveau
Bron 1

Uit het archief van het bestuur van de stad ’s-Hertogenbosch (1851):

12 augustus: verzoek om twee stembureaus bij de verkiezingen

25 augustus: benoeming van de leden van de stembureaus

18 september: laatste vergadering van de oude raad

13 oktober: eerste zitting van de nieuwe raad, toespraak van de burgemeester

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven

Bekijk het antwoord

Antwoord: C

Gebruik bron 2.

Vraag 3 1 punt

Het Kamerlid stelt voor om gebruik te maken van een recht van de Tweede Kamer. Welk recht wordt bedoeld?

Bron 1

Uit het archief van het bestuur van de stad ’s-Hertogenbosch (1851):

12 augustus: verzoek om twee stembureaus bij de verkiezingen

25 augustus: benoeming van de leden van de stembureaus

18 september: laatste vergadering van de oude raad

13 oktober: eerste zitting van de nieuwe raad, toespraak van de burgemeester

Bron 2

Een Tweede Kamerlid zegt (1852):

Er is niet goed genoeg nagedacht over de invoering van de wet op de zoutbelasting. Ik stel voor dat er toch nog een officieel onderzoek door de Tweede Kamer wordt gedaan naar de gevolgen van de wet.

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven

Bekijk het antwoord
  • het recht van enquête (1)

Vraag 4 2 punten

Hieronder staan drie omschrijvingen van belangrijke personen rond 1900:

1 Hij werd de leider van de ‘kleine luyden’ genoemd, de man die de emancipatie van eenvoudige gelovigen op gang bracht.

2 Zij was voorvechtster van het vrouwenkiesrecht. Bij de indiening van het wetsvoorstel voor vrouwenkiesrecht werd voorgesteld om de wet naar haar te noemen.

3 Hij was de eerste katholieke geestelijke die Tweede Kamerlid werd. Na zijn politieke loopbaan vertrok hij naar Rome. Daar is hij begraven op een katholiek kerkhof. Geef per omschrijving aan over welk belangrijk persoon het gaat. Doe het zo: Bij 1 hoort … (noem de naam). (enzovoort tot en met 3)

Bron 1

Uit het archief van het bestuur van de stad ’s-Hertogenbosch (1851):

12 augustus: verzoek om twee stembureaus bij de verkiezingen

25 augustus: benoeming van de leden van de stembureaus

18 september: laatste vergadering van de oude raad

13 oktober: eerste zitting van de nieuwe raad, toespraak van de burgemeester

Bron 2

Een Tweede Kamerlid zegt (1852):

Er is niet goed genoeg nagedacht over de invoering van de wet op de zoutbelasting. Ik stel voor dat er toch nog een officieel onderzoek door de Tweede Kamer wordt gedaan naar de gevolgen van de wet.

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven

Bekijk het antwoord

Opmerking Als bij 2 de naam van (Wilhelmina) Drucker genoemd wordt, mag dit antwoord goed gerekend worden.

GT-0125-a-o Gebruik bron 3.

Vraag 5 2 punten

De tekenaar wil met de spotprent een politieke boodschap duidelijk maken. Bij welke politieke stroming past de boodschap: feminisme, liberalisme of socialisme? Geef aan waaruit blijkt dat het om die politieke stroming gaat. Doe dit met behulp van een onderdeel uit de bron. Doe het zo: politieke stroming: … (kies uit: feminisme / liberalisme / socialisme) De politieke stroming blijkt uit … (noem onderdeel van de bron).

Bron 1

Uit het archief van het bestuur van de stad ’s-Hertogenbosch (1851):

12 augustus: verzoek om twee stembureaus bij de verkiezingen

25 augustus: benoeming van de leden van de stembureaus

18 september: laatste vergadering van de oude raad

13 oktober: eerste zitting van de nieuwe raad, toespraak van de burgemeester

Bron 2

Een Tweede Kamerlid zegt (1852):

Er is niet goed genoeg nagedacht over de invoering van de wet op de zoutbelasting. Ik stel voor dat er toch nog een officieel onderzoek door de Tweede Kamer wordt gedaan naar de gevolgen van de wet.

Bron 3

Een spotprent rond 1900:

Toelichting De politicus met de hoge hoed (rechts) zegt tegen de man (links): “Je hoeft maar vijftig gulden aan spaargeld te hebben. Als je elke week tien gulden naar de spaarbank brengt, heb je binnen vijf weken het kiesrecht verkregen.”

GT-0125-a-b

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven

Bekijk het antwoord

Voorbeeld uit het correctievoorschrift:

  • De politieke stroming blijkt uit (een van de volgende): (1p)
    • de (schampere) opmerking (van de politicus/de man rechts) dat een arbeider elke week ‘maar’ 10 gulden hoeft te sparen (dat was in die tijd een hoop geld).
    • de scherpe tegenstelling in de tekening tussen arm en rijk (of een voorbeeld daarvan).
    • de ongeïnteresseerde/laconieke houding van de politicus/de rijkere/hogere burgerij.

Opmerking Het tweede scorepunt wordt alleen toegekend als het eerste onderdeel van de vraag juist beantwoord is.

De Eerste Wereldoorlog (1914-1918)

(Deze vraag heeft geen inleidende tekst.)

Vraag 6 1 punt

Om een tweefronten-oorlog te voorkomen, bedachten de Duitsers een aanvalsplan om Frankrijk zo snel mogelijk te verslaan. Wat is de naam van dit aanvalsplan?

  1. A Dawesplan
  2. B Marshallplan
  3. C Vijfjarenplan
  4. D Von Schlieffenplan
Bekijk het antwoord

Antwoord: D

Vraag 7 2 punten

Hieronder staan vijf gebeurtenissen uit de periode 1914-1918:

1 De Verenigde Staten gaan meedoen aan de Eerste Wereldoorlog.

2 Duitsland begint een onbeperkte duikbotenoorlog.

3 Er komt een grote stroom Belgische vluchtelingen naar Nederland.

4 Frankrijk en Duitsland ondertekenen de wapenstilstand.

5 In Sarajevo wordt de Oostenrijkse troonopvolger bij een aanslag gedood. Zet de gebeurtenissen in de juiste volgorde, van vroeger naar later. Doe het zo: Eerst …, dan …, daarna …, vervolgens … en ten slotte ... (vul nummers in).

Bekijk het antwoord

Opmerking Als door het weglaten van één foutief geplaatst nummer een verder foutloze reeks ontstaat, wordt 1 scorepunt toegekend.

De Eerste Wereldoorlog (1914-1918)

Gebruik bron 4.

Vraag 8 2 punten

Welke twee onderdelen zijn in de nieuwe Grondwet van 1917 voor het eerst opgenomen? Schrijf alleen de nummers op.

Bron 4

Hieronder staan vijf onderdelen uit verschillende grondwetten:

onderdeel 1 De kosten voor het bijzonder en het openbaar onderwijs worden allebei door de overheid betaald. Het onderwijs mag zelf bepalen welke leermiddelen er worden gebruikt en wie er les mogen geven.

onderdeel 2 De Eerste Kamer bestaat uit 39 leden. De leden moeten worden gekozen uit de mannen die de meeste belasting betalen.

onderdeel 3 De overheid heeft de plicht maatregelen te treffen voor de verbetering van de volksgezondheid en het voorkómen van ziekten.

onderdeel 4 De Tweede Kamer bestaat uit honderd leden, gekozen volgens het stelsel van evenredige vertegenwoordiging.

onderdeel 5 De Koning is onschendbaar; de ministers zijn verantwoordelijk.

GT-0125-a-b

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven

Bekijk het antwoord
  • (onderdeel) 1 (1)
  • (onderdeel) 4 (1)

GT-0125-a-o Gebruik bron 5.

Vraag 9 1 punt

Het bord is gemaakt om mensen te herinneren aan een kenmerk van het dagelijks leven in Nederland tijdens de Eerste Wereldoorlog. Welk kenmerk wordt bedoeld?

  1. A gelijkschakeling
  2. B mobilisatie
  3. C neutraliteit
  4. D schaarste
Bron 4

Hieronder staan vijf onderdelen uit verschillende grondwetten:

onderdeel 1 De kosten voor het bijzonder en het openbaar onderwijs worden allebei door de overheid betaald. Het onderwijs mag zelf bepalen welke leermiddelen er worden gebruikt en wie er les mogen geven.

onderdeel 2 De Eerste Kamer bestaat uit 39 leden. De leden moeten worden gekozen uit de mannen die de meeste belasting betalen.

onderdeel 3 De overheid heeft de plicht maatregelen te treffen voor de verbetering van de volksgezondheid en het voorkómen van ziekten.

onderdeel 4 De Tweede Kamer bestaat uit honderd leden, gekozen volgens het stelsel van evenredige vertegenwoordiging.

onderdeel 5 De Koning is onschendbaar; de ministers zijn verantwoordelijk.

