Eindexamen economie vmbo-gl/tl 2025, tijdvak 2: vragen en antwoorden

Vraag 1 1 punt

Maak van onderstaande zinnen een economisch juiste tekst door de juiste woorden te kiezen. Doe het zo: Noteer de nummers (1) en (2) op je antwoordblad. Vul bij de nummers de juiste woorden in. Kies uit de woorden die tussen haakjes staan. Als je rood staat op je betaalrekening heb je een …(1)… (creditsaldo / debetsaldo). Als je rood staat dan …(2)… (betaal / ontvang) je rente.

Vraag 2 1 punt

Jonge mensen die regelmatig geld overmaken naar een spaarrekening hebben minder geldstress. De spaarders ontvangen rente over hun spaargeld. Noem twee andere spaarmotieven.

Vraag 3 1 punt

Begroten leidt tot afname van geldstress. Wat is een begroting?

1. A Het maken van een plan hoe je meer inkomsten kunt ontvangen.
2. B Het maken van een plan hoe je op de uitgaven kunt bezuinigen.
3. C Je huidige bezittingen en schulden op een rijtje zetten.
4. D Je verwachte inkomsten en uitgaven op een rijtje zetten.

Vraag 4 2 punten

Geef van elke conclusie aan of deze juist of onjuist is. Doe het zo: Noteer de nummers 1, 2 en 3 op je antwoordblad en vul aan met juist of onjuist.

Vraag 5 2 punten

Lisa heeft een wasmachine, maar deze is kapot gegaan. Ze heeft op dit moment geen geld voor een nieuwe wasmachine en besluit om het geld te gaan lenen. De wasmachine die Lisa koopt kost € 649. Ze besluit om de nieuwe wasmachine op afbetaling te kopen. Hiervoor betaalt ze gedurende twee jaar een maandelijkse termijn van € 31. Bereken het percentage kredietkosten dat ze betaalt voor de aankoop van de wasmachine. Schrijf ook je berekening op.

Vraag 6 2 punten

De ontwikkeling van de economie heeft ook gevolgen voor de arbeidsmarkt. Maak van onderstaande zinnen een economisch juiste tekst door de juiste woorden te kiezen. Doe het zo: Noteer de nummers (1), (2) en (3) op je antwoordblad. Vul bij de nummers de juiste woorden in. Kies uit de woorden die tussen haakjes staan. De vraag naar arbeid is hetzelfde als de …(1)… (beroepsbevolking / werkgelegenheid). Het aanbod van arbeid is hetzelfde als de …(2)… (beroepsbevolking / werkgelegenheid). Als de arbeidsmarkt krap is, dan is het aanbod van arbeid …(3)… (groter / kleiner) dan de vraag.

Vraag 7 1 punt

Door grote prijsstijgingen kan de economie langzamer gaan groeien. Dit zou tot een ruimere arbeidsmarkt kunnen leiden. Hier staan vijf economische verschijnselen:

1 Er zijn grote prijsstijgingen en de lonen stijgen niet.

2 Bedrijven hebben minder personeel nodig.

3 De vraag naar goederen en diensten daalt.

4 De koopkracht van mensen daalt.

5 Er ontstaat een ruimere arbeidsmarkt. In welke regel staan deze verschijnselen zo, dat er een logische gedachtegang ontstaat?

1. A 1→2→3→4→5
2. B 1→2→4→3→5
3. C 1→3→2→4→5
4. D 1→3→4→2→5
5. E 1→4→2→3→5
6. F 1→4→3→2→5

Vraag 8 1 punt

Wanneer is een werkgever bereid om de lonen van werknemers te verhogen?

1. A Als de arbeidsproductiviteit meer stijgt dan de lonen.
2. B Als de lonen meer stijgen dan de arbeidsproductiviteit.
3. C Als de lonen meer stijgen dan het aantal arbeidsjaren.
4. D Als het aantal arbeidsjaren meer stijgt dan de arbeidsproductiviteit.

Vraag 9 2 punten

Het gevaar van hogere lonen is dat er op lange termijn structurele werkloosheid kan ontstaan. Leg in twee stappen uit dat hogere lonen kunnen leiden tot structurele werkloosheid.

