Eindexamen natuur- en scheikunde I vmbo-gl/tl 2022, tijdvak 1: vragen en antwoorden
Alle vragen met het antwoord uit het correctievoorschrift. Opgaven: Rijksdaalder, Bijverwarming, Tabletlader, Cheeta, Lichtgevoelige schakeling, Parachuteloze val, Aan de haak, Oordopjes, Gletsjer.
Het centraal examen natuur- en scheikunde I vmbo-gl/tl 2022, tijdvak 1 telt 41 vragen. De meeste vragen gaan over elektriciteit (12), krachten en bewegen (9) en licht en geluid (8). De opgaven en het correctievoorschrift staan op examenblad.nl. Met ToetsChecker maakt een klas het examen op papier en doet het AI-model per vraag een nakijkvoorstel met feedback, dat de docent controleert en vrijgeeft.
Onderwerpen in dit examen
| Onderwerp | Vragen | Aantal |
|---|---|---|
| Elektriciteit | 6, 9, 11-15, 22-26 | 12 |
| Krachten en bewegen | 16, 18-20, 27-29, 31, 33 | 9 |
| Licht en geluid | 34-41 | 8 |
| Stoffen en materialen | 1-5, 7 | 6 |
| Energie | 8, 10, 17, 21, 30, 32 | 6 |
Vergeleken met andere jaren
De verdeling over de onderwerpen ligt dicht bij het gemiddelde van de andere 17 examens natuur- en scheikunde I vmbo-gl/tl sinds 2018. Geen enkel onderwerp wijkt meer dan zes procentpunten af.
Opgaven en correctievoorschrift
De documenten staan op examenblad.nl, de officiële site van het College voor Toetsen en Examens. ToetsChecker haalt ze daar op als je het examen in de vragenbank kiest.
Oefenen als leerling
Een oud examen maken is de beste voorbereiding, maar zonder nakijken weet je niet waar je punten verliest. Met ToetsChecker maak je het examen natuur- en scheikunde I vmbo-gl/tl 2022, tijdvak 1 op papier, net als het echte examen, of online als je docent het digitaal klaarzet. Het AI-model kijkt het na volgens het officiële correctievoorschrift. Zodra je docent het resultaat vrijgeeft, zie je per vraag wat goed was en wat er ontbrak.
Nakijken als docent
Start gratis vanaf deze pagina
Maak een gratis account vanaf deze pagina, dan staat het examen natuur- en scheikunde I vmbo-gl/tl 2022, tijdvak 1 meteen voor je klaar als correctiemodel, met alle vragen en het correctievoorschrift. Dat kost geen credits.
Laat de klas het examen maken
Op papier, zoals het echte examen: je scant de stapel in één keer of mailt de scan naar je scanadres. Of online, als digitale toetsafname met toezicht; de opgavetekst staat dan als bron bij elke vraag. Afbeeldingen uit het examen gaan niet mee, die staan in de PDF van de opgaven.
Geef de resultaten vrij
Het AI-model kijkt elk examen na volgens het correctievoorschrift en schrijft feedback per vraag. Bij een oefenexamen geef je alles in één keer vrij; bij een toets die meetelt loop je het voorstel eerst na. De leerling ziet het resultaat pas na jouw vrijgave.
ToetsChecker is geen examensite: je kijkt er ook je eigen SO's, proefwerken, praktische opdrachten en verslagen mee na, handgeschreven of digitaal, met jouw correctiemodel en feedback per vraag. Een gratis account heeft alle functies en 200 credits per maand, genoeg om ongeveer 100 toetsen te laten nakijken. Maak een gratis account of lees eerst hoe het nakijken werkt.
Vragen en antwoorden
Hieronder staan de opgaven en vragen van het examen natuur- en scheikunde I vmbo-gl/tl 2022, tijdvak 1. Onder elke vraag klap je het antwoord uit het correctievoorschrift open. Probeer de vraag eerst zelf.
Rijksdaalder
Anna krijgt van haar opa een munt. Het is een ongebruikte rijksdaalder uit 1966.
