Eindexamen economie vmbo-gl/tl 2024, tijdvak 2: vragen en antwoorden

Vraag 1 1 punt

Als we landen met elkaar vergelijken, kijken we naar het nationaal inkomen van een land. In welke regel staat een economisch verschijnsel waardoor het nationaal inkomen in Kameroen stijgt?

1. A De overheid van Kameroen koopt Nederlandse helikopters.
2. B In Kameroen verbouwen veel mensen hun eigen groenten.
3. C Nederlandse toeristen gaan op vakantie naar Kameroen.

Vraag 2 1 punt

Bereken het inkomen per hoofd van de bevolking in Kameroen. Schrijf je berekening op.

Vraag 3 1 punt

Ontwikkelingseconomen vinden het nationaal inkomen een gebrekkige maatstaf om landen economisch met elkaar te vergelijken. Leg uit waarom het nationaal inkomen een gebrekkige maatstaf is om landen economisch te vergelijken.

Vraag 4 1 punt

In de opkomende economieën, zoals Kameroen, wordt de infrastructuur door de overheid verbeterd. Dit leidt tot een daling van de inkomens in de westerse landen. Hieronder staan vijf economische verschijnselen:

1 er is een verbetering van de infrastructuur in Kameroen

2 westerse bedrijven verplaatsen hun productie naar Kameroen

3 Kameroen wordt aantrekkelijker als vestigingsplaats voor westerse bedrijven

4 de productiecapaciteit van Kameroen stijgt

5 werkgelegenheid en inkomens dalen in de westerse landen In welke regel staan deze verschijnselen zo, dat er een logische gedachtegang ontstaat?

1. A 1→2→3→4→5
2. B 1→2→4→3→5
3. C 1→3→2→4→5
4. D 1→3→4→2→5
5. E 1→4→2→3→5
6. F 1→4→3→2→5

Vraag 5 2 punten

Volgens de Wereldbank kunnen de inkomensverschillen in de wereld kleiner worden door het afschaffen van handelsbelemmeringen tussen landen, zoals invoerrechten. Leg in twee stappen uit dat het afschaffen van invoerrechten het inkomensverschil tussen Kameroen en de rest van de wereld kan verkleinen.

Vraag 6 2 punten

Bereken de jaarlijkse woonlasten die de gemeente De Bilt aan Bart en Saïda berekent. Schrijf je berekening op.

Vraag 7 1 punt

Welke conclusie is op basis van deze informatie juist?

1. A De Bilt hoort bij de gemeenten met de hoogste woonlasten.
2. B De Bilt hoort bij de gemeenten met de gemiddelde woonlasten.
3. C De Bilt hoort bij de gemeenten met de laagste woonlasten.

Vraag 8 1 punt

Bereken hoeveel procent de gemeente Bunnik duurder is dan de gemeente Veenendaal. Schrijf je berekening op.

Vraag 9 1 punt

Bart en Saïda vinden het vreemd dat er zulke grote verschillen bestaan tussen gemeenten in hun provincie Utrecht. Geef een verklaring waarom de woonlasten per gemeente verschillen.

Vraag 10 1 punt

Volgens Saïda zijn er, behalve de afvalstoffenheffing, de OZB en de rioolheffing, nog meer heffingen en belastingen die gemeenten vragen aan hun inwoners. Noem nog een ander voorbeeld van een heffing of een belasting die gemeenten vragen aan hun inwoners.

Vraag 11 2 punten

Maak van onderstaande zinnen een economisch juiste tekst door de juiste woorden te kiezen. Doe het zo: Noteer de nummers (1) en (2) op je antwoordblad. Vul bij de nummers de juiste cijfers of woorden in. Kies uit de cijfers of woorden die tussen haakjes staan. In de periode van drie jaar voor de geboorte tot drie jaar na de geboorte van het eerste kind is het inkomen van moeders met gemiddeld …(1)… (16% / 34% / 40%) gedaald. Het inkomen van de vaders is na 6 jaar …(2)… (gedaald / gestegen / gelijk gebleven) in vergelijking met jaar 0.