GT-0125-a-b

Bron 5

Een sierbord om de Eerste Wereldoorlog te herdenken (1918):

Toelichting Bovenaan staat: kolennood (= een gebrek aan steenkool). Op de binnenrand staat: Al zijn er geen steenkolen meer voorhanden, wij zullen ons kacheltje toch heerlijk branden. Op het papier in het midden staat: papierballenfabrikatie, winter 1917-1918.

GT-0125-a-b

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven

Bekijk het antwoord

Antwoord: D

Door de tijd heen

Gebruik bron 6.

Vraag 10 1 punt

De tekening kan gebruikt worden om een historisch verschijnsel uit de eerste helft van de twintigste eeuw in Nederland uit te leggen. Welk verschijnsel wordt bedoeld?

Bron 6

Een tekening:

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven

Bekijk het antwoord
  • Uit het antwoord moet blijken dat het om verzuiling gaat. (1)

Het Interbellum (1918-1939)

Gebruik bron 7.

Vraag 11 1 punt

De tekening gaat over de Volkenbond. Welke omschrijving past bij de bron? De Volkenbond gaat

  1. A een succes worden, omdat de Verenigde Staten deelnemen.
  2. B een succes worden, omdat Duitsland deelneemt.
  3. C mislukken, omdat de Verenigde Staten niet deelnemen.
  4. D mislukken, omdat Duitsland niet deelneemt.
Bron 7

Een tekening over de Volkenbond (1919):

Toelichting Links op het bord staat: Deze Volkenbondbrug is bedacht door de president van de Verenigde Staten. Op de brug staat van links naar rechts: België, Frankrijk, Engeland en Italië.

GT-0125-a-b

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven

Bekijk het antwoord

Antwoord: C

Vraag 12 2 punten

Een bewering over de Franse bezetting van het Ruhrgebied: de bezetting van het Ruhrgebied kwam door twee strafbepalingen uit het Verdrag van Versailles, namelijk herstelbetalingen en demilitarisatie. Geef een argument waaruit blijkt dat de bewering juist is. Doe dit door:

  • eerst aan te geven dat de herstelbetalingen een oorzaak waren van de Franse bezetting,
  • en vervolgens aan te geven dat de demilitarisatie de bezetting makkelijker maakte.
Bron 7

Een tekening over de Volkenbond (1919):

Toelichting Links op het bord staat: Deze Volkenbondbrug is bedacht door de president van de Verenigde Staten. Op de brug staat van links naar rechts: België, Frankrijk, Engeland en Italië.

GT-0125-a-b

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven

Bekijk het antwoord
  • De herstelbetalingen waren een oorzaak van de Franse bezetting (van het Ruhrgebied), want de bezetting vond plaats omdat Duitsland de herstelbetalingen niet kon voldoen (1)
  • De demilitarisatie maakte de bezetting makkelijker, omdat het Duitse leger niet in deze (grens)gebieden mocht zijn (en dus geen weerstand kon bieden aan het Franse en Belgische leger)/niet sterk genoeg was (1)

Gebruik bron 8.

Vraag 13 2 punten

Stel: je doet onderzoek naar de werking van de planeconomie in de Sovjet-Unie en je vindt deze bron. Geef eerst een argument waaruit blijkt dat de bron bruikbaar is voor je onderzoek. Geef daarna een argument waaruit blijkt dat de bron niet zo betrouwbaar is voor je onderzoek.

Bron 7

Een tekening over de Volkenbond (1919):

Toelichting Links op het bord staat: Deze Volkenbondbrug is bedacht door de president van de Verenigde Staten. Op de brug staat van links naar rechts: België, Frankrijk, Engeland en Italië.

GT-0125-a-b

Bron 8

Uit een verslag van een studiereis naar de Sovjet-Unie, geschreven door een Engelse communist (1932):

We bezochten een staatsfabriek die tractoren produceerde. Zij haalden de productie in 775 uur in plaats van de 924 uur die eerder was gepland. Nieuwe berekeningen laten zien dat de productie met 150% kan groeien. Dit nieuwe economische systeem werkt volgens mij veel beter dan het kapitalistische systeem.

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven

Bekijk het antwoord

Opmerking Het antwoord bij het tweede deel van de vraag dat het de mening van slechts één persoon is, mag niet goed gerekend worden.

GT-0125-a-o Gebruik bron 9.

Vraag 14 2 punten

Duitsland werd tussen 1900 en 1945 op verschillende manieren geregeerd. Zo is Duitsland in die tijd een keizerrijk, een democratie en een dictatuur geweest. Welke regeringsvorm hoort bij Duitsland in onderdeel 1 en welke in onderdeel 2? Licht je antwoord toe met behulp van de bron. Doe het zo: Regeringsvorm bij onderdeel 1 is: … (kies uit: keizerrijk / democratie / dictatuur), want … (licht je antwoord toe met behulp van de bron). Regeringsvorm bij onderdeel 2 is: … (kies uit: keizerrijk / democratie / dictatuur), want … (licht je antwoord toe met behulp van de bron).

Bron 7

Een tekening over de Volkenbond (1919):

Toelichting Links op het bord staat: Deze Volkenbondbrug is bedacht door de president van de Verenigde Staten. Op de brug staat van links naar rechts: België, Frankrijk, Engeland en Italië.

GT-0125-a-b

Bron 8

Uit een verslag van een studiereis naar de Sovjet-Unie, geschreven door een Engelse communist (1932):

We bezochten een staatsfabriek die tractoren produceerde. Zij haalden de productie in 775 uur in plaats van de 924 uur die eerder was gepland. Nieuwe berekeningen laten zien dat de productie met 150% kan groeien. Dit nieuwe economische systeem werkt volgens mij veel beter dan het kapitalistische systeem.

Bron 9

onderdeel 1 Verkiezingsuitslag van de Rijksdagverkiezingen (november 1932): partij % zetels Nationaal-Socialistische Duitse ArbeidersPartij 33,1% 196 Sociaal-Democratische Partij van Duitsland 20,4% 121 Communistische Partij van Duitsland 16,9% 100 Duitse Centrumpartij 11,9% 70 overige partijen 17,7% 97 totaal 100% 584

onderdeel 2 Een stembiljet voor de Rijksdagverkiezingen (1936):

Toelichting Op de bron staat: Rijksdag voor vrijheid en vrede Nationaal-Socialistische Duitse ArbeidersPartij Adolf Hitler

GT-0125-a-b

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven

Bekijk het antwoord

Opmerking Alleen als na een juiste keuze een juiste, bijpassende toelichting volgt, wordt 1 scorepunt toegekend.

Vraag 15 1 punt

Rond 1900 werd in Berlijn het Rijkskanselier-plein aangelegd. In de loop van 1933 werd de naam van dit plein veranderd in het Adolf Hitlerplein. Naar aanleiding van welke gebeurtenis is de naam van dit plein veranderd?

Bron 7

Een tekening over de Volkenbond (1919):

Toelichting Links op het bord staat: Deze Volkenbondbrug is bedacht door de president van de Verenigde Staten. Op de brug staat van links naar rechts: België, Frankrijk, Engeland en Italië.

GT-0125-a-b

Bron 8

Uit een verslag van een studiereis naar de Sovjet-Unie, geschreven door een Engelse communist (1932):

We bezochten een staatsfabriek die tractoren produceerde. Zij haalden de productie in 775 uur in plaats van de 924 uur die eerder was gepland. Nieuwe berekeningen laten zien dat de productie met 150% kan groeien. Dit nieuwe economische systeem werkt volgens mij veel beter dan het kapitalistische systeem.

Bron 9

onderdeel 1 Verkiezingsuitslag van de Rijksdagverkiezingen (november 1932): partij % zetels Nationaal-Socialistische Duitse ArbeidersPartij 33,1% 196 Sociaal-Democratische Partij van Duitsland 20,4% 121 Communistische Partij van Duitsland 16,9% 100 Duitse Centrumpartij 11,9% 70 overige partijen 17,7% 97 totaal 100% 584

onderdeel 2 Een stembiljet voor de Rijksdagverkiezingen (1936):

Toelichting Op de bron staat: Rijksdag voor vrijheid en vrede Nationaal-Socialistische Duitse ArbeidersPartij Adolf Hitler

GT-0125-a-b

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven

Bekijk het antwoord
  • Uit het antwoord moet blijken dat in 1933 Hitler/de NSDAP de macht overgenomen heeft. (1)

Vraag 16 1 punt

Duitsland en de Sovjet-Unie waren tussen 1935 en 1945 allebei een totalitaire staat met veel gemeenschappelijke kenmerken. Maar er waren ook economische en ideologische verschillen tussen beide totalitaire staten. Noem één economisch of één ideologisch verschil tussen beide staten. Doe het zo: In Duitsland …, terwijl in de Sovjet-Unie … (noem een verschil).

