Eindexamen geschiedenis en staatsinrichting vmbo-gl/tl 2021, tijdvak 3: vragen en antwoorden
Alle vragen met het antwoord uit het correctievoorschrift. Opgaven: Nederland (1848-1914), De Eerste Wereldoorlog (1914-1918), Het Interbellum (1918-1939), De Tweede Wereldoorlog (1939-1945), De Tweede Wereldoorlog (1939-1945), Europa en de wereld (1945-1989), Door de tijd heen, De nieuwe wereldorde (vanaf 1990), De nieuwe wereldorde (vanaf 1990), Door de tijd heen.
Het centraal examen geschiedenis en staatsinrichting vmbo-gl/tl 2021, tijdvak 3 loopt tot vraag 52. Van 51 vragen staat het onderwerp in de vragenbank. De meeste vragen gaan over tijd van wereldoorlogen (28), staatsinrichting (7) en tijd van televisie en computer (5). De opgaven en het correctievoorschrift staan op examenblad.nl. Met ToetsChecker maakt een klas het examen op papier en doet het AI-model per vraag een nakijkvoorstel met feedback, dat de docent controleert en vrijgeeft.
Onderwerpen in dit examen
| Onderwerp | Vragen | Aantal |
|---|---|---|
| Tijd van wereldoorlogen | 4-7, 11-22, 24-31, 33-36 | 28 |
| Staatsinrichting | 1-2, 9-10, 42, 50-51 | 7 |
| Tijd van televisie en computer | 39-40, 47-49 | 5 |
| Historische vaardigheden | 8, 32, 46, 52 | 4 |
| Koude Oorlog | 38, 41, 44-45 | 4 |
| Dekolonisatie | 23, 37 | 2 |
| Tijd van burgers en stoommachines | 3 | 1 |
Vergeleken met andere jaren
De verdeling over de onderwerpen ligt dicht bij het gemiddelde van de andere 17 examens geschiedenis en staatsinrichting vmbo-gl/tl sinds 2018. Geen enkel onderwerp wijkt meer dan zes procentpunten af.
Opgaven en correctievoorschrift
De documenten staan op examenblad.nl, de officiële site van het College voor Toetsen en Examens. ToetsChecker haalt ze daar op als je het examen in de vragenbank kiest.
Oefenen als leerling
Een oud examen maken is de beste voorbereiding, maar zonder nakijken weet je niet waar je punten verliest. Met ToetsChecker maak je het examen geschiedenis en staatsinrichting vmbo-gl/tl 2021, tijdvak 3 op papier, net als het echte examen, of online als je docent het digitaal klaarzet. Het AI-model kijkt het na volgens het officiële correctievoorschrift. Zodra je docent het resultaat vrijgeeft, zie je per vraag wat goed was en wat er ontbrak.
Nakijken als docent
Start gratis vanaf deze pagina
Maak een gratis account vanaf deze pagina, dan staat het examen geschiedenis en staatsinrichting vmbo-gl/tl 2021, tijdvak 3 meteen voor je klaar als correctiemodel, met alle vragen en het correctievoorschrift. Dat kost geen credits.
Laat de klas het examen maken
Op papier, zoals het echte examen: je scant de stapel in één keer of mailt de scan naar je scanadres. Of online, als digitale toetsafname met toezicht; de opgavetekst staat dan als bron bij elke vraag. Afbeeldingen uit het examen gaan niet mee, die staan in de PDF van de opgaven.
Geef de resultaten vrij
Het AI-model kijkt elk examen na volgens het correctievoorschrift en schrijft feedback per vraag. Bij een oefenexamen geef je alles in één keer vrij; bij een toets die meetelt loop je het voorstel eerst na. De leerling ziet het resultaat pas na jouw vrijgave.
ToetsChecker is geen examensite: je kijkt er ook je eigen SO's, proefwerken, praktische opdrachten en verslagen mee na, handgeschreven of digitaal, met jouw correctiemodel en feedback per vraag. Een gratis account heeft alle functies en 200 credits per maand, genoeg om ongeveer 100 toetsen te laten nakijken. Maak een gratis account of lees eerst hoe het nakijken werkt.
Vragen en antwoorden
Hieronder staan de opgaven en vragen van het examen geschiedenis en staatsinrichting vmbo-gl/tl 2021, tijdvak 3. Onder elke vraag klap je het antwoord uit het correctievoorschrift open. Probeer de vraag eerst zelf.
Nederland (1848-1914)
(Deze vraag heeft geen inleidende tekst.)
Vraag 1 2 punten
In 1848 werd de grondwet veranderd. In deze nieuwe grondwet zijn veranderingen opgenomen in de manier waarop de Tweede Kamer werd gekozen. Welke politieke stroming stelde deze veranderingen voor? Noem één van die veranderingen in de manier waarop de Tweede Kamer werd gekozen. Doe het zo: de politieke stroming die de veranderingen voorstelde: … één van de veranderingen: …
Bekijk het antwoord
Voorbeeld uit het correctievoorschrift:
- één van de veranderingen (één van de volgende): (1p)
- (de invoering van) het censuskiesrecht
- (de invoering van) het districtenstelsel
- (de invoering van) rechtstreekse verkiezingen
Vraag 2 1 punt
Vanaf 1848 wordt jaarlijks een troonrede voorgelezen aan de Staten-Generaal. Wie is politiek verantwoordelijk voor de inhoud van de troonrede?
Bekijk het antwoord
Antwoord: C
Vraag 3 2 punten
In 1854 nam de Tweede Kamer een wetsvoorstel voor betere en gezondere woningen niet aan. In 1901 werd een vergelijkbaar wetsvoorstel wél aangenomen. Een mogelijke verklaring voor de veranderde houding van de Tweede Kamer komt door het Caoutchouc-artikel. Leg uit dat door de invoering van het Caoutchouc-artikel de kans groter was geworden dat dit wetsvoorstel later wél aangenomen werd. Doe dat door:
- eerst aan te geven wat in het Caoutchouc-artikel werd geregeld
- en daarna een reden te geven waardoor het Caoutchouc-artikel de kans vergrootte dat het wetsvoorstel werd aangenomen.
Bekijk het antwoord
- In het Caoutchouc-artikel werd het kiesrecht uitgebreid met/toegekend aan alle volwassen mannelijke inwoners die konden aantonen dat zij beschikten over “kentekenen van geschiktheid en maatschappelijke welstand” / werd het censuskiesrecht afgeschaft (1)
- Door de uitbreiding van het kiesrecht moest er rekening gehouden worden met een grotere (politieke) invloed van minder rijke kiezers / kwamen er meer sociaal-democraten/confessionelen in de Tweede Kamer / was er in de Tweede Kamer meer aandacht voor de situatie van de armen/de sociale kwestie (1)
De Eerste Wereldoorlog (1914-1918)
Gebruik bron 1.
Vraag 4 1 punt
Welke gebeurtenis was de aanleiding voor de situatie die in de bron wordt beschreven?
Bron 1
Een krantenbericht verschenen op 30 juni 1914:
Demonstraties tegen Servië in Sarajevo
De hele dag liepen veel demonstranten door de straten van Sarajevo. Zij zongen Oostenrijkse volksliederen en riepen: “Weg met de Serviërs”. De demonstranten trokken naar gebouwen van Servische verenigingen en sloegen daar alle ruiten in. Ook andere Servische gebouwen en winkels werden beschadigd.
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven
Bekijk het antwoord
- Uit het antwoord moet blijken dat het gaat om de moordaanslag op de kroonprins van Oostenrijk-Hongarije (Frans Ferdinand in Sarajevo op 28 juni 1914). (1)
Gebruik bron 2.
Vraag 5 1 punt
Welke begrippen horen bij de bron?
Bron 1
Een krantenbericht verschenen op 30 juni 1914:
Demonstraties tegen Servië in Sarajevo
De hele dag liepen veel demonstranten door de straten van Sarajevo. Zij zongen Oostenrijkse volksliederen en riepen: “Weg met de Serviërs”. De demonstranten trokken naar gebouwen van Servische verenigingen en sloegen daar alle ruiten in. Ook andere Servische gebouwen en winkels werden beschadigd.
Bron 2
Herinneringen van een Duitse soldaat (1914):
Wij hadden de schoolbank of onze werkplek verlaten om enthousiast ons land te dienen in het leger. We verlangden naar de spanning en het avontuur van de oorlog. De oorlog had ons in zijn greep en beheerste onze gedachten.
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven
Bekijk het antwoord
Antwoord: C
Gebruik bron 3.
Vraag 6 1 punt
De prentbriefkaart bevat een propagandaboodschap. Welke propagandaboodschap wordt bedoeld?
Bron 1
Een krantenbericht verschenen op 30 juni 1914:
Demonstraties tegen Servië in Sarajevo
De hele dag liepen veel demonstranten door de straten van Sarajevo. Zij zongen Oostenrijkse volksliederen en riepen: “Weg met de Serviërs”. De demonstranten trokken naar gebouwen van Servische verenigingen en sloegen daar alle ruiten in. Ook andere Servische gebouwen en winkels werden beschadigd.
Bron 2
Herinneringen van een Duitse soldaat (1914):
Wij hadden de schoolbank of onze werkplek verlaten om enthousiast ons land te dienen in het leger. We verlangden naar de spanning en het avontuur van de oorlog. De oorlog had ons in zijn greep en beheerste onze gedachten.
Bron 3
Een Duitse prentbriefkaart (1916):
Toelichting Bovenaan de prent zijn zeppelins (luchtschepen) te zien die bombardementen uitvoeren op Londen.
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven
Bekijk het antwoord
- Uit het antwoord moet blijken dat het om het succes/de kracht/de overmacht van het Duitse leger/de Duitse bombardementen gaat (en dat Groot-Brittannië dus beter de strijd kan opgeven). (1)
Gebruik bron 4.
Vraag 7 1 punt
In de bron zijn enkele kenmerken te herkennen van de manier waarop tijdens de Eerste Wereldoorlog werd gevochten. Noem twee kenmerken die zijn te herkennen in de bron.
Bron 1
Een krantenbericht verschenen op 30 juni 1914:
Demonstraties tegen Servië in Sarajevo
De hele dag liepen veel demonstranten door de straten van Sarajevo. Zij zongen Oostenrijkse volksliederen en riepen: “Weg met de Serviërs”. De demonstranten trokken naar gebouwen van Servische verenigingen en sloegen daar alle ruiten in. Ook andere Servische gebouwen en winkels werden beschadigd.
Bron 2
Herinneringen van een Duitse soldaat (1914):
Wij hadden de schoolbank of onze werkplek verlaten om enthousiast ons land te dienen in het leger. We verlangden naar de spanning en het avontuur van de oorlog. De oorlog had ons in zijn greep en beheerste onze gedachten.
Bron 3
Een Duitse prentbriefkaart (1916):
Toelichting Bovenaan de prent zijn zeppelins (luchtschepen) te zien die bombardementen uitvoeren op Londen.
Bron 4
Een bericht van de Franse regering (1916):
In de buurt van Verdun werden onze legers zwaar gebombardeerd. In de avond volgde er een hevige aanval op de Franse loopgraven. De Duitsers vielen vijf keer met een groot leger aan. Ze hadden geen succes. Alle aanvallen werden door onze mitrailleurs tegengehouden. Er vielen veel Duitse slachtoffers.
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven
Bekijk het antwoord
Opmerking Alleen als er twee juiste kenmerken worden genoemd, wordt 1 scorepunt toegekend.