Vraag 10 1 punt

In 2023 was de arbeidsmarkt in Nederland krap, dat maakte dat er relatief weinig mensen werkloos waren. In het tweede kwartaal van 2023 bedroeg de werkloze beroepsbevolking 350.000 mensen. Dat was 3,2% van de totale beroepsbevolking. Bereken de totale beroepsbevolking in het tweede kwartaal van 2023. Schrijf ook je berekening op.

Vraag 11 1 punt

Welke soort organisatie behoort tot de collectieve sector?

1. A banken
2. B middelbare scholen
3. C supermarkten
4. D verzekeringsmaatschappijen

Vraag 12 2 punten

In 2022 en 2023 is het gemiddelde uurloon van een man € 30. In 2022 verdient een vrouw 82% van het uurloon van een man. In 2023 verdient een vrouw 87% van het uurloon van een man. Bereken met hoeveel euro de loonkloof is gedaald in 2023 ten opzichte van 2022. Schrijf ook je berekening op.

Vraag 13 1 punt

Het gezin Huisman bestaat uit Josephine en Lucas. Lucas heeft een bruto-inkomen van € 22.700 en betaalt € 6.810 aan belastingen. Bereken het nettoloon van Lucas. Schrijf ook je berekening op.

Vraag 14 1 punt

Josephine heeft een bruto-inkomen van € 34.500 en betaalt € 11.040 aan belastingen. Bereken de gemiddelde belastingdruk van Josephine. Schrijf ook je berekening op.

Vraag 15 1 punt

De overheid wil al jaren dat er zo veel mogelijk mensen deelnemen aan de arbeidsmarkt. In huishoudens waar maar één persoon werkt, worden de anderen in het huishouden ook aangespoord om betaald werk te doen. De arbeidskorting is daar een instrument voor. Maak van onderstaande zinnen een economisch juiste tekst door de juiste woorden te kiezen. Doe het zo: Noteer de nummers (1) en (2) op je antwoordblad. Vul bij de nummers de juiste woorden in. Kies uit de woorden die tussen haakjes staan. Door de arbeidskorting wordt het belastbaar inkomen van het gezin Huisman …(1)… (hoger / lager / niet hoger of lager). Het gezin Huisman betaalt door de arbeidskorting …(2)… (meer / minder / evenveel) belasting.

Vraag 16 1 punt

De algemene heffingskorting is hoger voor mensen met een lager inkomen. Leidt de algemene heffingskorting tot een nivellering of een denivellering van de inkomensverdeling in een land?

1. A Tot denivellering: het verandert in het voordeel van de hoge inkomens.
2. B Tot denivellering: het verandert in het voordeel van de lage inkomens.
3. C Tot nivellering: het verandert in het voordeel van de hoge inkomens.
4. D Tot nivellering: het verandert in het voordeel van de lage inkomens.

Vraag 17 1 punt

Om Haïti te helpen na een ramp zetten verschillende landen hulp in. Maak van onderstaande zinnen een economisch juiste tekst door de juiste woorden te kiezen. Doe het zo: Noteer de nummers (1) en (2) op je antwoordblad. Vul bij de nummers de juiste woorden in. Kies uit de woorden die tussen haakjes staan. Na een ramp komt er snel hulp in de vorm van medicijnen, tenten en voedsel. Deze hulp noemen we ook wel …(1)… (noodhulp / structurele hulp). Wanneer deze hulp specifiek tussen twee landen wordt afgesproken, dan heet dit …(2)… (bilaterale hulp / gebonden hulp / ongebonden hulp).

Vraag 18 1 punt

Bereken hoeveel dollar ontwikkelingshulp in 2022 ‘verloren’ is gegaan. Schrijf ook je berekening op.

Vraag 19 1 punt

Bereken het indexcijfer van de ontwikkelingshulp van 2021. Schrijf ook je berekening op.

Vraag 20 1 punt

In welke Lorenzcurve wordt bovenstaande bewering juist weergegeven?

1. A Lorenzcurve a
2. B Lorenzcurve b
3. C Lorenzcurve c
4. D Lorenzcurve d

Vraag 21 1 punt

De bevolking van Haïti heeft behoefte aan hulp met als doel het blijvend verminderen van armoede. Is ontwikkelingshulp met als doel het blijvend verminderen van armoede, een vorm van noodhulp of structurele hulp? Geef een argument voor je keuze.