Vraag 12 1 punt

Bij vrijwel alle ouders verslechtert de financiële situatie na de geboorte van het eerste kind. De inkomsten nemen af, maar er is nog een andere verklaring. Geef een andere verklaring voor de slechtere financiële situatie van ouders na de geboorte van hun eerste kind.

Vraag 13 2 punten

Haar jaarsalaris is een jaar na de geboorte van Emanuel gedaald naar € 15.500 per jaar. Gemiddeld is het inkomen van moeders in deze periode met 34% gedaald. Bereken of de daling van het inkomen van Inez in procenten groter of kleiner is dan gemiddeld. Schrijf je berekening en je conclusie op.

Vraag 14 2 punten

Het gezamenlijke inkomen van Juan en Inez bedraagt € 40.500. Bereken de nettokosten van de kinderopvang voor Juan en Inez. Schrijf je berekening op.

Vraag 15 1 punt

De overheid vindt het belangrijk dat moeders zoveel mogelijk blijven werken na de geboorte van een kind. Werkende moeders leveren de samenleving economisch voordeel op. Noem een economisch voordeel voor de samenleving.

Vraag 16 1 punt

De overstap van werknemer naar ondernemer kan financiële gevolgen met zich meebrengen. Maak van onderstaande zinnen een economisch juiste tekst door de juiste woorden te kiezen. Doe het zo: Noteer de nummers (1) en (2) op je antwoordblad. Vul bij de nummers de juiste woorden in. Kies uit de woorden die tussen haakjes staan. Een eigenaar van een onderneming heeft …(1)… (geen / wel) recht op een WW-uitkering als de ondernemer werkloos wordt. Bij het bereiken van de AOW-gerechtigde leeftijd heeft de ondernemer …(2)… (geen / wel) recht op een AOW-uitkering.

Vraag 17 1 punt

Een eigenaar van een bedrijf moet een ondernemingsvorm kiezen. Welke ondernemingsvorm moet Arjun kiezen, zodat hij niet hoofdelijk aansprakelijk is voor de schulden van het bedrijf?

1. A bv (besloten vennootschap)
2. B eenmanszaak
3. C vof (vennootschap onder firma)

Vraag 18 1 punt

Arjun wil een bestaande camping overnemen en die gaan moderniseren tot een glamping. De huidige eigenaar wil tegen betaling het klantenbestand aan hem overdragen. Noem een voordeel voor Arjun van het overnemen van het klantenbestand van de huidige eigenaar.

Vraag 19 2 punten

Bereken de verwachte omzet van het aantal overnachtingen. Schrijf je berekening op.

Vraag 20 1 punt

Bereken voor de glamping het verwachte nettoresultaat. Schrijf je berekening op.

Vraag 21 1 punt

Veel campinggasten willen tegenwoordig een luxe, trendy campingplaats met eigen sanitair en luxe keuken. Arjun wil hierin investeren, zodat er een glamping ontstaat. Onder welk marketinginstrument vallen de aanpassingen van de campingplaatsen?

1. A onder personeelsbeleid
2. B onder plaatsbeleid
3. C onder presentatiebeleid
4. D onder productbeleid

Vraag 22 2 punten

Vul het schema aan door de juiste begrippen in te vullen. Doe het zo: Noteer op je antwoordblad achter de nummers (1, 2, 3, 4) de juiste begrippen. Kies uit de begrippen die onder het schema staan.

Vraag 23 1 punt

Het stelsel van sociale zekerheid wordt betaald met verzekeringspremies en belastingen. Maak van onderstaande zinnen een economisch juiste tekst door de juiste woorden te kiezen. Doe het zo: Noteer de nummers (1) en (2) op je antwoordblad. Vul bij de nummers de juiste woorden in. Kies uit de woorden die tussen haakjes staan. De loonbelasting en premies volksverzekering worden ingehouden op het …(1)… (brutoloon / nettoloon) van de werknemer. Deze inhouding op het loon van de werknemer wordt …(2)… (heffingskorting / loonheffing) genoemd.

Vraag 24 1 punt

Welke Lorenzcurve en toelichting geeft de verdeling van de inkomens na de herverdeling juist weer?