Gebruik nogmaals bron 4.
Vraag 8 1 punt
Een leerling maakt een werkstuk over de Eerste Wereldoorlog. Hij wil deze bron gebruiken, maar twijfelt aan de betrouwbaarheid van de informatie. Geef één reden waarom de informatie uit de bron zorgt voor twijfel.
Bron 1
Een krantenbericht verschenen op 30 juni 1914:
Demonstraties tegen Servië in Sarajevo
De hele dag liepen veel demonstranten door de straten van Sarajevo. Zij zongen Oostenrijkse volksliederen en riepen: “Weg met de Serviërs”. De demonstranten trokken naar gebouwen van Servische verenigingen en sloegen daar alle ruiten in. Ook andere Servische gebouwen en winkels werden beschadigd.
Bron 2
Herinneringen van een Duitse soldaat (1914):
Wij hadden de schoolbank of onze werkplek verlaten om enthousiast ons land te dienen in het leger. We verlangden naar de spanning en het avontuur van de oorlog. De oorlog had ons in zijn greep en beheerste onze gedachten.
Bron 3
Een Duitse prentbriefkaart (1916):
Toelichting Bovenaan de prent zijn zeppelins (luchtschepen) te zien die bombardementen uitvoeren op Londen.
Bron 4
Een bericht van de Franse regering (1916):
In de buurt van Verdun werden onze legers zwaar gebombardeerd. In de avond volgde er een hevige aanval op de Franse loopgraven. De Duitsers vielen vijf keer met een groot leger aan. Ze hadden geen succes. Alle aanvallen werden door onze mitrailleurs tegengehouden. Er vielen veel Duitse slachtoffers.
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven
Bekijk het antwoord
- Uit het antwoord moet blijken dat aan de betrouwbaarheid van de bron kan worden getwijfeld, omdat de Franse regering misschien de eigen prestaties mooier maakt/de Duitse prestaties afzwakt / omdat het bericht kan worden gezien als (Franse) propaganda / omdat de Franse regering niet objectief is. (1)
Het Interbellum (1918-1939)
Gebruik bron 5.
Vraag 9 1 punt
De manier waarop de volksvertegenwoordiging wordt gekozen, wordt kiesstelsel genoemd. Bij welk kiesstelsel past de bron? En om welke reden past de bron bij het kiesstelsel? kiesstelsel: reden:
Bron 5
Advertentie in een krant uit 1918:
Advies aan de kiezers in Zeeland
Stem op nummer één van de lijst van onze partij. Behalve wanneer u de voorkeur aan iemand anders op onze lijst geeft. Dan kunt u ook op hem stemmen.
De nummer één op onze lijst is:
Mr. M.W.F. TREUB
Kleur dus het hokje voor zijn naam! U mag maar één kandidaat van onze lijst aanwijzen en dus één hokje inkleuren!
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven
Bekijk het antwoord
Antwoord: C
Gebruik bron 6.
Vraag 10 1 punt
De toespraak is gehouden naar aanleiding van een politieke gebeurtenis in Nederland. Welke politieke gebeurtenis wordt bedoeld?
Bron 5
Advertentie in een krant uit 1918:
Advies aan de kiezers in Zeeland
Stem op nummer één van de lijst van onze partij. Behalve wanneer u de voorkeur aan iemand anders op onze lijst geeft. Dan kunt u ook op hem stemmen.
De nummer één op onze lijst is:
Mr. M.W.F. TREUB
Kleur dus het hokje voor zijn naam! U mag maar één kandidaat van onze lijst aanwijzen en dus één hokje inkleuren!
Bron 6
Uit een toespraak gehouden in 1919:
Mannen, wees niet bang voor de vrouw van de toekomst. Als wijze en zelfstandige vrouw wordt zij nu een betere vrouw en moeder, politiek gelijkwaardig aan de man.
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven
Bekijk het antwoord
- Uit het antwoord moet blijken dat de toespraak gehouden is naar aanleiding van de invoering van het (algemeen / actief/passief) kiesrecht voor vrouwen (of een omschrijving daarvan). (1)
Gebruik bron 7.
Vraag 11 1 punt
In de bron is een ontwikkeling in Duitsland in het jaar 1923 te herkennen. Hoe wordt de ontwikkeling genoemd die te herkennen is in de bron?
Bron 5
Advertentie in een krant uit 1918:
Advies aan de kiezers in Zeeland
Stem op nummer één van de lijst van onze partij. Behalve wanneer u de voorkeur aan iemand anders op onze lijst geeft. Dan kunt u ook op hem stemmen.
De nummer één op onze lijst is:
Mr. M.W.F. TREUB
Kleur dus het hokje voor zijn naam! U mag maar één kandidaat van onze lijst aanwijzen en dus één hokje inkleuren!
Bron 6
Uit een toespraak gehouden in 1919:
Mannen, wees niet bang voor de vrouw van de toekomst. Als wijze en zelfstandige vrouw wordt zij nu een betere vrouw en moeder, politiek gelijkwaardig aan de man.
Bron 7
Prijs van één brood in Duitse Marken (= Duitse munt): januari 1923 250 DM april 1923 474 DM augustus 1923 69.000 DM november 1923 201.000.000.000 DM
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven
Bekijk het antwoord
- (hyper)inflatie/geldontwaarding (of een omschrijving ervan) (1)
Gebruik nogmaals bron 7.
Vraag 12 1 punt
Enkele jaren na de ondertekening van het Verdrag van Versailles pleegt Hitler een staatsgreep. Daarbij spelen de volgende drie situaties een rol:
1 De Duitse regering doet niets om de ontwikkeling in de bron te stoppen.
2 De Duitse regering voldeed niet aan de herstelbetalingen.
3 Het Franse leger bezet het Ruhrgebied, een belangrijk deel van Duitsland. Wat is de juiste tijdsvolgorde van deze situaties?
Bron 5
Advertentie in een krant uit 1918:
Advies aan de kiezers in Zeeland
Stem op nummer één van de lijst van onze partij. Behalve wanneer u de voorkeur aan iemand anders op onze lijst geeft. Dan kunt u ook op hem stemmen.
De nummer één op onze lijst is:
Mr. M.W.F. TREUB
Kleur dus het hokje voor zijn naam! U mag maar één kandidaat van onze lijst aanwijzen en dus één hokje inkleuren!
Bron 6
Uit een toespraak gehouden in 1919:
Mannen, wees niet bang voor de vrouw van de toekomst. Als wijze en zelfstandige vrouw wordt zij nu een betere vrouw en moeder, politiek gelijkwaardig aan de man.
Bron 7
Prijs van één brood in Duitse Marken (= Duitse munt): januari 1923 250 DM april 1923 474 DM augustus 1923 69.000 DM november 1923 201.000.000.000 DM
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven
Bekijk het antwoord
Antwoord: B
Vraag 13 1 punt
In 1933 werd door de nieuwe Duitse regering een nieuw radiotoestel geïntroduceerd: de Volksradio. Er was bewust gekozen voor een goedkope radio. Met deze Volksradio kon alleen naar Duitse zenders worden geluisterd. Welk begrip past bij de introductie van de goedkope Volksradio? En welk begrip past bij de ontvangst van alléén Duitse zenders? introductie goedkope alleen Duitse zenders kunnen Volksradio door de ontvangen worden: nieuwe regering:
Bron 5
Advertentie in een krant uit 1918:
Advies aan de kiezers in Zeeland
Stem op nummer één van de lijst van onze partij. Behalve wanneer u de voorkeur aan iemand anders op onze lijst geeft. Dan kunt u ook op hem stemmen.
De nummer één op onze lijst is:
Mr. M.W.F. TREUB
Kleur dus het hokje voor zijn naam! U mag maar één kandidaat van onze lijst aanwijzen en dus één hokje inkleuren!
Bron 6
Uit een toespraak gehouden in 1919:
Mannen, wees niet bang voor de vrouw van de toekomst. Als wijze en zelfstandige vrouw wordt zij nu een betere vrouw en moeder, politiek gelijkwaardig aan de man.
Bron 7
Prijs van één brood in Duitse Marken (= Duitse munt): januari 1923 250 DM april 1923 474 DM augustus 1923 69.000 DM november 1923 201.000.000.000 DM
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven
Bekijk het antwoord
Antwoord: A
Vraag 14 1 punt
Een omschrijving: De leden van deze nazi-organisatie stonden ook wel bekend als bruinhemden. Zij moesten de partijbijeenkomsten beschermen tegen politieke tegenstanders. Zij vormden knokploegen tegen Joden, communisten en andere tegenstanders van Hitler. Welke organisatie wordt omschreven?
Bron 5
Advertentie in een krant uit 1918:
Advies aan de kiezers in Zeeland
Stem op nummer één van de lijst van onze partij. Behalve wanneer u de voorkeur aan iemand anders op onze lijst geeft. Dan kunt u ook op hem stemmen.
De nummer één op onze lijst is:
Mr. M.W.F. TREUB
Kleur dus het hokje voor zijn naam! U mag maar één kandidaat van onze lijst aanwijzen en dus één hokje inkleuren!
Bron 6
Uit een toespraak gehouden in 1919:
Mannen, wees niet bang voor de vrouw van de toekomst. Als wijze en zelfstandige vrouw wordt zij nu een betere vrouw en moeder, politiek gelijkwaardig aan de man.
Bron 7
Prijs van één brood in Duitse Marken (= Duitse munt): januari 1923 250 DM april 1923 474 DM augustus 1923 69.000 DM november 1923 201.000.000.000 DM
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven
Bekijk het antwoord
Antwoord: C
Gebruik bron 8.
Vraag 15 1 punt
Welk begrip hoort bij de bron?
Bron 5
Advertentie in een krant uit 1918:
Advies aan de kiezers in Zeeland
Stem op nummer één van de lijst van onze partij. Behalve wanneer u de voorkeur aan iemand anders op onze lijst geeft. Dan kunt u ook op hem stemmen.
De nummer één op onze lijst is:
Mr. M.W.F. TREUB
Kleur dus het hokje voor zijn naam! U mag maar één kandidaat van onze lijst aanwijzen en dus één hokje inkleuren!
Bron 6
Uit een toespraak gehouden in 1919:
Mannen, wees niet bang voor de vrouw van de toekomst. Als wijze en zelfstandige vrouw wordt zij nu een betere vrouw en moeder, politiek gelijkwaardig aan de man.
Bron 7
Prijs van één brood in Duitse Marken (= Duitse munt): januari 1923 250 DM april 1923 474 DM augustus 1923 69.000 DM november 1923 201.000.000.000 DM
Bron 8
Een tekst over de geschiedenis van Wageningen:
Rond 1935 leefden er ook in Wageningen veel mensen met een steunuitkering. De nood onder deze mensen was hoog. De gemeente verplichtte hen om te helpen een stadsgracht beter bevaarbaar te maken. Ze kregen hiervoor een erg laag loon. Wanneer ze weigerden, kregen ze geen steunuitkering meer.
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven
Bekijk het antwoord
Antwoord: D
Gebruik bron 9.
Vraag 16 1 punt
Naar aanleiding van welke politieke gebeurtenis is deze spotprent gemaakt?
Bron 5
Advertentie in een krant uit 1918:
Advies aan de kiezers in Zeeland
Stem op nummer één van de lijst van onze partij. Behalve wanneer u de voorkeur aan iemand anders op onze lijst geeft. Dan kunt u ook op hem stemmen.