Volgens de opa van Anna is de munt van zuiver zilver.
Vraag 1 2 punten
Anna bekijkt de munt. Op de uitwerkbijlage staat een tabel met een aantal waarnemingen van Anna. Zet een kruisje achter een waarneming als het een stofeigenschap is.
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven · Uitwerkbijlage
Bekijk het antwoord
- De munt heeft een ronde vorm. De munt heeft een kleine massa. De munt heeft een grijze kleur. X De munt is vast bij kamertemperatuur. X indien vier rijen juist (2) indien drie rijen juist (1) indien twee of minder rijen juist (0) (2)
Anna neemt de munt mee naar school. Ze controleert tijdens de natuurkundeles of de munt van zuiver zilver is.
Anna stelt voor om het smeltpunt van de munt te bepalen. Dit kan ze dan vergelijken met de waarde in BINAS.
Vraag 2 2 punten
Noteer het smeltpunt van zilver in K en in °C.
Bekijk het antwoord
Opmerkingen
- Als de kandidaat een foutief smeltpunt in K noteert maar juist omrekent naar °C, hiervoor 1 scorepunt toekennen.
- Als de kandidaat het smeltpunt eerst in °C en daarna in K noteert, dit goed rekenen.
Anna’s docent legt uit dat dit geen goed idee is en dat ze beter de dichtheid van de munt kan bepalen. Hiervoor meet ze het volume en de massa van de munt.
Vraag 3 1 punt
Anna vult eerst een maatcilinder voor een deel met water. Je ziet een afbeelding van een deel van de gevulde maatcilinder.
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven · Uitwerkbijlage
Bekijk het antwoord
- (V =) 78 mL / (V =) 78 cm3 (1)
Noteer het volume aan water in de maatcilinder.
Vraag 4 3 punten
Anna merkt op dat het volume niet nauwkeurig genoeg te meten is. Van de rijksdaalders uit 1966 vindt Anna op internet dat haar munt een volume moet hebben van 1,45 cm3. Met een weegschaal meet ze een massa van 15,0 g. Bereken de dichtheid en noteer of de munt van zuiver zilver is.
Bekijk het antwoord
Voorbeeld uit het correctievoorschrift:
ρ = 10,3 g/cm3; (De dichtheid van zuiver zilver is 10,5 g/cm 3 dus) de munt is niet van zuiver zilver.
Opmerkingen
- Het derde scorepunt alleen toekennen als een dichtheid is berekend.
- Als een kandidaat bij de juist berekende dichtheid concludeert dat de munt van zuiver zilver is, dit goed rekenen.
Bijverwarming
Als het koud is kun je een elektrische kachel op netspanning als bijverwarming gebruiken.
De buitenkant van de kachel is van staal. Het staal is geverfd.
Vraag 5 1 punt
Het staal is geverfd om het tegen corrosie te beschermen. Roesten is een vorm van corrosie. Wat is corrosie?
Bekijk het antwoord
- Het antwoord moet het inzicht bevatten dat een metaal (door zuurstof onder invloed van water in de omgeving) wordt aangetast. (1)
Vraag 6 2 punten
Leg uit of het aansluitsnoer een stekker met randaarde moet hebben.
Bekijk het antwoord
Voorbeeld uit het correctievoorschrift:
voorbeeld van een juist antwoord: Omdat het metaal van de buitenkant van de kachel stroom geleidt, hoort er een stekker met randaarde aan te zitten.
Opmerking Als de kandidaat noteert dat geverfd staal geen stroom geleidt en er daarom geen stekker met randaarde nodig is, voor deze vraag 1 scorepunt toekennen.
Vraag 7 1 punt
De pootjes en de handvatten van de kachel zijn van stevig kunststof gemaakt. Wat is juist?