1. A Lijn b, want de inkomens zijn gelijkmatiger verdeeld dan bij lijn c.
2. B Lijn b, want de inkomens zijn ongelijkmatiger verdeeld dan bij lijn c.
3. C Lijn c, want de inkomens zijn gelijkmatiger verdeeld dan bij lijn b.
4. D Lijn c, want de inkomens zijn ongelijkmatiger verdeeld dan bij lijn b.

Vraag 25 1 punt

Joram begon te werken op 1 september 2020 en is ontslagen op

15 januari 2022. Hij heeft recht op een WW-uitkering. Bepaal hoelang Joram een WW-uitkering ontvangt.

Vraag 26 2 punten

Bereken de hoogte van Jorams WW-uitkering in de eerste maand van zijn werkloosheid. Schrijf je berekening op.

Vraag 27 1 punt

Als de i/a-ratio stijgt:

1. A blijft de betaalbaarheid van de sociale uitkeringen gelijk
2. B neemt de betaalbaarheid van de sociale uitkeringen af
3. C neemt de betaalbaarheid van de sociale uitkeringen toe

Vraag 28 1 punt

De inkoop en verkoop van fairtrade producten is een vorm van particuliere ontwikkelingshulp. Hoe noemen we deze hulp?

1. A bilaterale hulp
2. B noodhulp
3. C structurele hulp

Vraag 29 1 punt

Als Nederlandse bedrijven fairtrade producten verkopen, dragen zij bij aan betere leefomstandigheden in de ontwikkelingslanden. Ook dragen deze bedrijven indirect bij aan de economische ontwikkeling van een land. Maak van onderstaande zinnen een economisch juiste tekst door de juiste woorden te kiezen. Doe het zo: Noteer de nummers (1) en (2) op je antwoordblad. Vul bij de nummers de juiste woorden in. Kies uit de woorden die tussen haakjes staan. Door de verkoop van fairtrade producten krijgt de …(1)… (consument / overheid / producent) in een ontwikkelingsland een hogere opbrengst voor zijn producten. Hierdoor is deze in staat om meer te investeren in machines. De …(2)… (arbeidsmarkt / infrastructuur / technische ontwikkeling) verbetert hierdoor.

Vraag 30 1 punt

Bereken hoeveel eurocent de fairtrade koffieboer ontvangt voor een kop fairtrade koffie. Schrijf je berekening op.

Vraag 31 2 punten

Nederlanders drinken thuis jaarlijks 18 miljard kopjes koffie, daarvan is 25% fairtrade koffie. Stel dat de fairtrade koffieboer € 0,08 verdient aan dit kopje thuiskoffie. Bereken dan de jaarlijkse inkomsten van de fairtrade koffieboeren afkomstig van de Nederlandse fairtrade thuiskoffiedrinkers. Schrijf je berekening op.

Vraag 32 1 punt

Marcia gaat ook fairtrade koffie verkopen. Marcia: “Als alle restaurants hier fairtrade koffie zouden verkopen, is dat echt een bijdrage aan een meer eerlijke verdeling van de inkomens in de wereld.” Hieronder staan vijf economische verschijnselen.

1 de koffieboer krijgt een eerlijke prijs

2 de koffieboeren kunnen meer investeren

3 er ontstaat meer werkgelegenheid

4 de werknemers ontvangen meer inkomen

5 de inkomens in de wereld worden gelijkmatiger verdeeld In welke regel staan de verschijnselen zo, dat er een logische gedachtegang ontstaat?

1. A 1→2→3→4→5
2. B 1→2→4→3→5
3. C 1→3→2→4→5
4. D 1→3→4→2→5
5. E 1→4→2→3→5
6. F 1→4→3→2→5

Vraag 33 1 punt

De waarde van de bezittingen van de familie Boot bedraagt € 100.000 en de waarde van schulden is € 20.000. In welke situatie kan het vermogen van dit huishouden stijgen?

1. A als de bezittingen dalen met 4% en de schulden stijgen met 4%
2. B als de bezittingen dalen met 4% en de schulden dalen met 6%
3. C als de bezittingen stijgen met 2% en de schulden stijgen met 6%

Vraag 34 1 punt

Leg uit waarom de familie Boot de overwaarde van hun woning niet op korte termijn uit kan geven.