De nummer één op onze lijst is:
Mr. M.W.F. TREUB
Kleur dus het hokje voor zijn naam! U mag maar één kandidaat van onze lijst aanwijzen en dus één hokje inkleuren!
Bron 6
Uit een toespraak gehouden in 1919:
Mannen, wees niet bang voor de vrouw van de toekomst. Als wijze en zelfstandige vrouw wordt zij nu een betere vrouw en moeder, politiek gelijkwaardig aan de man.
Bron 7
Prijs van één brood in Duitse Marken (= Duitse munt): januari 1923 250 DM april 1923 474 DM augustus 1923 69.000 DM november 1923 201.000.000.000 DM
Bron 8
Een tekst over de geschiedenis van Wageningen:
Rond 1935 leefden er ook in Wageningen veel mensen met een steunuitkering. De nood onder deze mensen was hoog. De gemeente verplichtte hen om te helpen een stadsgracht beter bevaarbaar te maken. Ze kregen hiervoor een erg laag loon. Wanneer ze weigerden, kregen ze geen steunuitkering meer.
Bron 9
Een spotprent over twee politieke leiders met als titel Hoe lang zal dit huwelijksgeluk duren? (1939):
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven
Bekijk het antwoord
- Uit het antwoord moet blijken dat de prent gemaakt is naar aanleiding van het sluiten van een niet-aanvalsverdrag (tussen Duitsland/Hitler en de Sovjet-Unie/Stalin)/het Molotov-Ribbentroppact (of een omschrijving daarvan). (1)
Gebruik nogmaals bron 9.
Vraag 17 1 punt
Is het waarschijnlijk dat deze spotprent in 1939 is verschenen in een Duitse krant?
Bron 5
Advertentie in een krant uit 1918:
Advies aan de kiezers in Zeeland
Stem op nummer één van de lijst van onze partij. Behalve wanneer u de voorkeur aan iemand anders op onze lijst geeft. Dan kunt u ook op hem stemmen.
De nummer één op onze lijst is:
Mr. M.W.F. TREUB
Kleur dus het hokje voor zijn naam! U mag maar één kandidaat van onze lijst aanwijzen en dus één hokje inkleuren!
Bron 6
Uit een toespraak gehouden in 1919:
Mannen, wees niet bang voor de vrouw van de toekomst. Als wijze en zelfstandige vrouw wordt zij nu een betere vrouw en moeder, politiek gelijkwaardig aan de man.
Bron 7
Prijs van één brood in Duitse Marken (= Duitse munt): januari 1923 250 DM april 1923 474 DM augustus 1923 69.000 DM november 1923 201.000.000.000 DM
Bron 8
Een tekst over de geschiedenis van Wageningen:
Rond 1935 leefden er ook in Wageningen veel mensen met een steunuitkering. De nood onder deze mensen was hoog. De gemeente verplichtte hen om te helpen een stadsgracht beter bevaarbaar te maken. Ze kregen hiervoor een erg laag loon. Wanneer ze weigerden, kregen ze geen steunuitkering meer.
Bron 9
Een spotprent over twee politieke leiders met als titel Hoe lang zal dit huwelijksgeluk duren? (1939):
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven
Bekijk het antwoord
Antwoord: C
Vraag 18 1 punt
Hieronder staan vier gebeurtenissen die te maken hebben met Duitsland in de periode 1918-1939:
1 De Duitse keizer vlucht naar Nederland.
2 Duitsland wordt extra zwaar getroffen door de beurskrach.
3 Het Dawesplan wordt ingevoerd.
4 Tijdens de Kristallnacht worden minstens 7.500 winkels verwoest. Zet de gebeurtenissen in de juiste volgorde, van vroeger naar later. Doe het zo: Eerst …, daarna …, vervolgens … en ten slotte … (vul nummers in).
Bron 5
Advertentie in een krant uit 1918:
Advies aan de kiezers in Zeeland
Stem op nummer één van de lijst van onze partij. Behalve wanneer u de voorkeur aan iemand anders op onze lijst geeft. Dan kunt u ook op hem stemmen.
De nummer één op onze lijst is:
Mr. M.W.F. TREUB
Kleur dus het hokje voor zijn naam! U mag maar één kandidaat van onze lijst aanwijzen en dus één hokje inkleuren!
Bron 6
Uit een toespraak gehouden in 1919:
Mannen, wees niet bang voor de vrouw van de toekomst. Als wijze en zelfstandige vrouw wordt zij nu een betere vrouw en moeder, politiek gelijkwaardig aan de man.
Bron 7
Prijs van één brood in Duitse Marken (= Duitse munt): januari 1923 250 DM april 1923 474 DM augustus 1923 69.000 DM november 1923 201.000.000.000 DM
Bron 8
Een tekst over de geschiedenis van Wageningen:
Rond 1935 leefden er ook in Wageningen veel mensen met een steunuitkering. De nood onder deze mensen was hoog. De gemeente verplichtte hen om te helpen een stadsgracht beter bevaarbaar te maken. Ze kregen hiervoor een erg laag loon. Wanneer ze weigerden, kregen ze geen steunuitkering meer.
Bron 9
Een spotprent over twee politieke leiders met als titel Hoe lang zal dit huwelijksgeluk duren? (1939):
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven
Bekijk het antwoord
Opmerking Er is maar één juiste volgorde.
De Tweede Wereldoorlog (1939-1945)
(Deze vraag heeft geen inleidende tekst.)
Vraag 19 1 punt
Wenen, de hoofdstad van Oostenrijk, heeft een wereldberoemd orkest. Vanaf 1938 werden dertien muzikanten uit het orkest gezet, omdat ze Joods waren of omdat ze getrouwd waren met een Joodse partner. Geef in enkele zinnen een verklaring waarom er vanaf 1938 Joodse muzikanten werden ontslagen uit het Oostenrijkse orkest. Gebruik daarbij de volgende begrippen in een juiste samenhang en betekenis: Anschluss en rassenwetten. Doe het zo: De Joodse muzikanten werden uit het Oostenrijkse orkest ontslagen, want …
Bekijk het antwoord
Opmerking Alleen als de begrippen in een juiste onderlinge samenhang en betekenis worden gebruikt, wordt 1 scorepunt toegekend.
De Tweede Wereldoorlog (1939-1945)
Gebruik bron 10.
Vraag 20 2 punten
Een invulopdracht bij de bron:
1 De gevangene zat vast als slachtoffer van het … (nationaal-socialisme / stalinisme).
2 De gevangene was een … (krijgsgevangene / politiek gevangene).
3 De tocht te voet was een gevolg van … (operatie Barbarossa / de Slag om Stalingrad). Kies telkens uit de twee mogelijkheden. Doe het zo: zin 1 = … (kies uit: nationaal-socialisme / stalinisme) zin 2 = … (kies uit: krijgsgevangene / politiek gevangene) zin 3 = … (kies uit: operatie Barbarossa / de Slag om Stalingrad)
Bron 10
Een verhaal van een gevangene over gebeurtenissen in 1941:
Bij een showproces in 1936, tijdens de zuiveringen, werd ik veroordeeld en in een kamp gevangen gezet. Plotseling werden we in
1941 uit ons kamp gehaald. De oorlog was dichtbij gekomen. We moesten van het westen naar het oosten lopen. Een enorm aantal mensen sjokte voort. Het was een zware tocht. Ik moest mijn celgenote dertig kilometer lang dragen. Ze was een oude vrouw van in de zeventig. Ze bleef maar praten over haar vijftienjarige kleinzoon die bij haar had gewoond. Haar grootste angst was dat ook híj door agenten gearresteerd zou worden. Ze heeft de tocht niet overleefd, net als duizend andere gevangenen.
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven
Bekijk het antwoord
- zin 1 = stalinisme zin 2 = politiek gevangene zin 3 = operatie Barbarossa indien drie antwoorden juist (2) indien twee antwoorden juist (1) indien minder dan twee antwoorden juist (0) (2)
Gebruik bron 11.
Vraag 21 1 punt
Door wie en waarom werd tijdens de Tweede Wereldoorlog deze poster gebruikt als propaganda?
Bron 10
Een verhaal van een gevangene over gebeurtenissen in 1941:
Bij een showproces in 1936, tijdens de zuiveringen, werd ik veroordeeld en in een kamp gevangen gezet. Plotseling werden we in
1941 uit ons kamp gehaald. De oorlog was dichtbij gekomen. We moesten van het westen naar het oosten lopen. Een enorm aantal mensen sjokte voort. Het was een zware tocht. Ik moest mijn celgenote dertig kilometer lang dragen. Ze was een oude vrouw van in de zeventig. Ze bleef maar praten over haar vijftienjarige kleinzoon die bij haar had gewoond. Haar grootste angst was dat ook híj door agenten gearresteerd zou worden. Ze heeft de tocht niet overleefd, net als duizend andere gevangenen.
Bron 11
Een poster uit de Tweede Wereldoorlog met als titel De succesvolle aanvallen van de Engelse luchtmacht (1942):
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven
Bekijk het antwoord
Antwoord: C
Vraag 22 2 punten
Hieronder staan vijf groepen:
1 Amerikanen
2 Duitsers
3 Engelsen
4 Japanners
5 NSB’ers Naar aanleiding van de bezetting van Nederland én de aanval op Pearl Harbor werden, in opdracht van de Nederlandse regering, verschillende groepen mensen gevangen gezet in Nederlands-Indië. Welke drie groepen mensen werden in Nederlands-Indië gevangen gezet? Doe het zo: De drie groepen zijn: …, … en … (vul nummers in).
Bron 10
Een verhaal van een gevangene over gebeurtenissen in 1941:
Bij een showproces in 1936, tijdens de zuiveringen, werd ik veroordeeld en in een kamp gevangen gezet. Plotseling werden we in
1941 uit ons kamp gehaald. De oorlog was dichtbij gekomen. We moesten van het westen naar het oosten lopen. Een enorm aantal mensen sjokte voort. Het was een zware tocht. Ik moest mijn celgenote dertig kilometer lang dragen. Ze was een oude vrouw van in de zeventig. Ze bleef maar praten over haar vijftienjarige kleinzoon die bij haar had gewoond. Haar grootste angst was dat ook híj door agenten gearresteerd zou worden. Ze heeft de tocht niet overleefd, net als duizend andere gevangenen.
Bron 11
Een poster uit de Tweede Wereldoorlog met als titel De succesvolle aanvallen van de Engelse luchtmacht (1942):
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven
Bekijk het antwoord
- De drie groepen zijn: 2, 4 en 5. indien drie antwoorden juist (2) indien twee antwoorden juist (1) indien minder dan twee antwoorden juist (0) (2)
Vraag 23 1 punt
In december 1942 beloofde koningin Wilhelmina in een radiotoespraak dat Nederlands-Indië na de oorlog meer politieke zelfstandigheid zou krijgen dan daarvoor. Veel Indonesiërs geloofden niet dat deze belofte veel waard was. Noem één reden waarom haar belofte op dat moment op de Indonesiërs niet veel indruk maakte.
Bron 10
Een verhaal van een gevangene over gebeurtenissen in 1941:
Bij een showproces in 1936, tijdens de zuiveringen, werd ik veroordeeld en in een kamp gevangen gezet. Plotseling werden we in
1941 uit ons kamp gehaald. De oorlog was dichtbij gekomen. We moesten van het westen naar het oosten lopen. Een enorm aantal mensen sjokte voort. Het was een zware tocht. Ik moest mijn celgenote dertig kilometer lang dragen. Ze was een oude vrouw van in de zeventig. Ze bleef maar praten over haar vijftienjarige kleinzoon die bij haar had gewoond. Haar grootste angst was dat ook híj door agenten gearresteerd zou worden. Ze heeft de tocht niet overleefd, net als duizend andere gevangenen.