Bron 7

Een tekening over de Volkenbond (1919):

Toelichting Links op het bord staat: Deze Volkenbondbrug is bedacht door de president van de Verenigde Staten. Op de brug staat van links naar rechts: België, Frankrijk, Engeland en Italië.

GT-0125-a-b

Bron 8

Uit een verslag van een studiereis naar de Sovjet-Unie, geschreven door een Engelse communist (1932):

We bezochten een staatsfabriek die tractoren produceerde. Zij haalden de productie in 775 uur in plaats van de 924 uur die eerder was gepland. Nieuwe berekeningen laten zien dat de productie met 150% kan groeien. Dit nieuwe economische systeem werkt volgens mij veel beter dan het kapitalistische systeem.

Bron 9

onderdeel 1 Verkiezingsuitslag van de Rijksdagverkiezingen (november 1932): partij % zetels Nationaal-Socialistische Duitse ArbeidersPartij 33,1% 196 Sociaal-Democratische Partij van Duitsland 20,4% 121 Communistische Partij van Duitsland 16,9% 100 Duitse Centrumpartij 11,9% 70 overige partijen 17,7% 97 totaal 100% 584

onderdeel 2 Een stembiljet voor de Rijksdagverkiezingen (1936):

Toelichting Op de bron staat: Rijksdag voor vrijheid en vrede Nationaal-Socialistische Duitse ArbeidersPartij Adolf Hitler

GT-0125-a-b

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven

Bekijk het antwoord

Opmerking Alleen bij een juist verschil tussen Duitsland en de Sovjet-Unie wordt

1 scorepunt toegekend.

Gebruik bron 10.

Vraag 17 2 punten

Hieronder staan vijf begrippen:

1 collectivisatie

2 planeconomie

3 showprocessen

4 strafkampen

5 zuiveringen Welke twee begrippen zijn te herkennen in de bron? Schrijf alleen de nummers op.

Bron 7

Een tekening over de Volkenbond (1919):

Toelichting Links op het bord staat: Deze Volkenbondbrug is bedacht door de president van de Verenigde Staten. Op de brug staat van links naar rechts: België, Frankrijk, Engeland en Italië.

GT-0125-a-b

Bron 8

Uit een verslag van een studiereis naar de Sovjet-Unie, geschreven door een Engelse communist (1932):

We bezochten een staatsfabriek die tractoren produceerde. Zij haalden de productie in 775 uur in plaats van de 924 uur die eerder was gepland. Nieuwe berekeningen laten zien dat de productie met 150% kan groeien. Dit nieuwe economische systeem werkt volgens mij veel beter dan het kapitalistische systeem.

Bron 9

onderdeel 1 Verkiezingsuitslag van de Rijksdagverkiezingen (november 1932): partij % zetels Nationaal-Socialistische Duitse ArbeidersPartij 33,1% 196 Sociaal-Democratische Partij van Duitsland 20,4% 121 Communistische Partij van Duitsland 16,9% 100 Duitse Centrumpartij 11,9% 70 overige partijen 17,7% 97 totaal 100% 584

onderdeel 2 Een stembiljet voor de Rijksdagverkiezingen (1936):

Toelichting Op de bron staat: Rijksdag voor vrijheid en vrede Nationaal-Socialistische Duitse ArbeidersPartij Adolf Hitler

GT-0125-a-b

Bron 10

Uit een artikel over een rechtszaak in 1936 tegen oud-partijleiders in de Sovjet-Unie:

Het vreemde aan de hele rechtszaak is dat de verdachten schuld bekenden. “Waar we van worden beschuldigd, is de volledige waarheid”, verklaarde een verdachte. “Ik ben niet van plan mezelf te verdedigen.” De oud-partijleiders werden ervan beschuldigd de macht te willen grijpen en Stalin te willen vermoorden. De verdachten bekenden schuld in de hoop dat hun familie gespaard zou worden.

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven

Bekijk het antwoord
  • (nummer) 3 (= showprocessen) (1)
  • (nummer) 5 (= zuiveringen) (1)

Vraag 18 2 punten

Een bewering: Door de economische crisis kreeg de NSB meer aanhang. Dat vormde een steeds grotere bedreiging voor de Nederlandse democratie. Toon aan dat de bewering juist is. Doe dit door:

  • eerst aan te geven waarom de economische crisis een oorzaak was van de toename van de aanhang van de NSB,
  • en vervolgens een argument te geven waarom een steeds grotere aanhang van de NSB een bedreiging vormde voor de democratie.
Bron 7

Een tekening over de Volkenbond (1919):

Toelichting Links op het bord staat: Deze Volkenbondbrug is bedacht door de president van de Verenigde Staten. Op de brug staat van links naar rechts: België, Frankrijk, Engeland en Italië.

GT-0125-a-b

Bron 8

Uit een verslag van een studiereis naar de Sovjet-Unie, geschreven door een Engelse communist (1932):

We bezochten een staatsfabriek die tractoren produceerde. Zij haalden de productie in 775 uur in plaats van de 924 uur die eerder was gepland. Nieuwe berekeningen laten zien dat de productie met 150% kan groeien. Dit nieuwe economische systeem werkt volgens mij veel beter dan het kapitalistische systeem.

Bron 9

onderdeel 1 Verkiezingsuitslag van de Rijksdagverkiezingen (november 1932): partij % zetels Nationaal-Socialistische Duitse ArbeidersPartij 33,1% 196 Sociaal-Democratische Partij van Duitsland 20,4% 121 Communistische Partij van Duitsland 16,9% 100 Duitse Centrumpartij 11,9% 70 overige partijen 17,7% 97 totaal 100% 584

onderdeel 2 Een stembiljet voor de Rijksdagverkiezingen (1936):

Toelichting Op de bron staat: Rijksdag voor vrijheid en vrede Nationaal-Socialistische Duitse ArbeidersPartij Adolf Hitler

GT-0125-a-b

Bron 10

Uit een artikel over een rechtszaak in 1936 tegen oud-partijleiders in de Sovjet-Unie:

Het vreemde aan de hele rechtszaak is dat de verdachten schuld bekenden. “Waar we van worden beschuldigd, is de volledige waarheid”, verklaarde een verdachte. “Ik ben niet van plan mezelf te verdedigen.” De oud-partijleiders werden ervan beschuldigd de macht te willen grijpen en Stalin te willen vermoorden. De verdachten bekenden schuld in de hoop dat hun familie gespaard zou worden.

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven

Bekijk het antwoord
  • door de economische crisis de ontevredenheid onder de bevolking groeide (onder andere vanwege de groeiende/hoge werkloosheid) / de NSB een oplossing voor de economische crisis beloofde (waardoor de partij meer stemmen kreeg) (1)
  • een steeds grotere aanhang een bedreiging vormde voor de democratie, omdat de NSB tegen de democratie was / omdat de NSB wilde dat één partij/één leider aan de macht kwam / omdat de NSB geen rekening met een/de minderheid wilde houden (1)

GT-0125-a-o Gebruik bron 11.

Vraag 19 1 punt

Naar aanleiding van welke gebeurtenis is deze briefkaart gemaakt?

Bron 7

Een tekening over de Volkenbond (1919):

Toelichting Links op het bord staat: Deze Volkenbondbrug is bedacht door de president van de Verenigde Staten. Op de brug staat van links naar rechts: België, Frankrijk, Engeland en Italië.

GT-0125-a-b

Bron 8

Uit een verslag van een studiereis naar de Sovjet-Unie, geschreven door een Engelse communist (1932):

We bezochten een staatsfabriek die tractoren produceerde. Zij haalden de productie in 775 uur in plaats van de 924 uur die eerder was gepland. Nieuwe berekeningen laten zien dat de productie met 150% kan groeien. Dit nieuwe economische systeem werkt volgens mij veel beter dan het kapitalistische systeem.

Bron 9

onderdeel 1 Verkiezingsuitslag van de Rijksdagverkiezingen (november 1932): partij % zetels Nationaal-Socialistische Duitse ArbeidersPartij 33,1% 196 Sociaal-Democratische Partij van Duitsland 20,4% 121 Communistische Partij van Duitsland 16,9% 100 Duitse Centrumpartij 11,9% 70 overige partijen 17,7% 97 totaal 100% 584

onderdeel 2 Een stembiljet voor de Rijksdagverkiezingen (1936):

Toelichting Op de bron staat: Rijksdag voor vrijheid en vrede Nationaal-Socialistische Duitse ArbeidersPartij Adolf Hitler

GT-0125-a-b

Bron 10

Uit een artikel over een rechtszaak in 1936 tegen oud-partijleiders in de Sovjet-Unie:

Het vreemde aan de hele rechtszaak is dat de verdachten schuld bekenden. “Waar we van worden beschuldigd, is de volledige waarheid”, verklaarde een verdachte. “Ik ben niet van plan mezelf te verdedigen.” De oud-partijleiders werden ervan beschuldigd de macht te willen grijpen en Stalin te willen vermoorden. De verdachten bekenden schuld in de hoop dat hun familie gespaard zou worden.