Bekijk het antwoord
- Antwoord: C (1)
staal is een kunststof is een
A geleider geleider
B isolator geleider
C geleider isolator
Vraag 8 2 punten
De kachel is ingeschakeld. De lucht om de verwarmingsdraden in de kachel wordt warm. Op de uitwerkbijlage staan twee zinnen over de verwarmde lucht. Omcirkel in elke zin de juiste mogelijkheid.
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven · Uitwerkbijlage
Bekijk het antwoord
- het volume, toeneemt, af (2) indien de kandidaat achtereenvolgens als keuzes omcirkelt: het volume, toeneemt, toe (1) de massa, toeneemt, toe (1) de massa, afneemt, af (1) alle andere combinaties (0) (2)
De kachel heeft twee verwarmingsdraden. Je ziet het vereenvoudigde schakelschema van deze verwarming.
Vraag 9 2 punten
Beide verwarmingsdraden worden ingeschakeld. Over deze situatie staan op de uitwerkbijlage drie zinnen. Omcirkel in elke zin de juiste mogelijkheid.
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven · Uitwerkbijlage
Bekijk het antwoord
Opmerking Het tweede scorepunt alleen toekennen als beide keuzes juist zijn.
Vraag 10 3 punten
De kachel werkt gedurende een tijd van 8,5 h op maximaal vermogen.
1 kWh kost € 0,25. Bereken de energie die is gebruikt en noteer de kosten voor deze gebruikte hoeveelheid energie.
Bekijk het antwoord
Voorbeeld uit het correctievoorschrift:
E = 17 kWh / E = 6,1 ∙ 107 J; (de energiekosten zijn) € 4,25
Opmerking Het derde scorepunt alleen toekennen als er een energie is genoteerd.
Tabletlader
Voor het opladen van de accu van een tablet wordt een USB-lader gebruikt. In de lader zit een transformator. Ga ervan uit dat de transformator ideaal is.
een tablet aan de lader schematische weergave van de transformator
De transformator is aangesloten op een netspanning van 230 V.
Vraag 11 2 punten
Het opgenomen vermogen is 14,5 W. Bereken de stroomsterkte door de primaire spoel.
Bekijk het antwoord
- gebruik van de formule P = U ∙ I (1)
- rest van de berekening juist (1)
Vraag 12 2 punten
De transformator verlaagt de spanning naar 5,0 V. Bereken het aantal windingen van de secundaire spoel. Gebruik de gegevens in de afbeelding.
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven · Uitwerkbijlage
Bekijk het antwoord
Opmerking Voor het toekennen van het eerste scorepunt hoeft het woord of symbool voor aantal windingen niet genoteerd te zijn.
Vraag 13 1 punt
Wat is juist over de stroomsterkte door de secundaire spoel?
Bekijk het antwoord
Antwoord: B
Vraag 14 1 punt
De spanning van de secundaire spoel is niet meteen geschikt voor het opladen van een accu. Daarom zit in de lader een elektronica-component die stroom in één richting doorlaat. Welke elektronica-component is dit?
Bekijk het antwoord
Antwoord: A
Vraag 15 1 punt
De transformator in de lader blijkt niet ideaal te zijn. Wat is juist voor een niet-ideale transformator?
Bekijk het antwoord
Antwoord: C
Cheeta
De cheeta is het snelste landdier ter wereld.
De massa van deze cheeta is 45 kg.
Vraag 16 3 punten
De cheeta staat klaar om op een prooi af te rennen. Het totale contactoppervlak van de poten met de ondergrond is dan 140 cm2. Bereken de druk op de ondergrond.
Bekijk het antwoord
Opmerking Als de kandidaat in plaats van de zwaartekracht in de formule p = F / A de massa gebruikt, voor deze vraag maximaal 2 scorepunten toekennen.
Vraag 17 2 punten
De cheeta vertrekt vanuit stilstand. Bij het wegrennen is sprake van een energieomzetting. Noteer in het schema op de uitwerkbijlage de juiste energiesoort vóór en na deze energieomzetting.
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven · Uitwerkbijlage
Bekijk het antwoord
Opmerking Als de kandidaat na de pijl ‘geluid’ of een andere energiesoort noteert, het tweede scorepunt niet toekennen.