Bron 11
Een poster uit de Tweede Wereldoorlog met als titel De succesvolle aanvallen van de Engelse luchtmacht (1942):
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven
Bekijk het antwoord
- Voorbeeld van een juist antwoord is: Haar belofte maakte op dat moment niet veel indruk, want Nederlands- Indië was bezet door Japan / want Nederland was bezet door Duitsland / want Wilhelmina had toen formeel geen macht meer / want de belofte van Wilhelmina leek minder waard dan de belofte van de Japanners. (1)
Gebruik bron 12.
Vraag 24 1 punt
In de titel van het boek is de achternaam van een persoon weggehaald. Welke achternaam moet op de stippellijn worden ingevuld?
Bron 10
Een verhaal van een gevangene over gebeurtenissen in 1941:
Bij een showproces in 1936, tijdens de zuiveringen, werd ik veroordeeld en in een kamp gevangen gezet. Plotseling werden we in
1941 uit ons kamp gehaald. De oorlog was dichtbij gekomen. We moesten van het westen naar het oosten lopen. Een enorm aantal mensen sjokte voort. Het was een zware tocht. Ik moest mijn celgenote dertig kilometer lang dragen. Ze was een oude vrouw van in de zeventig. Ze bleef maar praten over haar vijftienjarige kleinzoon die bij haar had gewoond. Haar grootste angst was dat ook híj door agenten gearresteerd zou worden. Ze heeft de tocht niet overleefd, net als duizend andere gevangenen.
Bron 11
Een poster uit de Tweede Wereldoorlog met als titel De succesvolle aanvallen van de Engelse luchtmacht (1942):
Bron 12
De voorkant van een boek:
Toelichting Op de afbeelding staat een stippellijn en de tekst ‘De NSB-leider en zijn vertrouwelingen’.
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven
Bekijk het antwoord
- Mussert (1)
Gebruik bron 13.
Vraag 25 1 punt
In welke krant heeft dit overlijdensbericht gestaan: in een NSB-krant of in een verzetskrant? Verklaar je keuze. Doe het zo: Het overlijdensbericht heeft gestaan in een … (kies uit: NSB-krant of verzetskrant), want … (geef verklaring).
Bron 10
Een verhaal van een gevangene over gebeurtenissen in 1941:
Bij een showproces in 1936, tijdens de zuiveringen, werd ik veroordeeld en in een kamp gevangen gezet. Plotseling werden we in
1941 uit ons kamp gehaald. De oorlog was dichtbij gekomen. We moesten van het westen naar het oosten lopen. Een enorm aantal mensen sjokte voort. Het was een zware tocht. Ik moest mijn celgenote dertig kilometer lang dragen. Ze was een oude vrouw van in de zeventig. Ze bleef maar praten over haar vijftienjarige kleinzoon die bij haar had gewoond. Haar grootste angst was dat ook híj door agenten gearresteerd zou worden. Ze heeft de tocht niet overleefd, net als duizend andere gevangenen.
Bron 11
Een poster uit de Tweede Wereldoorlog met als titel De succesvolle aanvallen van de Engelse luchtmacht (1942):
Bron 12
De voorkant van een boek:
Toelichting Op de afbeelding staat een stippellijn en de tekst ‘De NSB-leider en zijn vertrouwelingen’.
Bron 13
Een overlijdensadvertentie in een Nederlandse krant in 1942:
Vandaag ontving ik het treurige bericht, dat voor zijn leider en in de strijd tegen het communisme aan het Oostfront is overleden, mijn lieve verloofde,
RICHARD
Aagje.
Putten, 1942
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven
Bekijk het antwoord
Opmerking Alleen als na een juiste keuze een juiste verklaring volgt, wordt
1 scorepunt toegekend.
Gebruik bron 14.
Vraag 26 1 punt
Iemand beweert dat je het de man niet kwalijk kunt nemen dat hij dit werk deed. Geef een argument voor deze bewering.
Bron 10
Een verhaal van een gevangene over gebeurtenissen in 1941:
Bij een showproces in 1936, tijdens de zuiveringen, werd ik veroordeeld en in een kamp gevangen gezet. Plotseling werden we in
1941 uit ons kamp gehaald. De oorlog was dichtbij gekomen. We moesten van het westen naar het oosten lopen. Een enorm aantal mensen sjokte voort. Het was een zware tocht. Ik moest mijn celgenote dertig kilometer lang dragen. Ze was een oude vrouw van in de zeventig. Ze bleef maar praten over haar vijftienjarige kleinzoon die bij haar had gewoond. Haar grootste angst was dat ook híj door agenten gearresteerd zou worden. Ze heeft de tocht niet overleefd, net als duizend andere gevangenen.
Bron 11
Een poster uit de Tweede Wereldoorlog met als titel De succesvolle aanvallen van de Engelse luchtmacht (1942):
Bron 12
De voorkant van een boek:
Toelichting Op de afbeelding staat een stippellijn en de tekst ‘De NSB-leider en zijn vertrouwelingen’.
Bron 13
Een overlijdensadvertentie in een Nederlandse krant in 1942:
Vandaag ontving ik het treurige bericht, dat voor zijn leider en in de strijd tegen het communisme aan het Oostfront is overleden, mijn lieve verloofde,
RICHARD
Aagje.
Putten, 1942
Bron 14
Foto van een Joodse man die ingezet werd tijdens een razzia in Amsterdam (1943):
Toelichting De Joodse man op de foto werd door de Duitsers uit kamp Westerbork gehaald en naar Amsterdam gebracht om als bewaker bij deze razzia te helpen.
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven
Bekijk het antwoord
- Voorbeeld van een juist antwoord is: Je kunt het hem niet kwalijk nemen, omdat hij (als gevangene in kamp Westerbork) door de Duitsers gedwongen werd om dit werk te doen / omdat hij (of familieleden) anders zelf naar een (concentratie-/ vernietigings)kamp zou worden gedeporteerd / omdat hij hiermee voordelen voor hemzelf (en zijn familie) zou kunnen krijgen. (1)
Vraag 27 2 punten
Nederland was tijdens de Duitse bezetting geen rechtsstaat, maar vóór en na de oorlog wel. Noem twee verschillende kenmerken van de rechtsstaat die tijdens de bezetting van Nederland niet van toepassing waren.
Bron 10
Een verhaal van een gevangene over gebeurtenissen in 1941:
Bij een showproces in 1936, tijdens de zuiveringen, werd ik veroordeeld en in een kamp gevangen gezet. Plotseling werden we in
1941 uit ons kamp gehaald. De oorlog was dichtbij gekomen. We moesten van het westen naar het oosten lopen. Een enorm aantal mensen sjokte voort. Het was een zware tocht. Ik moest mijn celgenote dertig kilometer lang dragen. Ze was een oude vrouw van in de zeventig. Ze bleef maar praten over haar vijftienjarige kleinzoon die bij haar had gewoond. Haar grootste angst was dat ook híj door agenten gearresteerd zou worden. Ze heeft de tocht niet overleefd, net als duizend andere gevangenen.
Bron 11
Een poster uit de Tweede Wereldoorlog met als titel De succesvolle aanvallen van de Engelse luchtmacht (1942):
Bron 12
De voorkant van een boek:
Toelichting Op de afbeelding staat een stippellijn en de tekst ‘De NSB-leider en zijn vertrouwelingen’.
Bron 13
Een overlijdensadvertentie in een Nederlandse krant in 1942:
Vandaag ontving ik het treurige bericht, dat voor zijn leider en in de strijd tegen het communisme aan het Oostfront is overleden, mijn lieve verloofde,
RICHARD
Aagje.
Putten, 1942
Bron 14
Foto van een Joodse man die ingezet werd tijdens een razzia in Amsterdam (1943):
Toelichting De Joodse man op de foto werd door de Duitsers uit kamp Westerbork gehaald en naar Amsterdam gebracht om als bewaker bij deze razzia te helpen.
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven
Bekijk het antwoord
Opmerking Beide kenmerken (en voorbeelden) moeten duidelijk verschillend zijn van elkaar.
Gebruik bron 15.
Vraag 28 1 punt
In welk Europees land werd deze vriendschappelijke voetbalwedstrijd gespeeld?
Bron 10
Een verhaal van een gevangene over gebeurtenissen in 1941:
Bij een showproces in 1936, tijdens de zuiveringen, werd ik veroordeeld en in een kamp gevangen gezet. Plotseling werden we in
1941 uit ons kamp gehaald. De oorlog was dichtbij gekomen. We moesten van het westen naar het oosten lopen. Een enorm aantal mensen sjokte voort. Het was een zware tocht. Ik moest mijn celgenote dertig kilometer lang dragen. Ze was een oude vrouw van in de zeventig. Ze bleef maar praten over haar vijftienjarige kleinzoon die bij haar had gewoond. Haar grootste angst was dat ook híj door agenten gearresteerd zou worden. Ze heeft de tocht niet overleefd, net als duizend andere gevangenen.
Bron 11
Een poster uit de Tweede Wereldoorlog met als titel De succesvolle aanvallen van de Engelse luchtmacht (1942):
Bron 12
De voorkant van een boek:
Toelichting Op de afbeelding staat een stippellijn en de tekst ‘De NSB-leider en zijn vertrouwelingen’.
Bron 13
Een overlijdensadvertentie in een Nederlandse krant in 1942:
Vandaag ontving ik het treurige bericht, dat voor zijn leider en in de strijd tegen het communisme aan het Oostfront is overleden, mijn lieve verloofde,
RICHARD
Aagje.
Putten, 1942
Bron 14
Foto van een Joodse man die ingezet werd tijdens een razzia in Amsterdam (1943):
Toelichting De Joodse man op de foto werd door de Duitsers uit kamp Westerbork gehaald en naar Amsterdam gebracht om als bewaker bij deze razzia te helpen.
Bron 15
Een oud-voetballer vertelt in 2003 over een wedstrijd van een Nederlands elftal tijdens de Tweede Wereldoorlog:
Ik herinner me dat bij de wedstrijd tegen België het Wilhelmus werd gespeeld. Vóór de aftrap werden we voorgesteld aan de minister-president van Nederland, die tijdens de oorlog met zijn regering in dit land verbleef. We droegen bijzondere shirts: oranje elftalshirts.
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven
Bekijk het antwoord
- Groot-Brittannië/Engeland (1)
Gebruik bron 16.
Vraag 29 1 punt
De Gaulle was tijdens de Tweede Wereldoorlog de belangrijkste geallieerde leider uit Frankrijk. Welke andere geallieerde leiders zijn afgebeeld in de bron? Doe het zo: Nummer 1 is … (noem de naam van de leider). (enzovoort tot en met nummer 3)
Bron 10
Een verhaal van een gevangene over gebeurtenissen in 1941:
Bij een showproces in 1936, tijdens de zuiveringen, werd ik veroordeeld en in een kamp gevangen gezet. Plotseling werden we in
1941 uit ons kamp gehaald. De oorlog was dichtbij gekomen. We moesten van het westen naar het oosten lopen. Een enorm aantal mensen sjokte voort. Het was een zware tocht. Ik moest mijn celgenote dertig kilometer lang dragen. Ze was een oude vrouw van in de zeventig. Ze bleef maar praten over haar vijftienjarige kleinzoon die bij haar had gewoond. Haar grootste angst was dat ook híj door agenten gearresteerd zou worden. Ze heeft de tocht niet overleefd, net als duizend andere gevangenen.