Bron 11

Een Duitse briefkaart (1938):

Toelichting Op de bron staat: Oostenrijk komt thuis! 10 april 1938

GT-0125-a-b

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven

Bekijk het antwoord

Opmerking Het antwoord ‘Oostenrijk komt thuis’ mag niet goed gerekend worden.

Gebruik nogmaals bron 11.

Vraag 20 2 punten

Leg uit dat het begrip Heim ins Reich bij deze bron past. Doe dit door:

  • eerst aan te geven wat met Heim ins Reich wordt bedoeld,
  • en daarna aan te geven dat dit begrip bij de bron past.
Bron 7

Een tekening over de Volkenbond (1919):

Toelichting Links op het bord staat: Deze Volkenbondbrug is bedacht door de president van de Verenigde Staten. Op de brug staat van links naar rechts: België, Frankrijk, Engeland en Italië.

GT-0125-a-b

Bron 8

Uit een verslag van een studiereis naar de Sovjet-Unie, geschreven door een Engelse communist (1932):

We bezochten een staatsfabriek die tractoren produceerde. Zij haalden de productie in 775 uur in plaats van de 924 uur die eerder was gepland. Nieuwe berekeningen laten zien dat de productie met 150% kan groeien. Dit nieuwe economische systeem werkt volgens mij veel beter dan het kapitalistische systeem.

Bron 9

onderdeel 1 Verkiezingsuitslag van de Rijksdagverkiezingen (november 1932): partij % zetels Nationaal-Socialistische Duitse ArbeidersPartij 33,1% 196 Sociaal-Democratische Partij van Duitsland 20,4% 121 Communistische Partij van Duitsland 16,9% 100 Duitse Centrumpartij 11,9% 70 overige partijen 17,7% 97 totaal 100% 584

onderdeel 2 Een stembiljet voor de Rijksdagverkiezingen (1936):

Toelichting Op de bron staat: Rijksdag voor vrijheid en vrede Nationaal-Socialistische Duitse ArbeidersPartij Adolf Hitler

GT-0125-a-b

Bron 10

Uit een artikel over een rechtszaak in 1936 tegen oud-partijleiders in de Sovjet-Unie:

Het vreemde aan de hele rechtszaak is dat de verdachten schuld bekenden. “Waar we van worden beschuldigd, is de volledige waarheid”, verklaarde een verdachte. “Ik ben niet van plan mezelf te verdedigen.” De oud-partijleiders werden ervan beschuldigd de macht te willen grijpen en Stalin te willen vermoorden. De verdachten bekenden schuld in de hoop dat hun familie gespaard zou worden.

Bron 11

Een Duitse briefkaart (1938):

Toelichting Op de bron staat: Oostenrijk komt thuis! 10 april 1938

GT-0125-a-b

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven

Bekijk het antwoord
  • Met Heim ins Reich wordt bedoeld dat alle (etnische) Duitsers/ Duitstaligen in Duitsland/binnen de nieuwe/Duitse grenzen zouden moeten wonen (1)
  • Dit begrip past bij de bron, want Oostenrijk is een land waar Duits gesproken wordt en het moest zich (volgens de nazi’s) bij Duitsland aansluiten (zodat Oostenrijk weer ‘thuiskwam’) (1)

Gebruik bron 12.

Vraag 21 1 punt

Uit welk land kwam de regeringsleider die deze toespraak hield? En naar aanleiding van welke gebeurtenis hield hij deze toespraak? land naar aanleiding van

  1. A Groot-Brittannië de Conferentie van München
  2. B Groot-Brittannië het tekenen van het niet-aanvalsverdrag
  3. C Sovjet-Unie de Conferentie van München
  4. D Sovjet-Unie het tekenen van het niet-aanvalsverdrag
Bron 7

Een tekening over de Volkenbond (1919):

Toelichting Links op het bord staat: Deze Volkenbondbrug is bedacht door de president van de Verenigde Staten. Op de brug staat van links naar rechts: België, Frankrijk, Engeland en Italië.

GT-0125-a-b

Bron 8

Uit een verslag van een studiereis naar de Sovjet-Unie, geschreven door een Engelse communist (1932):

We bezochten een staatsfabriek die tractoren produceerde. Zij haalden de productie in 775 uur in plaats van de 924 uur die eerder was gepland. Nieuwe berekeningen laten zien dat de productie met 150% kan groeien. Dit nieuwe economische systeem werkt volgens mij veel beter dan het kapitalistische systeem.

Bron 9

onderdeel 1 Verkiezingsuitslag van de Rijksdagverkiezingen (november 1932): partij % zetels Nationaal-Socialistische Duitse ArbeidersPartij 33,1% 196 Sociaal-Democratische Partij van Duitsland 20,4% 121 Communistische Partij van Duitsland 16,9% 100 Duitse Centrumpartij 11,9% 70 overige partijen 17,7% 97 totaal 100% 584

onderdeel 2 Een stembiljet voor de Rijksdagverkiezingen (1936):

Toelichting Op de bron staat: Rijksdag voor vrijheid en vrede Nationaal-Socialistische Duitse ArbeidersPartij Adolf Hitler

GT-0125-a-b

Bron 10

Uit een artikel over een rechtszaak in 1936 tegen oud-partijleiders in de Sovjet-Unie:

Het vreemde aan de hele rechtszaak is dat de verdachten schuld bekenden. “Waar we van worden beschuldigd, is de volledige waarheid”, verklaarde een verdachte. “Ik ben niet van plan mezelf te verdedigen.” De oud-partijleiders werden ervan beschuldigd de macht te willen grijpen en Stalin te willen vermoorden. De verdachten bekenden schuld in de hoop dat hun familie gespaard zou worden.

Bron 11

Een Duitse briefkaart (1938):

Toelichting Op de bron staat: Oostenrijk komt thuis! 10 april 1938

GT-0125-a-b

Bron 12

Uit een toespraak van een regeringsleider (1938):

We hebben het Tsjechoslowaakse probleem opgelost. Hier is het document met onze handtekeningen. Het is, naar mijn mening, het begin van een veel grotere vrede voor Europa. Ik heb vanmorgen nog een gesprek gehad met de Duitse rijkskanselier, meneer Hitler, en wij hebben beiden de overeenkomst ondertekend. Wij willen met deze overeenkomst laten zien dat onze twee volken nooit meer oorlog met elkaar willen voeren.

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven

Bekijk het antwoord

Antwoord: A

De Tweede Wereldoorlog (1939-1945)

Gebruik bron 13.

Vraag 22 1 punt

Onder welke naam staat de gebeurtenis bekend die in de bron wordt omschreven?

Bron 13

Een uitspraak uit 1941:

Zondag 22 juni zijn de Duitse legers de Sovjet-Unie binnengetrokken. Dit is een briljante daad van Hitler als militair strateeg en als bouwer van het nieuwe Europa.

GT-0125-a-b

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven

Bekijk het antwoord
  • Operatie Barbarossa (1)

Vraag 23 2 punten

Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd Sinterklaas bij een intocht in 1941 begroet door de jongerenbeweging van de NSB. Sinterklaas was ook aanwezig bij een concert voor kinderen van Nederlanders die vrijwillig voor de nazi's vochten. Dit alles werd uitgezonden in het bioscoopjournaal. Hieronder staan zes begrippen die gaan over Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog:

1 capitulatie

2 censuur

3 collaboratie

4 mobilisatie

5 persoonsbewijs

6 propaganda Welke twee begrippen horen bij de tekst hierboven over de intocht van Sinterklaas? Schrijf alleen de nummers op.

Bron 13

Een uitspraak uit 1941:

Zondag 22 juni zijn de Duitse legers de Sovjet-Unie binnengetrokken. Dit is een briljante daad van Hitler als militair strateeg en als bouwer van het nieuwe Europa.

GT-0125-a-b

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven

Bekijk het antwoord
  • (nummer) 3 (= collaboratie) (1)
  • (nummer) 6 (= propaganda) (1)

GT-0125-a-o Gebruik bron 14.

Vraag 24 1 punt

Afbeelding 1 en 2 gaan over dezelfde gebeurtenis. Welke gebeurtenis is dat?

  1. A de aanval op Pearl Harbor
  2. B de Blitzkrieg in Polen
  3. C de invasie in Normandië
  4. D de slag bij Stalingrad
Bron 13

Een uitspraak uit 1941:

Zondag 22 juni zijn de Duitse legers de Sovjet-Unie binnengetrokken. Dit is een briljante daad van Hitler als militair strateeg en als bouwer van het nieuwe Europa.

GT-0125-a-b

Bron 14

Twee afbeeldingen die dezelfde gebeurtenis tijdens de Tweede Wereldoorlog laten zien:

afbeelding 1

afbeelding 2

Toelichting Vertaling van de tekst: Herdenk 7 december!

GT-0125-a-b

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven

Bekijk het antwoord

Antwoord: A

Gebruik bron 15.