De cheeta bereikt vanuit stilstand in een tijd van 4,2 s een snelheid van
30 m/s. Ga ervan uit dat de cheeta eenparig versnelt.
Vraag 18 3 punten
Bereken de afstand die de cheeta in die tijd aflegt.
Bekijk het antwoord
- berekenen en/of noteren van de waarde van vgem (15 (m/s)) (1)
- gebruik van de formule s = v(gem) · t (1)
- rest van de berekening juist (1)
De versnelling van de cheeta is 7,1 m/s2.
Vraag 19 2 punten
Toon deze versnelling met een berekening aan.
Bekijk het antwoord
- gebruik van de formule a = (ve - vb) / t (1)
- rest van de berekening juist (1)
Vraag 20 2 punten
Bereken de nettokracht op de cheeta tijdens het versnellen.
Bekijk het antwoord
- gebruik van de formule F = m · a (1)
- rest van de berekening juist (1)
Vraag 21 2 punten
Bereken de bewegingsenergie van de cheeta bij de snelheid van 30 m/s.
Bekijk het antwoord
- gebruik van de formule Ebew = 0,5 · m · v 2 (1)
- rest van de berekening juist (1)
Lichtgevoelige schakeling
Tijdens een natuurkundeles maakt Samia een lichtgevoelige schakeling. Ze schakelt drie batterijen van elk 1,5 V in serie met een led en een LDR. Je ziet een afbeelding van haar opstelling.
Samia meet vervolgens de spanning over de led en de stroomsterkte door de led.
Vraag 22 3 punten
Op de uitwerkbijlage staat een afbeelding met een deel van het schakelschema. Maak het schakelschema compleet met LDR, led, spanningsmeter en stroommeter.
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven · Uitwerkbijlage
Bekijk het antwoord
Opmerkingen
- Als de kandidaat een of meer extra componenten toevoegt en/of verbindingen maakt, hiervoor 1 scorepunt in mindering brengen.
- Als de kandidaat geen gesloten stroomkring tekent, hiervoor 1 scorepunt in mindering brengen.
De spanning over de led is 3,3 V en de stroomsterkte door de led is 4,7 mA.
Vraag 23 3 punten
Bereken de weerstand van de LDR bij deze meting.
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven · Uitwerkbijlage
Bekijk het antwoord
- berekenen en/of noteren van de waarde van de spanning over de LDR (1,2 (V)) (1)
- gebruik van de formule R = U / I (1)
- rest van de berekening juist (1)
Samia dekt de LDR af met haar vinger.
Vraag 24 2 punten
Op de uitwerkbijlage staan vier zinnen over de gevolgen van het afdekken van de LDR. Omcirkel in elke zin de juiste mogelijkheid.
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven · Uitwerkbijlage
Bekijk het antwoord
Opmerkingen
- Een scorepunt alleen toekennen als beide keuzes juist zijn.
- Als de kandidaat achtereenvolgens als antwoorden omcirkelt: ‘af, af, af, toe’, voor deze vraag 1 scorepunt toekennen.
Vraag 25 1 punt
Samia haalt haar vinger van de LDR en sluit de led andersom aan. Welke stroomsterkte geeft de stroommeter dan aan?
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven · Uitwerkbijlage
Bekijk het antwoord
Antwoord: B
Vraag 26 1 punt
Samia wil de schakeling zó aanpassen, dat de led gaat branden als de LDR een grote weerstand heeft. Welk schakelschema is hiervoor geschikt?
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven · Uitwerkbijlage
Bekijk het antwoord
- Antwoord: B (1)
Parachuteloze val
Luke maakt zonder parachute een val van 7600 m hoogte uit een vliegtuig. Hij landt veilig in een net.
de val
de landing Je ziet een tabel met gegevens van de eerste 18 s van de val.
t (s) 0 3 6 9 12 15 18
v (m/s) 0 25 42 52 55 55 55
Vraag 27 3 punten
Zet in het diagram op de uitwerkbijlage alle gegevens uit en teken de grafiek.