Bron 11
Een poster uit de Tweede Wereldoorlog met als titel De succesvolle aanvallen van de Engelse luchtmacht (1942):
Bron 12
De voorkant van een boek:
Toelichting Op de afbeelding staat een stippellijn en de tekst ‘De NSB-leider en zijn vertrouwelingen’.
Bron 13
Een overlijdensadvertentie in een Nederlandse krant in 1942:
Vandaag ontving ik het treurige bericht, dat voor zijn leider en in de strijd tegen het communisme aan het Oostfront is overleden, mijn lieve verloofde,
RICHARD
Aagje.
Putten, 1942
Bron 14
Foto van een Joodse man die ingezet werd tijdens een razzia in Amsterdam (1943):
Toelichting De Joodse man op de foto werd door de Duitsers uit kamp Westerbork gehaald en naar Amsterdam gebracht om als bewaker bij deze razzia te helpen.
Bron 15
Een oud-voetballer vertelt in 2003 over een wedstrijd van een Nederlands elftal tijdens de Tweede Wereldoorlog:
Ik herinner me dat bij de wedstrijd tegen België het Wilhelmus werd gespeeld. Vóór de aftrap werden we voorgesteld aan de minister-president van Nederland, die tijdens de oorlog met zijn regering in dit land verbleef. We droegen bijzondere shirts: oranje elftalshirts.
Bron 16
Een poster uit de Tweede Wereldoorlog (1943):
Toelichting Op de poster staan vlaggen en enkele geallieerde leiders. In het midden staat een Franse verzetsstrijder.
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven
Bekijk het antwoord
Opmerking Alleen als alle drie de namen juist zijn ingevuld, wordt 1 scorepunt toegekend.
Gebruik nogmaals bron 16.
Vraag 30 1 punt
Door wie en met welke reden is deze poster verspreid?
Bron 10
Een verhaal van een gevangene over gebeurtenissen in 1941:
Bij een showproces in 1936, tijdens de zuiveringen, werd ik veroordeeld en in een kamp gevangen gezet. Plotseling werden we in
1941 uit ons kamp gehaald. De oorlog was dichtbij gekomen. We moesten van het westen naar het oosten lopen. Een enorm aantal mensen sjokte voort. Het was een zware tocht. Ik moest mijn celgenote dertig kilometer lang dragen. Ze was een oude vrouw van in de zeventig. Ze bleef maar praten over haar vijftienjarige kleinzoon die bij haar had gewoond. Haar grootste angst was dat ook híj door agenten gearresteerd zou worden. Ze heeft de tocht niet overleefd, net als duizend andere gevangenen.
Bron 11
Een poster uit de Tweede Wereldoorlog met als titel De succesvolle aanvallen van de Engelse luchtmacht (1942):
Bron 12
De voorkant van een boek:
Toelichting Op de afbeelding staat een stippellijn en de tekst ‘De NSB-leider en zijn vertrouwelingen’.
Bron 13
Een overlijdensadvertentie in een Nederlandse krant in 1942:
Vandaag ontving ik het treurige bericht, dat voor zijn leider en in de strijd tegen het communisme aan het Oostfront is overleden, mijn lieve verloofde,
RICHARD
Aagje.
Putten, 1942
Bron 14
Foto van een Joodse man die ingezet werd tijdens een razzia in Amsterdam (1943):
Toelichting De Joodse man op de foto werd door de Duitsers uit kamp Westerbork gehaald en naar Amsterdam gebracht om als bewaker bij deze razzia te helpen.
Bron 15
Een oud-voetballer vertelt in 2003 over een wedstrijd van een Nederlands elftal tijdens de Tweede Wereldoorlog:
Ik herinner me dat bij de wedstrijd tegen België het Wilhelmus werd gespeeld. Vóór de aftrap werden we voorgesteld aan de minister-president van Nederland, die tijdens de oorlog met zijn regering in dit land verbleef. We droegen bijzondere shirts: oranje elftalshirts.
Bron 16
Een poster uit de Tweede Wereldoorlog (1943):
Toelichting Op de poster staan vlaggen en enkele geallieerde leiders. In het midden staat een Franse verzetsstrijder.
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven
Bekijk het antwoord
Antwoord: C
Gebruik bron 17.
Vraag 31 1 punt
Over welke gebeurtenis gaat de bron?
Bron 10
Een verhaal van een gevangene over gebeurtenissen in 1941:
Bij een showproces in 1936, tijdens de zuiveringen, werd ik veroordeeld en in een kamp gevangen gezet. Plotseling werden we in
1941 uit ons kamp gehaald. De oorlog was dichtbij gekomen. We moesten van het westen naar het oosten lopen. Een enorm aantal mensen sjokte voort. Het was een zware tocht. Ik moest mijn celgenote dertig kilometer lang dragen. Ze was een oude vrouw van in de zeventig. Ze bleef maar praten over haar vijftienjarige kleinzoon die bij haar had gewoond. Haar grootste angst was dat ook híj door agenten gearresteerd zou worden. Ze heeft de tocht niet overleefd, net als duizend andere gevangenen.
Bron 11
Een poster uit de Tweede Wereldoorlog met als titel De succesvolle aanvallen van de Engelse luchtmacht (1942):
Bron 12
De voorkant van een boek:
Toelichting Op de afbeelding staat een stippellijn en de tekst ‘De NSB-leider en zijn vertrouwelingen’.
Bron 13
Een overlijdensadvertentie in een Nederlandse krant in 1942:
Vandaag ontving ik het treurige bericht, dat voor zijn leider en in de strijd tegen het communisme aan het Oostfront is overleden, mijn lieve verloofde,
RICHARD
Aagje.
Putten, 1942
Bron 14
Foto van een Joodse man die ingezet werd tijdens een razzia in Amsterdam (1943):
Toelichting De Joodse man op de foto werd door de Duitsers uit kamp Westerbork gehaald en naar Amsterdam gebracht om als bewaker bij deze razzia te helpen.
Bron 15
Een oud-voetballer vertelt in 2003 over een wedstrijd van een Nederlands elftal tijdens de Tweede Wereldoorlog:
Ik herinner me dat bij de wedstrijd tegen België het Wilhelmus werd gespeeld. Vóór de aftrap werden we voorgesteld aan de minister-president van Nederland, die tijdens de oorlog met zijn regering in dit land verbleef. We droegen bijzondere shirts: oranje elftalshirts.
Bron 16
Een poster uit de Tweede Wereldoorlog (1943):
Toelichting Op de poster staan vlaggen en enkele geallieerde leiders. In het midden staat een Franse verzetsstrijder.
Bron 17
Een verhaal dat zich afspeelt tijdens de Tweede Wereldoorlog (1944):
De soldaat keek op zijn horloge. De dag was nog maar net begonnen. Het laatste half uur had er onafgebroken gedreun van vliegtuigen boven zijn bunker geklonken. Hij schrok toen hij vijandelijke parachutisten zag. Het bericht van de aanval werd snel doorgegeven naar het hoofdkwartier in Parijs. Er kwamen meer van dit soort berichten binnen. De officieren probeerden de informatie te begrijpen. Ze dachten: ‘Het is vast een vergissing’. Maar even later hadden ze het door. Een reusachtige vloot naderde de Franse kust.
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven
Bekijk het antwoord
- Uit het antwoord moet blijken dat het gaat over de invasie in Normandië/ D-Day/operatie Overlord (op 6 juni 1944). (1)
Vraag 32 1 punt
Tussen het begin van de bevrijding van Zuid-Nederland en de bevrijding van de rest van Nederland vinden de volgende gebeurtenissen plaats:
1 De eerste hongertochten vinden plaats tijdens de Hongerwinter in het Westen van Nederland.
2 De Geallieerden slagen er niet in om de brug bij Arnhem te veroveren.
3 Radio Oranje roept vanuit Londen op tot de Spoorwegstaking. Wat is de juiste volgorde van deze gebeurtenissen, van vroeger naar later?
Bron 10
Een verhaal van een gevangene over gebeurtenissen in 1941:
Bij een showproces in 1936, tijdens de zuiveringen, werd ik veroordeeld en in een kamp gevangen gezet. Plotseling werden we in
1941 uit ons kamp gehaald. De oorlog was dichtbij gekomen. We moesten van het westen naar het oosten lopen. Een enorm aantal mensen sjokte voort. Het was een zware tocht. Ik moest mijn celgenote dertig kilometer lang dragen. Ze was een oude vrouw van in de zeventig. Ze bleef maar praten over haar vijftienjarige kleinzoon die bij haar had gewoond. Haar grootste angst was dat ook híj door agenten gearresteerd zou worden. Ze heeft de tocht niet overleefd, net als duizend andere gevangenen.
Bron 11
Een poster uit de Tweede Wereldoorlog met als titel De succesvolle aanvallen van de Engelse luchtmacht (1942):
Bron 12
De voorkant van een boek:
Toelichting Op de afbeelding staat een stippellijn en de tekst ‘De NSB-leider en zijn vertrouwelingen’.
Bron 13
Een overlijdensadvertentie in een Nederlandse krant in 1942:
Vandaag ontving ik het treurige bericht, dat voor zijn leider en in de strijd tegen het communisme aan het Oostfront is overleden, mijn lieve verloofde,
RICHARD
Aagje.
Putten, 1942
Bron 14
Foto van een Joodse man die ingezet werd tijdens een razzia in Amsterdam (1943):
Toelichting De Joodse man op de foto werd door de Duitsers uit kamp Westerbork gehaald en naar Amsterdam gebracht om als bewaker bij deze razzia te helpen.
Bron 15
Een oud-voetballer vertelt in 2003 over een wedstrijd van een Nederlands elftal tijdens de Tweede Wereldoorlog:
Ik herinner me dat bij de wedstrijd tegen België het Wilhelmus werd gespeeld. Vóór de aftrap werden we voorgesteld aan de minister-president van Nederland, die tijdens de oorlog met zijn regering in dit land verbleef. We droegen bijzondere shirts: oranje elftalshirts.
Bron 16
Een poster uit de Tweede Wereldoorlog (1943):
Toelichting Op de poster staan vlaggen en enkele geallieerde leiders. In het midden staat een Franse verzetsstrijder.
Bron 17
Een verhaal dat zich afspeelt tijdens de Tweede Wereldoorlog (1944):
De soldaat keek op zijn horloge. De dag was nog maar net begonnen. Het laatste half uur had er onafgebroken gedreun van vliegtuigen boven zijn bunker geklonken. Hij schrok toen hij vijandelijke parachutisten zag. Het bericht van de aanval werd snel doorgegeven naar het hoofdkwartier in Parijs. Er kwamen meer van dit soort berichten binnen. De officieren probeerden de informatie te begrijpen. Ze dachten: ‘Het is vast een vergissing’. Maar even later hadden ze het door. Een reusachtige vloot naderde de Franse kust.
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven
Bekijk het antwoord
Antwoord: D
Gebruik bron 18.