Vraag 25 2 punten

Iemand beweert dat de man fout was in de oorlog. De echtgenote van de man is het daar niet mee eens. Zij vindt dat haar man niet fout was in de oorlog. Geef voor beide standpunten een argument. Doe het zo: De man was fout, want … De man was niet fout, want …

Bron 13

Een uitspraak uit 1941:

Zondag 22 juni zijn de Duitse legers de Sovjet-Unie binnengetrokken. Dit is een briljante daad van Hitler als militair strateeg en als bouwer van het nieuwe Europa.

GT-0125-a-b

Bron 14

Twee afbeeldingen die dezelfde gebeurtenis tijdens de Tweede Wereldoorlog laten zien:

afbeelding 1

afbeelding 2

Toelichting Vertaling van de tekst: Herdenk 7 december!

GT-0125-a-b

Bron 15

Uit een televisieprogramma (uit 2001) over een NSB’er:

Zijn echtgenote heeft nooit begrepen waarom mensen boos waren over zijn lidmaatschap van de NSB. Hij richtte zich vooral op de sociale tak van de NSB. Zo collecteerde hij voor de Winterhulp, de liefdadigheidsorganisatie van de NSB. Ook zette hij zich in voor de Volksdienst. De Volksdienst hielp slachtoffers van bombardementen en zamelde kleding en meubels in voor de armen. Joden kregen geen hulp van deze organisaties.

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven

Bekijk het antwoord
  • De man was fout, want hij was (actief) lid van de NSB / hij was lid van een organisatie die geen joden wilde helpen (1)
  • De man was niet fout, want hij hield zich bezig met hulpprogramma’s (van de NSB) / liefdadigheid (1)

Vraag 26 1 punt

In de loop van de Tweede Wereldoorlog werd in Nederland maar één politieke partij toegestaan. Welk klassiek grondrecht werd daarmee geschonden?

Bron 13

Een uitspraak uit 1941:

Zondag 22 juni zijn de Duitse legers de Sovjet-Unie binnengetrokken. Dit is een briljante daad van Hitler als militair strateeg en als bouwer van het nieuwe Europa.

GT-0125-a-b

Bron 14

Twee afbeeldingen die dezelfde gebeurtenis tijdens de Tweede Wereldoorlog laten zien:

afbeelding 1

afbeelding 2

Toelichting Vertaling van de tekst: Herdenk 7 december!

GT-0125-a-b

Bron 15

Uit een televisieprogramma (uit 2001) over een NSB’er:

Zijn echtgenote heeft nooit begrepen waarom mensen boos waren over zijn lidmaatschap van de NSB. Hij richtte zich vooral op de sociale tak van de NSB. Zo collecteerde hij voor de Winterhulp, de liefdadigheidsorganisatie van de NSB. Ook zette hij zich in voor de Volksdienst. De Volksdienst hielp slachtoffers van bombardementen en zamelde kleding en meubels in voor de armen. Joden kregen geen hulp van deze organisaties.

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven

Bekijk het antwoord

Opmerking Vrijheid van meningsuiting mag niet goed gerekend worden.

Gebruik bron 16.

Vraag 27 2 punten

Hieronder staan vier mogelijke redenen om onder te duiken:

1 deelname aan de Spoorwegstaking

2 gedwongen tewerkstelling

3 Joods zijn

4 verzetsdaden plegen Geef per verhaal aan welke reden daarbij hoort. Let op! Een reden mag maar één keer worden gebruikt. Er blijft één reden over. Doe het zo: Bij verhaal a hoort reden ... (vul nummer in). (enzovoort tot en met verhaal c)

Bron 13

Een uitspraak uit 1941:

Zondag 22 juni zijn de Duitse legers de Sovjet-Unie binnengetrokken. Dit is een briljante daad van Hitler als militair strateeg en als bouwer van het nieuwe Europa.

GT-0125-a-b

Bron 14

Twee afbeeldingen die dezelfde gebeurtenis tijdens de Tweede Wereldoorlog laten zien:

afbeelding 1

afbeelding 2

Toelichting Vertaling van de tekst: Herdenk 7 december!

GT-0125-a-b

Bron 15

Uit een televisieprogramma (uit 2001) over een NSB’er:

Zijn echtgenote heeft nooit begrepen waarom mensen boos waren over zijn lidmaatschap van de NSB. Hij richtte zich vooral op de sociale tak van de NSB. Zo collecteerde hij voor de Winterhulp, de liefdadigheidsorganisatie van de NSB. Ook zette hij zich in voor de Volksdienst. De Volksdienst hielp slachtoffers van bombardementen en zamelde kleding en meubels in voor de armen. Joden kregen geen hulp van deze organisaties.

Bron 16

Hieronder staan drie verhalen over onderduiken tijdens de Tweede Wereldoorlog in Nederland:

verhaal a In het geheim maakte en repareerde ik wapens. Ik was net op tijd ontsnapt bij een inval van de bezetter en moest onderduiken. Ik heb toen met een oppasser van een dierentuin gepraat. Hij zei: “Ga vannacht maar in het hok van de chimpansee.” Daar heb ik dus geslapen. In de kooi ernaast zat de gorilla Japie.

verhaal b De Duitsers deden meestal ’s nachts invallen om jonge mannen te arresteren. Dan vluchtten de jongens uit de buurt het huis uit en klommen over de schutting mijn tuin in. Volgens afspraak stond mijn tuinkamerdeur altijd open. Het gebeurde vaak dat een jongen bij mij naar binnen rende en zich dan onder mijn bed verstopte.

verhaal c Zo liepen we dan door de stromende regen, vader, moeder en ik, op weg naar het onderduikadres. De arbeiders die we tegenkwamen, keken ons vol medelijden na. Ze vonden het jammer dat ze ons geen voertuig konden aanbieden vanwege de opvallende gele ster op onze kleding.

GT-0125-a-b

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven

Bekijk het antwoord
  • Bij verhaal a hoort reden 4 (= verzetsdaden plegen). Bij verhaal b hoort reden 2 (= gedwongen tewerkstelling). Bij verhaal c hoort reden 3 (= Joods zijn). indien drie antwoorden juist (2) indien twee antwoorden juist (1) indien minder dan twee antwoorden juist (0) (2)

Gebruik bron 17.

Vraag 28 1 punt

Uit de bron blijkt dat Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog geen rechtsstaat meer was. Geef een reden, met behulp van de bron, waarom Nederland toen geen rechtsstaat meer was. Doe het zo: Nederland was toen geen rechtsstaat meer, want … (geef een reden met behulp van de bron).

Bron 13

Een uitspraak uit 1941:

Zondag 22 juni zijn de Duitse legers de Sovjet-Unie binnengetrokken. Dit is een briljante daad van Hitler als militair strateeg en als bouwer van het nieuwe Europa.

GT-0125-a-b

Bron 14

Twee afbeeldingen die dezelfde gebeurtenis tijdens de Tweede Wereldoorlog laten zien:

afbeelding 1

afbeelding 2

Toelichting Vertaling van de tekst: Herdenk 7 december!

GT-0125-a-b

Bron 15

Uit een televisieprogramma (uit 2001) over een NSB’er:

Zijn echtgenote heeft nooit begrepen waarom mensen boos waren over zijn lidmaatschap van de NSB. Hij richtte zich vooral op de sociale tak van de NSB. Zo collecteerde hij voor de Winterhulp, de liefdadigheidsorganisatie van de NSB. Ook zette hij zich in voor de Volksdienst. De Volksdienst hielp slachtoffers van bombardementen en zamelde kleding en meubels in voor de armen. Joden kregen geen hulp van deze organisaties.

Bron 16

Hieronder staan drie verhalen over onderduiken tijdens de Tweede Wereldoorlog in Nederland:

verhaal a In het geheim maakte en repareerde ik wapens. Ik was net op tijd ontsnapt bij een inval van de bezetter en moest onderduiken. Ik heb toen met een oppasser van een dierentuin gepraat. Hij zei: “Ga vannacht maar in het hok van de chimpansee.” Daar heb ik dus geslapen. In de kooi ernaast zat de gorilla Japie.

verhaal b De Duitsers deden meestal ’s nachts invallen om jonge mannen te arresteren. Dan vluchtten de jongens uit de buurt het huis uit en klommen over de schutting mijn tuin in. Volgens afspraak stond mijn tuinkamerdeur altijd open. Het gebeurde vaak dat een jongen bij mij naar binnen rende en zich dan onder mijn bed verstopte.

verhaal c Zo liepen we dan door de stromende regen, vader, moeder en ik, op weg naar het onderduikadres. De arbeiders die we tegenkwamen, keken ons vol medelijden na. Ze vonden het jammer dat ze ons geen voertuig konden aanbieden vanwege de opvallende gele ster op onze kleding.