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven · Uitwerkbijlage
Bekijk het antwoord
Opmerkingen
- Als de kandidaat minder dan 2/3 van de verticale as heeft gebruikt, het eerste scorepunt niet toekennen.
- Als de kandidaat één gegeven niet juist heeft uitgezet, dit niet aanrekenen.
Vraag 28 1 punt
Wat is de snelheid van Luke in km/h op t = 18 s?
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven · Uitwerkbijlage
Bekijk het antwoord
Antwoord: C
Vraag 29 2 punten
Over de eerste 12 s van de val staan op de uitwerkbijlage drie zinnen. Omcirkel in elke zin de juiste mogelijkheid.
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven · Uitwerkbijlage
Bekijk het antwoord
Opmerking Het tweede scorepunt alleen toekennen als beide keuzes juist zijn.
Vraag 30 2 punten
Tijdens de landing komt Luke door de remmende werking van het net na 33 m tot stilstand. De gemiddelde remkracht is 3700 N. Bereken de minimaal verrichte arbeid die nodig is om Luke tot stilstand te brengen.
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven · Uitwerkbijlage
Bekijk het antwoord
- gebruik van de formule W = F ∙ s (1)
- rest van de berekening juist (1)
Aan de haak
Op een bouwplaats worden materialen met een kraan op de juiste plaats gebracht.
Een betonnen plaat hangt aan kabels aan de haak van een kraan. De zwaartekracht op de plaat is 18,0 kN.
Vraag 31 3 punten
Op de uitwerkbijlage staat een schematische afbeelding van deze situatie. Construeer de kracht in kabel A. Noteer de grootte van deze kracht naast de afbeelding.
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven · Uitwerkbijlage
Bekijk het antwoord
Opmerkingen
- Als de kandidaat de kracht niet in kabel A maar in de rechter kabel construeert, dit niet aanrekenen.
- Als de kandidaat de zwaartekracht niet (juist) heeft ontbonden, voor deze vraag geen scorepunten toekennen.
- Als de kandidaat de vector van de kracht langs A niet (juist) tekent, voor deze vraag maximaal 2 scorepunten toekennen.
Vraag 32 2 punten
De plaat met een massa van 1800 kg wordt opgetild. Daarbij neemt de zwaarte-energie met 432 kJ toe. Bereken de hoogte waarover de plaat is opgetild.
Bekijk het antwoord
- gebruik van de formule Ez = m ∙ g ∙ h (1)
- rest van de berekening juist (1)
Vraag 33 1 punt
Een tweede plaat met gelijke massa wordt opgetild met een kortere kabel. Je ziet een afbeelding van het optillen van de eerste en de tweede plaat.
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven · Uitwerkbijlage
Bekijk het antwoord
- Antwoord: B (1)
Oordopjes
Dave gaat naar een concert en draagt geluiddempende oordopjes.
het concert een oordopje van Dave
Vraag 34 2 punten
De oordopjes dempen het geluid met 15 dB. Voor het geluidsniveau geldt:
Bekijk het antwoord
- inzicht dat er sprake is van 5 keer een halvering (1)
- rest van de berekening juist (1)
Bij elke halvering van het geluid neemt het geluidsniveau met 3 dB af.
Bereken hoeveel keer Dave het geluid zachter hoort door het gebruik van de oordopjes.
Het geluid dat uit de luidsprekers voor het podium komt, heeft een geluidsniveau van 105 dB.
Vraag 35 1 punt
Noteer de maximale blootstellingsduur aan dit geluid.
Bekijk het antwoord
- (t =) 1 h (1)
Vraag 36 1 punt
In welke zone valt het geluid van 105 dB?
Bekijk het antwoord
Antwoord: E
Vraag 37 2 punten
Vergelijk het gedempte geluid met het ongedempte geluid. Op de uitwerkbijlage staan hierover twee zinnen. Omcirkel in elke zin de juiste mogelijkheid.