Vraag 33 2 punten
Hieronder staan vier omschrijvingen van gebeurtenissen tijdens de Tweede Wereldoorlog: a Deze hoofdstad wordt door de Duitse luchtmacht gebombardeerd. Maar ondanks deze aanvallen houdt het land stand. b Door een Duits bombardement komen meer dan 800 mensen om het leven en geeft dit land zich over. c Het vernietigingskamp Auschwitz wordt bevrijd door het Sovjetleger. d Na maanden van omsingeling geeft een groot deel van het Duitse leger zich over aan de Sovjetlegers. Waar hebben deze gebeurtenissen plaatsgevonden? Schrijf per gebeurtenis een nummer op. Doe het zo: Gebeurtenis a vond plaats in … (schrijf nummer op). (enzovoort tot en met gebeurtenis d)
Bron 10
Een verhaal van een gevangene over gebeurtenissen in 1941:
Bij een showproces in 1936, tijdens de zuiveringen, werd ik veroordeeld en in een kamp gevangen gezet. Plotseling werden we in
1941 uit ons kamp gehaald. De oorlog was dichtbij gekomen. We moesten van het westen naar het oosten lopen. Een enorm aantal mensen sjokte voort. Het was een zware tocht. Ik moest mijn celgenote dertig kilometer lang dragen. Ze was een oude vrouw van in de zeventig. Ze bleef maar praten over haar vijftienjarige kleinzoon die bij haar had gewoond. Haar grootste angst was dat ook híj door agenten gearresteerd zou worden. Ze heeft de tocht niet overleefd, net als duizend andere gevangenen.
Bron 11
Een poster uit de Tweede Wereldoorlog met als titel De succesvolle aanvallen van de Engelse luchtmacht (1942):
Bron 12
De voorkant van een boek:
Toelichting Op de afbeelding staat een stippellijn en de tekst ‘De NSB-leider en zijn vertrouwelingen’.
Bron 13
Een overlijdensadvertentie in een Nederlandse krant in 1942:
Vandaag ontving ik het treurige bericht, dat voor zijn leider en in de strijd tegen het communisme aan het Oostfront is overleden, mijn lieve verloofde,
RICHARD
Aagje.
Putten, 1942
Bron 14
Foto van een Joodse man die ingezet werd tijdens een razzia in Amsterdam (1943):
Toelichting De Joodse man op de foto werd door de Duitsers uit kamp Westerbork gehaald en naar Amsterdam gebracht om als bewaker bij deze razzia te helpen.
Bron 15
Een oud-voetballer vertelt in 2003 over een wedstrijd van een Nederlands elftal tijdens de Tweede Wereldoorlog:
Ik herinner me dat bij de wedstrijd tegen België het Wilhelmus werd gespeeld. Vóór de aftrap werden we voorgesteld aan de minister-president van Nederland, die tijdens de oorlog met zijn regering in dit land verbleef. We droegen bijzondere shirts: oranje elftalshirts.
Bron 16
Een poster uit de Tweede Wereldoorlog (1943):
Toelichting Op de poster staan vlaggen en enkele geallieerde leiders. In het midden staat een Franse verzetsstrijder.
Bron 17
Een verhaal dat zich afspeelt tijdens de Tweede Wereldoorlog (1944):
De soldaat keek op zijn horloge. De dag was nog maar net begonnen. Het laatste half uur had er onafgebroken gedreun van vliegtuigen boven zijn bunker geklonken. Hij schrok toen hij vijandelijke parachutisten zag. Het bericht van de aanval werd snel doorgegeven naar het hoofdkwartier in Parijs. Er kwamen meer van dit soort berichten binnen. De officieren probeerden de informatie te begrijpen. Ze dachten: ‘Het is vast een vergissing’. Maar even later hadden ze het door. Een reusachtige vloot naderde de Franse kust.
Bron 18
Een kaart van Europa:
1 2 4 3
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven
Bekijk het antwoord
- Gebeurtenis a vond plaats in 1. Gebeurtenis b vond plaats in 2. Gebeurtenis c vond plaats in 3. Gebeurtenis d vond plaats in 4. indien vier antwoorden juist (2) indien drie of twee antwoorden juist (1) indien minder dan twee antwoorden juist (0) (2)
Gebruik bron 19.
Vraag 34 1 punt
Is deze groepsfoto tijdens of na de Duitse bezettingsperiode van Nederland gepubliceerd? Verklaar je antwoord. Doe het zo: Deze foto is … (kies uit: tijdens / na) de Duitse bezetting gepubliceerd, want … (geef verklaring).
Bron 10
Een verhaal van een gevangene over gebeurtenissen in 1941:
Bij een showproces in 1936, tijdens de zuiveringen, werd ik veroordeeld en in een kamp gevangen gezet. Plotseling werden we in
1941 uit ons kamp gehaald. De oorlog was dichtbij gekomen. We moesten van het westen naar het oosten lopen. Een enorm aantal mensen sjokte voort. Het was een zware tocht. Ik moest mijn celgenote dertig kilometer lang dragen. Ze was een oude vrouw van in de zeventig. Ze bleef maar praten over haar vijftienjarige kleinzoon die bij haar had gewoond. Haar grootste angst was dat ook híj door agenten gearresteerd zou worden. Ze heeft de tocht niet overleefd, net als duizend andere gevangenen.
Bron 11
Een poster uit de Tweede Wereldoorlog met als titel De succesvolle aanvallen van de Engelse luchtmacht (1942):
Bron 12
De voorkant van een boek:
Toelichting Op de afbeelding staat een stippellijn en de tekst ‘De NSB-leider en zijn vertrouwelingen’.
Bron 13
Een overlijdensadvertentie in een Nederlandse krant in 1942:
Vandaag ontving ik het treurige bericht, dat voor zijn leider en in de strijd tegen het communisme aan het Oostfront is overleden, mijn lieve verloofde,
RICHARD
Aagje.
Putten, 1942
Bron 14
Foto van een Joodse man die ingezet werd tijdens een razzia in Amsterdam (1943):
Toelichting De Joodse man op de foto werd door de Duitsers uit kamp Westerbork gehaald en naar Amsterdam gebracht om als bewaker bij deze razzia te helpen.
Bron 15
Een oud-voetballer vertelt in 2003 over een wedstrijd van een Nederlands elftal tijdens de Tweede Wereldoorlog:
Ik herinner me dat bij de wedstrijd tegen België het Wilhelmus werd gespeeld. Vóór de aftrap werden we voorgesteld aan de minister-president van Nederland, die tijdens de oorlog met zijn regering in dit land verbleef. We droegen bijzondere shirts: oranje elftalshirts.
Bron 16
Een poster uit de Tweede Wereldoorlog (1943):
Toelichting Op de poster staan vlaggen en enkele geallieerde leiders. In het midden staat een Franse verzetsstrijder.
Bron 17
Een verhaal dat zich afspeelt tijdens de Tweede Wereldoorlog (1944):
De soldaat keek op zijn horloge. De dag was nog maar net begonnen. Het laatste half uur had er onafgebroken gedreun van vliegtuigen boven zijn bunker geklonken. Hij schrok toen hij vijandelijke parachutisten zag. Het bericht van de aanval werd snel doorgegeven naar het hoofdkwartier in Parijs. Er kwamen meer van dit soort berichten binnen. De officieren probeerden de informatie te begrijpen. Ze dachten: ‘Het is vast een vergissing’. Maar even later hadden ze het door. Een reusachtige vloot naderde de Franse kust.
Bron 18
Een kaart van Europa:
1 2 4 3
Bron 19
Een foto van een verzetsgroep in Sneek:
Toelichting Op het bord staat: Bureaux der illegaliteit (= kantoor van het verzet).
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven
Bekijk het antwoord
Opmerking Alleen als na een juiste keuze een juiste verklaring volgt, wordt
1 scorepunt toegekend.
Vraag 35 2 punten
De Koninklijke Bibliotheek heeft het krantenarchief van de NSB-krant ‘Volk en Vaderland’ online gepubliceerd. In Nederland zijn er voorstanders om deze krant online te publiceren. Zij beroepen zich daarbij op een grondrecht. Maar er zijn ook tegenstanders. Zij vinden dat de inhoud van de NSB-krant strijdig is met een ander grondrecht. Noem voor beide standpunten het grondrecht waarop zij zich beroepen. Doe het zo: De voorstanders beroepen zich op … (noem grondrecht). De tegenstanders beroepen zich op … (noem grondrecht).
Bron 10
Een verhaal van een gevangene over gebeurtenissen in 1941:
Bij een showproces in 1936, tijdens de zuiveringen, werd ik veroordeeld en in een kamp gevangen gezet. Plotseling werden we in
1941 uit ons kamp gehaald. De oorlog was dichtbij gekomen. We moesten van het westen naar het oosten lopen. Een enorm aantal mensen sjokte voort. Het was een zware tocht. Ik moest mijn celgenote dertig kilometer lang dragen. Ze was een oude vrouw van in de zeventig. Ze bleef maar praten over haar vijftienjarige kleinzoon die bij haar had gewoond. Haar grootste angst was dat ook híj door agenten gearresteerd zou worden. Ze heeft de tocht niet overleefd, net als duizend andere gevangenen.
Bron 11
Een poster uit de Tweede Wereldoorlog met als titel De succesvolle aanvallen van de Engelse luchtmacht (1942):
Bron 12
De voorkant van een boek:
Toelichting Op de afbeelding staat een stippellijn en de tekst ‘De NSB-leider en zijn vertrouwelingen’.
Bron 13
Een overlijdensadvertentie in een Nederlandse krant in 1942:
Vandaag ontving ik het treurige bericht, dat voor zijn leider en in de strijd tegen het communisme aan het Oostfront is overleden, mijn lieve verloofde,
RICHARD
Aagje.
Putten, 1942
Bron 14
Foto van een Joodse man die ingezet werd tijdens een razzia in Amsterdam (1943):
Toelichting De Joodse man op de foto werd door de Duitsers uit kamp Westerbork gehaald en naar Amsterdam gebracht om als bewaker bij deze razzia te helpen.
Bron 15
Een oud-voetballer vertelt in 2003 over een wedstrijd van een Nederlands elftal tijdens de Tweede Wereldoorlog:
Ik herinner me dat bij de wedstrijd tegen België het Wilhelmus werd gespeeld. Vóór de aftrap werden we voorgesteld aan de minister-president van Nederland, die tijdens de oorlog met zijn regering in dit land verbleef. We droegen bijzondere shirts: oranje elftalshirts.
Bron 16
Een poster uit de Tweede Wereldoorlog (1943):
Toelichting Op de poster staan vlaggen en enkele geallieerde leiders. In het midden staat een Franse verzetsstrijder.
Bron 17
Een verhaal dat zich afspeelt tijdens de Tweede Wereldoorlog (1944):
De soldaat keek op zijn horloge. De dag was nog maar net begonnen. Het laatste half uur had er onafgebroken gedreun van vliegtuigen boven zijn bunker geklonken. Hij schrok toen hij vijandelijke parachutisten zag. Het bericht van de aanval werd snel doorgegeven naar het hoofdkwartier in Parijs. Er kwamen meer van dit soort berichten binnen. De officieren probeerden de informatie te begrijpen. Ze dachten: ‘Het is vast een vergissing’. Maar even later hadden ze het door. Een reusachtige vloot naderde de Franse kust.
Bron 18
Een kaart van Europa:
1 2 4 3
Bron 19
Een foto van een verzetsgroep in Sneek:
Toelichting Op het bord staat: Bureaux der illegaliteit (= kantoor van het verzet).
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven
Bekijk het antwoord
- De voorstanders beroepen zich op de vrijheid van meningsuiting / vrijheid van drukpers (1)
- De tegenstanders beroepen zich op het recht van gelijke behandeling/het discriminatieverbod (1)
Gebruik bron 20.