GT-0125-a-b

Bron 17

Over de geschiedenis van een bank in Nederland:

Tijdens de Tweede Wereldoorlog richtte de Duitse bezetter een nep-bank op. Nederlandse Joden moesten hun geld op deze nep-bank zetten. Ook moesten ze al hun sieraden en kunst bij deze nep-bank opslaan. De directie van deze bank wist in 1943 dat de Duitse bezetter Joden zou afvoeren. Hun bankrekeningen werden opgeheven. Alle kostbaarheden van Joden werden verkocht. Van dat geld werden onder andere deportaties betaald en werd 11 miljoen gulden geïnvesteerd in de uitbreiding van kamp Westerbork. Ook concentratiekamp Vught is betaald met Joods geld.

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven

Bekijk het antwoord
  • Voorbeeld van een juist antwoord is: Nederland was toen geen rechtsstaat meer, omdat (een van de volgende): − Joden/Joodse bezittingen niet werden beschermd door de overheid. − de overheid/de Duitse bezetter de wet overtrad door een nep-bank op te richten. − er voor Joden blijkbaar geen rechtsgelijkheid/rechtszekerheid/recht op bezit meer bestond. − de overheid/de Duitse bezetter het geld/de bezittingen van de Joden roofde/in beslag nam (in plaats van hun bezit te beschermen) / er geen mogelijkheid was om een beroep te doen op een rechter. (1)

GT-0125-a-o Gebruik nogmaals bron 17.

Vraag 29 1 punt

Twee beweringen over de Holocaust: Bewering 1: de Holocaust was een onvoorbereide actie. Bewering 2: de Holocaust was een zorgvuldig geplande actie. Welke bewering is juist? Verklaar je keuze met behulp van de bron. Doe het zo: Bewering … (kies uit: 1 of 2) is juist, want … (geef een verklaring met behulp van de bron).

Bron 13

Een uitspraak uit 1941:

Zondag 22 juni zijn de Duitse legers de Sovjet-Unie binnengetrokken. Dit is een briljante daad van Hitler als militair strateeg en als bouwer van het nieuwe Europa.

GT-0125-a-b

Bron 14

Twee afbeeldingen die dezelfde gebeurtenis tijdens de Tweede Wereldoorlog laten zien:

afbeelding 1

afbeelding 2

Toelichting Vertaling van de tekst: Herdenk 7 december!

GT-0125-a-b

Bron 15

Uit een televisieprogramma (uit 2001) over een NSB’er:

Zijn echtgenote heeft nooit begrepen waarom mensen boos waren over zijn lidmaatschap van de NSB. Hij richtte zich vooral op de sociale tak van de NSB. Zo collecteerde hij voor de Winterhulp, de liefdadigheidsorganisatie van de NSB. Ook zette hij zich in voor de Volksdienst. De Volksdienst hielp slachtoffers van bombardementen en zamelde kleding en meubels in voor de armen. Joden kregen geen hulp van deze organisaties.

Bron 16

Hieronder staan drie verhalen over onderduiken tijdens de Tweede Wereldoorlog in Nederland:

verhaal a In het geheim maakte en repareerde ik wapens. Ik was net op tijd ontsnapt bij een inval van de bezetter en moest onderduiken. Ik heb toen met een oppasser van een dierentuin gepraat. Hij zei: “Ga vannacht maar in het hok van de chimpansee.” Daar heb ik dus geslapen. In de kooi ernaast zat de gorilla Japie.

verhaal b De Duitsers deden meestal ’s nachts invallen om jonge mannen te arresteren. Dan vluchtten de jongens uit de buurt het huis uit en klommen over de schutting mijn tuin in. Volgens afspraak stond mijn tuinkamerdeur altijd open. Het gebeurde vaak dat een jongen bij mij naar binnen rende en zich dan onder mijn bed verstopte.

verhaal c Zo liepen we dan door de stromende regen, vader, moeder en ik, op weg naar het onderduikadres. De arbeiders die we tegenkwamen, keken ons vol medelijden na. Ze vonden het jammer dat ze ons geen voertuig konden aanbieden vanwege de opvallende gele ster op onze kleding.

GT-0125-a-b

Bron 17

Over de geschiedenis van een bank in Nederland:

Tijdens de Tweede Wereldoorlog richtte de Duitse bezetter een nep-bank op. Nederlandse Joden moesten hun geld op deze nep-bank zetten. Ook moesten ze al hun sieraden en kunst bij deze nep-bank opslaan. De directie van deze bank wist in 1943 dat de Duitse bezetter Joden zou afvoeren. Hun bankrekeningen werden opgeheven. Alle kostbaarheden van Joden werden verkocht. Van dat geld werden onder andere deportaties betaald en werd 11 miljoen gulden geïnvesteerd in de uitbreiding van kamp Westerbork. Ook concentratiekamp Vught is betaald met Joods geld.

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven

Bekijk het antwoord

Opmerking Alleen als na ‘bewering 2’ een juiste verklaring volgt, wordt 1 scorepunt toegekend.

Gebruik bron 18.

Vraag 30 1 punt

Welk begrip past bij de inhoud van de documentaire?

  1. A dwangarbeid
  2. B kampen
  3. C nationalisme
  4. D soevereiniteitsoverdracht
Bron 13

Een uitspraak uit 1941:

Zondag 22 juni zijn de Duitse legers de Sovjet-Unie binnengetrokken. Dit is een briljante daad van Hitler als militair strateeg en als bouwer van het nieuwe Europa.

GT-0125-a-b

Bron 14

Twee afbeeldingen die dezelfde gebeurtenis tijdens de Tweede Wereldoorlog laten zien:

afbeelding 1

afbeelding 2

Toelichting Vertaling van de tekst: Herdenk 7 december!

GT-0125-a-b

Bron 15

Uit een televisieprogramma (uit 2001) over een NSB’er:

Zijn echtgenote heeft nooit begrepen waarom mensen boos waren over zijn lidmaatschap van de NSB. Hij richtte zich vooral op de sociale tak van de NSB. Zo collecteerde hij voor de Winterhulp, de liefdadigheidsorganisatie van de NSB. Ook zette hij zich in voor de Volksdienst. De Volksdienst hielp slachtoffers van bombardementen en zamelde kleding en meubels in voor de armen. Joden kregen geen hulp van deze organisaties.

Bron 16

Hieronder staan drie verhalen over onderduiken tijdens de Tweede Wereldoorlog in Nederland:

verhaal a In het geheim maakte en repareerde ik wapens. Ik was net op tijd ontsnapt bij een inval van de bezetter en moest onderduiken. Ik heb toen met een oppasser van een dierentuin gepraat. Hij zei: “Ga vannacht maar in het hok van de chimpansee.” Daar heb ik dus geslapen. In de kooi ernaast zat de gorilla Japie.

verhaal b De Duitsers deden meestal ’s nachts invallen om jonge mannen te arresteren. Dan vluchtten de jongens uit de buurt het huis uit en klommen over de schutting mijn tuin in. Volgens afspraak stond mijn tuinkamerdeur altijd open. Het gebeurde vaak dat een jongen bij mij naar binnen rende en zich dan onder mijn bed verstopte.

verhaal c Zo liepen we dan door de stromende regen, vader, moeder en ik, op weg naar het onderduikadres. De arbeiders die we tegenkwamen, keken ons vol medelijden na. Ze vonden het jammer dat ze ons geen voertuig konden aanbieden vanwege de opvallende gele ster op onze kleding.

GT-0125-a-b

Bron 17

Over de geschiedenis van een bank in Nederland:

Tijdens de Tweede Wereldoorlog richtte de Duitse bezetter een nep-bank op. Nederlandse Joden moesten hun geld op deze nep-bank zetten. Ook moesten ze al hun sieraden en kunst bij deze nep-bank opslaan. De directie van deze bank wist in 1943 dat de Duitse bezetter Joden zou afvoeren. Hun bankrekeningen werden opgeheven. Alle kostbaarheden van Joden werden verkocht. Van dat geld werden onder andere deportaties betaald en werd 11 miljoen gulden geïnvesteerd in de uitbreiding van kamp Westerbork. Ook concentratiekamp Vught is betaald met Joods geld.

Bron 18

Uit een documentaire over de Tweede Wereldoorlog in Indonesië:

In een toespraak zei Soekarno dat hij de keizer van Japan zeer dankbaar was. De idealen waar vele Indonesiërs al tientallen jaren voor hadden gestreden, waren nu bijna bereikt. De Japanners gaven op de Inlandse school militaire training. Dat werd door veel leerlingen leuk gevonden. Dan werd er geoefend met houten geweren en werd er gemarcheerd. De Amerikanen, de Engelsen en de Nederlanders waren dan de vijanden.

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven

Bekijk het antwoord

Antwoord: C

Door de tijd heen

(Deze vraag heeft geen inleidende tekst.)