Vraag 22 2 punten

De Europese Unie (EU) vindt het moeilijk om te bepalen wat voor soort hulp ze naar Haïti gaan sturen. De landen die hulp leveren, geven liever goederen dan geld. Geef een argument voor en een argument tegen het geven van goederen in plaats van geld. Doe het zo: Neem de volgende zinnen over op je antwoordblad en vul deze aan:

1 Een argument voor het geven van goederen in plaats van geld is ….

2 Een argument tegen het geven van goederen in plaats van geld is ….

Vraag 23 1 punt

Maak van onderstaande zinnen een economisch juiste tekst door de juiste woorden te kiezen. Doe het zo: Noteer de nummers (1) en (2) op je antwoordblad. Vul bij de nummers de juiste woorden in. Kies uit de woorden die tussen haakjes staan. Jarno heeft zich ingeschreven bij de Kamer van Koophandel. Als …(1)… (marktvorm / ondernemingsvorm) koos hij voor een eenmanszaak. Door deze keuze is Jarno …(2)… (niet / wel) aansprakelijk met zijn privévermogen als zijn bedrijf schulden maakt.

Vraag 24 1 punt

Met dropshipping bespaart DuoMix op de bedrijfskosten. Noem een voorbeeld van bedrijfskosten waarop DuoMix bespaart en leg dit uit.

Vraag 25 3 punten

Bereken welke getallen er bij de nummers ingevuld moet worden. Doe het zo: Noteer de letters (a), (b) en (c) op je antwoordblad. Vul bij de letters het juiste antwoord in. Schrijf ook je berekening op.

Vraag 26 1 punt

Hier staan vier economische verschijnselen.

1 Meer ondernemers ontdekken de buitenlandse dropmarkt.

2 De verkoopprijzen worden lager.

3 De concurrentie wordt groter.

4 DuoMix zal bij gelijkblijvende afzet minder winst behalen. In welke regel staan deze verschijnselen zo, dat een logische gedachtegang ontstaat?

1. A 1→2→3→4
2. B 1→2→4→3
3. C 1→3→2→4
4. D 1→3→4→2
5. E 1→4→3→2
6. F 1→4→2→3

Vraag 27 1 punt

Als de concurrentie op de buitenlandse dropmarkt groter wordt, wil Jarno iets doen wat illegaal is: prijsafspraken maken met zijn concurrenten. Leg uit voor wie prijsafspraken nadelig zijn.

Vraag 28 1 punt

Zowel import als export levert Nederland welvaart op. Leg uit dat import welvaart voor de consument oplevert.

Vraag 29 2 punten

Bereken het overschot of tekort op de betalingsbalans van Nederland. Schrijf ook je berekening op en geef daarbij aan of het een tekort of een overschot is.

Vraag 30 1 punt

Het grootste deel van de internationale handel van Nederland is met andere landen van de Europese Unie (EU). Noem twee redenen waarom een groot deel van de internationale handel van Nederland plaatsvindt met EU-landen.

Vraag 31 1 punt

De internationale concurrentiepositie van Nederland is mede afhankelijk van de wisselkoers van de euro ten opzichte van andere valuta. Maak van onderstaande zinnen een economisch juiste tekst door de juiste woorden te kiezen. Doe het zo: Noteer de nummers (1) en (2) op je antwoordblad. Vul bij de nummers de juiste woorden in. Kies uit de woorden die tussen haakjes staan. De internationale concurrentiepositie van Nederland verbetert als de koers van de euro …(1)… (daalt / stijgt) ten opzichte van andere valuta. Landen buiten de eurozone betalen dan in eigen valuta …(2)… (meer / minder) voor dezelfde hoeveelheid euro’s.

Vraag 32 1 punt

Hier staan vijf verschijnselen:

1 De overheid van China beschermt de eigen productie door importheffingen.

2 Daling van de Nederlandse export.

3 Minder vraag naar Nederlandse producten.

4 Nederlandse producenten kunnen minder goed concurreren in China.

5 Daling werkgelegenheid in Nederland. In welke regel staan deze verschijnselen zo, dat er een logische gedachtegang ontstaat?

1. A 1→2→3→4→5
2. B 1→2→4→3→5
3. C 1→3→2→4→5
4. D 1→3→4→2→5
5. E 1→4→2→3→5
6. F 1→4→3→2→5

Vraag 33 1 punt

Nederland importeert veel onderdelen en grondstoffen. Leg uit dat Nederlandse export afhankelijk is van de import van onderdelen en grondstoffen.