Vraag 36 1 punt
Geef één reden waarom de mensen in de bron werden gearresteerd.
Bron 10
Een verhaal van een gevangene over gebeurtenissen in 1941:
Bij een showproces in 1936, tijdens de zuiveringen, werd ik veroordeeld en in een kamp gevangen gezet. Plotseling werden we in
1941 uit ons kamp gehaald. De oorlog was dichtbij gekomen. We moesten van het westen naar het oosten lopen. Een enorm aantal mensen sjokte voort. Het was een zware tocht. Ik moest mijn celgenote dertig kilometer lang dragen. Ze was een oude vrouw van in de zeventig. Ze bleef maar praten over haar vijftienjarige kleinzoon die bij haar had gewoond. Haar grootste angst was dat ook híj door agenten gearresteerd zou worden. Ze heeft de tocht niet overleefd, net als duizend andere gevangenen.
Bron 11
Een poster uit de Tweede Wereldoorlog met als titel De succesvolle aanvallen van de Engelse luchtmacht (1942):
Bron 12
De voorkant van een boek:
Toelichting Op de afbeelding staat een stippellijn en de tekst ‘De NSB-leider en zijn vertrouwelingen’.
Bron 13
Een overlijdensadvertentie in een Nederlandse krant in 1942:
Vandaag ontving ik het treurige bericht, dat voor zijn leider en in de strijd tegen het communisme aan het Oostfront is overleden, mijn lieve verloofde,
RICHARD
Aagje.
Putten, 1942
Bron 14
Foto van een Joodse man die ingezet werd tijdens een razzia in Amsterdam (1943):
Toelichting De Joodse man op de foto werd door de Duitsers uit kamp Westerbork gehaald en naar Amsterdam gebracht om als bewaker bij deze razzia te helpen.
Bron 15
Een oud-voetballer vertelt in 2003 over een wedstrijd van een Nederlands elftal tijdens de Tweede Wereldoorlog:
Ik herinner me dat bij de wedstrijd tegen België het Wilhelmus werd gespeeld. Vóór de aftrap werden we voorgesteld aan de minister-president van Nederland, die tijdens de oorlog met zijn regering in dit land verbleef. We droegen bijzondere shirts: oranje elftalshirts.
Bron 16
Een poster uit de Tweede Wereldoorlog (1943):
Toelichting Op de poster staan vlaggen en enkele geallieerde leiders. In het midden staat een Franse verzetsstrijder.
Bron 17
Een verhaal dat zich afspeelt tijdens de Tweede Wereldoorlog (1944):
De soldaat keek op zijn horloge. De dag was nog maar net begonnen. Het laatste half uur had er onafgebroken gedreun van vliegtuigen boven zijn bunker geklonken. Hij schrok toen hij vijandelijke parachutisten zag. Het bericht van de aanval werd snel doorgegeven naar het hoofdkwartier in Parijs. Er kwamen meer van dit soort berichten binnen. De officieren probeerden de informatie te begrijpen. Ze dachten: ‘Het is vast een vergissing’. Maar even later hadden ze het door. Een reusachtige vloot naderde de Franse kust.
Bron 18
Een kaart van Europa:
1 2 4 3
Bron 19
Een foto van een verzetsgroep in Sneek:
Toelichting Op het bord staat: Bureaux der illegaliteit (= kantoor van het verzet).
Bron 20
Over arrestaties na de Tweede Wereldoorlog in Nederland:
Eind juni 1945 waren al meer dan 100.000 mensen gearresteerd en gevangen gezet. Speciaal voor deze grote groep mensen werden 130 extra gevangenkampen opgericht. Een vrouw vertelt over haar ervaringen in zo’n kamp: “Ik werd naar een houten gebouw gebracht. Het zag er uit als een varkensstal, met stro op de vloer. Het enige wat ik mocht doen, was op het stro zitten. Er waren maar een paar toiletten, voor wel 280 vrouwen.”
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven
Bekijk het antwoord
- Uit het antwoord moet blijken dat die mensen werden verdacht van collaboratie (of een voorbeeld daarvan) / lidmaatschap van de NSB / economische misdaden (zwarte handel). (1)
Europa en de wereld (1945-1989)
Gebruik bron 21.
Vraag 37 2 punten
De toespraken zijn gehouden door een politiek leider en een staatshoofd. De toespraken horen bij belangrijke momenten in de geschiedenis van Indonesië. Door wie en wanneer zijn de toespraken gehouden? Doe het zo: Bij toespraak 1 hoort: … (vul naam politiek leider in), in … (vul jaartal in). Bij toespraak 2 hoort: … (vul naam staatshoofd in), in … (vul jaartal in).
Bron 21
De bron bestaat uit twee toespraken:
toespraak 1 Wij, het volk van Indonesië, verklaren hierbij dat Indonesië vrij is. De machtsoverdracht zal op een nette manier en in een zo kort mogelijke tijd worden geregeld.
toespraak 2 De jonge Republiek Indonesië krijgt de soevereiniteit. Het Koninkrijk doet daar afstand van. Dit is één van de meest aangrijpende en ingrijpende gebeurtenissen van deze tijd. We staan niet langer tegenover elkaar. We staan nu naast elkaar, hoeveel pijn we ook hebben.
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven
Bekijk het antwoord
Opmerking Alleen als na een juiste naam het juiste jaartal volgt, wordt 1 scorepunt toegekend.
Vraag 38 1 punt
In 1962 kreeg de regering van de Verenigde Staten luchtfoto’s van Cuba te zien. Op de foto’s was te herkennen dat de Sovjet-Unie raketinstallaties had gebouwd. De foto’s leidden tot een reactie van de Verenigde Staten. Welke reactie van de Verenigde Staten wordt bedoeld?
Bron 21
De bron bestaat uit twee toespraken:
toespraak 1 Wij, het volk van Indonesië, verklaren hierbij dat Indonesië vrij is. De machtsoverdracht zal op een nette manier en in een zo kort mogelijke tijd worden geregeld.
toespraak 2 De jonge Republiek Indonesië krijgt de soevereiniteit. Het Koninkrijk doet daar afstand van. Dit is één van de meest aangrijpende en ingrijpende gebeurtenissen van deze tijd. We staan niet langer tegenover elkaar. We staan nu naast elkaar, hoeveel pijn we ook hebben.
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven
Bekijk het antwoord
Antwoord: C
Vraag 39 1 punt
Tussen 1947 en 1963 emigreerden veel Nederlanders. De bevolkingsgroei en de zwakke economie in Nederland na de Tweede Wereldoorlog waren redenen om te emigreren. Ook de internationale politieke situatie was in die periode een reden om te emigreren. Welke internationale politieke situatie wordt bedoeld?
Bron 21
De bron bestaat uit twee toespraken:
toespraak 1 Wij, het volk van Indonesië, verklaren hierbij dat Indonesië vrij is. De machtsoverdracht zal op een nette manier en in een zo kort mogelijke tijd worden geregeld.
toespraak 2 De jonge Republiek Indonesië krijgt de soevereiniteit. Het Koninkrijk doet daar afstand van. Dit is één van de meest aangrijpende en ingrijpende gebeurtenissen van deze tijd. We staan niet langer tegenover elkaar. We staan nu naast elkaar, hoeveel pijn we ook hebben.
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven
Bekijk het antwoord
- Uit het antwoord moet blijken dat het gaat om de (gevolgen van de) Koude Oorlog/(oorlogs)dreiging/angst voor de verspreiding van het communisme/de invloed van de Sovjet-Unie / politieke spanningen tussen Oost en West. (1)
Vraag 40 1 punt
Welke twee kenmerken horen bij de Tweede Feministische Golf?
Bron 21
De bron bestaat uit twee toespraken:
toespraak 1 Wij, het volk van Indonesië, verklaren hierbij dat Indonesië vrij is. De machtsoverdracht zal op een nette manier en in een zo kort mogelijke tijd worden geregeld.
toespraak 2 De jonge Republiek Indonesië krijgt de soevereiniteit. Het Koninkrijk doet daar afstand van. Dit is één van de meest aangrijpende en ingrijpende gebeurtenissen van deze tijd. We staan niet langer tegenover elkaar. We staan nu naast elkaar, hoeveel pijn we ook hebben.
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven
Bekijk het antwoord
Antwoord: A
Gebruik bron 22.
Vraag 41 1 punt
Welk wapen wordt bedoeld met de ‘dodelijke en vernietigende kracht van technologie’?
Bron 21
De bron bestaat uit twee toespraken:
toespraak 1 Wij, het volk van Indonesië, verklaren hierbij dat Indonesië vrij is. De machtsoverdracht zal op een nette manier en in een zo kort mogelijke tijd worden geregeld.
toespraak 2 De jonge Republiek Indonesië krijgt de soevereiniteit. Het Koninkrijk doet daar afstand van. Dit is één van de meest aangrijpende en ingrijpende gebeurtenissen van deze tijd. We staan niet langer tegenover elkaar. We staan nu naast elkaar, hoeveel pijn we ook hebben.
Bron 22
Uit een toespraak, voorgelezen door de Engelse koningin (1983):
We weten allemaal dat de gevaren van nu groter zijn dan alle andere gevaren uit onze geschiedenis. De vijand is geen soldaat met een geweer of een piloot met bommen in zijn vliegtuig. De vijand is de dodelijke en vernietigende kracht van technologie.
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven
Bekijk het antwoord
- Uit het antwoord moet blijken dat het hier gaat om technische ontwikkelingen, zoals kernwapens/atoombommen. (1)
Vraag 42 2 punten
Hieronder staan vijf grondrechten:
1 recht op bestaanszekerheid
2 recht op onderwijs
3 recht van vereniging en vergadering
4 vrijheid van drukpers
5 vrijheid van onderwijs Welke twee grondrechten zijn in 1983 opgenomen in de grondwet van Nederland? Schrijf alleen de nummers op.
Bron 21
De bron bestaat uit twee toespraken:
toespraak 1 Wij, het volk van Indonesië, verklaren hierbij dat Indonesië vrij is. De machtsoverdracht zal op een nette manier en in een zo kort mogelijke tijd worden geregeld.
toespraak 2 De jonge Republiek Indonesië krijgt de soevereiniteit. Het Koninkrijk doet daar afstand van. Dit is één van de meest aangrijpende en ingrijpende gebeurtenissen van deze tijd. We staan niet langer tegenover elkaar. We staan nu naast elkaar, hoeveel pijn we ook hebben.
Bron 22
Uit een toespraak, voorgelezen door de Engelse koningin (1983):
We weten allemaal dat de gevaren van nu groter zijn dan alle andere gevaren uit onze geschiedenis. De vijand is geen soldaat met een geweer of een piloot met bommen in zijn vliegtuig. De vijand is de dodelijke en vernietigende kracht van technologie.
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven
Bekijk het antwoord
- (nummer) 1 (1)
- (nummer) 2 (1)
Gebruik bron 23.
Vraag 43 1 punt
In welke periode is dit krantenartikel verschenen?
Bron 21
De bron bestaat uit twee toespraken:
toespraak 1 Wij, het volk van Indonesië, verklaren hierbij dat Indonesië vrij is. De machtsoverdracht zal op een nette manier en in een zo kort mogelijke tijd worden geregeld.
toespraak 2 De jonge Republiek Indonesië krijgt de soevereiniteit. Het Koninkrijk doet daar afstand van. Dit is één van de meest aangrijpende en ingrijpende gebeurtenissen van deze tijd. We staan niet langer tegenover elkaar. We staan nu naast elkaar, hoeveel pijn we ook hebben.