Vraag 31 1 punt

Hieronder staan drie gebeurtenissen uit de Tweede Wereldoorlog:

1 De Verenigde Staten gooien een atoombom op Hiroshima.

2 Duitsland geeft zich over.

3 Russische legers ontdekken vernietigingskampen in Polen. Welke volgorde is juist, van vroeger naar later?

  1. A 1, 2, 3
  2. B 1, 3, 2
  3. C 2, 1, 3
  4. D 2, 3, 1
  5. E 3, 1, 2
  6. F 3, 2, 1
Bekijk het antwoord

Antwoord: F

Door de tijd heen

Gebruik bron 19.

Vraag 32 2 punten

Op de kaarten zijn enkele landen donker afgebeeld. Geef per kaart aan bij welk bondgenootschap de donkere landen horen. Doe het zo: Bij kaart 1 hoort het bondgenootschap … Bij kaart 2 hoort het bondgenootschap …

Bron 19

Twee kaarten met landen die bij een bondgenootschap horen:

kaart 1 kaart 2

GT-0125-a-b

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven

Bekijk het antwoord
  • Bij kaart 1 hoort het bondgenootschap Centralen (1)
  • Bij kaart 2 hoort het bondgenootschap As-mogendheden (1)

GT-0125-a-o Gebruik bron 20.

Vraag 33 2 punten

Hieronder staan drie perioden: periode a: 1942-1946 periode b: 1946-1950 periode c: vanaf 1950 Alle foto’s gaan over Nederland en Indonesië in de tijd na 1942. Geef per foto aan welke periode daarbij hoort. Let op! Een periode mag meer dan één keer gebruikt worden. Doe het zo: Foto 1 hoort bij periode … (kies uit: a, b of c). (enzovoort tot en met foto 6)

Bron 19

Twee kaarten met landen die bij een bondgenootschap horen:

kaart 1 kaart 2

GT-0125-a-b

Bron 20

Hieronder en op de volgende twee pagina’s staan in totaal zes foto’s over Nederland en Indonesië na 1942:

foto 1 Het Nederlandse koloniale gezag neemt Indonesische verzetsstrijders gevangen:

foto 2 Molukse kinderen uit de voormalige kolonie Indonesië wonen in een opvangkamp in Drenthe:

GT-0125-a-b foto 3 Soekarno leest de onafhankelijkheidsverklaring voor:

foto 4 Koningin Juliana luistert naar de soevereiniteits-overdracht die wordt voorgelezen:

GT-0125-a-b foto 5 Britse troepen nemen het gezag over in Indonesië:

foto 6 Nederlandse militairen gaan aan boord van een schip op weg naar de eerste politionele actie:

GT-0125-a-b

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven

Bekijk het antwoord

Opmerking Bij foto 1 mag het antwoord periode a (1942-1946) ook goed gerekend worden.

Europa en de wereld (1945-1989)

Gebruik bron 21.

Vraag 34 1 punt

Twee jaar na deze toespraak wordt een organisatie opgericht. Welke organisatie wordt bedoeld?

  1. A EGKS
  2. B EU
  3. C NAVO
  4. D VN
Bron 21

Uit een toespraak van de Franse minister van Buitenlandse Zaken (1950):

Het belangrijkste doel van Frankrijk is het bewaren van vrede. Om dit te bereiken, moet er eerst één Europa zijn. Vijf jaar na de capitulatie van Duitsland komen wij met een voorstel voor Europese samenwerking. Een nieuw Europa zal uit dit alles worden geboren, een stevig verenigd en sterk gebouwd Europa.

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven

Bekijk het antwoord

Antwoord: A

Gebruik bron 22.

Vraag 35 1 punt

Dit bericht over de Hongaarse Opstand stond in een Nederlandse krant. Een bericht met zo’n tekst kon toen niet in de Oostbloklanden worden gepubliceerd. Geef een argument waarom dit bericht toen niet in de Oostbloklanden gepubliceerd kon worden. Doe het zo: Dit bericht kon toen niet in de Oostbloklanden gepubliceerd worden, omdat … (geef een argument).

Bron 21

Uit een toespraak van de Franse minister van Buitenlandse Zaken (1950):

Het belangrijkste doel van Frankrijk is het bewaren van vrede. Om dit te bereiken, moet er eerst één Europa zijn. Vijf jaar na de capitulatie van Duitsland komen wij met een voorstel voor Europese samenwerking. Een nieuw Europa zal uit dit alles worden geboren, een stevig verenigd en sterk gebouwd Europa.

Bron 22

Een foto met krantenbericht uit een Nederlandse krant (1956):

Toelichting Trotseren betekent tegenstand bieden. Tirannie betekent onderdrukking.

GT-0125-a-b

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven

Bekijk het antwoord
  • Uit het antwoord moet blijken dat dit bericht toen niet in de Oostbloklanden gepubliceerd kon worden, omdat er in deze landen geen vrijheid van meningsuiting/persvrijheid was / omdat er sprake was van een communistische dictatuur. (1)

Gebruik nogmaals bron 22.

Vraag 36 1 punt

Dit krantenbericht is geschreven naar aanleiding van de Hongaarse Opstand. Een andere gebeurtenis uit de Koude Oorlog is de Praagse Lente. Bij beide gebeurtenissen speelt de Sovjet-Unie een belangrijke rol. Is er sprake van continuïteit of van verandering in de reactie van de Sovjet-Unie op beide gebeurtenissen? Verklaar je antwoord. Doe het zo: Er is sprake van … (kies uit: continuïteit / verandering), want … (geef verklaring).

Bron 21

Uit een toespraak van de Franse minister van Buitenlandse Zaken (1950):

Het belangrijkste doel van Frankrijk is het bewaren van vrede. Om dit te bereiken, moet er eerst één Europa zijn. Vijf jaar na de capitulatie van Duitsland komen wij met een voorstel voor Europese samenwerking. Een nieuw Europa zal uit dit alles worden geboren, een stevig verenigd en sterk gebouwd Europa.

Bron 22

Een foto met krantenbericht uit een Nederlandse krant (1956):

Toelichting Trotseren betekent tegenstand bieden. Tirannie betekent onderdrukking.

GT-0125-a-b

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven

Bekijk het antwoord

Opmerking Alleen als na een keuze een juiste, bijpassende verklaring volgt, wordt

1 scorepunt toegekend.

GT-0125-a-o Gebruik bron 23.

Vraag 37 2 punten

Hieronder staan vijf beweringen: De Dolle Mina’s

1 wilden dat mannen meer huishoudelijke taken gingen doen.

2 wilden dat vrouwen werden toegelaten op de universiteiten.

3 wilden de aandacht vestigen op de ongelijke rechten van man en vrouw.

4 wilden gelijk kiesrecht voor mannen en vrouwen.

5 wilden met hun acties de aandacht van de media trekken. Welke twee beweringen passen bij de bron? Schrijf alleen de nummers op.

Bron 21

Uit een toespraak van de Franse minister van Buitenlandse Zaken (1950):

Het belangrijkste doel van Frankrijk is het bewaren van vrede. Om dit te bereiken, moet er eerst één Europa zijn. Vijf jaar na de capitulatie van Duitsland komen wij met een voorstel voor Europese samenwerking. Een nieuw Europa zal uit dit alles worden geboren, een stevig verenigd en sterk gebouwd Europa.

Bron 22

Een foto met krantenbericht uit een Nederlandse krant (1956):

Toelichting Trotseren betekent tegenstand bieden. Tirannie betekent onderdrukking.

GT-0125-a-b

Bron 23

Dolle Mina’s tijdens een actie bij een openbaar toilet (1970):

Op het pamflet staat de volgende tekst:

Voor Vrouwen Verboden

Waarom zijn er voor mannen openbare toiletten en voor vrouwen niet? Hebben vrouwen die niet nodig? Of moeten vrouwen naar een kroeg of een warenhuis gaan om daar te plassen? Of ‘hoeven’ vrouwen helemaal niet te plassen in de stad? Horen vrouwen thuis te blijven en is de stad alleen voor mannen? Wij vrouwen van Nederland eisen openbaar plasrecht. Openbaar plasrecht is een hoge noodzaak!

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven

Bekijk het antwoord
  • (bewering) 3 (1)
  • (bewering) 5 (1)

Vraag 38 2 punten

In de jaren zestig van de vorige eeuw werd er gedemonstreerd voor het wettelijk recht op abortus. Dit leidde in 1970 tot het initiatiefwetsvoorstel voor een abortuswet. Pas in 1984 trad de wet officieel in werking. Een invulopdracht:

1 De mensen die het initiatiefwetsvoorstel deden waren lid van de … (Eerste Kamer / Tweede Kamer / Provinciale Staten).

2 Pas na goedkeuring door de … (Eerste Kamer / Tweede Kamer / regering) kon de wet worden ondertekend.

3 Het staatshoofd dat deze wet ondertekende was … (Wilhelmina / Beatrix / Willem-Alexander). Maak de zinnen kloppend door telkens de juiste keuze te maken. Doe het zo: zin 1: … (kies uit: Eerste Kamer / Tweede Kamer / Provinciale Staten). zin 2: … (kies uit: Eerste Kamer / Tweede Kamer / regering). zin 3: … (kies uit: Wilhelmina / Beatrix / Willem-Alexander).