Vraag 34 1 punt

Welke belasting betaalt een eigenaar van een eenmanszaak over de behaalde winst?

1. A houderschapsbelasting
2. B inkomstenbelasting
3. C omzetbelasting
4. D vennootschapsbelasting

Vraag 35 1 punt

Salma denkt erover na om zzp’er (zelfstandige zonder personeel) te worden. Salma weet dat enkele collega-zzp’ers bij sommige klussen zwartwerken. Bij zwartwerken worden geen belastingen en sociale premies betaald. Maak van onderstaande zinnen een economisch juiste tekst door de juiste woorden te kiezen. Doe het zo: Noteer de nummers (1) en (2) op je antwoordblad. Vul bij de nummers de juiste woorden in. Kies uit de woorden die tussen haakjes staan. Als bij de berekening van het nationaal inkomen zwartwerk meegerekend wordt dan zal het nationaal inkomen …(1)... (hoger / lager) zijn. Mensen die uitsluitend zwartwerken hebben geen recht op een …(2)… (volksverzekering / werknemersverzekering / zorgverzekering).

Vraag 36 2 punten

Maak van onderstaande zinnen een economisch juiste tekst door de juiste woorden te kiezen. Doe het zo: Noteer de nummers (1), (2) en (3) op je antwoordblad. Vul bij de nummers de juiste woorden in. Kies uit de woorden die tussen haakjes staan. Door de zelfstandigenaftrek wordt het belastbaar inkomen van Salma …(1)… (hoger / lager). Het grootste voordeel van de zelfstandigenaftrek is relatief voor de …(2)… (hoge / lage) inkomens. Daardoor wordt de inkomensverdeling …(3)… (gelijker / ongelijker).

Vraag 37 2 punten

Salma wil 45 weken per jaar en 36 uur per week gaan werken. Bereken voor Salma haar verwacht bruto jaarloon na aftrek van de bedrijfskosten en het pensioen. Schrijf ook je berekening op.

Vraag 38 1 punt

Uiteindelijk komt Salma tot de conclusie dat ze liever in loondienst gaat werken. Maak van onderstaande zinnen een economisch juiste tekst door de juiste woorden te kiezen. Doe het zo: Noteer de nummers (1) en (2) op je antwoordblad. Vul bij de nummers de juiste woorden in. Kies uit de woorden die tussen haakjes staan. In loondienst wordt Salma doorbetaald bij ziekte. Haar werkgever draagt hiervoor …(1)… (AOW / premie) af. In loondienst en als zzp’er heeft Salma recht op volksverzekeringen, want die zijn gebaseerd op het …(2)… (profijtbeginsel / solidariteitsbeginsel).

Vraag 39 1 punt

Wat wordt bedoelt met het begrip modaal inkomen?

1. A Het afgesproken minimum inkomen als je werkt in loondienst.
2. B Het gemiddelde inkomen in Nederland.
3. C Het inkomen dat in Nederland het meeste voorkomt.
4. D Het netto inkomen dat je verdient als je werkt in loondienst.

Vraag 40 2 punten

In de informatiebron staan een aantal krantenkoppen waarin Jan Modaal wordt genoemd. Koppel de krantenkop aan de juiste bron van inkomen. Kies uit: inkomen uit arbeid, inkomen uit bezit, inkomen uit overdracht. Doe het zo: krantenkop 1 = inkomen uit ... krantenkop 2 = inkomen uit ... krantenkop 3 = inkomen uit …

Vraag 41 1 punt

Bereken het modale inkomen in 2023. Schrijf ook je berekening op.

Vraag 42 1 punt

Bereken met hoeveel procent het modale inkomen is toegenomen in de periode 1970–2010. Schrijf ook je berekening op.

Vraag 43 1 punt

Het modale inkomen wordt nog vaak gebruikt om de koopkracht te onderzoeken. Waar moet rekening mee gehouden worden bij het bepalen van de koopkracht?

1. A De inflatie van het land.
2. B De inkomensverdeling in het land.
3. C De oppervlakte van het land.
4. D Het aantal inwoners in het land.

Vraag 44 1 punt

Sinds een aantal jaren gebruikt het CPB het voorbeeldgezin van Jan Modaal niet meer. Volgens het CPB is het gezin van Jan Modaal geen goede weergave meer van de maatschappij. Noem een economisch argument waarom het gezin van Jan Modaal geen goede afspiegeling is van de maatschappij.