Bron 22
Uit een toespraak, voorgelezen door de Engelse koningin (1983):
We weten allemaal dat de gevaren van nu groter zijn dan alle andere gevaren uit onze geschiedenis. De vijand is geen soldaat met een geweer of een piloot met bommen in zijn vliegtuig. De vijand is de dodelijke en vernietigende kracht van technologie.
Bron 23
Uit een krant:
De werkloosheid in de EG is in september gestegen tot een recordhoogte van 11,2 miljoen personen. Dat is 10,1% van de bevolking binnen de EG.
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven
Bekijk het antwoord
Antwoord: D
Gebruik bron 24.
Vraag 44 2 punten
Hieronder staan vijf namen en begrippen die te maken hebben met Duitsland: a Berlijnse Muur b BRD c DDR d Dodendraad e IJzeren Gordijn Op de kaart staan vier nummers. Geef per nummer aan welke naam of welk begrip daarbij hoort. Let op! Er blijft één naam of begrip over. Doe het zo: Bij nummer 1 hoort … (vul letter in). (enzovoort tot en met nummer 4)
Bron 21
De bron bestaat uit twee toespraken:
toespraak 1 Wij, het volk van Indonesië, verklaren hierbij dat Indonesië vrij is. De machtsoverdracht zal op een nette manier en in een zo kort mogelijke tijd worden geregeld.
toespraak 2 De jonge Republiek Indonesië krijgt de soevereiniteit. Het Koninkrijk doet daar afstand van. Dit is één van de meest aangrijpende en ingrijpende gebeurtenissen van deze tijd. We staan niet langer tegenover elkaar. We staan nu naast elkaar, hoeveel pijn we ook hebben.
Bron 22
Uit een toespraak, voorgelezen door de Engelse koningin (1983):
We weten allemaal dat de gevaren van nu groter zijn dan alle andere gevaren uit onze geschiedenis. De vijand is geen soldaat met een geweer of een piloot met bommen in zijn vliegtuig. De vijand is de dodelijke en vernietigende kracht van technologie.
Bron 23
Uit een krant:
De werkloosheid in de EG is in september gestegen tot een recordhoogte van 11,2 miljoen personen. Dat is 10,1% van de bevolking binnen de EG.
Bron 24
Een kaart van Duitsland over de periode 1945-1989:
4
2 3
1
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven
Bekijk het antwoord
- Bij 1 hoort b (= BRD). Bij 2 hoort e (= IJzeren Gordijn). Bij 3 hoort c (= DDR). Bij 4 hoort a (= Berlijnse Muur). indien vier antwoorden juist (2) indien drie of twee antwoorden juist (1) indien minder dan twee antwoorden juist (0) (2)
Door de tijd heen
Gebruik bron 25.
Vraag 45 1 punt
Geeft de kaart de staatkundige situatie weer van Europa in 1930 of in 1960? Verklaar je antwoord met behulp van een voorbeeld uit de bron. Doe het zo: De kaart is van … (kies uit: 1930 / 1960), omdat … (geef een voorbeeld).
Bron 25
Een kaart van Europa:
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven
Bekijk het antwoord
Opmerking Alleen als na ‘1960’ een juist voorbeeld volgt, wordt 1 scorepunt toegekend.
Vraag 46 1 punt
Hieronder staan vier gebeurtenissen in de periode 1945-1989:
1 De Berlijnse Muur wordt gebouwd.
2 De DDR wordt gesticht.
3 De Praagse lente wordt beëindigd.
4 Gorbatsjov komt aan de macht. Zet de gebeurtenissen in de juiste volgorde, van vroeger naar later. Doe het zo: Eerst …, daarna ..., vervolgens … en ten slotte … (vul nummers in).
Bron 25
Een kaart van Europa:
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven
Bekijk het antwoord
Opmerking Er is maar één juiste volgorde.
De nieuwe wereldorde (vanaf 1990)
(Deze vraag heeft geen inleidende tekst.)
Vraag 47 1 punt
Hieronder staan drie kenmerken van globalisering:
1 de uitvinding van internet
2 goedkopere producten en meer keuze
3 het verplaatsen van fabrieken naar landen met lage lonen. Welk kenmerk wordt gezien als een oorzaak van globalisering?
Bekijk het antwoord
Antwoord: A
De nieuwe wereldorde (vanaf 1990)
Gebruik bron 26.
Vraag 48 1 punt
De EU heeft in 2012 de Nobelprijs voor de Vrede gekregen. In de prent is over de toekenning van die prijs een mening te herkennen. Welke mening wordt bedoeld?
Bron 26
Een politieke prent over de Europese Unie (2012):
Toelichting Op de borst van de duif staat: EU. Op het onderlichaam staat (in het Engels): NAVO. Aan de poten van de duif kleeft bloed. Op het spreekgestoelte staat: Nobel.
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven
Bekijk het antwoord
Antwoord: B
Gebruik bron 27.
Vraag 49 2 punten
Noem twee redenen waarom de prent gemaakt moet zijn ná 1991.
Bron 26
Een politieke prent over de Europese Unie (2012):
Toelichting Op de borst van de duif staat: EU. Op het onderlichaam staat (in het Engels): NAVO. Aan de poten van de duif kleeft bloed. Op het spreekgestoelte staat: Nobel.
Bron 27
Een politieke prent:
Vertaling Op het bordje links staat: Baltische Staten (dat zijn Estland, Letland en Litouwen). Op het bord in het midden staat: Waarschuwing! Beschermd door de NAVO. Op de beer staat: Rusland.
GT-0125-a-b 12 / 12 lees verdereinde ►►► ν
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven
Bekijk het antwoord
- Voorbeelden van juiste antwoorden zijn (twee van de volgende): − De Baltische staten traden na 1991 (in 2004) toe tot de NAVO (en worden sindsdien door de NAVO beschermd). − De Baltische Staten werden (in 1991) (weer) onafhankelijke staten/maakten vóór 1991 deel uit van de Sovjet-Unie. − Rusland werd vóór 1991 Sovjet-Unie genoemd / de Sovjet-Unie viel (in 1991) uit elkaar / op de beer staat Rusland geschreven (en niet Sovjet- Unie). per juist antwoord (1) (2)
Vraag 50 1 punt
Sommige Nederlanders noemen zich republikein. Zij vinden de monarchie ondemocratisch. Geef één politiek argument waarom republikeinen de monarchie ondemocratisch vinden.
Bron 26
Een politieke prent over de Europese Unie (2012):
Toelichting Op de borst van de duif staat: EU. Op het onderlichaam staat (in het Engels): NAVO. Aan de poten van de duif kleeft bloed. Op het spreekgestoelte staat: Nobel.
Bron 27
Een politieke prent:
Vertaling Op het bordje links staat: Baltische Staten (dat zijn Estland, Letland en Litouwen). Op het bord in het midden staat: Waarschuwing! Beschermd door de NAVO. Op de beer staat: Rusland.
GT-0125-a-b 12 / 12 lees verdereinde ►►► ν
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Bijlage · Opgaven
Bekijk het antwoord
- Uit het antwoord moet blijken dat republikeinen de Nederlandse monarchie ondemocratisch vinden, omdat een koning(in) niet door het volk wordt gekozen/er sprake is van erfopvolging / omdat een koning(in) onder de ministeriële verantwoordelijkheid valt/onschendbaar is. (1)
Door de tijd heen
(Deze vraag heeft geen inleidende tekst.)
Vraag 51 2 punten
Hieronder staan vier politici:
1 Drees
2 Fortuyn
3 Thorbecke
4 Troelstra Hieronder staan vijf staatshoofden: a Beatrix b Juliana c Wilhelmina d Willem II e Willem III Noem per politicus één staatshoofd dat regeerde in de periode dat hij partijleider was. Let op! De naam van een staatshoofd kan meerdere keren worden gebruikt. Doe het zo: Bij politicus 1 hoort staatshoofd … (vul letter in). (enzovoort tot en met politicus 4)
Bekijk het antwoord
- Bij politicus 1 hoort staatshoofd b (= Juliana) of c (= Wilhelmina). Bij politicus 2 hoort staatshoofd a (= Beatrix). Bij politicus 3 hoort staatshoofd d (= Willem II) of e (= Willem III). Bij politicus 4 hoort staatshoofd c (= Wilhelmina). indien vier antwoorden juist (2) indien drie antwoorden juist (1) indien minder dan drie antwoorden juist (0) (2)
Vraag 52 2 punten
Hieronder staat een tijdbalk gevolgd door vier omschrijvingen: a b c d
Bekijk het antwoord
- Omschrijving 1 speelt zich af in periode c (= 1960-1990). Omschrijving 2 speelt zich af in periode b (= 1930-1960). Omschrijving 3 speelt zich af in periode d (= 1990-2015). Omschrijving 4 speelt zich af in periode a (= 1900-1930). indien vier antwoorden juist (2) indien drie antwoorden juist (1) indien minder dan drie antwoorden juist (0) (2)
Bron: College voor Toetsen en Examens, centraal examen vmbo-gl/tl Geschiedenis en staatsinrichting 2021, tijdvak 3. Afbeeldingen en de exacte opmaak staan in het originele examen: https://www.examenblad.nl/2021/vmbo-gl/documenten/cse-3/gt-0125-a-21-3-o
Andere examens geschiedenis en staatsinrichting vmbo-gl/tl
- 2026, tijdvak 1
- 2026, tijdvak 2
- 2025, tijdvak 1
- 2025, tijdvak 2
- 2024, tijdvak 1
- 2024, tijdvak 2
- 2023, tijdvak 1
- 2023, tijdvak 2
- 2022, tijdvak 1
- 2022, tijdvak 2
- 2022, tijdvak 3
- 2021, tijdvak 1
- 2021, tijdvak 2
- 2019, tijdvak 1
- 2019, tijdvak 2
- 2018, tijdvak 1
- 2018, tijdvak 2
Veelgestelde vragen
Hoeveel vragen heeft het eindexamen geschiedenis en staatsinrichting vmbo-gl/tl 2021, tijdvak 3?
Het centraal examen geschiedenis en staatsinrichting vmbo-gl/tl 2021, tijdvak 3 loopt tot vraag 52. Van 51 vragen staat het onderwerp in de vragenbank. De meeste vragen gaan over tijd van wereldoorlogen (28), staatsinrichting (7) en tijd van televisie en computer (5).
Wat zijn de antwoorden van het examen geschiedenis en staatsinrichting vmbo-gl/tl 2021, tijdvak 3?
Op deze pagina staat bij elke vraag het antwoord uit het officiële correctievoorschrift van het College voor Toetsen en Examens, met de punten per onderdeel. Bij meerkeuzevragen staat de juiste letter erbij.
Waar vind ik het correctievoorschrift van geschiedenis en staatsinrichting vmbo-gl/tl 2021, tijdvak 3?
Het correctievoorschrift staat op examenblad.nl, de site van het College voor Toetsen en Examens (https://www.examenblad.nl/2021/vmbo-gl/documenten/cse-3/gt-0125-a-21-3-c).
Hoe oefen ik met het examen geschiedenis en staatsinrichting vmbo-gl/tl 2021, tijdvak 3 en krijg ik feedback?
Vraag je docent om het examen als oefentoets klaar te zetten in ToetsChecker. Je maakt het op papier of online, en het AI-model kijkt het na volgens het correctievoorschrift, met feedback per vraag. Je docent geeft het resultaat daarna vrij.