Bron 21

Uit een toespraak van de Franse minister van Buitenlandse Zaken (1950):

Het belangrijkste doel van Frankrijk is het bewaren van vrede. Om dit te bereiken, moet er eerst één Europa zijn. Vijf jaar na de capitulatie van Duitsland komen wij met een voorstel voor Europese samenwerking. Een nieuw Europa zal uit dit alles worden geboren, een stevig verenigd en sterk gebouwd Europa.

Bron 22

Een foto met krantenbericht uit een Nederlandse krant (1956):

Toelichting Trotseren betekent tegenstand bieden. Tirannie betekent onderdrukking.

GT-0125-a-b

Bron 23

Dolle Mina’s tijdens een actie bij een openbaar toilet (1970):

Op het pamflet staat de volgende tekst:

Voor Vrouwen Verboden

Waarom zijn er voor mannen openbare toiletten en voor vrouwen niet? Hebben vrouwen die niet nodig? Of moeten vrouwen naar een kroeg of een warenhuis gaan om daar te plassen? Of ‘hoeven’ vrouwen helemaal niet te plassen in de stad? Horen vrouwen thuis te blijven en is de stad alleen voor mannen? Wij vrouwen van Nederland eisen openbaar plasrecht. Openbaar plasrecht is een hoge noodzaak!

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven

Bekijk het antwoord
  • zin 1: Tweede Kamer zin 2: Eerste Kamer zin 3: Beatrix indien drie antwoorden juist (2) indien twee antwoorden juist (1) indien minder dan twee antwoorden juist (0) (2)

Gebruik bron 24.

Vraag 39 1 punt

In de bron is een ontwikkeling te zien. Welk begrip past bij deze ontwikkeling?

  1. A amerikanisering
  2. B gastarbeiders
  3. C individualisering
  4. D overlegeconomie
  5. E wederopbouw
Bron 21

Uit een toespraak van de Franse minister van Buitenlandse Zaken (1950):

Het belangrijkste doel van Frankrijk is het bewaren van vrede. Om dit te bereiken, moet er eerst één Europa zijn. Vijf jaar na de capitulatie van Duitsland komen wij met een voorstel voor Europese samenwerking. Een nieuw Europa zal uit dit alles worden geboren, een stevig verenigd en sterk gebouwd Europa.

Bron 22

Een foto met krantenbericht uit een Nederlandse krant (1956):

Toelichting Trotseren betekent tegenstand bieden. Tirannie betekent onderdrukking.

GT-0125-a-b

Bron 23

Dolle Mina’s tijdens een actie bij een openbaar toilet (1970):

Op het pamflet staat de volgende tekst:

Voor Vrouwen Verboden

Waarom zijn er voor mannen openbare toiletten en voor vrouwen niet? Hebben vrouwen die niet nodig? Of moeten vrouwen naar een kroeg of een warenhuis gaan om daar te plassen? Of ‘hoeven’ vrouwen helemaal niet te plassen in de stad? Horen vrouwen thuis te blijven en is de stad alleen voor mannen? Wij vrouwen van Nederland eisen openbaar plasrecht. Openbaar plasrecht is een hoge noodzaak!

Bron 24

Inwoners van Rotterdam afkomstig uit gebieden rond de Middellandse Zee tussen 1965 en 1979:

GT-0125-a-b

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven

Bekijk het antwoord

Antwoord: B

Gebruik bron 25.

Vraag 40 2 punten

Leg uit wat er met de tekst op het spandoek rechts bedoeld wordt. Doe dit door:

  • eerst aan te geven welke oorlog bedoeld wordt met ‘ná de oorlog’,
  • en daarna aan te geven welke internationale situatie mogelijk voor een nieuwe oorlog zou kunnen zorgen.
Bron 21

Uit een toespraak van de Franse minister van Buitenlandse Zaken (1950):

Het belangrijkste doel van Frankrijk is het bewaren van vrede. Om dit te bereiken, moet er eerst één Europa zijn. Vijf jaar na de capitulatie van Duitsland komen wij met een voorstel voor Europese samenwerking. Een nieuw Europa zal uit dit alles worden geboren, een stevig verenigd en sterk gebouwd Europa.

Bron 22

Een foto met krantenbericht uit een Nederlandse krant (1956):

Toelichting Trotseren betekent tegenstand bieden. Tirannie betekent onderdrukking.

GT-0125-a-b

Bron 23

Dolle Mina’s tijdens een actie bij een openbaar toilet (1970):

Op het pamflet staat de volgende tekst:

Voor Vrouwen Verboden

Waarom zijn er voor mannen openbare toiletten en voor vrouwen niet? Hebben vrouwen die niet nodig? Of moeten vrouwen naar een kroeg of een warenhuis gaan om daar te plassen? Of ‘hoeven’ vrouwen helemaal niet te plassen in de stad? Horen vrouwen thuis te blijven en is de stad alleen voor mannen? Wij vrouwen van Nederland eisen openbaar plasrecht. Openbaar plasrecht is een hoge noodzaak!

Bron 24

Inwoners van Rotterdam afkomstig uit gebieden rond de Middellandse Zee tussen 1965 en 1979:

GT-0125-a-b

Bron 25

Een demonstratie in Den Haag (1983):

Toelichting Op het spandoek links staat een kruisraket en het vrijheidsbeeld afgebeeld. Op het spandoek rechts staat de tekst: Ik ben van ná de oorlog en dát wil ik zo houden.

Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven

Bekijk het antwoord
  • Met ‘ná de oorlog’ wordt bedoeld (na) de Tweede Wereldoorlog (1)
  • De internationale situatie die bedoeld wordt, is de machtsstrijd/de Koude Oorlog/de wapenwedloop tussen de Verenigde Staten/het kapitalisme enerzijds en de Sovjet-Unie/het communisme anderzijds (wat als een dreiging werd ervaren/zou kunnen leiden tot een nieuwe oorlog) (1)

Door de tijd heen

Vraag 41 2 punten

Hieronder staan drie leiders van de Sovjet-Unie:

1 Chroesjtsjov

2 Gorbatsjov

3 Stalin Drie gebeurtenissen in Berlijn: a Blokkade van Berlijn b bouw van de Berlijnse Muur c val van de Berlijnse Muur Neem het onderstaande schema over op je antwoordblad en zet de leiders en de gebeurtenissen bij de juiste periode. Let op! Schrijf alleen de nummers en de letters op. periode leider gebeurtenis 1928-1953 1953-1964 1985-1991

Bekijk het antwoord
  • periode leider gebeurtenis 1928-1953 3 (= Stalin) a (= Blokkade van Berlijn) 1953-1964 1 (= Chroesjtsjov) b (= bouw van de Berlijnse Muur) 1985-1991 2 (= Gorbatsjov) c (= val van de Berlijnse Muur) indien zes antwoorden juist (2) indien vijf of vier antwoorden juist (1) indien minder dan vier antwoorden juist (0) (2)

Bron: College voor Toetsen en Examens, centraal examen vmbo-gl/tl Geschiedenis en staatsinrichting 2022, tijdvak 3. Afbeeldingen en de exacte opmaak staan in het originele examen: https://www.examenblad.nl/2022/vmbo-gl/documenten/cse-3/gt-0125-a-22-3-o

Andere examens geschiedenis en staatsinrichting vmbo-gl/tl

Veelgestelde vragen

Hoeveel vragen heeft het eindexamen geschiedenis en staatsinrichting vmbo-gl/tl 2022, tijdvak 3?

Het centraal examen geschiedenis en staatsinrichting vmbo-gl/tl 2022, tijdvak 3 telt 41 vragen. De meeste vragen gaan over tijd van wereldoorlogen (25), staatsinrichting (5) en Koude Oorlog (5).

Wat zijn de antwoorden van het examen geschiedenis en staatsinrichting vmbo-gl/tl 2022, tijdvak 3?

Op deze pagina staat bij elke vraag het antwoord uit het officiële correctievoorschrift van het College voor Toetsen en Examens, met de punten per onderdeel. Bij meerkeuzevragen staat de juiste letter erbij.

Waar vind ik het correctievoorschrift van geschiedenis en staatsinrichting vmbo-gl/tl 2022, tijdvak 3?

Het correctievoorschrift staat op examenblad.nl, de site van het College voor Toetsen en Examens (https://www.examenblad.nl/2022/vmbo-gl/documenten/cse-3/gt-0125-a-22-3-c).

Hoe oefen ik met het examen geschiedenis en staatsinrichting vmbo-gl/tl 2022, tijdvak 3 en krijg ik feedback?

Vraag je docent om het examen als oefentoets klaar te zetten in ToetsChecker. Je maakt het op papier of online, en het AI-model kijkt het na volgens het correctievoorschrift, met feedback per vraag. Je docent geeft het resultaat daarna vrij.