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven · Uitwerkbijlage
Bekijk het antwoord
- kleiner dan (1)
- even groot als (1)
Gletsjer
Een gletsjer maakt geluid dat niet hoorbaar is voor de mens. Wetenschappers hebben onderzoek gedaan naar dat geluid.
Vraag 38 1 punt
Wat is de laagste frequentie die het menselijk gehoor kan waarnemen?
Bekijk het antwoord
Antwoord: A
Het geluid van de gletsjer is opgevangen en zichtbaar gemaakt op het scherm van een oscilloscoop.
Vraag 39 1 punt
Welke sensor was aangesloten op de oscilloscoop?
Bekijk het antwoord
Antwoord: C
Vraag 40 3 punten
Het opgevangen geluid heeft een trillingstijd van 60 ms. Bereken de frequentie van dit geluid.
Bekijk het antwoord
- gebruik van de formule f = 1 / T (1)
- juist omrekenen van de tijd (1)
- rest van de berekening juist (1)
Vraag 41 1 punt
Het geluid van de gletsjer gaat door lucht en door zeewater. Vergelijk het geluid in zeewater met het geluid in lucht. Omcirkel in elke zin op de uitwerkbijlage de juiste mogelijkheid.
Bij deze vraag hoort een afbeelding. Bekijk hem in: Opgaven · Uitwerkbijlage
Bekijk het antwoord
Opmerking Het scorepunt alleen toekennen als beide keuzes juist zijn.
Bron: College voor Toetsen en Examens, centraal examen vmbo-gl/tl Natuur- en scheikunde I 2022, tijdvak 1. Afbeeldingen en de exacte opmaak staan in het originele examen: https://www.examenblad.nl/2022/vmbo-gl/documenten/cse-1/gt-0173-a-22-1-o
Andere examens natuur- en scheikunde I vmbo-gl/tl
- 2026, tijdvak 1
- 2026, tijdvak 2
- 2025, tijdvak 1
- 2025, tijdvak 2
- 2024, tijdvak 1
- 2024, tijdvak 2
- 2023, tijdvak 1
- 2023, tijdvak 2
- 2022, tijdvak 2
- 2022, tijdvak 3
- 2021, tijdvak 1
- 2021, tijdvak 2
- 2021, tijdvak 3
- 2019, tijdvak 1
- 2019, tijdvak 2
- 2018, tijdvak 1
- 2018, tijdvak 2
Veelgestelde vragen
Hoeveel vragen heeft het eindexamen natuur- en scheikunde I vmbo-gl/tl 2022, tijdvak 1?
Het centraal examen natuur- en scheikunde I vmbo-gl/tl 2022, tijdvak 1 telt 41 vragen. De meeste vragen gaan over elektriciteit (12), krachten en bewegen (9) en licht en geluid (8).
Wat zijn de antwoorden van het examen natuur- en scheikunde I vmbo-gl/tl 2022, tijdvak 1?
Op deze pagina staat bij elke vraag het antwoord uit het officiële correctievoorschrift van het College voor Toetsen en Examens, met de punten per onderdeel. Bij meerkeuzevragen staat de juiste letter erbij.
Waar vind ik het correctievoorschrift van natuur- en scheikunde I vmbo-gl/tl 2022, tijdvak 1?
Het correctievoorschrift staat op examenblad.nl, de site van het College voor Toetsen en Examens (https://www.examenblad.nl/2022/vmbo-gl/documenten/cse-1/gt-0173-a-22-1-c). Bij dit examen hoort ook een aanvulling op het correctievoorschrift.
Hoe oefen ik met het examen natuur- en scheikunde I vmbo-gl/tl 2022, tijdvak 1 en krijg ik feedback?
Vraag je docent om het examen als oefentoets klaar te zetten in ToetsChecker. Je maakt het op papier of online, en het AI-model kijkt het na volgens het correctievoorschrift, met feedback per vraag. Je docent geeft het resultaat daarna vrij.