Vraag 35 1 punt

De hogere inkomens hebben meer voordeel gehad van de economische groei dan de lagere inkomens. Daardoor is er een grotere ongelijkheid ontstaan bij de vermogensverdeling. Relatief zijn de rijken rijker geworden en de armen armer. Leg uit dat een hoger inkomen kan leiden tot een hoger vermogen.

Vraag 36 2 punten

In 2018 bedroeg het totale vermogen in Nederland € 1.200 miljard. Tien procent van de huishoudens met het hoogste inkomen had 30% van het totale vermogen in hun bezit. Er zijn in Nederland 8 miljoen huishoudens. Bereken het gemiddelde vermogen van deze 10% van de huishoudens met het hoogste inkomen. Schrijf je berekening op.

Vraag 37 1 punt

De levensfase van een huishouden is van invloed op de hoogte van het vermogen. Jonge huishoudens hebben vaak nauwelijks vermogen. De 65‑plussers, zoals de familie Boot, bezitten vaker een hoog vermogen, ondanks hun lage inkomen. Noem een reden waarom 65-plussers vaker een hoog vermogen bezitten, ondanks hun lage inkomen.

Vraag 38 1 punt

In de klas ontstaat er een discussie tussen docent Kamara en Clasina over het artikel en de beroepsbevolking in Nederland. Maak van onderstaande zinnen een economisch juiste tekst door de juiste woorden te kiezen. Doe het zo: Noteer de nummers (1) en (2) op je antwoordblad. Vul bij de nummers de juiste woorden in. Kies uit de woorden die tussen haakjes staan. De werkloosheidscijfers en het aantal banen worden elk kwartaal gepubliceerd door het …(1)… (CBS / CPB / NIBUD). Deze cijfers geven een beeld van de beroepsbevolking in Nederland. Een van de voorwaarden om tot de beroepsbevolking te behoren is …(2)… (direct beschikbaar zijn voor werk / een afgeronde studie / ouder dan 21 jaar).

Vraag 39 2 punten

In het tweede kwartaal waren er 340.000 werklozen. Bereken met hoeveel personen de werkloosheid toeneemt in het derde kwartaal ten opzichte van het tweede kwartaal. Schrijf je berekening op.

Vraag 40 1 punt

“Dat begrijp ik niet”, zegt Clasina: “Er zijn 226.000 personen meer aan het werk. Terwijl het aantal banen maar met 140.000 is toegenomen.” Verklaar dat het aantal werkzame personen meer kan stijgen dan het aantal banen.

Vraag 41 1 punt

Kamara zegt: “Er zijn personen die zich eerst niet registreerden bij het UWV. Maar nu registreren zij zich wel als werkloze bij het UWV.” Noem een reden waarom deze personen zich nu wel registreren bij het UWV.

Vraag 42 1 punt

Volgens Kamara is de werkloosheid sterk toegenomen door de economische crisis in 2020. Maak van onderstaande zinnen een economisch juiste tekst door de juiste woorden te kiezen. Doe het zo: Noteer de nummers (1) en (2) op je antwoordblad. Vul bij de nummers de juiste woorden in. Kies uit de woorden die tussen haakjes staan. Bij een economische crisis daalt de vraag naar goederen en diensten. Er ontstaat dan …(1)… (conjuncturele / structurele) werkloosheid. Als de werkloosheid stijgt vervallen vaak als eerste de …(2)… (flexibele banen / vaste banen).

Vraag 43 1 punt

Hieronder staan vijf economische verschijnselen:

1 de overheid betaalt tijdelijk een deel van de loonkosten

2 de bedrijven hoeven minder personeel te ontslaan

3 de bestedingen en de productie blijven op peil

4 het aantal mensen met een werkloosheiduitkering blijft gelijk

5 de belastinginkomsten blijven stabiel In welke regel staan deze verschijnselen zo, dat er een logische gedachtegang ontstaat?

1. A 1→2→3→4→5
2. B 1→2→4→3→5
3. C 1→3→2→4→5
4. D 1→3→4→2→5
5. E 1→4→2→3→5
6. F 1→4→3→2→5